ഗരുഡപുരാണമ്

വാക്പാണിപാദം പായുശ്ച ഉപസ്ഥേതി ദശ സ്മൃതാഃ । വൈകാരികേ ഹ്യഹന്തത്ത്വേ പ്രവിശ്യ ക്ഷോഭയദ്ധരിഃ ॥ ൩,൫.

വാക്ക്, കൈ, കാൽ, ഗുദം, ഗുപ്തേന്ദ്രിയം — ഇവ പത്ത് എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു. വൈകാരിക അഹംഭാവത്തിൽ ഹരി പ്രവേശിച്ച് അതിനെ ഉണർത്തി.

മഹത്തത്ത്വാദിമാ അദാവിന്ദ്രിയാണാം ച ദേവതാഃ । ഏകാദശവിധാ ആസന്ക്രമേണ തു ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൫.

മഹത്തത്വം മുതലായവയിൽ നിന്ന് ഇന്ദ്രിയദേവതകൾ ഉദിച്ചു; അവ ക്രമമായി പതിനൊന്ന് ആയി, പക്ഷീരാജാവേ.

മനോഭിമാനി നീ ഹ്യാദൌ വാരുണീ ത്വഭവത്തദാ । അനന്തരം ച സൌപര്ണീ ഗൌരോജാപി തഥൈവ ച ॥ ൩,൫.

ആദിയിൽ മനസ്സിന്റെ അധിപതി വാരുണി ആയിരുന്നു; അതിനുശേഷം സൗപർണി, ഗൗരജൻ മുതലായവരും ഉണ്ടായി.

ശേഷാദനന്തരാസ്താസാം ദശവര്ഷാദനംരമ് । ഉത്പത്തിരിതി വിജ്ഞേയം ക്രമേണ തു ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൫.

അവരുടെ ശേഷം ശേഷിച്ച ദേവതകൾ പത്തു വർഷം ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം ഓരോരുത്തരായി ജനിച്ചു; പക്ഷീരാജാവേ, ഇവരുടെ ഉത്ഭവം ഇങ്ങനെ ക്രമമായി മനസ്സിലാക്കണം.

മനോഭിമാനിനാവന്യാവിന്ദ്രകാമൌ പ്രജജ്ഞതുഃ । താര്ക്ഷ്യ ഹ്യനന്തരൌ ജ്ഞേയൌ മുക്തൌ സംസാര ഏവ ച ॥ ൩,൫.

മനസ്സിന്റെ അധിപതികളായി ഇന്ദ്രനും കാമനും ജനിച്ചു; താർക്ഷ്യനും അടുത്തവനും മോക്ഷവും സംസാരവും അനുഭവിക്കുന്നവരാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.

തതസ്ത്വഗാത്മാ ഹ്യഭവത്സോഹം കാരിക ഈരിതഃ । തതഃ പാണ്യാത്മകാശ്ചൈവ ജജ്ഞിരേ പക്ഷിസത്തമ ॥ ൩,൫.

അതിനുശേഷം ചർമ്മത്തിന്റെ ദേവതയായ സോഹം കാരികൻ ഉദിച്ചു; അതിന് ശേഷം, പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, കൈകളുടെ ദേവതകളും ജനിച്ചു.

ശചീ രതിശ്ചാനിരുദ്ധസ്തഥാ സ്വായംഭുവോ മനുഃ । ബൃഹസ്പതിസ്തഥാ ദക്ഷ ഏതേ പാണ്യാത്മകാഃ സ്മൃതാഃ ॥ ൩,൫.

ശചി, രതി, അനിരുദ്ധൻ, സ്വായംഭുവ മനു, ബൃഹസ്പതി, ദക്ഷൻ — ഇവരാണ് കൈകളുടെ ദേവതകളായി ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

ദക്ഷസ്യാനന്തരം ജജ്ഞേ പ്രവാഹോ നാമ ചാണ്ഡജ । സ ഏവോക്തശ്ചാതിംവാഹോ യാപയത്യാത്മചോദിതഃ ॥ ൩,൫.

ദക്ഷന്റെ ശേഷം പ്രവാഹ എന്ന ചാണ്ഡജൻ ജനിച്ചു; അവൻ അതിംവാഹൻ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു, സ്വയം പ്രേരിതനായി സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ.

ഹസ്താദനന്തരം ജ്ഞേയോ ന തു ശച്യാദിവത്സ്മൃതഃ । തതോഭവന്മഹാഭാഗ ചക്ഷുരിദ്രിയമാത്മനഃ ॥ ൩,൫.

കൈകളുടെ ശേഷം അടുത്തത് അറിയേണ്ടതാണ് — ശചി മുതലായവരെപ്പോലെ ഓർക്കപ്പെടുന്നില്ല; അതിനുശേഷം, മഹാഭാഗനേ, കണ്ണുകളുടെ ദേവതകൾ ജനിച്ചു.

സ്വായംഭുവമനോര്ഭാര്യാ ശതരൂപാ യമസ്തഥാ । ചന്ദ്രസൂര്യൌ തു ചത്ത്വാരശ്ചക്ഷുരിന്ദ്രിയമാനിനഃ ॥ ൩,൫.

സ്വായംഭുവ മനുവിന്റെ ഭാര്യ ശതരൂപ, യമൻ, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ — ഇവ നാലുപേരും ദൃഷ്ടി ഇന്ദ്രിയത്തിന്റെ അധിപതികളാണ്.

ചന്ദ്രഃ ശ്രോത്രാഭിമാനീതി തഥാ ജ്ഞേയഃ ഖഗേശ്വര । ജിഹ്വേന്ദ്രിയാത്മാ വരുണഃ സൂര്യസ്യാനന്തരോഭവത് ॥ ൩,൫.

പക്ഷീരാജാവേ, ശ്രവണത്തിന്റേയും ദേവതയായി ചന്ദ്രനാണ്; രുചി ഇന്ദ്രിയത്തിന്റെ ദേവതയായി, സൂര്യന്റെ ശേഷം, വരുണൻ ജനിച്ചു.

വാഗിന്ദ്രിയാഭിമാനിന്യോ ഹ്യഭവന്വരുണാദനു । ദക്ഷപത്നീ പ്രസൂതിശ്ച ഭൃഗുരഗ്നിസ്തര്ഥവ ച ॥ ൩,൫.

വരുണന്റെ ശേഷം വാക്കിന്റെ അധിപതികൾ ജനിച്ചു: ദക്ഷന്റെ ഭാര്യ പ്രസൂതി, ഭൃഗു, അഗ്നി, അർഥവൻ.

തത്ര വൈതേ മഹാത്മാനോ വാഗിന്ദ്രിയനിയാമകാഃ । യേ ക്രവ്യാദാദയശ്ചോക്താസ്തേനന്തത്ത്വനിയാമകാഃ ॥ ൩,൫.

അവരിൽ മഹാത്മാക്കളായവർ വാക്കിന്റെ നിയന്ത്രകർ ആകുന്നു; ക്രവ്യാദൻ മുതലായവർ ആ തത്വത്തിന്റെ നിയന്ത്രകരാണ്.

സാമ്യത്വാച്ച തഥൈവോക്തിര്ന തു തത്ത്വാഭിമാനിതഃ । ഉപസ്ഥമാനിനോ വീന്ദ്ര ബഭൂവുസ്തദനന്തരമ് ॥ ൩,൫.

സാദൃശ്യം കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്, തത്വത്തിന്റെ അധിപതികളായി അല്ല; അതിനുശേഷം ഗുപ്തേന്ദ്രിയത്തിന്റെ അധിപതികൾ ജനിച്ചു.

വിശ്വാമിത്രോ വസിഷ്ടോത്രിര്മരീചിഃ പുലഹഃ ക്രതുഃ । പുലസ്ത്യോങ്ഗിരസശ്ചൈവ തഥാ വൈവസ്വതോ മനുഃ ॥ ൩,൫.

വിശ്വാമിത്രൻ, വസിഷ്ഠൻ, അത്രി, മരീചി, പുലഹൻ, ക്രതു, പുലസ്ത്യൻ, അങ്കിരസ്, വൈവസ്വത മനു — ഇവരാണ്.

മന്വാദയോനന്തസംഖ്യാ ഉപസ്ഥാത്മാന ഈരിതാഃ । പായോശ്ച മാനിനോ വീന്ദ്ര ജജ്ഞിരേ തദനന്തരമ് ॥ ൩,൫.

അനന്തമായ മനുക്കളും മറ്റു മഹന്മാരും, സാന്നിധ്യബോധമുള്ളവരായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. അവർക്കു ശേഷം, ക്ഷീരത്തിൽ അഭിമാനമുള്ളവർ ജനിച്ചു, ഇന്ദ്രാ.

സൂര്യേഷു ദ്വാദശസ്വേകോ മിത്രസ്താരാ ഗുരോഃ പ്രിയാ । കോണാധിപോ നിരൃതിശ്ച പ്രവഹപ്രിയാ ॥ ൩,൫.

പന്ത്രണ്ട് സൂര്യന്മാരിൽ ഒരാൾ മിത്രൻ, നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും ഗുരുവിനും പ്രിയൻ; കോണുകളുടെ അധിപൻ നിരൃതി, പ്രവാഹങ്ങൾക്കു പ്രിയൻ.

ചത്ത്വാര ഏതേ പക്ഷീന്ദ്ര വായുതത്ത്വാഭിമാനിനഃ । ഘ്രാണാഭിമാനിനഃ സര്വേ ജജ്ഞിരേ ദ്വിജസത്തമ ॥ ൩,൫.

ഈ നാലുപേരും, പക്ഷികളുടെ അധിപന്മാർ, വായുവിന്റെ തത്ത്വത്തിൽ അഭിമാനമുള്ളവർ; ഇവർ എല്ലാവരും ഘ്രാണബോധത്തിൽ അഭിമാനമുള്ളവരായി ജനിച്ചു, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ.

വിഷ്വവസേനോ വായുപുത്രൌ ഹ്യശ്വിനൌ ഗണപസ്തഥാ । വിത്തപഃ സപ്ത വസവ ഉക്തോ ഹ്യാഗ്നിസ്തഥാഷ്ടമഃ ॥ ൩,൫.

വിഷ്വവസു, വായുവിന്റെ മക്കളായ അശ്വിനികൾ, ഗണപൻ, വിത്തപൻ, ഏഴു വസുക്കൾ, അഗ്നി എട്ടാമൻ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.

സത്യാനാം ശൃണു നാമാനി ദ്രോണഃ പ്രാണോ ധ്രുവസ്തഥാ । അര്കേ ദോഷസ്തഥാ വസ്കഃ സപ്തമസ്തു വിഭാവസുഃ ॥ ൩,൫.

സത്യന്മാരുടെ പേരുകൾ കേൾക്കൂ: ദ്രോണൻ, പ്രാണൻ, ധ്രുവൻ, അർക്കൻ, ദോഷൻ, വസ്കൻ, ഏഴാമൻ വിഭാവസു.

ദശരുദ്രാസ്തഥാ ജ്ഞേയാ മൂലരുദ്രോ ഭവഃ സ്മൃതഃ । ദശ രുദ്രസ്യ നാമാനി ശൃണുഷ്വ ദ്വിജസത്തമ ॥ ൩,൫.

പത്ത് രുദ്രന്മാരെ അറിയേണ്ടതാണ്; പ്രധാന രുദ്രൻ ഭവൻ എന്നു പറയുന്നു. രുദ്രന്റെ പത്ത് പേരുകൾ കേൾക്കൂ, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ.

രൈവന്തേയസ്തഥാ ഭീമോ വാമദേവോ വൃഷാകപിഃ । അജൈകപാദഹിര്വുധ്ന്യോ ബഹുരൂപോ മഹാനിതി ॥ ൩,൫.

രൈവന്തേയൻ, ഭീമൻ, വാമദേവൻ, വൃഷാകപി, അജൈകപാദ്, അഹിബുധ്ന്യൻ, ബഹുരൂപൻ, മഹാൻ — ഇവരാണ്.

ദശ രുദ്രാ ഇതി പ്രോക്താഃ ഷഡാദിത്യാഞ്ഛൃണു ദ്വിജ । ഉരുക്രമസ്തഥാ ശക്രോ വിവസ്വാന്വരുണസ്തഥാ ॥ ൩,൫.

ഇവരാണ് പത്ത് രുദ്രന്മാർ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്. ആറു ആദിത്യന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ: ഉറുക്രമൻ, ശക്രൻ, വിവസ്വാൻ, വരുണൻ.

പര്ജന്യോതിബാഹുരേത ഉക്താഃ പൂര്വം ദ്വിജോത്തമ । പര്ജന്യവ്യതിരിക്താസ്തു പഞ്ചൈവോക്താ ന സംശയഃ ॥ ൩,൫.

പർജന്യൻ, അതിബാഹു, ഏത — ഇവരെ മുമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ. പർജന്യനെ ഒഴികെ അഞ്ചുപേരാണ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്, സംശയമില്ല.

ഗങ്ഗാസമസ്തു പര്ജന്യ ഇതി ചോക്തഃ ഖഗേശ്വര । സവിതാ ഹ്യര്യമാ ധാതാ പൂഷാ ത്വഷ്ടാ തഥാ ഭഗഃ ॥ ൩,൫.

ഗംഗാസനും പർജന്യൻ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു, പക്ഷിരാജാവേ. സവിതാവ്, അർയമൻ, ധാതാവ്, പൂഷൻ, ത്വഷ്ടാവ്, ഭാഗൻ — ഇവരും പറയപ്പെടുന്നു.

ചത്വാരിംശത്തഥാ സപ്ത മഹതഃ പരികീര്തിതാഃ । ദ്വാവുക്താവിതി വിജ്ഞേയോ പ്രവഹോതിവഹസ്തഥാ ॥ ൩,൫.

നാല്പത്തേഴു മഹന്മാരെ ഇങ്ങനെ അറിയാം; രണ്ട് പേരെ പ്രവഹനും അവഹനും എന്ന് അറിയണം.

തഥാ ദശവിധാ ജ്ഞേയാ വിശ്വേദേവാഃ ഖഗേശ്വര । ശൃണു നാമാനി തേഷാം തു പുരൂരവാര്ദ്രവസംജ്ഞകൌ ॥ ൩,൫.

ഇങ്ങനെ, വിശ്വദേവന്മാർ പത്ത് വിഭാഗങ്ങളായി അറിയപ്പെടുന്നു, പക്ഷിരാജാവേ. അവരുടെ പേരുകൾ കേൾക്കൂ: പുരൂരവൻ, അർദ്രവസു.

ധൂരിലോചനസംജ്ഞൌ ദ്വൌ ക്രതുദക്ഷേതിസംജ്ഞകൌ । ദ്വൌ സത്യവസുസംജ്ഞൌ ച കാമകാലകസംജ്ഞകൌ ॥ ൩,൫.

രണ്ട് പേർ ധൂരിലോചനൻ എന്ന പേരിൽ, രണ്ട് പേർ ക്രതു, ദക്ഷൻ എന്ന പേരിൽ, രണ്ട് പേർ സത്യവസു, രണ്ട് പേർ കാമൻ, കാലൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

ഏവം ദശവിധാ ജ്ഞേയാ വിശ്വേദേവാഃ പ്രകീര്തിതാഃ । തഥാ ഋഭുഗണശ്ചോക്തസ്തഥാ ച പിതരസ്ത്രയഃ ॥ ൩,൫.

ഇങ്ങനെ, വിശ്വദേവന്മാർ പത്ത് വിഭാഗങ്ങളായി അറിയപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ ഋഭുക്കളുടെ കൂട്ടവും, മൂന്നു പിതാക്കന്മാരും പറയപ്പെടുന്നു.