ഗരുഡപുരാണമ്

തജ്ജ്ഞാനാന്മോക്ഷമാപ്നോതി നാന്യഥാ തു കഥഞ്ചന ॥ ൩,൪.

ഇത് അറിയുന്നതിലൂടെ മോക്ഷം ലഭിക്കും; അല്ലാതെ, മറ്റെന്തു വഴിയിലും ഒരിക്കലും കിട്ടില്ല.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൫ ഏതാദൃശേ മഹത്തത്ത്വേ ലക്ഷ്മ്യാ സഹ ഹരിഃ സ്വയമ് । പ്രവിവേശ മഹാഭാഗ ക്ഷോഭയാമാസ വൈ ഹരിഃ ॥ ൩,൫.

ഇങ്ങനെയുള്ള മഹത്തത്ത്വത്തില്‍ ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ഹരിഃ സ്വയം പ്രവേശിച്ചു, മഹാഭാഗനേ, ഹരിഃ അതിനെ ഉണർത്തി.

അഹന്തത്ത്വമഭൂത്തസ്മാജ്ജ്ഞാനദ്രവ്യക്രിയാത്മകമ് । അഹങ്കാരസമുത്പത്താവേകാംശസ്തമസി സ്മൃതഃ ॥ ൩,൫.

അത് കൊണ്ടു ജ്ഞാനം, വസ്തു, കര്‍മ്മം എന്നിവയാല്‍ രൂപപ്പെട്ട അഹംതത്ത്വം ഉദിച്ചു; അഹങ്കാരത്തിന്റെ ഉത്ഭവം ഒരു ഭാഗം തമസാണ് എന്ന് ഓര്‍മ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

തദ്ദശാംശാധികരജസ്തദ്ദശാംശാധികം പ്രഭോ । സത്ത്വമിത്യുച്യതേ സദ്ഭിര്ഹ്യേതദാത്മാ ത്വഹം സ്മൃതമ് ॥ ൩,൫.

അതിനകത്ത് പത്തു ഭാഗം അധികം രാജസും, പത്തു ഭാഗം അധികം സത്ത്വവും, പ്രഭോ; ഇങ്ങനെ സദ്ഭാവമുള്ളവര്‍ അതിനെ ആത്മാവ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു, അതിന്റെ സ്വരൂപം ഞാനാണ് എന്ന് ഓര്‍മ്മിക്കുന്നു.

അഹന്തത്ത്വാഭിമാനീ തു ആദൌ ശേഷോ ബഭൂവഹ । സഹസ്രാബ്ദാച്ച പശ്ചാത്തൌ ജാതൌ ഖഗഹരൌ ദ്വിജ ॥ ൩,൫.

അഹംതത്ത്വത്തില്‍ അഭിമാനം ഉള്ളവന് ആദ്യം ശേഷനായിരുന്നു; ആയിരം വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കു ശേഷം, ദ്വിജന്‍, പക്ഷി ഗരുഡനും ഹരിയും ജനിച്ചു.

അഹന്തത്ത്വേ ഖഗ ഹ്യേഷു പ്രവിഷ്ടോ ഹരിരവ്യയഃ । ക്ഷോഭയാമാസ ഭഗവാല്ലങ്ക്ഷ്മ്യാ സഹ ഹരിഃ സ്വയമ് ॥ ൩,൫.

അഹംതത്ത്വത്തില്‍, പക്ഷി, അക്ഷയം ആയ ഹരിഃ പ്രവേശിച്ചു; ഭഗവാന്‍ ഹരിഃ ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം തന്നെ അതിനെ ഉണർത്തി.

വൈകാരികസ്താമസശ്ച തൈജസശ്ചേത്യഹം ത്രിധാ । ത്രിധാ ബഭൂവ രുദ്രോപി യതസ്തേഷാം നിയാമകഃ ॥ ൩,൫.

അഹംതത്ത്വം മൂന്നു വിധമാണ്: വൈകാരികം, താമസം, തൈജസം എന്നിങ്ങനെ. അവയുടെ നിയന്ത്രകന്‍ ആയ രുദ്രനും മൂന്നു വിധമായി.

വൈകാരികസ്ഥിതോ രുദ്രോ വൈകാരിക ഇതി സ്മൃതഃ । താമസേ തു സ്ഥിതോ രുദ്രസ്താമസോ ഹ്യഭിധീയതേ ॥ ൩,൫.

വൈകാരികത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന രുദ്രനെ വൈകാരികൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു. താമസത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ രുദ്രൻ താമസൻ എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്.

തൈജസേ തു സ്ഥിതോ രുദ്രോ ലോകേ വൈ തൈജസഃ സ്മൃതഃ । തൈജസേ തു ഹ്യഹന്തത്ത്വേ ലക്ഷ്മ്യാ സഹ ഹരിഃ സ്വയമ് ॥ ൩,൫.

തൈജസത്തിൽ രുദ്രൻ വസിക്കുമ്പോൾ ലോകത്തിൽ അവനെ തൈജസൻ എന്നു പറയുന്നു. തൈജസത്തിൽ, അഹംഭാവത്തിൽ, ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ഹരിയും ഉണ്ടാകുന്നു.

വിശിത്വാ ക്ഷോഭയാമാസ തദാസൌ ദശധാ ത്വഭൂത് । ശ്രോത്രം ചക്ഷുഃ സ്പര്ശനം ച രസനം ഘ്രാണമേവ ച ॥ ൩,൫.

അവൻ അതിൽ പ്രവേശിച്ച് അതിനെ ഉണർത്തി, അപ്പോൾ അവൻ പത്തു വകയായി മാറി: ചെവി, കണ്ണ്, സ്പർശം, രുചി, മണം.

വാക്പാണിപാദം പായുശ്ച ഉപസ്ഥേതി ദശ സ്മൃതാഃ । വൈകാരികേ ഹ്യഹന്തത്ത്വേ പ്രവിശ്യ ക്ഷോഭയദ്ധരിഃ ॥ ൩,൫.

വാക്ക്, കൈ, കാൽ, ഗുദം, ഗുപ്തേന്ദ്രിയം — ഇവ പത്ത് എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു. വൈകാരിക അഹംഭാവത്തിൽ ഹരി പ്രവേശിച്ച് അതിനെ ഉണർത്തി.

മഹത്തത്ത്വാദിമാ അദാവിന്ദ്രിയാണാം ച ദേവതാഃ । ഏകാദശവിധാ ആസന്ക്രമേണ തു ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൫.

മഹത്തത്വം മുതലായവയിൽ നിന്ന് ഇന്ദ്രിയദേവതകൾ ഉദിച്ചു; അവ ക്രമമായി പതിനൊന്ന് ആയി, പക്ഷീരാജാവേ.

മനോഭിമാനി നീ ഹ്യാദൌ വാരുണീ ത്വഭവത്തദാ । അനന്തരം ച സൌപര്ണീ ഗൌരോജാപി തഥൈവ ച ॥ ൩,൫.

ആദിയിൽ മനസ്സിന്റെ അധിപതി വാരുണി ആയിരുന്നു; അതിനുശേഷം സൗപർണി, ഗൗരജൻ മുതലായവരും ഉണ്ടായി.

ശേഷാദനന്തരാസ്താസാം ദശവര്ഷാദനംരമ് । ഉത്പത്തിരിതി വിജ്ഞേയം ക്രമേണ തു ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൫.

അവരുടെ ശേഷം ശേഷിച്ച ദേവതകൾ പത്തു വർഷം ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം ഓരോരുത്തരായി ജനിച്ചു; പക്ഷീരാജാവേ, ഇവരുടെ ഉത്ഭവം ഇങ്ങനെ ക്രമമായി മനസ്സിലാക്കണം.

മനോഭിമാനിനാവന്യാവിന്ദ്രകാമൌ പ്രജജ്ഞതുഃ । താര്ക്ഷ്യ ഹ്യനന്തരൌ ജ്ഞേയൌ മുക്തൌ സംസാര ഏവ ച ॥ ൩,൫.

മനസ്സിന്റെ അധിപതികളായി ഇന്ദ്രനും കാമനും ജനിച്ചു; താർക്ഷ്യനും അടുത്തവനും മോക്ഷവും സംസാരവും അനുഭവിക്കുന്നവരാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.

തതസ്ത്വഗാത്മാ ഹ്യഭവത്സോഹം കാരിക ഈരിതഃ । തതഃ പാണ്യാത്മകാശ്ചൈവ ജജ്ഞിരേ പക്ഷിസത്തമ ॥ ൩,൫.

അതിനുശേഷം ചർമ്മത്തിന്റെ ദേവതയായ സോഹം കാരികൻ ഉദിച്ചു; അതിന് ശേഷം, പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, കൈകളുടെ ദേവതകളും ജനിച്ചു.

ശചീ രതിശ്ചാനിരുദ്ധസ്തഥാ സ്വായംഭുവോ മനുഃ । ബൃഹസ്പതിസ്തഥാ ദക്ഷ ഏതേ പാണ്യാത്മകാഃ സ്മൃതാഃ ॥ ൩,൫.

ശചി, രതി, അനിരുദ്ധൻ, സ്വായംഭുവ മനു, ബൃഹസ്പതി, ദക്ഷൻ — ഇവരാണ് കൈകളുടെ ദേവതകളായി ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

ദക്ഷസ്യാനന്തരം ജജ്ഞേ പ്രവാഹോ നാമ ചാണ്ഡജ । സ ഏവോക്തശ്ചാതിംവാഹോ യാപയത്യാത്മചോദിതഃ ॥ ൩,൫.

ദക്ഷന്റെ ശേഷം പ്രവാഹ എന്ന ചാണ്ഡജൻ ജനിച്ചു; അവൻ അതിംവാഹൻ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു, സ്വയം പ്രേരിതനായി സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ.

ഹസ്താദനന്തരം ജ്ഞേയോ ന തു ശച്യാദിവത്സ്മൃതഃ । തതോഭവന്മഹാഭാഗ ചക്ഷുരിദ്രിയമാത്മനഃ ॥ ൩,൫.

കൈകളുടെ ശേഷം അടുത്തത് അറിയേണ്ടതാണ് — ശചി മുതലായവരെപ്പോലെ ഓർക്കപ്പെടുന്നില്ല; അതിനുശേഷം, മഹാഭാഗനേ, കണ്ണുകളുടെ ദേവതകൾ ജനിച്ചു.

സ്വായംഭുവമനോര്ഭാര്യാ ശതരൂപാ യമസ്തഥാ । ചന്ദ്രസൂര്യൌ തു ചത്ത്വാരശ്ചക്ഷുരിന്ദ്രിയമാനിനഃ ॥ ൩,൫.

സ്വായംഭുവ മനുവിന്റെ ഭാര്യ ശതരൂപ, യമൻ, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ — ഇവ നാലുപേരും ദൃഷ്ടി ഇന്ദ്രിയത്തിന്റെ അധിപതികളാണ്.

ചന്ദ്രഃ ശ്രോത്രാഭിമാനീതി തഥാ ജ്ഞേയഃ ഖഗേശ്വര । ജിഹ്വേന്ദ്രിയാത്മാ വരുണഃ സൂര്യസ്യാനന്തരോഭവത് ॥ ൩,൫.

പക്ഷീരാജാവേ, ശ്രവണത്തിന്റേയും ദേവതയായി ചന്ദ്രനാണ്; രുചി ഇന്ദ്രിയത്തിന്റെ ദേവതയായി, സൂര്യന്റെ ശേഷം, വരുണൻ ജനിച്ചു.

വാഗിന്ദ്രിയാഭിമാനിന്യോ ഹ്യഭവന്വരുണാദനു । ദക്ഷപത്നീ പ്രസൂതിശ്ച ഭൃഗുരഗ്നിസ്തര്ഥവ ച ॥ ൩,൫.

വരുണന്റെ ശേഷം വാക്കിന്റെ അധിപതികൾ ജനിച്ചു: ദക്ഷന്റെ ഭാര്യ പ്രസൂതി, ഭൃഗു, അഗ്നി, അർഥവൻ.

തത്ര വൈതേ മഹാത്മാനോ വാഗിന്ദ്രിയനിയാമകാഃ । യേ ക്രവ്യാദാദയശ്ചോക്താസ്തേനന്തത്ത്വനിയാമകാഃ ॥ ൩,൫.

അവരിൽ മഹാത്മാക്കളായവർ വാക്കിന്റെ നിയന്ത്രകർ ആകുന്നു; ക്രവ്യാദൻ മുതലായവർ ആ തത്വത്തിന്റെ നിയന്ത്രകരാണ്.

സാമ്യത്വാച്ച തഥൈവോക്തിര്ന തു തത്ത്വാഭിമാനിതഃ । ഉപസ്ഥമാനിനോ വീന്ദ്ര ബഭൂവുസ്തദനന്തരമ് ॥ ൩,൫.

സാദൃശ്യം കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്, തത്വത്തിന്റെ അധിപതികളായി അല്ല; അതിനുശേഷം ഗുപ്തേന്ദ്രിയത്തിന്റെ അധിപതികൾ ജനിച്ചു.

വിശ്വാമിത്രോ വസിഷ്ടോത്രിര്മരീചിഃ പുലഹഃ ക്രതുഃ । പുലസ്ത്യോങ്ഗിരസശ്ചൈവ തഥാ വൈവസ്വതോ മനുഃ ॥ ൩,൫.

വിശ്വാമിത്രൻ, വസിഷ്ഠൻ, അത്രി, മരീചി, പുലഹൻ, ക്രതു, പുലസ്ത്യൻ, അങ്കിരസ്, വൈവസ്വത മനു — ഇവരാണ്.

മന്വാദയോനന്തസംഖ്യാ ഉപസ്ഥാത്മാന ഈരിതാഃ । പായോശ്ച മാനിനോ വീന്ദ്ര ജജ്ഞിരേ തദനന്തരമ് ॥ ൩,൫.

അനന്തമായ മനുക്കളും മറ്റു മഹന്മാരും, സാന്നിധ്യബോധമുള്ളവരായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. അവർക്കു ശേഷം, ക്ഷീരത്തിൽ അഭിമാനമുള്ളവർ ജനിച്ചു, ഇന്ദ്രാ.

സൂര്യേഷു ദ്വാദശസ്വേകോ മിത്രസ്താരാ ഗുരോഃ പ്രിയാ । കോണാധിപോ നിരൃതിശ്ച പ്രവഹപ്രിയാ ॥ ൩,൫.

പന്ത്രണ്ട് സൂര്യന്മാരിൽ ഒരാൾ മിത്രൻ, നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും ഗുരുവിനും പ്രിയൻ; കോണുകളുടെ അധിപൻ നിരൃതി, പ്രവാഹങ്ങൾക്കു പ്രിയൻ.

ചത്ത്വാര ഏതേ പക്ഷീന്ദ്ര വായുതത്ത്വാഭിമാനിനഃ । ഘ്രാണാഭിമാനിനഃ സര്വേ ജജ്ഞിരേ ദ്വിജസത്തമ ॥ ൩,൫.

ഈ നാലുപേരും, പക്ഷികളുടെ അധിപന്മാർ, വായുവിന്റെ തത്ത്വത്തിൽ അഭിമാനമുള്ളവർ; ഇവർ എല്ലാവരും ഘ്രാണബോധത്തിൽ അഭിമാനമുള്ളവരായി ജനിച്ചു, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ.

വിഷ്വവസേനോ വായുപുത്രൌ ഹ്യശ്വിനൌ ഗണപസ്തഥാ । വിത്തപഃ സപ്ത വസവ ഉക്തോ ഹ്യാഗ്നിസ്തഥാഷ്ടമഃ ॥ ൩,൫.

വിഷ്വവസു, വായുവിന്റെ മക്കളായ അശ്വിനികൾ, ഗണപൻ, വിത്തപൻ, ഏഴു വസുക്കൾ, അഗ്നി എട്ടാമൻ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.