ഏതേരിന്റെ ചലനം, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, മുഴുവൻ ആകാശം, ചന്ദ്രദേവിയുടെ ഗമനം — ഇതെല്ലാം സത്യത്തിൽ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ പ്രഭാവം കാണിക്കുന്നു. അഗ്നിയിൽ, ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ, പരമജീവിതത്തിൽ സ്ഥാപിതമായത് ഹൃദയത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്ന ഒരു ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗമായിരിക്കുന്നു. പഞ്ചഭൂതങ്ങളിൽ, ഭൂമിയിൽ ആരംഭിച്ച് പരമത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ ദീക്ഷയെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കും. യജ്ഞം ശാന്തിയെ അതിക്രമിച്ചാൽ, അതു ഉന്നതവും ശാന്തവും അവിനാശിയും ആകുന്നു. സമ്പൂർണ്ണ ഹോമം അർപ്പിച്ച ശേഷം, ശിവനെ സ്നേഹപൂർവം സ്മരിക്കണം. ആയുധ-ബീജത്തിൽ ഹോമം നടത്തുമ്പോൾ ദീക്ഷ പൂർത്തിയാകും. അങ്ങനെ, ക്രിയാനുഷ്ഠാനത്തിലൂടെ ശുദ്ധിയുണ്ടായ ഒരാൾക്ക് ശിവത്വം ഉറപ്പായും ലഭിക്കും. ഇനി, ധർമ്മം, കാമം തുടങ്ങിയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടാനുള്ള മാർഗ്ഗമായ ശിവപൂജയെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. "ഓം ഹാം" ആത്മതത്ത്വത്തിനും, ജ്ഞാനതത്ത്വത്തിനും, "ഹീം" എന്നുമാണ് ഉച്ചരിക്കേണ്ടത്. ചിതഭസ്മത്തിൽ കുളിച്ച്, അർഘ്യങ്ങൾ അർപ്പിക്കുമ്പോൾ "ഓം ഹാം സ്വാഹാ" എന്നത് എല്ലാ മന്ത്രങ്ങൾക്കും പ്രയോഗിക്കാം. പിതൃങ്ങൾക്കും, പിതാമഹന്മാർക്കും "സ്വധാ" എന്നതോടെ അർപ്പണം നടത്തണം. "ഹാം" എന്നതോടെ എല്ലാ മാതാക്കൾക്കും നമസ്കാരം അർപ്പിക്കണം; അതിനുശേഷം ശ്വാസനിയന്ത്രണം വേണം. "ഓം ഹാം" എന്നതോടെ മഹാദേവനെ ധ്യാനിക്കണം; ശുദ്ധമായ വാക്കുകളുടെ ഉടമയെയും ധ്യാനിക്കണം; ആ രുദ്രൻ നമ്മെ പ്രചോദിപ്പിക്കട്ടെ. സൂര്യപൂജ കഴിഞ്ഞ്, സൂര്യമന്ത്രങ്ങളാൽ ആദരിക്കണം: "ഓം ഹാം" — ആകാശത്തിലെ ഉല്ക്കപോലെയുള്ള സൂര്യസ്വരൂപത്തിനും നമസ്കാരം. പിന്നെ, ദണ്ഡിൻ, പിംഗല, മഹാപുരുഷന്മാരെ സ്മരിക്കണം. പദ്മാവിനെ "റാം", ദീപ്തയെ "റീം", സൂക്ഷ്മയെ "റൂം", ജയയെ "റെം" എന്ന syllable-ൽ പൂജിക്കണം. വിദ്യുത്ക്ക് കിഴക്കിൽ "റാം", മധ്യത്തിൽ "റാം", എല്ലാ ദിശകളിലെയും ദൃശ്യത്തിൽ "റാം" അർപ്പിക്കണം. ഹൃദയത്തിനായി "ഓം ആം", സൂര്യനു, തലക്കും, കിരീടത്തിനും "ഭൂർ ഭുവ: സ്വ: ഓം" അർപ്പിക്കണം. സൂര്യഹൃദയത്തിൽ എല്ലാം പൂജിക്കണം; "സോം", "സോമം", "മം" — ശുഭത്തിനായി. റാഹുവിന് "റാം", കെതുവിന് "കം"; "ഓം" — പ്രകാശമുള്ളതും ഭയങ്കരവുമായവരെ പൂജിക്കണം. ഹൃദയത്തിന് "ഹാം", കിരീടത്തിന് "ഹൂം", കവചത്തിന് "ഹൈം", കണ്ണുകൾക്ക് "ഹൗം" അർപ്പിക്കണം. അർഘ്യപാത്രം ഒരുക്കിയ ശേഷം, വെള്ളം തളിച്ച് പൂജ നടത്തണം. സ്വയം ഒരു താമരപ്പൂവിൽ ഇരിക്കുന്നതായി ഭാവനയോടെ, "ഹൗം" ശിവനു അർപ്പിക്കണം. ശ്രീവത്സ, വാസ്തുവിന്റെ അധിപൻ, ബ്രഹ്മാ, ഗുരു ഗ്രൂപ്പ് എന്നിവരെ സ്മരിക്കണം. അധർമ്മത്തിൽ ആരംഭിച്ച്, അഗ്നിയുടെ തുടക്കത്തിൽ, മധ്യത്തിൽ, താമരയുടെ ഗർഭത്തിൽ സ്മരിക്കണം. "ഓം ഹൗം" — ശബ്ദം മാറ്റുന്നവനും, ശക്തി മാറ്റുന്നവനും പൂജിക്കണം. മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ, ഇവയെ യാഗവേദിയുടെ മധ്യത്തിൽ, ശിവന്റെ മുമ്പിൽ പൂജിക്കണം. ആഹ്വാനം, പ്രതിഷ്ഠ, സാന്നിധ്യം, സംയമനം — ഇവയും ചെയ്യണം. ആചമനം, അഭിഷേകം, ലേഫനം, സ്നാനം, ശുദ്ധീകരണം എന്നിവയും നിർവ്വഹിക്കണം. ആചമനം, വായിന് സുഗന്ധം, പാന, കൈശുദ്ധി — ഇവയും നിർവഹിക്കണം. പ്രതീക-മൂർത്തിക്ക് ഒരു ദിവസം ജപവും, ജപാർപ്പണവും നടത്തണം. അഗ്നി, ബാണാധിപൻ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്, മധ്യത്തിൽ, കിഴക്കിൽ ആരംഭിക്കുന്ന ക്രിയ — ഇവയും നിർവ്വഹിക്കണം. "നീ, ഗുഹയുടെ രക്ഷകൻ, അത്യന്തം രഹസ്യമായവൻ, ഞങ്ങൾ ചെയ്ത ജപം സ്വീകരിക്കണം." എന്ത് പ്രവർത്തി ചെയ്താലും, നല്ലതോ, മോശമോ — അതിന്റെ ഫലം ശിവനാണ് നൽകുന്നത്; ശിവൻ ആസ്വദിക്കുന്നവൻ, ശിവൻ ഈ ലോകത്തിന്റെ സർവ്വം. ഞാൻ ചെയ്തതും, ചെയ്യുന്നതും, നല്ലതെല്ലാം, അതിന്റെ ഉടമ നീയാണു. ഇനി, മറ്റൊരു രീതിയിൽ ശിവപൂജയെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കും. വാതായുധം, അല്ലെങ്കിൽ നിന്റെ അധിപൻ, വാതായുധം വാതിലിൽ, കിഴക്കിൽ ആരംഭിക്കുന്നവ — ഇവയും. പ്രകാശം, വायु, ആകാശം, ഗന്ധം, രുചി, രൂപം, ശബ്ദം — ഇവയും. കണ്ണ്, നാവ്, മൂക്ക്, മനസ്സ്, ബുദ്ധി, ഞാൻ, പ്രകൃതി — ഇവയും. മായ, ശുദ്ധജ്ഞാനം, ഈശ്വരൻ, സദാശിവൻ — ഇവയും പൂജയുടെ ഭാഗമായി സ്മരിക്കണം. ഈ വിധത്തിൽ, ആഗമത്തിലെ ക്രമം അനുസരിച്ച്, ദീക്ഷയും പൂജയും, ശുദ്ധിയുടെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും ഉന്നതമായ ഫലവും നേടാൻ ശിവനെ സ്മരിച്ചവൻ ശിവത്വം നേടുന്നു.