ന വൈ ജ്ഞാനീത്യന്തരം യോ ന വേദ സ വേദവാദീ ന ച വേദപാഠകഃ ॥ ൩,൨.
ഈ വ്യത്യാസം അറിയാത്തവൻ യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനിയല്ല; അവൻ വേദം സംസാരിക്കുന്നവനോ വേദം വായിക്കുന്നവനോ അല്ല.
വേദാക്ഷരാണി യാവന്തി പഠിതാനി ദ്വിജാതിഭിഃ । താവന്തി ഹരിനാമാനി പ്രിയാണി ച ഹരേഃ സദാ ॥ ൩,൨.
ദ്വിജന്മാർ വായിക്കുന്ന വേദത്തിലെ ഓരോ അക്ഷരത്തിനും തുല്യമായി ഹരിയുടെ പ്രിയമായ പേരുകളുണ്ട്; അവയെല്ലാം ഹരിക്ക് എന്നും പ്രിയമാണ്.
മമ സ്വാമീ ഹരിര്നിത്യം ദാസോഹം സര്വദാ ഹരേഃ । ബ്രഹ്മാദ്യാ ദേവതാഃ സര്വാ ഗുരവോ മേ യഥാക്രമമ് ॥ ൩,൨.
ഹരി എന്നെപ്പോഴും എന്റെ സ്വാമിയാണ്, ഞാൻ എന്നും ഹരിയുടെ ദാസനാണ്. ബ്രഹ്മാവു മുതൽ എല്ലാ ദേവതകളും യഥാക്രമം എന്റെ ഗുരുക്കന്മാരാണ്.
ഏതേഷാം ച ഹരിഃ സ്വാമീ വേദേ സര്വത്ര ഗീയതേ । ഏവം ജാനംസ്തു യോ വേദാന്സംപഠേത്സ ദ്വിജോത്തമഃ ॥ ൩,൨.
ഇവർക്കെല്ലാം ഹരിയാണ് സ്വാമി, വേദത്തിൽ എല്ലായിടത്തും ഹരിയെ പാടുന്നു. ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് വേദം വായിക്കുന്നവൻ ദ്വിജന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനാണ്.
സ വേദപാഠകോ ജ്ഞേയസ്തദന്യേ വേദവാദിനഃ । വേദഭാരഭരാക്രാന്തഃ സ വൈ ബ്രാഹ്മണഗര്ദഭഃ ॥ ൩,൨.
അവനാണ് വേദം പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ; മറ്റുള്ളവർ വേദം സംസാരിക്കുന്നവരാണ്. വെറും വേദഭാരം മാത്രം ചുമക്കുന്നവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ബ്രാഹ്മണകഴുതയാണ്.
ജ്ഞാനാഭിമാനീ വേദമാനീ ഉഭൌ തു പരസ്പരം ഹ്യൂചതുഃ സര്വദൈവ । ജലം വേദോ യത്ര വാസോ മുരാരേരാചാര്യാണാം സംഗദോഷാദ്ദ്വിജാനാമ് ॥ ൩,൨.
ജ്ഞാനത്തിൽ അഭിമാനമുള്ളവനും വേദത്തിൽ അഭിമാനമുള്ളവനും എപ്പോഴും തമ്മിൽ വാദം ചെയ്യുന്നു. വേദം വെള്ളംപോലെയും മുരാരിയുടെ വാസസ്ഥലവും ആകുമ്പോൾ, ഗുരുക്കന്മാരുടെയും ദ്വിജന്മാരുടെയും തെറ്റുകൾ മൂലം അവിടെ ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാകും.
മഹാപരാധാഃ സംതി ലോകേ മഹാത്മന്സഹസ്രശഃ ശതശഃ കോടിശശ്ച । ഹരിശ്ച താന്ക്ഷമതേ സര്വദൈവ നാമത്രയസ്മരണാദ്വൈ കുപാലുഃ ॥ ൩,൨.
മഹാത്മാവേ, ലോകത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന്, നൂറുകണക്കിന്, കോടിക്കണക്കിന് വലിയ പാപങ്ങൾ ഉണ്ട്. എങ്കിലും ഹരി എന്നും ദയയാൽ അവയെ ക്ഷമിക്കുന്നു, തന്റെ മൂന്നു പേരുകൾ സ്മരിച്ചാൽ.
സര്വാപരാധാദ്രഹിതം ദാനമാനൈര്യുക്തം സദാ താരതമ്യാച്ച ഹീനമ് । ദൃഷ്ട്വാപരാധം തസ്യ വിഷ്ണുര്മഹാത്മാ ഹാഹാകാരം കുരുതേ ക്രോധബുദ്ധ്യാ ॥ ൩,൨.
എല്ലാ പാപങ്ങളുമില്ലാത്ത, മാനത്തോടെ എന്നും സമത്വത്തിൽ ഉള്ള ദാനം, അതിൽ ഒരു പിഴവ് കണ്ടാൽ മഹാത്മാവായ വിഷ്ണു കോപത്തോടെ വലിയ ദു:ഖം പ്രകടിപ്പിക്കും.
ഉത്തിഷ്ഠ ഗോവിന്ദ സുവേദവേദ്യ സോവ്യാത്കൃതാഖ്യോ മയി സമ്യക്പ്രസീദ । ഭോ കേശവോത്തിഷ്ഠ സുഖസ്വരൂപ സൃഷ്ടൌ വ്യയേ വര്തയിതും സമര്ഥഃ ॥ ൩,൨.
ഗോവിന്ദാ, വേദം അറിയുന്നവനേ, രക്ഷകനേ, പ്രശസ്തനേ, എല്ലാ വിധത്തിലും എന്നോടു ദയചെയ്യണം. കേശവാ, ആനന്ദസ്വരൂപനായവനേ, സൃഷ്ടിയിലും ലയത്തിലും കഴിവുള്ളവനേ, എഴുന്നേൽക്കണം.
സൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മാണം പ്രേരയേത്പൂജ്യസൃഷ്ടൌ സൃഷ്ട്വാ രുദ്രം പ്രേരയേത്സംഹൃതൌ ച । പ്രാപ്തവ്യയോഗ്യാന്ബ്രഹ്മശേഷാദിദേവാന്ദൃഷ്ട്വാദൃഷ്ട്വാ ദേഹി മോക്ഷം ച സമ്യക് ॥ ൩,൨.
ബ്രഹ്മാവിനെ സൃഷ്ടിച്ച് സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ചുമതല നൽകുന്നു; രുദ്രനെ സൃഷ്ടിച്ച് സംഹാരത്തിനും നിയോഗിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവ്, ശേഷൻ തുടങ്ങിയ ദേവന്മാരെ കാണുകയും കാണാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, എനിക്ക് പൂർണ്ണ മോക്ഷം നൽകണം.
ഹരേ മുരാരേ സ്വാപഹീനാദ്യ തിഷ്ഠ കല്പാ ദികാനന്തരജ്ഞാന (രം ബുദ്ധി) (ജാന) ഹീനാത് । സമ്യഗ്ദൃഷ്ട്വാ കര്മദൃഷ്ട്യാ മഹാത്മല്ലംബ്ധം തമോ ദാഹി ദുഃ ഖസ്വരൂപമ് ॥ ൩,൨.
ഹരേ, മുരാരിയെ സംഹരിച്ചവനേ, ഒരു കല്പം മുഴുവൻ ഉറക്കം കൂടാതെ നില്ക്കണം; ദിശകളെ അറിയുന്നതിൽ കുറവില്ലാതിരിക്കുക. കര്മദൃഷ്ടിയോടെ ശരിയായി കണ്ടു, മഹാത്മാവേ, ഉണ്ടായിരിക്കുന്ന അന്ധകാരമായ ദു:ഖസ്വരൂപം നശിപ്പിക്കണം.
ദൈത്യാദികാന്ദുഃ ഖമതീന്ഹ യസ്മാത്തമസ്യന്ധേസര്വദാ ചിത്സ്വരൂപീ । തസ്മാദാഹുര്ദുഃ സ്വരൂപീ ഹരിസ്ത്വം ദുഃ ഖസ്വരൂപാത്ത്വം ച ദുഃ ഖീ ഹരേ ത്വമ് ॥ ൩,൨.
ദൈത്യന്മാരുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെ ദു:ഖം നീക്കുന്നതുകൊണ്ടും, അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുണ്ടതിൽ ചൈതന്യസ്വരൂപനായി നില്ക്കുന്നതുകൊണ്ടും, അതുകൊണ്ട് നിന്നെ ആനന്ദസ്വരൂപൻ എന്നും ദു:ഖനാശകനായ ഹരിയെന്നുമാണ് വിളിക്കുന്നത്.
ഉത്തിഷ്ഠ നാരായണ വാസുദേവ ഹ്യുത്തിഷ്ഠ കൃഷ്ണാച്യുത മാധവേതി । ഉത്തിഷ്ഠ വൈകുണ്ഠ ദയാര്ദ്രമൂര്തേ ഉത്തിഷ്ഠ ലക്ഷ്മീശ നമോനമസ്തേ ॥ ൩,൨.
നാരായണാ, വാസുദേവാ, എഴുന്നേൽക്കണം; കൃഷ്ണാ, അച്യുതാ, മാധവാ, എഴുന്നേൽക്കണം. വൈകുണ്ഠാ, കരുണാസാഗരാ, എഴുന്നേൽക്കണം; ലക്ഷ്മീശാ, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരങ്ങൾ.
ഉത്തിഷ്ഠ മധ്വേശ സരസ്വതീശ ഉത്തിഷ്ഠ രുദ്രേശ തഥാംബികേശ । ഉത്തിഷ്ഠ ചന്ദ്രേശ തഥാ ശചീശ വിപ്രേശ ഭക്തേശ ഗവേശ നിത്യമ് ॥ ൩,൨.
മധ്വേശാ, സർസ്വതീശാ, എഴുന്നേൽക്കണം; രുദ്രേശാ, അംബികേശാ, എഴുന്നേൽക്കണം. ചന്ദ്രേശാ, ശചീശാ, വിപ്രേശാ, ഭക്തേശാ, ഗവേശാ, എന്നുമുള്ളവനേ, എഴുന്നേൽക്കണം.
ശാസ്ത്രപ്രിയോത്തിഷ്ഠ ഋചി പ്രിയസ്ത്വം യജുഃ പ്രിയോത്തിഷ്ഠ നിദാനമൂര്തേ । സാമപ്രിയസ്ത്വം ച തഥാ മുരാരേ അഥര്വവേദപ്രിയ സര്വദാ ത്വമ് ॥ ൩,൨.
ശാസ്ത്രങ്ങളെ സ്നേഹിക്കുന്നവനേ, എഴുന്നേല്ക്കൂ. ഋഗ്വേദത്തിന് പ്രിയനായവനേ, എഴുന്നേല്ക്കൂ. യജുര്വേദത്തിന്റെ സ്വരൂപമായ പ്രിയനായവനേ, എഴുന്നേല്ക്കൂ. സാമവേദത്തിന് പ്രിയനായ മുരാരീ, അതുപോലെ അഥർവ്വവേദത്തിന് എന്നും പ്രിയനായവനുമാണ് നീ.
ഗദ്യപ്രിയസ്ത്വം ച പുരാണമൂര്തേ സ്തുതിപ്രിയോത്തിഷ്ഠ വിചിത്രമൂര്തേ । സുഗായനപ്രീതികരസ്ത്വമേവ ഹ്യുതിഷ്ഠ ശീഘ്രം കമലാ പതിസ്ത്വമ് ॥ ൩,൨.
ഗദ്യങ്ങളെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന പുരാതനസ്വരൂപനേ, എഴുന്നേല്ക്കൂ. അത്ഭുതരൂപനേ, സ്തുതികളെ സ്നേഹിക്കുന്നവനേ, എഴുന്നേല്ക്കൂ. മധുരഗാനത്തിലൂടെ സന്തോഷം പകരുന്നവനേ, കമലയുടെ ഭർത്താവേ, ദയവായി വേഗത്തിൽ എഴുന്നേല്ക്കൂ.
ഏവം സ്തുതോ വിഷ്ണുരജഃ പുരാണോ ഹ്യതിത്വരാവാനുത്ഥിതോ നിത്യബദ്ധഃ ॥ ൩,൨.
ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട പുരാതനനായ വിഷ്ണു, അതിവേഗത്തിൽ എഴുന്നേറ്റു, എന്നും അനന്തതയിൽ ബന്ധിച്ചവനായി.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൩ ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । ബഭൂവേച്ഛാ മമ ദേവസ്യ വിഷ്ണോഃ സ്രഷ്ടും സൃജ്യാന്മോക്ഷയോഗ്യാംശ്ച മോക്തുമ് । ഇച്ഛാശക്തിഃ സര്വദൈവാസ്തി വിഷ്ണോസ്തഥാപി തദ്വ്യാഹരണം ച ലൌകികമ് ॥ ൩,൩.
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ദേവനായ വിഷ്ണുവിന് സൃഷ്ടിക്കുവാനും മോക്ഷത്തിന് യോഗ്യരായവരെ മോചിപ്പിക്കാനും ആഗ്രഹം ഉണ്ടായി. ആഗ്രഹശക്തി വിഷ്ണുവിൽ എപ്പോഴും ഉണ്ടെങ്കിലും, അതിന്റെ പ്രകടനം ലോകത്തിൽ പറയുന്ന രീതിയിലാണ്.
തദാ ഹരിര്ജഗൃഹേ ലൌകികം ച തമഃ പാനം തേന രൂപേണ ചക്രേ । തദ്രൂപമാഹുഃ പ്രാകൃതം വൈ തദജ്ഞാ ഹ്യന്ധം തമഃ പ്രവിശന്ത്യേവ സര്വേ ॥ ൩,൩.
അപ്പോൾ ഹരിചന്ദ്രൻ ലോകീയരൂപം സ്വീകരിച്ച്, അന്ധകാരത്തെ കുടിച്ചു. ആ രൂപത്തിൽ അവൻ പ്രവർത്തിച്ചു. ആ രൂപം പ്രകൃതിസ്വഭാവമാണെന്ന് പറയുന്നു. അജ്ഞാനികൾ, അന്ധമായവർ, എല്ലാവരും ആ അന്ധകാരത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു.
അവതാരാ മഹാവിഷ്ണോഃ സര്വേ പൂര്ണാഃ പ്രകീര്തിതാഃ । പൂര്ണം ച തത്പരം രൂപം പൂര്ണാത്പൂര്ണാഃ സമുദ്ഗതാഃ ॥ ൩,൩.
മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ എല്ലാ അവതാരങ്ങളും പൂർണ്ണമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആ പരമരൂപം പൂർണ്ണമാണ്, അതിൽനിന്നാണ് എല്ലാ പൂർണ്ണരൂപങ്ങളും ഉദിച്ചുവരുന്നത്.
പരാവരത്വം തേഷാം തു വ്യക്തിമാത്രവിശേഷതഃ । ന ദേശകാലസാമര്ഥ്യാത്പാരാവര്യം കഥഞ്ചന ॥ ൩,൩.
അവരുടെ ഉന്നതതയും താഴ്മയും വെറും പ്രകടനത്തിലെ വ്യത്യാസം മാത്രമാണ്; ദേശം, കാലം, ശേഷി എന്നിവകൊണ്ടൊന്നും യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ല.
പൂര്വരൂപം ച പൂര്ണം ച പൂര്ണം പദവിതാരഗമ്? । രൂപം തദാത്മന്യാദായ പൂര്ണമേവാവശിഷ്യതേ ॥ ൩,൩.
മുന്പത്തെ രൂപവും പൂർണ്ണമാണ്, ആ പൂർണ്ണരൂപം പരമപദത്തിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നു. ആ രൂപം ആത്മാവിൽ ഉൾക്കൊള്ളുമ്പോൾ, അവിടെ പൂർണ്ണത മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.
ലൌകികവ്യവഹാരോയം ഭൂഭാരക്ഷപണാദികഃ । തസ്യ ദൃര്ഷ്ടി വിനാ നാന്യോ ലയഃ കൃഷ്ണാദിനാ ക്വചിത് ॥ ൩,൩.
ഭൂഭാരക്ഷയമൊക്കെയുള്ള ഈ ലോകീയപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്നു; അവന്റെ ദൃഷ്ടിയില്ലാതെ, കൃഷ്ണനും മറ്റുള്ളവരും എവിടെയും ലയിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല.
തത്ത്വേ പീഡാ ന കര്തവ്യാ തയാ ദുഃ ഖാനി വിന്ദതി । അത്യന്തപീഡനാത്തസ്യ രോഗസ്തസ്യ ന സംശയഃ ॥ ൩,൩.
സത്യമെന്നാൽ, പീഡനം ചെയ്യരുത്; അതിലൂടെ മാത്രം ദു:ഖം ലഭിക്കും. അത്യന്തം പീഡിപ്പിച്ചാൽ രോഗം വരും, ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.
ജ്ഞാതവ്യാംശേ തു പീഡാ തു കര്തവ്യാ ഗുരുണാ സഹ । തമന്തേവാസിനം ചാഹുഃ സ ഏവ ചു ഗുരുഃ സ്മൃതഃ ॥ ൩,൩.
ജ്ഞാനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഗുരുവിനൊപ്പം ചേർന്ന് പീഡനം നടത്തണം. അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവനെയാണ് ശിഷ്യനെന്നും, അവനെയാണ് ഗുരുവെന്നും പറയുന്നു.
യേ കുര്വന്തി ഹരേസ്തത്ത്വവിചാരം തു പരസ്പരമ് । താവേവ ഗുരുശിഷ്യൌ തു വിനതാനന്ദസംയുത ॥ ൩,൩.
ഹരിയുടെ സത്യം പരസ്പരം അന്വേഷിക്കുന്നവരാണ് യഥാർത്ഥ ഗുരുവും ശിഷ്യനും; അവർ വിനതയുടെ ആനന്ദത്തിൽ ഒന്നിക്കുന്നു.
ഗുരുണാപി സമം ഹാസ്യം കര്തവ്യം കുടിലം വിനാ । ഹര്ഷാമര്ഷയുതഃ ശിഷ്യോ ഗുരുഃ കൌടില്യസംയുതഃ ॥ ൩,൩.
ഗുരുവിനോടൊപ്പം പോലും, വഞ്ചനയില്ലാതെ, ചിരി പങ്കിടണം. ശിഷ്യന് സന്തോഷവും കോപവും ഉണ്ടാകാം; ഗുരുവിന് വഞ്ചനയുണ്ടാകും.
ഉഭൌ തൌ നിരയം യാതോ യാവദാചന്ദ്രതാരകമ് । സാക്ഷാദ്ധരിഃ പുരുഷഃ പിങ്ഗലാക്ഷഃ സ്വമായായാം ഗുണമയ്യാം മഹാത്മാ । സ്വപൌരുഷേണൈവ സുമങ്ഗലേന അധാത്തു വീര്യം ഭഗവാന്വീര്യവാംശ്ച ॥ ൩,൩.
അവരിരുവരും ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നവരെക്കാൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. നേരിട്ട്, പിങ്കളനയനനായ ഹരിയും മഹാത്മാവും തന്റെ ഗുണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ മായയിൽ, സ്വന്തം ശക്തിയാൽ, അത്യന്തം മംഗളമായി, തന്റെ വീര്യം നൽകി.
ഗരുഡ ഉവാച । വീര്യസ്വരൂപം ബ്രൂഹി മേ വാസുദേവ വീര്യേ ത്വദീയേ സംശയോ മേ വിഭാതി । കിം വീര്യമീശസ്യ സ്വരൂപഭൂതം കിം വാ വിഭിന്നം വദ സാധു വേത്സി ॥ ൩,൩.
ഗരുഡൻ ചോദിച്ചു: വാസുദേവാ, വീര്യത്തിന്റെ സ്വരൂപം എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരേണം. നിന്റെ വീര്യത്തെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് സംശയമുണ്ട്. ഈശ്വരന്റെ വീര്യം സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണോ, വേറെയാണോ? നീ അറിയുന്നതുകൊണ്ട് ദയവായി നന്നായി വിശദീകരിക്കൂ.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । യദ്വീര്യമാധത്ത ഹരിഃ സ്വയം പ്രഭുര്മായാഭിധായാം വിനതാതനൂജ । തദ്വീര്യമാഹുര്നൃഹരേഃ സ്വരൂപം വിപശ്ചിതോ നിശ്ചിതതത്ത്വദര്ശിനഃ ॥ ൩,൩.
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ഹരിചന്ദ്രൻ സ്വന്തം ഇച്ഛയാൽ വിനതയുടെ മകനായ മായയിൽ നൽകിയ വീര്യമാണ്, അതാണ് നൃഹരിയുടെ സ്വരൂപം എന്ന് സത്യം അറിയുന്ന ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.