ഗരുഡപുരാണമ്

രാശിഭൂതം ഗുണാനാം തു ദര്ശയിഷ്യേ സ്ഥിതിം ച വൈ । രാശീഭൂതസ്യ തസമഃ സകാശാദ്വിനതാസുത ॥ ൩,൪.

ഗുണങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് ചേർന്നപ്പോൾ അവയുടെ നിലയും അവസ്ഥയും ഞാൻ കാണിച്ചുതരാം, വിനതയുടെ മകനേ.

രാശീഭൂതം രജോ ജ്ഞേയന്ദ്വിഗുണം തത്തു നാന്യഥാ । രാശീഭൂതസ്യ രജസഃ സകാശാദ്വിനതാസുത ॥ ൩,൪.

ചേർന്ന രാജസ് ഗുണം ഇരട്ടിയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം; അതിൽ മാറ്റമില്ല. ചേർന്ന രാജസ്സിൽ നിന്നാണ്, വിനതയുടെ മകനേ—

രാശീഭൂതം തഥാ സത്ത്വം ദ്വിഗുണം സമുദാഹൃതമ് । മൂലപ്രകൃതിജാ ഹ്യേതേ ന മൂലാ പ്രകൃതിഃ സ്മൃതാ ॥ ൩,൪.

അതു പോലെ, ചേർന്ന സത്ത്വം ഗുണവും ഇരട്ടിയാണെന്ന് പറയുന്നു. ഇവയെല്ലാം മൂലപ്രകൃതിയിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്, പക്ഷേ അതിനെ തന്നെ പ്രകൃതി എന്നു വിളിക്കാറില്ല.

യതഃ പ്രകൃതിരൂപാണാം പരിച്ഛേദോ ന വിദ്യതേ । അതഃ പ്രകൃതിജാ ജ്ഞേയാ ന മൂലാസ്തേ ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൪.

പ്രകൃതിയുടെ രൂപങ്ങൾക്ക് അതിരില്ലാത്തതിനാൽ, പ്രകൃതിയിൽ നിന്നുള്ളവയെ മൂലമല്ല എന്ന് അറിയണം, പക്ഷിരാജാവേ.

ഏവം തവ ഗുണാനാഞ്ച പരിമാണം ഖഗേശ്വര । ഉക്തം സ്വരൂപം തേഷാം തു തവ സമ്യക്ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൪.

ഇങ്ങനെ, പക്ഷിരാജാവേ, ഗുണങ്ങളുടെ അളവും അവയുടെ സ്വഭാവവും ഞാൻ നിനക്കു വിശദമായി പറഞ്ഞു.

തത്ര രാശിത്രയേ സത്ത്വം കേവലം സമുദാഹൃതമ് । രജസ്തമോഭ്യാം ഗരുഡ ഹ്യവിമിശ്രം ഹ്യതസ്തു തത് ॥ ൩,൪.

അവിടെ, മൂന്ന് കൂട്ടങ്ങളിലുമാണ് സത്ത്വം മാത്രം പറയപ്പെടുന്നത്; പക്ഷേ, ഗരുഡനേ, അതിൽ രാജസും തമസും കലർന്നിട്ടില്ല.

കേവലം സത്ത്വമിത്യുക്തം ന തു ശ്രേഷ്ഠത്വതഃ പ്രഭോ । സൃഷ്ടികാലേ കേവലം സ്യാത്പ്രലയേ മിശ്രിതം ഭവേത് ॥ ൩,൪.

ഇത് ശുദ്ധ സത്ത്വം എന്നു വിളിക്കുന്നത് അതിന്റെ ശ്രേഷ്ഠത കൊണ്ടല്ല, മഹാപ്രഭോ; സൃഷ്ടിക്കാലത്ത് അത് ശുദ്ധമാണ്, പ്രളയത്തിൽ കലർന്നതാകും.

സര്വദാപ്യവിമിശ്രം ച സത്ത്വരാശിം ഖഗേശ്വര । സര്വദാപി വിമിശ്രം ച സത്ത്വരാശിം ദ്വിജോത്തമ ॥ ൩,൪.

എപ്പോഴും, പക്ഷിരാജാവേ, സത്ത്വത്തിന്റെ കൂട്ടം ശുദ്ധമായിരിക്കും; അതുപോലെ തന്നെ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, സത്ത്വം കലർന്നതായും കാണാം.

യേ വിജാനന്തി തേ സര്വേ വിശന്തി ഹ്യധരം തമഃ । രജസ്തമോഗുണൌ വീന്ദ്ര ഇതരാഭ്യാം വിമിശ്രിതൌ ॥ ൩,൪.

ആർക്കും അറിയാമെങ്കിൽ അവർ താഴെയുള്ള അന്ധകാരത്തിലേക്ക് കടക്കും; രാജസും തമസും, പക്ഷിരാജാവേ, മറ്റുള്ളവയുമായി കലർന്നിരിക്കുന്നു.

സൃഷ്ടൌ പ്രലയകാലേപി മിശ്രാവേവ ഖഗേശ്വര । രാശിഭൂതേപി രജസി രജോഭാഗാച്ഛതാധികമ് ॥ ൩,൪.

സൃഷ്ടിക്കാലത്തും പ്രളയത്തിലും, പക്ഷിരാജാവേ, അവ കലർന്നിരിക്കുന്നു; രാജസ്സിന്റെ കൂട്ടത്തിൽ പോലും, രാജസിന്റെ അംശം നൂറിലധികം കൂടുതലാണ്.

സത്ത്വം ച മിശ്രിതം ജ്ഞേയം നാന്യഥാ പക്ഷിസത്തമ । രജസഃ ശതഭാഗാനാം മധ്യേ തു വിനതാസുത ॥ ൩,൪.

സത്ത്വം കലർന്നതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം, പക്ഷിശ്രേഷ്ഠനേ; രാജസ്സിന്റെ നൂറ് ഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ, വിനതയുടെ മകനേ—

യ ഏകോ ഭാഗ ഉദ്ദിഷ്ടസ്താവത്പരിമിതം തമഃ । രാശിഭൂതേപി രജസി മിശ്രിതം പരികീര്തിതമ് ॥ ൩,൪.

അവിടെ പറയുന്ന ഒരു ഭാഗം തന്നെയാണ് തമസ്സിന്റെ അളവ്; രാജസ്സിന്റെ കൂട്ടത്തിലും അതു കലർന്നതായാണ് പറയുന്നത്.

രജോരാശിസ്ഥിതിസ്ത്വേവം താത വ്യാപ്തം തമോഗുണൈഃ । രാശിഭൂതേപി തമസി സത്ത്വം ച വിനതാസുത ॥ ൩,൪.

ഇങ്ങനെ, പ്രിയനേ, രാജസ്സിന്റെ കൂട്ടം തമസ്സ് ഗുണം നിറഞ്ഞതാണ്; തമസ്സിന്റെ കൂട്ടത്തിലും, വിനതയുടെ മകനേ, സത്ത്വം ഉണ്ടെന്നു പറയാം.

തമഃ സകാശാദ്ഗരുഡ ദശഭാഗാധികേന ച । മിശ്രിതം ഭവതീത്യേവം ജ്ഞാതവ്യം നാത്ര സംശയഃ ॥ ൩,൪.

ഗരുഡാ, അന്ധകാരത്തിൽപോലും ദശഭാഗം കൂടുതലായി കലർന്നാൽ അങ്ങനെ തന്നെ മനസ്സിലാക്കണം. ഇതിൽ സംശയമൊന്നുമില്ല.

തമസോ ദശഭാഗാനാം മധ്യേ തു വിനതാസുത । യ ഏകോ ഭാഗ ഉദ്ദിഷ്ടസ്താവത്പരിമിതം രജഃ ॥ ൩,൪.

വിനതയുടെ മകനേ, അന്ധകാരത്തിന്റെ പത്ത് ഭാഗങ്ങളിൽ ഒന്ന് മാത്രം എടുത്താൽ അതാണ് രാജസിന്റെ അളവ്.

രാശിഭൂതേപി തമസി മിശ്രിതം ഭവതി ധ്രുവമ് । തമോരാശിസ്ഥിതിസ്ത്വേവം ജ്ഞാതവ്യാ പക്ഷിസത്തമ ॥ ൩,൪.

അന്ധകാരം മുഴുവനായി കൂട്ടിയാലും അതിൽ കലർന്നതായിരിക്കും. അങ്ങനെ തന്നെയാണ് അന്ധകാരത്തിന്റെ സ്വഭാവം, പക്ഷിരാജാവേ.

ഗരുഡ ഉവാച । രശിഭൂതേപി രജസി രാശിഭൂതേ തമസ്യപി । സത്ത്വാംശാ ഹ്യധികാഃ സംതീത്യേവമുക്തം മയാനഘ ॥ ൩,൪.

ഗരുഡൻ പറഞ്ഞു: രാജസും അന്ധകാരവും കൂട്ടിയാലും സത്ത്വത്തിന്റെ അംശങ്ങൾ കൂടുതലാണ്, പാപരഹിതനേ, ഞാൻ അങ്ങനെ തന്നെയാണ് പറഞ്ഞത്.

തത്ര മേ സംശയോ ഹ്യസ്തി ശൃണു ത്വം സാത്ത്വതാം പതേ । യദ്രാശ്യാം യദ്രാ ശിഭാഗാ ഹ്യധികാഃ സംതി യാവതാ ॥ ൩,൪.

ഇതിൽ എനിക്ക് സംശയമുണ്ട്, സത്ത്വത്തോടുള്ളവരുടെ നാഥനേ, ഓരോ കൂട്ടത്തിലും എത്ര അംശം കൂടുതലാണ് എന്ന് ദയവായി പറയൂ.

താവതാ വ്യവഹാരഃ സ്യാത്ക്ഷീരനീരമിവ പ്രഭോ । ശ്രുത്വാ സ ഗരുഡേനോക്തം ഭഗവാന്പുരുഷോത്തമഃ ॥ ൩,൪.

അത്രത്തോളം വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകും, ദയാവാനേ, പാൽക്കും വെള്ളത്തിനും ഉള്ള വ്യത്യാസംപോലെ. ഗരുഡൻ പറഞ്ഞത് കേട്ടു, പരമപുരുഷൻ—

ഉവാച പര മപ്രീത്യാ സംസ്തുവന് ഗരുഡം ഹരിഃ । ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । രജോരാശ്യാ തമോരാശ്യാ സത്ത്വരാശ്യധികാ സദാ ॥ ൩,൪.

വളരെയധികം സ്നേഹത്തോടെ ഗരുഡനെ സ്തുതിച്ച് ഹരി പറഞ്ഞു: രാജസിന്റെ കൂട്ടത്തിലും അന്ധകാരത്തിന്റെ കൂട്ടത്തിലും സത്ത്വത്തിന്റെ അംശം എപ്പോഴും കൂടുതലാണ്.

മിശ്രിതം ചാപി പക്ഷീന്ദ്ര ന സത്തവമിതി കീര്ത്യതേ । രജോരാശിസ്തമോരാശിരിത്യേവം വിബുധാ വിദുഃ ॥ ൩,൪.

പക്ഷിരാജാവേ, കലർന്നിരിക്കുന്നപ്പോൾ അതിനെ സത്ത്വം എന്ന് വിളിക്കാറില്ല; ജ്ഞാനികൾ അതിനെ രാജസിന്റെ കൂട്ടം അല്ലെങ്കിൽ അന്ധകാരത്തിന്റെ കൂട്ടം എന്നാണ് അറിയുന്നത്.

വിഷം തു ചരുദുഗ്ധസ്ഥം വിഷമിത്യുച്യതേ യഥാ । ഏവം മയോക്താ ഗരുഡ ഗുണാനാം നിജസംസ്ഥിതിഃ ॥ ൩,൪.

സുന്ദരമായ പാലിൽ വിഷം കലർന്നാലും അതിനെ വിഷം തന്നെയാണ് പറയുന്നത്. അതുപോലെയാണ് ഗരുഡാ, ഗുണങ്ങളുടെ സ്വഭാവം ഞാൻ വിശദീകരിച്ചത്.

സാമ്യാവസ്ഥാം ഗുണാനാം ച ശൃണ്വിദാനീം ഖഗേശ്വര । രാശീകൃതാച്ച രജസഃ ജന്യം യച്ച കഗേശ്വര ॥ ൩,൪.

പക്ഷികളുടെ നാഥനേ, ഗുണങ്ങളുടെ സമത്വാവസ്ഥയും രാജസിന്റെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉത്ഭവവും ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.

മഹത്തത്ത്വേ പ്രവിഷ്ടം ച യദ്രജഃ പരികീര്തിതമ് । പ്രലയേ സമനുപ്രാപ്തേ മഹത്തത്ത്വേ സ്ഥിതം രജഃ ॥ ൩,൪.

മഹത്ത്വത്തിൽ പ്രവേശിച്ച രാജസിനെപ്പറ്റി പറയപ്പെടുന്നു; പ്രളയസമയത്ത് മഹത്ത്വത്തിൽ രാജസു നിലനിൽക്കുന്നു.

ദ്വാദശാംശേന തു ഹ്യദ്ധാ വിഭക്തം ഭവതിം പ്രഭോ । രാശീഭൂതേ ഹി സത്ത്വേ തു ദശഭാഗേന മിശ്രിതമ് ॥ ൩,൪.

പ്രഭോ, അത് പന്ത്രണ്ടു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു; സത്ത്വം കൂട്ടമായാൽ, അതിൽ പത്ത് ഭാഗം കലർന്നിരിക്കുന്നു.

സമ്യക്ഭവതി പക്ഷീന്ദ്ര തഥൈകാംശേന ചാണ്ഡജ । തമോരാശ്യാ മിശ്രിതം ച ഭവത്യേവ ന സംശയഃ ॥ ൩,൪.

പക്ഷിരാജാവേ, അതാണ് ശരിയായ ക്രമം; ഒറ്റഭാഗം കൂടി ചേർത്ത് അന്ധകാരത്തിന്റെ കൂട്ടത്തിൽ കലർന്നിരിക്കുന്നു, ഇതിൽ സംശയമില്ല.

അന്യേനൈകേന ഭാഗേന രജോരാശ്യാ ഖഗേശ്വര । മിശ്രിതം ഭവതീത്യേവം ജ്ഞാതവ്യം നാന്യഥാ ക്വചിത് ॥ ൩,൪.

പക്ഷികളുടെ നാഥനേ, മറ്റൊരു ഭാഗം കൂടി രാജസിന്റെ കൂട്ടത്തിൽ കലർന്നിരിക്കുന്നു; ഇതാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്, മറ്റെങ്ങും വ്യത്യാസമില്ല.

ഗുണത്രയേപി ഭഗവാന്മഹത്തത്ത്വസ്യ ചാണ്ഡജ । ഏവം ലയസ്തു ജ്ഞാതവ്യോ ഹൃദി തത്ത്വാര്ഥവോദിഭിഃ ॥ ൩,൪.

മുട്ടിൽ നിന്നുള്ളവനേ, ഗുണത്രയത്തിന്റെയും മഹത്ത്വത്തിന്റെയും ലയം ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ് ഹൃദയത്തിൽ സത്യാർത്ഥം അറിയുന്നവർ മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.

ഏവം ഗുണത്രയാണാം ച മിശ്രിതത്ത്വാത്ഖഗേശ്വര । ഗുണസാമ്യമിതി പ്രാഹുരേവം ജാനീഹി വൈ ഖഗ ॥ ൩,൪.

പക്ഷികളുടെ നാഥനേ, ഗുണത്രയം പരസ്പരം കലർന്നതുകൊണ്ടാണ് ഗുണസാമ്യം എന്ന് പറയുന്നത്; ഇത് നീ ഉറപ്പായി അറിഞ്ഞിരിക്കണം.