ഗരുഡപുരാണമ്

സനാതനധർമ്മത്തിന്റെ മഹത്തായ ആചാരപരമ്പര്യങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, പിതൃതർപ്പണവും വൈശ്വദേവവും സന്ധ്യാവന്ദനവും സംബന്ധിച്ച ക്രമങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവ് വ്യാസനോടു വിശദീകരിച്ചു. ആദ്യം, സനക, സനന്ദന, സനാതന, കപില, ആസുരി, വോധു, പഞ്ചശിഖ, മനുഷ്യർക്ക് ഹോമം വഹിക്കുന്ന ദേവത, അനല, സോമ, യമ, ആര്യമൻ എന്നിവരെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട്, അവരെ തൃപ്തരാക്കണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ ആരംഭിച്ചു. അതിനുശേഷം, അഗ്നിഷ്വാത്ത, സോമപ, ബർഹിഷദ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള പിതൃഗണങ്ങൾക്കും യമ, ധർമ്മരാജ, മൃത്യു, അന്തക, വൈവസ്വത, കാല, സർവ്വഭൂതവിനാശകൻ, ഔദുമ്പര, ദധ്ന, നീല, പരമേഷ്ഠിൻ, വൃക്കോദര, ചിത്ര, ചിത്രഗുപ്ത എന്നിവർക്കും നമസ്കാരം അർപ്പിച്ചു. ബ്രഹ്മാദി മുതൽ ഒരു തൂണുവരെ സകലലോകവും തൃപ്തരാകട്ടെ എന്ന ആകാശഗംഭീരമായ പ്രാർത്ഥനയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പിതാക്കന്മാർക്കും, പിതാമഹന്മാർക്കും, പ്രപിതാമഹന്മാർക്കും, മാതാക്കൾക്കും, മാതാമഹികൾക്കും, പ്രമാതാമഹികൾക്കും, മാതൃപിതാക്കന്മാർക്കും, അവരുടെ മൂപ്പന്മാർക്കും നമസ്കാരവും ഹോമവും അർപ്പിച്ചു. താഴ്ന്നവരും, മദ്ധ്യവരുമായ എല്ലാ പിതൃഗണങ്ങളും, സത്പുരുഷന്മാരും, പുണ്യാത്മാക്കളും, സ്മരണയിലേക്കു വരികയും, സംരക്ഷണവും നൽകട്ടെ എന്ന് ആഹ്വാനിച്ചു. പിതൃവർഗത്തിന്റെ സ്മരണയോടെ ആദ്യ handful അർപ്പിക്കുന്നത് പിതാവിനാണ്. അങ്ങനെ, അങ്കിരസർ, അതർവൻ, ഭൃഗു മുതലായ പിതാക്കന്മാർ നമ്മുടെ പിതൃവർഗം ആണെന്നും, യാഗയോഗ്യരായ ഇവർക്ക് അനുഗ്രഹം ലഭിക്കട്ടെ എന്നും പ്രാർത്ഥിച്ചു. ദൈവീകപഥങ്ങളിലൂടെ അഗ്നിഷ്വാത്ത പിതാക്കന്മാർ ഹോമത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ വരികയും, ഹോമഭാഗം സ്വീകരിച്ചു അനുഗ്രഹിക്കണമെന്നുമാണ് പ്രാർത്ഥന. സ്വധാ എന്ന ആഹ്വാനത്തോടുകൂടി, അമൃതം, നെയ്, പാൽ, തേൻ മുതലായ നൈവേദ്യങ്ങൾ പിതാക്കന്മാർക്ക് അർപ്പിച്ചു. പിതാക്കന്മാരും, പിതാമഹന്മാരും, പ്രപിതാമഹന്മാരും, മാതൃപിതാക്കന്മാരും, അവരുടെ മൂപ്പന്മാരും, സ്വധാ പാനത്താൽ തൃപ്തരാകട്ടെ. അവർ ത്രിലോകങ്ങളിലും, വിശുദ്ധലോകങ്ങളിലും സന്തുഷ്ടരായിരിക്കട്ടെ. ജാതവേദസ്‌ എന്ന അഗ്നിദേവൻ ഹോമം നന്നായി പൂർത്തിയാക്കട്ടെ. തുടർന്ന്, സസ്യങ്ങൾ, വൃക്ഷങ്ങൾ, നദികൾ, രാത്രി, ഭൂമി, ആകാശം, സൂര്യൻ, പശുക്കൾ എന്നിവയെല്ലാം മധുരമായിരിക്കാൻ പ്രാർത്ഥിച്ചു. പ്രപിതാമഹന്മാർക്കായി, "പാരമാർത്ഥം, ശക്തി, ജീവൻ, സ്വധാ, ഭയം, ക്രോധം" എന്നിങ്ങനെയുള്ള പിതൃഗണങ്ങൾക്ക് നമസ്കാരം അർപ്പിച്ചു. വീടുകളിൽ നിന്നുള്ള പിതാക്കന്മാർക്കും, ദഹി, വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവർക്കും നമസ്കാരം അർപ്പിച്ചു. മാതൃപിതാക്കന്മാർക്കും, അവരുടെ ബന്ധുക്കൾക്കും, അവരിൽ സന്താനരഹിതരായി മരിച്ചവർക്ക് പോലും, ഞാനലങ്കരിച്ച വെള്ളം അർപ്പിച്ചുകൊണ്ട് തൃപ്തി പ്രാപിക്കട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു. ഇതിനുശേഷം, ബ്രഹ്മാവ് വൈശ്വദേവവിധാനത്തിന്റെ വിശിഷ്ടതകളും വിശദീകരിച്ചു. അഗ്നിയെ തെളിയിച്ച്, "ശത്രുക്കളുടെ പ്രവാഹം യമലോകത്തിലേക്കു പോകട്ടെ, ജാതവേദസ് ഇവിടെ നിലനിൽക്കട്ടെ" എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ ഹോമം ആരംഭിക്കണം. അഗ്നിയുടെ വിവിധ രൂപങ്ങൾ, വൈശ്വാനരന്റെ സാന്നിധ്യം, സ്വർഗ്ഗത്തിലും, ഭൂമിയിലും, ഔഷധികളിലും, അഗ്നിയുടെ സാന്നിധ്യം പ്രാർത്ഥിക്കപ്പെട്ടു. പ്രജാപതി, സോമ, ബൃഹസ്പതി, അഗ്നി-സോമ, ഇന്ദ്ര-അഗ്നി, ദ്യാവാപൃഥിവി, ഇന്ദ്രന്‍, സർവ്വദേവന്മാർ, ബ്രഹ്മ, ജലങ്ങൾ, സസ്യങ്ങൾ, ഗ്രഹങ്ങൾ, ദൈവങ്ങൾ, യമൻ, യമദൂതന്മാർ, ആകാശത്തിലെ സഞ്ചാരികൾ, ഭൂമി, പിതൃകൾ, ലോകത്തിൽ ദാരിദ്ര്യവും ദു:ഖവും അനുഭവിക്കുന്ന ജീവികൾ, ചണ്ഡാലന്മാർക്കു വരെ ഹോമം അർപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, അവർക്കു പോഷണം ലഭിക്കട്ടെ എന്നു പ്രാർത്ഥിച്ചു. പിന്നീട് ബ്രഹ്മാവ് സന്ധ്യാവന്ദനയുടെ വിധാനവും വിശദീകരിച്ചു. ശുദ്ധനോ, അശുദ്ധനോ, ഏതു അവസ്ഥയിലായാലും, കമലനയനനായ ദൈവത്തെ സ്മരിച്ചാൽ അകത്തും പുറത്തും ശുദ്ധി ലഭിക്കും. ഗായത്രി ഛന്ദസ്സിനും, വിശ്വാമിത്രമുനിക്കും, അതിന്റെ ഘടനയ്ക്കും വിശദീകരണം നൽകി. ഉപനയനത്തിനായി വിവിധ അങ്കങ്ങളിൽ ഭുവ, ഭുവ:സ്വ: മുതലായ മന്ത്രങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കണം. ജലം, പ്രകാശം, അമൃതം, ബ്രഹ്മം, ഭൂ:ഭുവ:സ്വ: എന്നിവയുടെ സ്മരണയും, സൂര്യൻ, അഗ്നി, ജലം എന്നിവയുടെ ശുദ്ധീകരണവും നിർദ്ദേശിച്ചു. പ്രഭാതത്തിൽ ബ്രഹ്മസ്വരൂപിണിയായ, ചുവപ്പുനിറം ധരിച്ച, മഹാഹംസത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗായത്രിദേവിയെ, ഉച്ചയിൽ ശ്വേതവസ്ത്രം ധരിച്ച മഹേശ്വരി-സാവിത്രികളെ, അർദ്ധരാത്രിയിൽ നീലപുഷ്പംപോലെയുള്ള വൈഷ്ണവി-സരസ്വതിയെ, പകുതിയിൽ കൃഷ്ണപക്ഷം, പകുതിയിൽ ശുക്ലപക്ഷം എന്നിങ്ങനെ ദേവതാസ്വരൂപങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. സന്ധ്യാവന്ദനത്തിനിടെ, "ജലങ്ങൾ വരട്ടെ, സന്തോഷം നൽകട്ടെ, ശക്തി നൽകട്ടെ" എന്ന പ്രാർത്ഥനയും, മഹേരാണ ദർശനത്തിനായി, "നിങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ സാരം ഞങ്ങൾക്കു പങ്കിടുക, ജലങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്കു സന്താനസമ്പത്ത് നൽകട്ടെ" എന്നുമാണ് ആഹ്വാനം. ജലവും ഔഷധികളും ഞങ്ങൾക്കു ഹിതകരമായിരിക്കട്ടെ, ദ്വേഷമുള്ളവർക്ക് ഹാനികരമായിരിക്കട്ടെ എന്നും, ഗന്ധംപോലുള്ള അശുദ്ധി നീങ്ങി മനസ്സും ശുദ്ധിയാകട്ടെ എന്നും പ്രാർത്ഥിച്ചു. സത്യവും ധർമ്മവും തപസ്സിൽ നിന്നു ഉദിച്ചുവെന്ന സൃഷ്ടിവിവരവും ഇവിടെ പറയുന്നു. ഗായത്രിമന്ത്രത്തിന്റെ മഹത്വവും, സൂര്യദേവന്റെ പ്രഭയും, ദേവന്മാരുടെ മുഖം ഉദിച്ചുവെന്നതും, നൂറു ശരത്കാലം കാണാനും കേൾക്കാനും ജീവിക്കാനും അനുഗ്രഹം പ്രാപിക്കണമെന്നുമാണ് പ്രാർത്ഥന. ദൈവങ്ങൾ മാർഗ്ഗം അറിയുന്നു, അജ്ഞർ അറിയുന്നില്ല; മനസ്സിന്റെ അധിപൻ ഈ ഹോമം സ്വീകരിക്കട്ടെ. അടുത്തതായി, ബ്രഹ്മാവ് ശ്രാദ്ധവിധി വിശദീകരിച്ചു. ആദ്യം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രഹ്മചാരികളെ, ക്ഷണിക്കണം. ദൈവങ്ങൾക്ക് ക്ഷണം നൽകുമ്പോൾ യജ്ഞോപവീതം വലതുഭാഗത്തും, പിതൃകൾക്ക് ക്ഷണം നൽകുമ്പോൾ ഇടതുഭാഗത്തും ധരിക്കണം. അർഘ്യജലവും ദർഭയും പൂക്കളും ചേർത്ത്, "സ്വാഗതം" എന്ന ആദരവോടെ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ "സ്വാഗതം" എന്ന് പ്രതികരിച്ചാൽ, ദൈവങ്ങൾക്കായി അർഘ്യവും, പിതൃകൾക്കായി അർഘ്യവും അർപ്പിക്കണം. തുടർന്ന്, മാതൃപിതാക്കന്മാർക്കും മറ്റ് ബന്ധുക്കൾക്കും അർഘ്യവും പൂക്കളും കൈകളിൽ അർപ്പിക്കണം. സപ്തവ്യാഹൃതികൾ ഉച്ചരിച്ച്, ദൈവബ്രാഹ്മണന്മാരെ കിഴക്കോട്ടും, പിതൃബ്രാഹ്മണന്മാരെ വടക്കോട്ടും ഇരുത്തണം. "ദേവതകൾക്കും, പിതൃകൾക്കും, മഹായോഗികൾക്കും നമസ്കാരം; അവർ എപ്പോഴും സന്നിഹിതരായിരിക്കട്ടെ" എന്ന പ്രാർത്ഥന മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഉച്ചരിക്കണം. ശ്രാദ്ധം നടത്തുവാൻ ഉദ്ദേശിച്ച gotra, പിതാക്കന്മാർ, പിതാമഹന്മാർ, പ്രപിതാമഹന്മാർ എന്നിവരുടെ പേരുകൾ ഉച്ചരിച്ച്, "സർവ്വദേവതകൾക്ക് സ്വാഹാ" എന്ന് ഹോമം നടത്തണം. "വ്യവസ്ഥാപിതർ ആയ സർവ്വദേവതകൾ വരിക, ഹോമത്തിൽ പങ്കെടുക്കുക" എന്ന ആഹ്വാനവും ഉണ്ട്. എല്ലാ ദുഷ്ടശക്തികളും അകറ്റണമെന്നു ജവ, യവം ത്രിവാരമിടണം. പാത്രം ശുദ്ധീകരിച്ച്, ദൈവജലങ്ങൾ ഹിതകരമായിരിക്കട്ടെ എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ വെള്ളം നിറയ്ക്കണം. യവം അർപ്പിച്ച്, സുഗന്ധം, പൂക്കൾ, ധൂപം, ദീപം, വസ്ത്രം എന്നിവ അർപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, "എല്ലാ ദേവതകൾക്കും നമസ്കാരം" എന്നു പറയണം. ബ്രാഹ്മണൻ അനുമതി നൽകിയാൽ, പിതൃകർമ്മം ആരംഭിക്കാം. അനന്തരത്തിൽ, "ഇവരുടെ gotra, പിതാക്കന്മാർ, പിതാമഹന്മാർ, അവരുടെ ഭാര്യകൾക്ക് ഈ പീഠം അർപ്പിക്കുന്നു" എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ പീഠം ഇടതുഭാഗത്ത് വെക്കണം. "അഗ്നിഷ്വാത്തപിതാക്കന്മാർ ദൈവീകപഥങ്ങളിലൂടെ വരികയും, ഹോമത്തിൽ സന്തോഷം പ്രാപിക്കയും, അനുഗ്രഹിക്കയും ചെയ്യട്ടെ" എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ, തിലം അർപ്പിക്കണം. സുഗന്ധവും പൂക്കളും അർപ്പിച്ച ശേഷം, പിതൃപാത്രം എടുത്ത്, "ഈ അർഘ്യം നിങ്ങൾക്കാണ്" എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ അർപ്പണം നടത്തണം. പാത്രം ഇടതുഭാഗത്ത്, കുശഗൃഹത്തിൽ വെച്ച്, "നിങ്ങളാണ് പിതൃസ്ഥലം" എന്ന് ഉച്ചരിക്കണം. എല്ലാ സുഗന്ധങ്ങൾ, പൂക്കൾ, ധൂപം, ദീപം, വസ്ത്രം, യജ്ഞോപവീതം എന്നിവ പിതാക്കന്മാർക്കു അർപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, അവയുടെ അർപ്പണം അനന്തമായിരിക്കട്ടെ എന്ന പ്രാർത്ഥനയും ഉണ്ട്. പിന്നീട്, clarified butter ചേർത്ത ആഹാരം ബ്രാഹ്മണന്റെ കയ്യിൽ അർപ്പിച്ച്, അവശിഷ്ടം പിണ്ഡം തയ്യാറാക്കാനും, പിതൃപാത്രങ്ങളിലും, മാതൃപാത്രങ്ങളിലും വെക്കാനും നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. പാത്രം അടച്ചു, കുശഗൃഹത്തിൽ വെച്ച്, "ഭൂമി പാത്രം, ആകാശം മൂടൽ, അമൃതം അർപ്പിക്കുന്നു" എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ അർപ്പണം നടത്തണം. വിഷ്ണു ലോകങ്ങളെ അളന്നു, തന്റെ പാദങ്ങൾ വെച്ചു; വിഷ്ണു, ഹോമം സംരക്ഷിക്കണം. അശുദ്ധി അകറ്റാൻ, യവം ത്രിവാരമിടണം. "ഞാൻ എല്ലാ ദുഷ്ടശക്തികളും നശിപ്പിക്കുന്നു" എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ സിദ്ധാർത്ഥം വിതറണം. ധൂരിലോചനദേവതകൾക്കായി clarified butter ചേർത്ത ആഹാരം അർപ്പിക്കണം. തുടർന്ന്, യജ്ഞോപവീതം മറിച്ച്, പിതൃപാത്രത്തിൽ clarified butter ചേർത്ത ആഹാരം വച്ച്, കുശഗൃഹം സ്പർശിപ്പിച്ച്, "ഭൂമി പാത്രം" എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ അർപ്പണം നടത്തണം. "ഇവരെക്കൊണ്ട്, ഈ ആഹാരം clarified butter, വെള്ളം, ഉപ്പു ചേർന്നത്, നിരോധിതവസ്തുക്കൾ ഇല്ലാത്തത്, സ്വധയോടെ അർപ്പിക്കുന്നു" എന്ന് ഉച്ചരിച്ച്, ദക്ഷിണാഭിമുഖമായി വെള്ളം ചൊരിയണം. "ഈ ശ്രാദ്ധം ദോഷരഹിതമായിരിക്കട്ടെ, മനസ്സിലുള്ള സംകൽപ്പം പൂർത്തിയാകട്ടെ" എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടുകൂടി, ഗായത്രിമന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം. അവസാനമായി, "മധുരമായ കാറ്റ് വീശട്ടെ, നദികൾ തേൻപോലെ ഒഴുകട്ടെ, ഔഷധികൾ, രാത്രികളും, ഭൂമിയും, ആകാശവും, വൃക്ഷങ്ങളും, സൂര്യനും, പശുക്കളും എല്ലാം മധുരമായിരിക്കട്ടെ" എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ, "മധു, മധു, മധു" എന്ന് ഉച്ചരിക്കണം. ഇങ്ങനെ, ബ്രഹ്മാവ് പിതൃതർപ്പണവും, ദൈവാർച്ചനയും, സന്ധ്യാവന്ദനവും, ശ്രാദ്ധവിധികളും, അതിന്റെ ആചാരക്രമവും, ഉചിതമായ പ്രാർത്ഥനകളും, ദൈവങ്ങൾക്കും പിതൃകൾക്കും അർപ്പിക്കേണ്ടതും, ശുദ്ധിയും സംരക്ഷണവും പ്രാപിക്കേണ്ടതുമെല്ലാം വ്യാസനോടു വിശദമായി ഉപദേശിച്ചു.