ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ, ധർമ്മത്തിന്റെ വഴികൾ എങ്ങനെയാണെന്ന് പുരാണങ്ങൾ പറയുന്നു എന്ന് ഞാൻ പറയാം. ശൂദ്രൻക്ക് ഉചിതമായത്, ദ്വിജന്മാരെ സേവിക്കുന്നതും, ദ്വിജന്മാർക്ക് അക്രമത്തിൽ, ഗുരുവിനൊപ്പം താമസിക്കുകയും, അഗ്നിയെ സേവിക്കുകയും, സ്വാധ്യായം ചെയ്യുകയും, വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ ചെയ്യേണ്ടവയാണ്. മൂന്നുദിവസം സ്നാനം ചെയ്യുക, മറ്റൊരാളാൽ സ്നാനം ചെയ്യപ്പെടുക, ഭിക്ഷാടനം, ജീവിതാന്തം ഗുരുവിനൊപ്പം കഴിയുക, കച്ച, ജട, ദണ്ഡം, ശിരശ്ശമനം എന്നിവയുമായി ഗുരുവിന്റെ ശരണാകാകുക—ഇവയൊക്കെ വിദ്യാർത്ഥിയുടെ കര്ത്തവ്യങ്ങളാണ്. ഗൃഹസ്ഥന് അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്യുകയും, സ്വധർമ്മത്തിൽ ജീവിക്കുകയും വേണം. ഉത്സവദിനങ്ങൾ ഒഴികെ, നിയമാനുസൃതമായി ഭാര്യയുമായി ഐക്യപ്പെടാം. ദേവന്മാർക്കും പിതൃകൾക്കും ഭൂതങ്ങൾക്കും അർപ്പണങ്ങൾ നടത്തുകയും, വേദസ്മൃതികളുടെ അർത്ഥം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുക—ഇവയാണ് ഗൃഹസ്ഥന്റെ ധർമ്മം. വനവാസിയാകുമ്പോൾ ജട ധരിച്ച്, അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്തു, നിലത്തുറങ്ങി, യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ച്, കാടിൽ വസിച്ച്, പാലും മൂലങ്ങളും ജലവും പഴങ്ങളും ഭക്ഷ്യമായി സ്വീകരിക്കണം. നിരോധിതഭക്ഷ്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി, മൂന്നു പ്രാവശ്യം സ്നാനം ചെയ്തു, വ്രതം പാലിച്ചു, ദേവതകളെയും അതിഥികളെയും ആരാധിക്കണം—ഇവയാണ് വാനപ്രസ്ഥന്റെ ധർമ്മം. സർവ്വകർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ഭിക്ഷയാൽ ജീവിച്ച്, വൃക്ഷമൂലങ്ങളിൽ പാർത്തു, സ്വത്തുമില്ലാതെ, വൈരമില്ലാതെ, സകലഭൂതങ്ങളോടും സമഭാവം പുലർത്തി, സന്തോഷം-ദു:ഖം, അനുകൂല-പ്രതികൂലങ്ങൾ എന്നിവയോട് സമദർശനം പുലർത്തി, അകത്തും പുറത്തും ശുദ്ധി പാലിച്ച്, വാക്പരിമിതിയും ധ്യാനചര്യയും നടത്തുക—ഇവയാണ് സംന്യാസിയുടെ ധർമ്മം. സർവ്വവർണ്ണക്കാർക്കും സംന്യാസലക്ഷണമുള്ളവർക്കും പൊതുവായ ധർമ്മം അഹിംസ, സത്യവാക്യം, ശുദ്ധി, ക്ഷമ, ദയ—ഇവയാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ വിധത്തിൽ വിധിപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ ഉന്നതമായ അവസ്ഥയെ പ്രാപിക്കും. ഇനി, ഉണരുന്നതുമുതൽ ഉറങ്ങുന്നതുവരെയുള്ള ഗൃഹസ്ഥന്റെ ധർമ്മം ഞാൻ പറയുന്നു. ബ്രഹ്മമുഹൂർത്തത്തിൽ ഉണർന്ന്, ധർമ്മത്തെയും ധനത്തെയും അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശരീരദു:ഖങ്ങളെയും, ജ്ഞാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥത്തെയും ചിന്തിക്കണം. രാത്രിയുടെ അവസാനം, ഉണർന്നു, ശുദ്ധിയോടെ, മനസ്സു സമാധാനപ്പെടുത്തി, സ്നാനം ചെയ്ത്, sandhya-vandanam നടത്തണം; എല്ലായ്പ്പോഴും കൃത്യശീലനത്തോടെ ഇരിക്കുക. രാവിലെ, പല്ലു വൃത്തിയാക്കി twilight-ൽ പൂജ ചെയ്യണം. പകലിൽ മൂത്രവിസർജനത്തിനും മലവിസർജനത്തിനും വടക്കേ ദിക്കേ മുഖം തിരിക്കുക. രാത്രിയിൽ ഇവയ്ക്ക് തെക്കേ ദിക്കേ മുഖംതിരിയണം; ഇരുപത്തിരണ്ടു twilight-കളിലും പകൽപോലെ തന്നെ ചെയ്യണം. ദ്വിജന്മാർക്ക്, ജീവൻ അപകടത്തിലായാലും, പശുകക്ക, ചാരക്ക, പുഴുക്കുത്തിയ മണ്ണിലും, പുതുതായി ഉഴുത മണ്ണിലും നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കണം. വഴികളിലും, നിഴലിലുമോ, വെള്ളത്തിനകത്തോ, ക്ഷേത്രങ്ങളിലും, പുഴുക്കുത്തിയ മണ്ണിലും, എലികൾ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലും മൂത്രമോ മലമോ വിടരുത്. മറ്റുള്ളവരുടെ ശുദ്ധിക്കായുള്ള മണ്ണും, ശ്മശാനഭൂമിയിലെ മണ്ണും ഒഴിവാക്കണം. ഒരു അവയവം ശുദ്ധിപ്പിക്കാൻ ഒരുതവണ മണ്ണ് ഇടണം; രണ്ടു അവയവങ്ങൾക്ക് രണ്ടുതവണ ഇടണം, ഇടത് കൈയിൽ. ഇരുവരും ശുദ്ധിപ്പിക്കുമ്പോൾ രണ്ട് അളവ് മണ്ണ് വേണം—ഇതാണ് മൂത്രശുദ്ധിയുടെ വിധി. ഒരു അവയവം ശുദ്ധിപ്പിക്കുമ്പോൾ മൂന്നു പ്രാവശ്യം അംശം കൊടുക്കണം; പത്തു പ്രാവശ്യം ഇടത് കൈയിൽ. കാലിന് അഞ്ച് പ്രാവശ്യം, ഒരു കൈയ്ക്ക് പത്ത് പ്രാവശ്യം, ഏഴു പ്രാവശ്യം മണ്ണ്; ആദ്യത്തെ അംശം അർദ്ധ handful ആകുന്നു. രണ്ടാം, മൂന്നാം അംശങ്ങൾ അതിന്റെ പകുതിയാണെന്ന് പറയുന്നു. ഇരുന്ന് ശുദ്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്തവർ എപ്പോഴും അർദ്ധശുദ്ധി ചെയ്യണം. പകൽപോലുള്ള ശുദ്ധിക്ക്, രാത്രിയിൽ അർദ്ധം, അല്ലെങ്കിൽ കാൽഭാഗം മതി. ആരോഗ്യവാനായവൻ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ചെയ്യണം; രോഗിയാവട്ടെ, കഴിയുന്നത്ര മാത്രം ചെയ്യുക. ശരീരത്തിലെ അശുദ്ധികൾ: കൊഴുപ്പ്, വീര്യം, രക്തം, മജ്ജ, ഉമ്മ, മലം, മൂത്രം, ചെവി മാലിന്യം, മൂത്രം, കഫം, മൂക്കിൽ നിന്നുള്ള ദ്രവ്യം, വിയർപ്പ്—ഇവയാണെന്നും, ഇവ നീങ്ങിയതുവരെ ശുദ്ധി പാലിക്കണം. നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന ശുദ്ധിയുടെ എണ്ണം അതിക്രമിക്കരുത്. ശുദ്ധി രണ്ടുതരമാണ്: ബാഹ്യവും ആന്തരവുമും. ബാഹ്യശുദ്ധി മണ്ണും വെള്ളവുംകൊണ്ട്, ആന്തരശുദ്ധി മനസ്സിന്റെ വിശുദ്ധിയിലാണ്. ആദ്യം മൂന്നു പ്രാവശ്യം വെള്ളം കൊണ്ട് വായ് കഴുകണം, പിന്നെ രണ്ടുതവണ വായ് തുടയ്ക്കണം. തുടയ്ക്കിയ ശേഷം, വിരലിന്റെ അടിയിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം വായ് സ്പർശിക്കണം. ശേഷം, അങ്ങ് അങ്ങ് വിരലുകൾ കൊണ്ട് മൂക്ക്, കണ്ണ്, ചെവി, നാഭി, ഹൃദയം തുടങ്ങിയവ സ്പർശിക്കണം. എല്ലാ വിരലുകളും കൊണ്ട് തലയും, വിരലുകൾ കൊണ്ട് ഭുജങ്ങളും സ്പർശിച്ച ശേഷം, ഋഗ്, യജുർ, സാമവേദങ്ങൾ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഉച്ചരിച്ച് അർപ്പണം ചെയ്യണം. ആദ്യം അതർവവേദവും ആംഗിരസും ഉച്ചരിച്ച്, രണ്ടുതവണ വായ് തുടയ്ക്കണം. പിന്നീട് ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും വേദാംഗങ്ങളും അനുസരിച്ച് ഉച്ചരിക്കണം. വായ് ആകാശം, മൂക്ക് വായു, കണ്ണ് സൂര്യൻ, ചെവി ദിശകൾ, നാഭി ജീവകേന്ദ്രം, ഹൃദയം ബ്രഹ്മൻ—ഇങ്ങനെ സ്പർശിക്കണം. തലമുടിയിൽ രുദ്രനെ, കുഞ്ചിയിൽ ഋഷികളെ, ഭുജങ്ങളിൽ യമൻ, ഇന്ദ്രൻ, വരുണൻ, കുബേരൻ, ഭൂമി, അഗ്നി എന്നിവരെ സ്പർശിക്കണം. വെള്ളം തളിച്ച്, കാലിൽ വിഷ്ണുവിനെ, കൈകളിൽ ഇന്ദ്രനും വിഷ്ണുവും, വിരൽമുട്ടുകളിൽ അഗ്നി, വായു, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, പർവതങ്ങൾ എന്നിവയെ സ്പർശിക്കണം. കൈയുടെ നടുവിലെ രേഖകളിൽ ഗംഗാദിയ നദികൾ വസിക്കുന്നു. പ്രഭാതത്തിൽ ശുദ്ധിപൂർത്തിയാക്കണം. പിന്നെ, പല്ല് വൃത്തിയാക്കുന്നതോടെ സ്നാനത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കണം. വായ് ശുദ്ധിയില്ലെങ്കിൽ ഒരുപക്ഷേ എപ്പോഴും അശുദ്ധനാണ്. അതിനാൽ, പല്ല് വൃത്തിയാക്കുന്നതിൽ പരിശ്രമിക്കണം. കടമ്പ, ബില്വം, ഖദിരം, കരവീരം, വടം, അർജുനം തുടങ്ങിയവ പല്ല് വൃത്തിയാക്കാൻ ഉത്തമം. യൂഥി, ബൃഹതി, ജാതി, കരഞ്ഞ, അർക്കം, അതിമുക്തകം, ജാംബു, മധൂകം, പാമർഘം, ശിരീഷം, ഉദുംബരം, അസനം എന്നിവയും അനുയോജ്യമാണ്. പാൽകുടിക്കുന്നതും മുള്ളുള്ളതുമായ മരങ്ങൾ പല്ല് വൃത്തിയാക്കാൻ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. കട്ടിയുള്ളത്, കയ്പുള്ളത്, കഷായം ഉള്ളത്—ഇവ ധനം, ആരോഗ്യം, സൗഖ്യം നൽകും. ഭക്ഷണശേഷം കൈ കഴുകി, ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത് ദന്തകഷ്ടം വലിച്ചെറിയണം; അങ്ങനെ തന്നെ അമാവാസ്യ, ആറാം, ഒൻപതാം, ആദ്യ ചന്ദ്രദിനങ്ങളിൽ ദന്തകഷ്ടം ഉപയോഗിക്കരുത്. അവിടെ, ദന്തകഷ്ടം ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ആ ദിവസം നിരോധിതമാണെങ്കിൽ, ഉപയോഗിക്കരുത്—ഇതാണ് വിധി. ഇങ്ങനെ, ഓരോ ആചാരവും അനുഷ്ഠാനവും നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ പാലിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ ഉന്നതമായ അവസ്ഥയിലേക്കുയരും.