ഗരുഡപുരാണമ്

സൂതൻ പറഞ്ഞു: പദങ്ങൾക്കു ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ചിട്ടുള്ള, ജലപ്രവാഹം പോലെ നീങ്ങുന്ന, വിവിധ പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന ആ ചന്ദസിന് 'സ്ട്രഗ്വിണി' എന്ന പേരാണ് നൽകപ്പെട്ടത്. ഓരോ വരിയിലും നാലു ജസൗ ഉണ്ട്. 'ഭുജംഗപ്രയാത' എന്ന ചന്ദസിന് നാലു വരികളുണ്ട്; 'മണിമാല' എന്നത് പ്രയമ്വദാ, നഭജ്രൈ, ടയൗ, ടയൗ എന്നിവകൊണ്ടും രൂപം കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 'ഗുഹവക്ത്ര' ഉപയോഗിച്ചുള്ള 'സന്നിദ്രാ' ചന്ദസിന് 'ലളിതാ' എന്ന പേരുണ്ട്; 'തഭൗ'യും 'ജരൗ'യും ചേർന്ന് അതിന് ഭംഗി നൽകുന്നു. അളവുള്ള അക്ഷരങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ 'ഉജ്ജ്വലാ' ചന്ദസിൽ 'സജസസൈ', 'നനൗ', 'ഭരൗ' എന്നിവയുണ്ട്. 'മമൗ'യും 'യയൗ'യും ചേർന്നത് 'വൈശ്വദേവി' ചന്ദസാണ്; അമ്പത് കുതിരകളോടും കൂടിയപ്പോൾ അതിന് 'യതി' എന്ന പേരും ലഭിക്കുന്നു. 'മഭൗ', 'സമൗ', 'ജലധരംമാല', 'അബ്ധ്യ' എന്നിവ ചേർന്നതും 'യതി' ചന്ദസാണ്. 'നൗ', 'തതൗ', 'ഗഹ്' എന്നിവ ചേർന്നത് 'ക്ഷമാവൃത്ത്' ചന്ദസാണ്; കുതിരകളും രസവുമുണ്ടെങ്കിൽ അതിന് 'യതി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. 'പ്രഹർഷിണി' എന്ന ചന്ദസിൽ 'മനൗ', 'ജ്രൗ', 'ഗഹ്' എന്നിവയും, പത്തു അഗ്നികളോടും കൂടിയപ്പോൾ 'യതി' എന്ന പേരും ഉണ്ട്. 'ജഭൗ', 'സജൗ', 'ഗഹ്' ചേർന്നത് 'രുചിരാ' ചന്ദസാണ്; നാലു ഗ്രഹങ്ങളോടും കൂടിയപ്പോൾ അതിന് 'യതി' എന്നു വിളിക്കുന്നു. 'മത്തമയൂര' ചന്ദസിൽ 'മതയാഹ്', 'സഗൗ' എന്നിവയും, ദൈവിക ഗ്രഹങ്ങളോടും കൂടിയപ്പോൾ 'യതി' എന്ന പേരും ഉണ്ട്. 'മഞ്ജുഭാഷിണി' എന്ന ചന്ദസിൽ 'സജ്സാ', 'ജഗൗ' എന്നിവയും, 'സുനന്ദിനി'യിൽ 'സജസാ', 'മഗൗ' എന്നിവയും ഉണ്ട്. 'നനൗ', 'തതൗ', 'ചന്ദ്രികാ ഗഹ്' ചേർന്നതും ഏഴു രസകളോടും കൂടിയപ്പോൾ 'യതി' എന്നതാണ്. 'അസംബാധാ' ചന്ദസിൽ 'മതനസാ', 'ഗഗൗ' എന്നിവയും, 'ബാണ' ഗ്രഹങ്ങളോടും കൂടിയപ്പോൾ 'യതി' എന്ന പേരും ഉണ്ട്. 'നനരാഹ്' എന്നത് 'ലഘുഗുരു' ചന്ദസാണ്; സ്വരങ്ങളോടും കൂടിയപ്പോൾ അതിന് 'അപരാജിതാ' എന്ന പേരുണ്ട്. 'നനൗ', 'ഭനൗ', 'പ്രഹരണകലികാ' എന്നിവ 'ലഗൗ' ചന്ദസുകളാണ്. 'വസന്തതിലകാ', 'സിംഹോന്നതാ', 'തഭ്ജാ' എന്നിവ 'ജഗൗ' ഗുരു ചന്ദസുകളാണ്. 'ഭജൗ', 'സനൗ', 'ഗഗാവിന്ദു' ചേർന്നത് 'വദനാഥ'യും 'സുകേശരം' ചന്ദസുമാണ്. 'നരനാ', 'രലഗഹ്', 'പാദേ', 'ശർക്കരി' എന്നിവയും വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. പതിനാലു അക്ഷരങ്ങളുള്ള ചന്ദസാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം; ചന്ദ്രകലയും അതിന്റെ കൂട്ടുകാരും ചേർന്നത്, 'രസഗ്രഹ' ചന്ദസും, 'സ്രക്സ്രാ'യും, 'വസുശൈല' ചന്ദസും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്. 'മണിഗുണ' കൂട്ടം ചേർന്നത് 'മാലിനി' ചന്ദസാണ്; 'നനമാ'യും, 'വസുസ്വര' ചന്ദസും, 'നജൗ', 'ഭജ്രാ', 'പ്രഭദ്രക' എന്നിവയും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്. 'എലാ', 'സയൗ', 'നനൗ' എന്നിവ ചേർന്നത് എട്ടു 'ചിത്രലേഖാ' സ്വരങ്ങളോടും കൂടിയപ്പോൾ; 'മരൗ', 'മയൗ' എന്നിവ ചേർന്നത് 'ശർക്കരി' ചന്ദസാണ്. 'സ്വര'യിൽ നിന്ന് 'ഖം', 'വൃഷഭ', 'ഗജ', 'ജൃംഭിത', 'ഭ്രനനാ', 'നഗൗ', 'നജഭജരാ', 'വാണിനി', 'ഗഹ്' എന്നിവ ചേർന്നത് എട്ടു 'പിംഗല' ചന്ദസാണ്. 'രസരുദ്ര' ചേർന്നത് 'ശിഖരിണി' ചന്ദസാണ്; 'യമൗ', 'നസഭലാ', 'ഗുരു' എന്നിവയും ഉണ്ട്. 'വസുഗ്രയതി' ചന്ദസിൽ 'പൃഥ്വി', 'ജസൗ', 'ജസയലാ', 'ഗുരു' എന്നിവയും ഉണ്ട്. പത്തു സ്വരങ്ങളോടും കൂടിയപ്പോൾ 'വംശപത്ര' ചന്ദസാണ്; 'ഭ്രൗന്നഭാ' 'ലഘു' ചന്ദസാണ്. ആറു 'വേദാശ്വ' ചേർന്നത് 'ഹരിണി' ചന്ദസും, 'നസമാ', 'രസലാ', 'ഗുരു' എന്നിവയും ഉണ്ട്. 'മന്ദാക്രാന്ത' ചന്ദസിൽ ആറു 'നാഗ'യും, 'മഭനാ', 'തതഗാ', 'ഗുരു' എന്നിവയും ഉണ്ട്. 'നർഡടക', 'നജഭജാ', 'ജലൗ', 'ഗോ' എന്നിവ ചേർന്നതും ഒരു ചന്ദസാണ്. 'സപ്തർത്വ', 'കൊകില', 'കമത്യഷ്ടി' എന്നിവ മുൻപത്തേതുപോലെയാണ്; 'ഭൂതർത്വ', 'അശ്വ', 'കുസുമിതലതാ', 'മ്തൗ', 'ന്യൗ', 'യയൗ', 'ധൃതി' എന്നിവയും ഉണ്ട്. 'രസർത്വ', 'അശ്വ', 'യമൗ', 'എൻസൗ', 'റൗ', 'മേഘവിഷ്ഫൂർജിത' ചന്ദസും, 'രഗൗ', 'ശാർദൂലവിക്രീഡിത', 'മഹ്', 'സൂര്യശ്വ', 'സജ്സതാ', 'സ്റ്റഗൗ' എന്നിവയും ഉണ്ട്. 'അതിധൃതി' എന്ന ചന്ദസും, അതിനു ശേഷം 'കൃതി' വരുന്നു; ഏഴു അശ്വയും, 'ർതു', 'സുവദനാ', 'ഭ്രൗ', 'മനൗ', 'യഭലാ', 'ഗുരു' എന്നിവയും ഉണ്ട്. 'വൃത്ത' ചന്ദസിൽ 'രജൗ', 'രജൗ' പാദത്തിൽ, 'രജൗ', 'ഗോ', 'ലഹ്', 'കൃതി' എന്നിവയും ഉണ്ട്; മൂന്ന് ഏഴുകളോടും 'സ്നഗ്ധരാ', 'പ്രകൃതി', 'മ്നഭനൈസ്ത്ര്യൈ' എന്നിവയും ഉണ്ട്. 'ദിഗർക', 'ഭദ്രക' ചന്ദസിൽ 'ഭ്രൗ', 'ന്രൗ', 'നരനാ', 'ഗോ' എന്നിവയും ഉണ്ട്; 'നജൗ', 'ഭശ്വാശ്വ', 'ലളിത', 'ജഭൗ', 'ജഭലഗാ' എന്നിവയും ചന്ദസിൽ ഉണ്ട്. 'മത്താക്രീഡ', എട്ട് 'ബാണ', പത്ത് 'മൗ', 'തനൗ', 'നനൗ', 'നലൗ', 'ഗുരു', 'വികൃതി' ചന്ദസും, 'ചിന്നാ' എന്നത് 'സംകൃതി' എന്ന പേരും ഉണ്ട്. അഞ്ചു അശ്വയും, 'അർക്ക', 'ഭതൗ', 'തൻവി', 'നസഭാ', 'ഭനായാ', 'ഗണ' എന്നിവയും, 'ക്രൗഞ്ച' പാദം, 'ബാണ', 'ശര', 'വസുശൈല', 'ഭമൗ', 'സഭൗ' എന്നിവയും ഉണ്ട്. 'നൗ', 'നൗ', 'ഗോ' ചേർന്നത് 'അതികൃതി' ചന്ദസാണ്; 'ഉത്കൃതി' എന്ന ചന്ദസും ഉണ്ട്; 'വസ്വി', 'ഈശ', 'അശ്വ', 'മമതനൈ' എന്നിവ ചേർന്നത് 'ഭുജംഗവിജൃംഭിത' ചന്ദസാണ്. 'നനരസ്', 'ലഘു' ചേർന്നത് 'അപവാഹാഖ്യക' ചന്ദസാണ്; ആറു 'ഗുഹ', 'രസ', 'ബാണ', 'മോണാഹ്', ആറു 'സഗഗാ', 'ഗണ' എന്നിവയും ഉണ്ട്. 'ചണ്ട' ചന്ദസും, 'പ്രപാത', 'ദണ്ഡക', 'നൗ', 'അഗര', 'രഫേ', 'വൃദ്ധാന്ത', 'വ്യാല', 'ജീമൂത', മറ്റുള്ളവയും ഉണ്ട്. സൂതൻ വിശദീകരിച്ചു: 'സസസലഗാ' അസമമായ പാദത്തിൽ വരുമ്പോൾ 'ഉപചിത്രക' എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; സമമായ പാദത്തിൽ 'ഭൗ', 'ഭഗഗാ' എന്നിവ 'ദ്രുതമധ്യ'യും, 'ഭഭൗ', 'ഭഗൗ' എന്നിവയും ഉണ്ട്. അസമമായ പാദത്തിൽ 'ഗഹ്' കാണപ്പെടുന്നു; മറ്റിടങ്ങളിൽ 'നജൗ', 'ജ്യൗ', 'ഗണൗ' എന്നിവ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. 'ഗഹ്' അസമമായ ചന്ദസിൽ വേഗതയോടെ കാണപ്പെടുന്നു; സമമായ ചന്ദസിൽ 'ഭൗ', 'ഭോ', 'ഗഗൗ', 'ഗണാ' എന്നിവയും ഉണ്ട്. അസമമായ പാദത്തിൽ 'തജൗ', 'റോ', 'ഗഹ്'; സമമായ ചന്ദസിൽ 'മസൗ', 'ജഗൗ', 'ഗരു' എന്നിവയും ഉണ്ട്. 'ഭദ്രവിരാട്‌കേതുമതി' അസമമായ ചന്ദസിൽ 'സജൗ' എന്നതാണ്. 'സഗൗ' സമമായ ചന്ദസിൽ; 'ഭ്രൗ', 'നഗഗാ', 'ആഖ്യാനകി' എന്നിവയും; അസമമായ ചന്ദസിൽ 'തൗ', 'ജോ', 'ഗഗൗ' എന്നിവയും. സമമായ പാദത്തിൽ 'പാദേ', 'ജതജാ', രണ്ട് 'ഗുരുക' എന്നിവയും ഉണ്ട്. 'വിപരീതാഖ്യാനക' അസമമായ ചന്ദസിൽ 'ജസ', 'തജൗ', 'ഗഗൗ' എന്നിവയും; 'തതൗ', 'ജഗൗ' സമമായ ചന്ദസിൽ; 'ഗഹ്' പിംഗലയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം. പാദത്തിലും, അസമമായ ചന്ദസിലും 'പുഷ്പിതാഗ്രാ', 'നനൗ', 'രയൗ' എന്നിവയും; സമമായ ചന്ദസിൽ 'നജൗ', 'ജരൗ', 'ഗഹ്' എന്നിവയും ഉണ്ട്—ഇത് 'വൈതാലിയ' എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. മറ്റൊരു ചന്ദസിന് 'അപരവക്ത്ര' എന്നും 'ഔപച്ഛന്ദസിക' എന്നും പേരുണ്ട്. 'വാങ്മതി' 'രാജരാ'യാണ്; പാദദ്വയത്തിൽ 'ജരജാ', 'രഗൗ' എന്നിവയും ഉണ്ട്. സൂതൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: ആദ്യ പാദത്തിൽ എട്ട് അക്ഷരങ്ങൾ, രണ്ടാം പാദത്തിൽ പന്ത്രണ്ടു, മൂന്നാം പാദത്തിൽ പതിനാറു, നാലാം പാദത്തിൽ ഇരുപതു അക്ഷരങ്ങൾ ഉണ്ട്. 'ആപീഡ' എന്നത് 'സർവല' എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; രണ്ട് വരികളാണ്, പാദങ്ങൾ മുൻപത്തേതുപോലെയാണ് അവസാനിക്കുന്നത്. രണ്ടാം പാദത്തിൽ 'കലികാ' എട്ട് അക്ഷരങ്ങളാണ്; ആദ്യത്തിൽ 'അർകജ', മൂന്നാം പാദത്തിൽ 'ലവലി', മുൻപത്തേതുപോലെ എട്ട് അക്ഷരങ്ങൾ. എല്ലാ പാദങ്ങളിലും എട്ട് അക്ഷരങ്ങൾ ഉള്ളപ്പോൾ അതിനെ 'അമൃതധാര' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. (നാലു പാദ ചന്ദസുകളുടെ വിഭാഗം ഇതോടെ അവസാനിക്കുന്നു.) ആദ്യ പാദത്തിൽ 'സജൗ', 'സലൗ'; രണ്ടാം പാദത്തിൽ 'നസജാ', 'ഗോ'; മൂന്നാം പാദത്തിൽ 'ഭനഭാ', 'ഗഹ്'; നാലാം പാദത്തിൽ 'സജസാ', 'ജഗൗ' എന്നിവയും ഉണ്ട്. മുൻപത്തേതുപോലെ 'സൗരഭക' കാണപ്പെടുന്നു; മൂന്നാം പാദത്തിൽ 'ഘ്രൗ', 'രനൗ', 'ഭഗൗ' എന്നിവയും ഉണ്ട്. 'ലളിത' 'അദ്ഗത' പോലെ; മൂന്നാം പാദത്തിൽ 'ഘ്രൗ', 'നനൗ', 'സസൗ' എന്നിവയും ഉണ്ട്. ('ഉദ്ഗത' വിഭാഗം അവസാനിക്കുന്നു.) 'ഉപസ്ഥിത', 'പ്രചുപിത': ആദ്യ പാദത്തിൽ 'ഘ്രൗ', 'മസൗ', 'ജഭൗ'; രണ്ടാം പാദത്തിൽ 'ഗൗ'; മൂന്നാം പാദത്തിൽ 'സനജറാ', 'ഗഹ്', 'നനൗ'; നാലാം പാദത്തിൽ 'നൗ', 'നജൗ', മറ്റ് പാദങ്ങൾ മുൻപത്തേതുപോലെ. ഇങ്ങനെ, സൂതൻ വിവിധ ചന്ദസുകളുടെയും അവയുടെ ഘടനയുടെയും വിശേഷതകളും, അക്ഷരങ്ങളുടെ ക്രമവും, അവയുടെ പേരുകളും, അവയുടെ ഭംഗിയും, ദൈവികതയും, ഗണങ്ങളുടെയും ഗ്രഹങ്ങളുടെയും രസങ്ങളുടെയും കൂട്ടായ്മയും മനോഹരമായി വിശദീകരിച്ചു.