ഗരുഡപുരാണമ്

നിരൃതിരുവാച । യോഗേന ത്വയ്യര്പിതയാ ച ഭക്ത്യാ സംയാന്തി ലോകാഃ പരമാം ഗതിം ച । ആസേവയാ സര്വഗുണാധികാനാം ജ്ഞാനേന വൈരാഗ്യയുതേനദവേ ॥ ൩,൮.

നിരൃതി പറഞ്ഞു: നിനക്കായി സമർപ്പിച്ച യോഗത്താൽ, ഭക്തിയാൽ, മനുഷ്യർ പരമഗതിയിലേക്കെത്തുന്നു; എല്ലാ ഗുണങ്ങളിലും ഉന്നതരായവരെ സേവിച്ചാൽ, ജ്ഞാനത്തോടൊപ്പം വൈരാഗ്യം ഉണ്ടെങ്കിൽ.

ചിത്തസ്യ നിഗ്രഹേണൈവ വിഷ്ണോര്യാന്തി പരം പദമ് । അതോ മാം പാഹി ദയയാ സദാ താരാസമം പ്രഭോ । തദനന്തരജാ സ്തോതും പ്രാവഹീ തം പ്രചക്രമേ ॥ ൩,൮.

മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ചാൽ മാത്രം വിശ്ണുവിന്റെ പരമപദം ലഭിക്കും. അതുകൊണ്ട്, പ്രഭോ, എപ്പോഴും കരുണയോടെ എന്നെ കാത്തരുളേണം, താരയെപ്പോലെ. നിരൃതിക്കു ശേഷം പ്രവാഹി സ്തുതിക്കാൻ തുടങ്ങി.

പ്രവാഹ്യുവാച । സുതാഃ പ്രസംഗേന ഭവന്തി വീര്യാത്തവ പ്രസാദാത്പരമാഃ സമ്പദശ്ച । യാ ഹ്യുത്തമശ്ലോകരസായനാഃ കഥാസ്തത്സേവനാദാസ്ത്വപവര്ഗവര്ത്മനി ॥ ൩,൮.

പ്രവാഹി പറഞ്ഞു: ബന്ധത്തിലൂടെ മക്കൾ ജനിക്കുന്നു; നിന്റെ കൃപയാൽ പരമശക്തിയും സമ്പത്തും ലഭിക്കുന്നു. ഉത്തമശ്ലോകന്റെ അമൃതമായ കഥകൾ സേവിച്ചാൽ മോക്ഷമാർഗ്ഗത്തിൽ എത്താം.

ഭക്തിര്ഭവേത്സര്വദാ ദേവദേവ സദാപ്യഹം നിരൃതേഃ സാമ്യമേവ । സഹര്ഭാഷ്യകോമിത്രഃ ത്കയീതാരഃ പ്രകീര്തിതാഃ ॥ ൩,൮.

ദേവദേവനേ, എപ്പോഴും ഭക്തി ഉണ്ടാകട്ടെ; ഞാൻ നിരൃതിക്കു തുല്യനാണ്. സഹർഭാഷ്യൻ, കോമിത്രൻ, ത്കയി, താരാ ഇവർ പേരെടുത്തിരിക്കുന്നു.

കോണാധിപോ നിരൃതിശ്ച പ്രാവഹീ പ്രവഹപ്രിയാ । ചത്വാര ഏതേ പര്ജന്യാത്ത്രിഗുണാഃ പരികീര്തിതാഃ ॥ ൩,൮.

കോണാധിപൻ, നിരൃതി, പ്രവാഹി, പ്രവാഹിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ—ഈ നാലുപേരും പർജന്യനേക്കാൾ മൂന്നു മടങ്ങ് താഴെ എന്ന് പറയുന്നു.

തദനന്തരജാന്വക്ഷ്യേ താഞ്ഛൃണു ത്വം ഖഗേശ്വര । പ്രവാഹഭാര്യാനന്തരജോ വിഷ്വക്സേനോഥപാര്ഷദഃ । വായുപുത്രോ മഹാഭാഗഃ ഹരിം സ്തോതും പ്രചക്രമേ ॥ ൩,൮.

അതിനുശേഷം വരുന്നവരെ ഞാൻ പറയാം, പക്ഷി രാജാവേ, നീ ശ്രദ്ധിക്കണം. വായുവിന്റെ ഭാര്യയ്ക്ക് ശേഷം ജനിച്ച വിശ്വക്സേനൻ, മഹാഭാഗ്യവാൻ ആയ വായുപുത്രൻ, ഹരിയെ സ്തുതിക്കാൻ തുടങ്ങി.

വിഷ്വക്സേന ഉവാച । ഭഗവാന്മോക്ഷദഃ കൃഷ്ണഃ പൂര്ണാനന്ദോ സദായദി । യദി സ്യാത്പരമാ ഭക്തിര്ഹ്യ പരോക്ഷത്വസാധനാ ॥ ൩,൮.

വിശ്വക്സേനൻ പറഞ്ഞു: മോക്ഷം നൽകുന്നവനും, സദാ പൂർണ്ണാനന്ദസ്വരൂപനായ കൃഷ്ണനും, പരമഭക്തി ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതു പരോക്ഷമായിട്ടെങ്കിലും, അതു സാക്ഷാത്കാരത്തിലേക്ക് നയിക്കും.

തഥാ സ്വഗുരുമാരഭ്യ ബ്രഹ്മാന്തേഷു ച സാധുഷു । തദ്യോഗ്യതാനുസാരേണ ഭക്തിര്നിഷ്കപടാ യദി ॥ ൩,൮.

അതിനുപോലെ, സ്വന്തം ഗുരുവിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ബ്രഹ്മാവരെയും സദ്പുരുഷന്മാരെയും വരെ, അവരവരുടെ യോഗ്യത അനുസരിച്ച്, കപടമില്ലാത്ത ഭക്തി ഉണ്ടെങ്കിൽ,

തുലസ്യാദിഷു ജീവേഷു യദി സ്യാത്പ്രീതിരണ്ഡജ । സംസ്മൃതിശ്ച തദാ നാശീ ഭൂയാദേവ ന സംശയഃ ॥ ൩,൮.

തുളസിയെയും മറ്റുള്ള ജീവികളെയും സ്നേഹിച്ചാൽ, പക്ഷിജനനായവാ, അപ്പോൾ ഭഗവാന്റെ സ്മരണം ഒരിക്കലും നഷ്ടമാകില്ല — ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ഏവം സ്തുത്ത്വാ മഹാഭാഗോ വിഷ്വക്സേ നോ മഹാപ്രഭോ । തൂഷ്ണീം ബഭൂവ ഗരുഡ പ്രാഞ്ജലിര്നമ്രകന്ധരഃ । മിത്രാദഹം ന്യൂന ഏവ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ ॥ ൩,൮.

ഇങ്ങനെ മഹാപ്രഭുവിനെ സ്തുതിച്ച ശേഷം, മഹാഭാഗ്യവാനായ വിശ്വക്സേനൻ കൈകൂപ്പി തലകുനിഞ്ഞ് മൗനമായി. ഗരുഡാ, ഞാൻ എന്റെ സുഹൃത്തിനേക്കാൾ താഴെയാണ്; ഇതിൽ കൂടുതൽ ചിന്തിക്കേണ്ടതില്ല.

ശ്രീഗരുഡ ഉവാച । അജാനജസ്വരൂപം ച ബ്രൂഹി കൃഷ്ണ മഹാമതേ । തദന്യാംശ്ച ക്രമേണേവ വക്തും കൃഷ്ണ ത്വമര്ഹസി ॥ ൩,൯.

ശ്രീഗരുഡൻ പറഞ്ഞു: മഹാമതിയായ കൃഷ്ണാ, അജാനന്മാരുടെ സ്വഭാവം എന്നോട് പറയണം. അവരോടൊപ്പം മറ്റുള്ളവരെയും ക്രമത്തിൽ നീ വിശദീകരിക്കണം.

ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । അജാനാഖ്യാ ദേവതാസ്തു തത്തദ്ദേവകുലേ ഭവാഃ । അജാനദേവതാസ്താ ഹി തേഭ്യോഗ്ര്യാഃ കര്മദേവതാഃ ॥ ൩,൯.

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: അജാന എന്ന പേരിലുള്ള ദേവതകൾ തങ്ങളുടേതായ ദേവലോകങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നു. അജാനദേവതകൾ കര്‍മജന്മമായ ദേവതകളേക്കാൾ ഉന്നതരാണ്.

വിരാധശ്ചാരുദേഷ്ണശ്ച തഥാ ചിത്രരഥസ്തഥാ । ധൃതരാഷ്ട്രഃ കിശോരശ്ച ഹൂഹൂര്ഹാഹാസ്തഥൈവ ച ॥ ൩,൯.

വിരാധൻ, അരുദേഷ്ണൻ, ചിത്രരഥൻ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ, കിശോരൻ, ഹൂഹൂ, ഹാഹാ —

വിദ്യാധരശ്ചോഗ്രസേനോ വിശ്വാവസുപരാവസൂ । ചിത്രസേനശ്ച ഗോപാലോ ബലഃ പഞ്ചദശ സ്മൃതാഃ ॥ ൩,൯.

വിദ്യാധരൻ, ഉഗ്രസേനൻ, വിശ്വാവസു, പരാവസു, ചിത്രസേനൻ, ഗോപാലൻ, ബലൻ — ഇവർ പതിനഞ്ചുപേരായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

ഏവമാദ്യാശ്ച ഗന്ധര്വാഃ ശതസംഖ്യാഃ ഖഗേശ്വര । അജാനജസമാ ജ്ഞേയാ മുക്തൌ സംസാര ഏവ ച ॥ ൩,൯.

ഇങ്ങനെ, പക്ഷിരാജാവേ, നൂറുകണക്കിന് പ്രധാന ഗന്ധർവന്മാരും അജാനന്മാരുടെ സമാനരായി അറിയപ്പെടുന്നു, മോക്ഷത്തിലും ലോകജീവിതത്തിലും.

അജ്ഞാനജാസ്തു മേ ദേവാഃ കര്മജേഭ്യഃ ശതാവരാഃ । ഘൃതാചീ മേനകാ രംഭാ ഉര്വശീ ച തിലോത്തമാ ॥ ൩,൯.

എന്നാൽ, അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച എന്റെ ദേവതകൾ കര്‍മജന്മമായവരെക്കാൾ നൂറു ഗണന കുറവാണ്: ഘൃതാചി, മേനക, രംഭ, ഉർവശി, തിലോത്തമ — ഇവർ.

സുകേതുഃ ശബരീ ചൈവ മഞ്ജുഘോഷാ ച പിങ്ഗലാ । ഇത്യാദികം യക്ഷരത്നം സഹ സംപരികീര്തിതമ് ॥ ൩,൯.

സുകേതു, ശബരീ, മഞ്ജുഘോഷ, പിംഗള — ഇവർ തുടങ്ങിയ യക്ഷരത്നങ്ങളും ഇവരോടൊപ്പം പറയപ്പെടുന്നു.

അജാനജസമാ ഹ്യേതേ കര്മജേഭ്യഃ ശതാവരാഃ । വിശ്വാമിത്രോ വസിഷ്ഠശ്ച നാരദശ്ച്യവനസ്തഥാ ॥ ൩,൯.

ഇവരും അജാനന്മാരുടെ സമാനരാണെങ്കിലും, കര്‍മജന്മമായവരെക്കാൾ നൂറു കുറവാണ്: വിശ്വാമിത്രൻ, വസിഷ്ഠൻ, നാരദൻ, ച്യവനൻ —

ഉതഥ്യശ്ച മുനിശ്ചൈതാന്ദ്രാജപിത്വാ ഖഗേശ്വര । ഋഷയശ്ച മഹാത്മാനോ ഹ്യജാനജസമാഃ സ്മൃതാഃ ॥ ൩,൯.

ഉതഥ്യനും മറ്റ് മുനികളും, രാജാവായി ഭരിച്ചവർ, പക്ഷിരാജാവേ, അജാനന്മാരുടെ സമാനരായി മഹാത്മാക്കളായ ഋഷിമാരായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

ശതര്ചിഃ കശ്യപോ ജ്ഞേയോ മധ്യമശ്ച പരാശരഃ । പാവമാന്യഃ പ്രഗാഥശ്ച ക്ഷുദ്രസൂക്തശ്ച ദേവലഃ ॥ ൩,൯.

ശതർച്ചി, കശ്യപൻ, മധ്യമൻ, പരാശരൻ, പാവമാന്യൻ, പ്രഗാഥൻ, ക്ഷുദ്രസൂക്തൻ, ദേവളൻ —

ഗൃത്സമദോ ഹ്യാസുരിശ്ച ഭരദ്വാജോഥ മുദ്ഗലഃ । ഉദ്ദാലകോ ഹ്യൃഷ്യശൃങ്ഗഃ ശങ്ഖഃ സത്യവ്രതസ്തഥാ ॥ ൩,൯.

ഗൃത്സമദൻ, ആസുരി, ഭരദ്വാജൻ, മുദ്ഗളൻ, ഉദ്ദാലകൻ, ഋഷ്യശൃംഗൻ, ശംഖൻ, സത്യവ്രതൻ —

സുയജ്ഞശ്ചൈവ ബാഭ്രവ്യോ മാണ്ഡൂകശ്ചൈവ ബാഷ്കലഃ । ധര്മാചാര്യസ്തഥാഗസ്ത്യോ ദാല്ഭ്യോ ദാര്ഢ്യച്യുതസ്തഥാ ॥ ൩,൯.

സുയജ്ഞൻ, ബാഭ്രവ്യൻ, മാണ്ഡൂകൻ, ബാഷ്കളൻ, ധർമ്മാചാര്യൻ, അഗസ്ത്യൻ, ദാൽഭ്യൻ, ദാർഢ്യച്യുതൻ —

കവഷോ ഹരിതഃ കണ്വോ വിരൂപോ മുസലസ്തഥാ । വിഷ്ണുവൃദ്ധശ്ച ആത്രേയഃ ശ്രീവത്സോ വത്സലേത്യപി ॥ ൩,൯.

കവഷൻ, ഹരിതൻ, കണ്വൻ, വിരൂപൻ, മുസലൻ, വിഷ്ണുവൃദ്ധൻ, ആത്രേയൻ, ശ്രീവത്സൻ, വത്സലൻ എന്നിവരും.

ഭാര്ഗവശ്ചാപ്നവാനശ്ച മാണ്ഡൂകേയസ്തഥൈവ । മണ്ഡൂകശ്ചൈവ ജാബചലിഃ വീതിഹവ്യസ്തഥൈവ ച ॥ ൩,൯.

ഭാർഗവനും ആപ്നവാനനും, മാണ്ഡൂകേയനും, മണ്ടൂകനും, ജാബചലിയും, വീതിഹവ്യനും ഇവരും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.

ഗൃത്സമദഃ ശൌനകശ്ച ഇത്യാദ്യാ ഋഷയഃ സ്മൃതാഃ । ഏതേഷാം ശ്രവണാദേവ ഹരിഃ പ്രീണാതി സര്വദാ ॥ ൩,൯.

ഗൃത്സമദനും ശൗനകനും എന്നിങ്ങനെ മറ്റു ഋഷികളും ഓർക്കപ്പെടുന്നു. ഇവരുടെ പേരുകൾ കേൾക്കുന്നതു മാത്രം ഹരിയെ എപ്പോഴും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു.

ബ്രുവേ ദ്വ്യഷ്ടസഹസ്രം ച ശൃണു താര്ക്ഷ്യ മമ സ്ത്രിയഃ । അഗ്നിപുത്രാസ്തു യദ്ദ്വ്യഷ്ടസഹസ്രഞ്ച മമ സ്ത്രിയഃ । അജാനജസമാ ഹ്യേതാ (തേ) നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ ॥ ൩,൯.

എനിക്ക് എട്ടായിരം ഭാര്യമാർ ഉണ്ടെന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു, താര്ക്ഷ്യ. അഗ്നിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരും എട്ടായിരം പേരാണ്. അജാനജരിൽ നിന്നുള്ളവർക്കു തുല്യരായ ഇവരെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ അന്വേഷിക്കേണ്ടതില്ല.

ത്വഷ്ടുഃ പുത്രീ കശേരൂശ്ച താസാം മധ്യേ ഗുണാധികാ । തദനന്തരജാന്വക്ഷ്യേ ശൃണു സമ്യക്ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൯.

അവരിൽ ത്വഷ്ടാവിന്റെ മകൾ കശേരു ഗുണങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മുൻപിലാണ്. അവളുടെ ശേഷം ജനിച്ചവരെപ്പറ്റി ഞാൻ പറയാം, പക്ഷിരാജാവേ, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു.

ആജാനേഭ്യസ്തു പിതരഃ സപ്തഭ്യോന്യേ ശതാവരാഃ । തഥാധികാ ഹി പിതര ഇതി വേദവിദാം മതമ് ॥ ൩,൯.

അജാനജരിൽ നിന്ന് പിതാക്കന്മാർക്ക് ഏഴു വേറിട്ട കൂട്ടങ്ങൾ ഉണ്ട്, ഓരോന്നിലും നൂറു തലമുറയുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് പിതാക്കന്മാർ അനേകരാണെന്ന് വേദം പഠിച്ചവർ പറയുന്നു.

തദനന്തരാജാന്വക്ഷ്യേ ശൃണു ത്വം ദ്വിജസത്തമ । അഷ്ടാഭ്യോ ദേവഗന്ധര്വാ അഷ്ടോത്തരശതം വിനാ ॥ ൩,൯.

അജാനജരിന് ശേഷം ജനിച്ചവരെപ്പറ്റി ഞാൻ പറയാം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, എട്ട് ദേവഗന്ധർവ കൂട്ടങ്ങളിൽ നിന്ന്, ഒന്ന് ഒറ്റത്തൊന്നായി ഒഴികെ.