ഗരുഡപുരാണമ്

കൃഷ്ണരാമാദിവച്ചൈവ ത്വേകീഭാവോ വിവക്ഷിതഃ । ബിംബാനാം മൂലരൂപസ്യ ഭേദോ നാത്ര വിവക്ഷിതഃ ॥ ൩,൨.

കൃഷ്ണനും രാമനും മുതലായവരിൽപോലെ, പ്രതിബിംബങ്ങളുടെ ഏകത്വം മാത്രമാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്; ബിംബത്തിന്റെ സ്വരൂപഭേദം ഇവിടെ ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടില്ല.

തത്രാപി ച വിശേഷോസ്തി ജ്ഞാതവ്യസ്തത്ത്വമിച്ഛുഭിഃ । ഏകാംശേന തു ബിംബൈസ്തു ചൈകീഭാവം വ്രജന്തി തേ ॥ ൩,൨.

അവിടെ പോലും ഒരു വ്യത്യാസം ഉണ്ട്, സത്യം അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ അത് മനസ്സിലാക്കണം; ഒരു ഭാഗത്തേയ്ക്ക് മാത്രം പ്രതിബിംബങ്ങൾ ഒന്നാകുന്നു.

ഏകാംശേന തു ജീവത്വേ സംസ്ഥിതാ നാത്ര സംശയഃ । ബിംബമൂലം ന ജാനന്തി തേ ജനാ ഹ്യസുരാഃ സ്മൃതാഃ ॥ ൩,൨.

ഒരു ഭാഗത്ത് അവർ ജീവികളായി നിലകൊള്ളുന്നു എന്നതിൽ സംശയമില്ല; പ്രതിബിംബത്തിന്റെ മൂലരൂപം അറിയാത്തവരെ അസുരന്മാർ എന്നാണ് പറയുന്നത്.

ഏക ഏവ ഹരിഃ പൂര്വം ഹ്യവിദ്യാവശതഃ സ്വയമ് । അനേകോ ഭവതി ഹ്യാരാദാദര്ശപ്രതിബിംബവത് ॥ ൩,൨.

ഹരി ആദ്യം ഒരാളായിരുന്നു, എന്നാൽ അജ്ഞാനത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, അനേകം കണ്ണാടികളിൽ പ്രതിബിംബങ്ങൾ കാണുന്നതുപോലെ, അവൻ പലരായി തോന്നുന്നു.

ഏവം വദന്തി യേ മൂഢാസ്തേപി യാന്ത്യധരം തമഃ । ഉപാധിര്ദ്വിവിധഃ പ്രോക്തഃ സ്വരൂപോ ബാഹ്യ ഏവ ച ॥ ൩,൨.

ഇങ്ങനെ പറയുന്ന മൂടന്മാർ താഴെയുള്ള അന്ധകാരത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ഉപാധി രണ്ടുവിധമാണ്: സ്വരൂപത്തിലുള്ളതും പുറമേയുള്ളതും.

ബാഹ്യോപാധിര്ലയേ യാതി മുക്താവന്യസ്യ സംസ്ഥിതിഃ । സര്വോപാധിവിനാശേ ഹി പ്രതിബിംബഃ കഥം ഭവേത് ॥ ൩,൨.

പുറമേയുള്ള ഉപാധി ലയത്തിൽ ഇല്ലാതാകും, മറ്റുള്ളത് നിലനിൽക്കും; എല്ലാ ഉപാധികളും നശിച്ചാൽ പ്രതിബിംബം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?

ചിദ്രൂപാഖ്യോ ഹ്യുപാധിസ്തു മോക്ഷേ യേപ്യധികാരിണഃ । ദുഃഖരൂപോ ഹ്യുപാധിസ്തു തമസോ യേധികാരിണഃ ॥ ൩,൨.

‘ചൈതന്യസ്വരൂപം’ എന്ന ഉപാധി മോക്ഷത്തിന് യോഗ്യരായവർക്കാണ്; ദുഃഖസ്വരൂപമുള്ള ഉപാധി അന്ധകാരത്തിന് യോഗ്യരായവർക്കാണ്.

മിശ്രരൂപോ ഹ്യുപാധിസ്തു നിത്യസംസാരിണാം മതഃ । ബാഹ്യോപാധിര്ലിങ്ഗദേഹഃ സര്വേഷാം നാത്ര സംശയഃ ॥ ൩,൨.

മിശ്രസ്വഭാവമുള്ള ഉപാധി സദാ ജന്മമരണചക്രത്തിൽ കുടുങ്ങിയവർക്കാണ്; പുറമേയുള്ള ഉപാധി എല്ലാംക്കും ലിംഗശരീരമാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ദൈത്യാഃ ദുഃഖായതേ യസ്മാത്തസ്മാദുഃഖീ ഹരിഃ സ്വയമ് । തത്തദ്ദുഃഖസ്വരൂപത്വാദ്ദൈത്യാനാം ബിംബരൂപകഃ ॥ ൩,൨.

ദൈത്യന്മാർ ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നതിനാൽ, ഹരിക്കും ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നവനാണെന്ന് കരുതുന്നു; ദൈത്യന്മാരുടെ ദുഃഖസ്വഭാവം കൊണ്ടാണ് ഹരി അവരിൽ പ്രതിബിംബമായി നിലകൊള്ളുന്നത്.

ദൈത്യസ്ഥിതാനാം ബിംബാനാം മൂലരൂപസ്യ വൈ പ്രഭോഃ । പരസ്പരം തഥാ ഭേദം ഹ്യന്തരം വാ ന ചിന്തയേത് ॥ ൩,൨.

ദൈത്യന്മാരിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പ്രതിബിംബങ്ങൾക്കും ഭഗവാന്റെ മൂലരൂപത്തിനും തമ്മിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും വേർപാടും ആലോചിക്കേണ്ടതില്ല.

ശ്രീഭൂദുര്ഗാദിരൂപാണാം തഥാ സീതാദിരൂപിണാമ് । അന്യോന്യം നാണുമാത്രം ച ഭേദോ ബാഹ്യാന്തരേപി ച ॥ ൩,൨.

ശ്രീ, ഭൂ, ദുർഗ്ഗാ, സീത എന്നിവരുടെ രൂപങ്ങളിൽ, പുറമേയോ അകത്തോ, അണുമാത്രം പോലും വ്യത്യാസമില്ല.

ചിന്തനീയഃ കഥമപി ജ്ഞാത്വാ യാന്ത്യധരം തമഃ । പ്രതിബിംബസ്ഥിതോ ബിംബഃ സ്ത്രീരൂപോ ഹ്യസ്തി സര്വദാ ॥ ൩,൨.

ഇത് അറിഞ്ഞിട്ടും ആരെങ്കിലും വ്യത്യാസം ആലോചിച്ചാൽ, അവർ താഴെയുള്ള അന്ധകാരത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; സ്ത്രീരൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പ്രതിബിംബം എപ്പോഴും ഉണ്ട്.

പ്രലയേ സമനുപ്രാപ്തേ ലക്ഷ്മ്യാ സഹ ഖഗോത്തമ । ഏകീഭാവം നാപ്നുവന്തി ബിംബേന സഹ സംസ്ഥിതാഃ ॥ ൩,൨.

പ്രളയം വന്നപ്പോൾ, വിനതയുടെ മകനേ, ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ബിംബത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർക്ക് ബിംബത്തോടൊപ്പം ഏകത്വം ലഭിക്കില്ല.

ബിംബസ്ഥിതാനാം രൂപാണാം ലക്ഷ്മ്യാശ്ച വിനതാസുത । ഭേദസ്തു നാണുമാത്രം ച ശങ്കനീയഃ കഥഞ്ചന ॥ ൩,൨.

പ്രതിബിംബത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന രൂപങ്ങൾക്കും ലക്ഷ്മിക്കും, വിനതയുടെ മകനേ, അണുമാത്രം പോലും വ്യത്യാസം സംശയിക്കേണ്ടതില്ല.

യദാ ഹി ശേതേ പ്രലയാര്ണവേ വിഭുര്ജീവാംശ്ച സര്വാനുദരേ നിവേശ്യ । മുക്താംശ്ച ബ്രഹ്മേന്ദ്രമരുദ്ഗണാദീന്പ്രാത്പവ്യമുക്തീംശ്ച സുതൌ? ച സംസ്ഥിതാന് ॥ ൩,൨.

പ്രളയസമുദ്രത്തിൽ വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ഭഗവാൻ എല്ലാ ജീവികളെയും—മുക്തന്മാരെയും ബ്രഹ്മാവിനെയും ഇന്ദ്രനെയും മരുത്‌ഗണങ്ങളെയും, മോക്ഷം നേടിയവരെയും പുത്രന്മാരെയും—തന്റെ വയറ്റിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

പ്രാപ്താന്ധകൂപാദിസമസ്തജീവാംസ്തഥൈവ പ്രാപ്തവ്യകലീനഥാപരാന് । തഥൈവ നിത്യം സൃതിസംസ്ഥിതാഞ്ജനാനചേതനാനൃക്ഷരൂപാദിജീവാന് ॥ ൩,൨.

അവൻ അങ്ങനെ തന്നെ, അന്ധകൂപം മുതലായിടങ്ങളിലെ എല്ലാ ജീവികളെയും, ഭാവിയിൽ ജനിക്കേണ്ടവരെയും, സൃഷ്ടിയിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നവരെയും, ജഡങ്ങളെയും, മരങ്ങൾ പോലുള്ള ജീവികളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

ഏവം ജനാഞ്ജഠരേ സംനിധായ സമ്യക്ശേതേ ഹ്യംഭസി വൈ സ കല്പേ । ലക്ഷ്മീസ്തു സാ സര്വവേദാത്മികാ ച ഭക്ത്യാ ഹരൌ നിത്യസംവര്ധിതാപി ॥ ൩,൨.

ഇങ്ങനെ എല്ലാ ജീവികളെയും വയറ്റിൽ വെച്ച്, അവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രളയജലത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്നു; എന്നാൽ എല്ലാ വേദങ്ങളുടെയും സാരമായ ലക്ഷ്മി ഹരിയോടുള്ള ഭക്തിയാൽ എപ്പോഴും വളരുന്നു.

അത്യാദരം ദര്ശയതീവ സാ തു ഈഡേ വിഷ്ണും ഭക്തിസംവര്ധിതാപി । ചേഷ്ടാദിരൂപേണ തദാ ന കിഞ്ചിദാസീദ്വിനാ വിഷ്ണുമഥ ശ്രിയം ച ॥ ൩,൨.

അവൾ അത്യന്തം ആദരത്തോടെ കാണിച്ചെങ്കിലും, ഞാൻ വിഷ്ണുവിനെ സ്തുതിക്കുന്നു. ഭക്തി വളർന്നിരുന്നിട്ടും, അപ്പോൾ ചലനങ്ങളിലോ മറ്റേതിലും വിഷ്ണുവിനെയും ശ്രീയെയും കൂടാതെ ഒന്നുമുണ്ടായിരുന്നില്ല.

പര്യങ്കരൂപേണ ബഭൂവ ദേവീ വാസസ്വരൂപേണ രമാ വിരേജേ । സര്വം രമാ സൈവ തദൈവ ചാസീത്സൈകാ ദേവീ ബഹുരൂപാ ബഭാഷേ ॥ ൩,൨.

അന്നവസരത്തിൽ ദേവി കട്ടിലായി മാറി, രമാ വസ്ത്രമായി പ്രകാശിച്ചു. അപ്പോൾ എല്ലാം രമയായിരുന്നു; അവളൊന്നാണ്, ദേവി പല രൂപങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

ത്വമുത്കൃഷ്ടഃ സര്വദേവോത്തമത്വാന്ന ത്വത്സമഃ കശ്ചിദേവാധികോ വാ । ത്വം ബ്രഹ്മ ഏകോ ന ചതുര്മുഖശ്ച നാഹം രുദ്രോ ന ബൃഹസ്പതിശ്ച ॥ ൩,൨.

നീ എല്ലാ ദേവന്മാരിലും ഉന്നതനാണ്; നിന്നേക്കാൾ തുല്യനോ അതിലധികനോ ആരുമില്ല. നീയൊന്നാണ് ബ്രഹ്മം; നാലുമുഖനായവനല്ല, ഞാനും രുദ്രനും ബൃഹസ്പതിയും അല്ല.

വിഷ്ണാവേവ ബ്രഹ്മശബ്ദോ ഹി മുഖ്യോ ഹ്യന്യേഷ്വമുഖ്യോ ബ്രഹ്മരുദ്രാദികേഷു । അനന്തഗുണപൂര്ണത്വാദ്ബ്രഹ്മേതി ഹരിരുച്യതേ ॥ ൩,൨.

ബ്രഹ്മം എന്ന പദം ശരിയായി വിളിക്കപ്പെടുന്നത് വിഷ്ണുവിനെയാണ്; ബ്രഹ്മാവിനോ രുദ്രനോ മറ്റുള്ളവർക്കോ അത് പ്രാഥമികമല്ല. അനന്തഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞതിനാൽ ഹരിയെ ബ്രഹ്മം എന്നു വിളിക്കുന്നു.

ഗുണാദിപൂര്ണതാഭാവാന്നാന്യേ ബ്രഹ്മേത്യുദാഹൃതാഃ । ദേശാനന്ത്യം ഗുണതഃ കാലതോ വാ നാസ്ത്യാനന്ത്യം ക്വാപി ദേശേ ച കാലേ ॥ ൩,൨.

ഗുണാദികൾ പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാത്തതിനാൽ മറ്റുള്ളവരെ ബ്രഹ്മം എന്ന് വിളിക്കാറില്ല. ദേശത്തിലും കാലത്തിലും എവിടെയും അനന്തതയില്ല; ഗുണങ്ങൾ മാത്രമാണ് അനന്തം.

യദാ നന്ത്യം കിമു വക്തവ്യമത്ര ഗുണാനന്ത്യം നാസ്തി ബ്രഹ്മാദികേഷു । യദ്യപ്യഹം ദേശതഃ കാലതശ്ച സമസ്തദാ വാസുദേവേന സാര്ധമ് ॥ ൩,൨.

എവിടെയും അനന്തതയുണ്ടെങ്കിൽ, മറ്റെന്ത് പറയേണ്ടതുണ്ട്? ബ്രഹ്മാവിനും മറ്റുള്ളവർക്കും ഗുണങ്ങളുടെ അനന്തതയില്ല. ഞാൻ ദേശത്തും കാലത്തും എവിടെയും ഉണ്ടെങ്കിലും, എല്ലായ്പ്പോഴും വാസുദേവനോടൊപ്പം മാത്രമാണ്.

തഥാപി മേ ഗുണതോ നാസ്ത്യനന്തം തതോ ധര്മാ ഗുണതോനന്തതശ്ച । സംതി ശ്രുതാവവിരുദ്ധാശ്ച ദേവേ ചിന്ത്യാ ഹ്യചിന്ത്യാ ബഹുധാ തേ ഹ്യനന്താഃ ॥ ൩,൨.

എന്നിരുന്നാലും, എനിക്ക് ഗുണങ്ങളിൽ അനന്തതയില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് എന്റെ സ്വഭാവങ്ങൾ അനന്തമല്ലാത്തത്. ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ ദേവന്റെ അനേകം ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവ ചിലത് മനസ്സിലാക്കാവുന്നതും ചിലത് മനസ്സിലാക്കാനാവാത്തതുമാണ്, അവ അനന്തമാണ്.

അതോ ഗുണാംസ്തവ ദേവസ്യ വിഷ്ണോ സ്തോതും സദാ സ്മോ ന ഹരേഃ കദാപി । നാഹം ന കേശൌ ന ച ഗീര്ന രുദ്രോ ന ദക്ഷകന്യാ ന ച മേനകാസുതാ ॥ ൩,൨.

അതുകൊണ്ട്, ദേവനായ വിഷ്ണുവേ, ഹരിയേ, നിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഞങ്ങൾ ഒരിക്കലും പാടാൻ കഴിയില്ല. ഞാനും, കേശവനും, ഗീർണനും, രുദ്രനും, ദക്ഷന്റെ മകളും, മേനകയുടെ മകളും അതിന് കഴിയില്ല.

ന വൈ ബിഡൌജാ ന ച വാ പുലോമജാ ന ചേധ്മവാഹോ ന യമോ ന ചാന്യഃ । ന നാരദോ നാപി ഭൃഗുര്വസിഷ്ഠോ ന വിഘ്നപോ നാപി ബല്യാദയശ്ച ॥ ൩,൨.

ബിഡൗജനും, പുലോമയുടെ മകളും, അഗ്നിയും, യമനും, മറ്റാരും; നാരദനും, ഭൃഗുവും, വസിഷ്ഠനും, വിനായകനും, ബലിയും മറ്റു ചിലരും അതിന് കഴിയില്ല.

ന വൈ വിരാടോ നാപി ഭീമഃ ശനിശ്ച ന പുഷ്കരോ ന കശേരുസ്തഥൈവ । ന കിന്നരാഃ പിതരോ നൈവ ദേവാ ഗന്ധര്വമുഖ്യാ നാപി വാ തുഷ്യസംജ്ഞാഃ ॥ ൩,൨.

വിരാട്, ഭീമ, ശനി, പുഷ്കര, കശേരു ഇവർക്കും; കിന്നരന്മാർക്കും പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും ഗന്ധർവന്മാരിൽ പ്രധാനികൾക്കും തുഷ്യ എന്നറിയപ്പെടുന്നവർക്കും അതിന് കഴിയില്ല.

ന വൈ ക്ഷിതീശാ ന ച മാനുഷാശ്ച വിഷ്ണോര്ന ജാനന്തി കിമത്ര ചാന്യേ । മത്തോധമഃ കോചിഗുണേന ബ്രഹ്മാ സമോ ഹി തസ്യ ബ്രഹ്മണോ മാതരിശ്വ ॥ ൩,൨.

ഭൂമിയുടെ രാജാക്കന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും വിഷ്ണുവിനെ അറിയാൻ കഴിയില്ല; പിന്നെ മറ്റുള്ളവരെന്ത് പറയണം? ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിനേക്കാൾ കുറച്ച് ഗുണം കുറഞ്ഞവനാണ്; ബ്രഹ്മാവ് മക്കളിൽ വായുവിനോട് തുല്യനാണ്.

തൌ വൈ വിരാഗേ ഹരിഭക്തിഭാവേ ധൃതിസ്തിതിപ്രാണബലേഷുയോഗേ । ബുദ്ധൌ സമാനൌ സംസൃതൌ മോക്ഷകാലേ പരസ്പരാധാരസമന്വിതൌ ച ॥ ൩,൨.

അവർ രണ്ടുപേരും വിരാഗത്തിലും ഹരിയിലേക്കുള്ള ഭക്തിയിലും തുല്യരാണ്; സ്ഥിരത, ക്ഷമ, ജീവശക്തി, ഐക്യം, ബുദ്ധി, പുനർജന്മം, മോക്ഷസമയത്ത് പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.