ഗരുഡപുരാണമ്

സൂതൻ പറയുന്നത് അനുസരിച്ച്, ശാസ്ത്രങ്ങൾ അനുഷ്ഠാനത്തിനും കവിതയ്ക്കും ഉപയോഗിക്കുന്ന വിവിധ വൃത്തങ്ങൾ, അതിന്റെ അടയാളങ്ങൾ, ഘടനകൾ, വ്യത്യാസങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു. ആദ്യമായി, ആര്യാ, ജാതി എന്നീ വൃത്തങ്ങൾക്കുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ സൂതൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. കാൽവിരലിന്റെ തുടക്കം മുതൽ, രണ്ടാം ഭാഗത്തിൽ y എന്നത്, jau എന്നത് capalā എന്നത്, sajaghanā എന്നത്—ഇവയാണ് ആര്യാ, ജാതി വൃത്തങ്ങളുടെ അടയാളങ്ങൾ. ആര്യാവൃത്തം ആദ്യഭാഗത്തിൽ അടയാളം കാണിക്കുന്നു; ഗീതിവൃത്തം ആണെങ്കിൽ, ഇരുപക്ഷത്തിലും അടയാളം കാണും; ഉപഗീതിവൃത്തം രണ്ടാം ഭാഗത്തിൽ നിന്നാണ് തുടങ്ങുന്നത്, ഉദ്ഗിതിവൃത്തം അകത്തു മാറ്റം വരുത്തിയതിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. ആര്യാഗീതിയിൽ, ഗുരു അക്ഷരമാണ് അവസാനത്തിൽ; ഇവയാണ് ഗോതിജാതി വൃത്തത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ. ഒറ്റയടിയിൽ ആറു കാലകൾ, ജോടികളിൽ എട്ട് കാലകൾ, തുടർച്ചയില്ലാതെ; സമാ എന്നത് ആശ്രയമില്ല, വൈതാലീയവൃത്തത്തിൽ അവസാനത്തിൽ ഗുരു അക്ഷരമുണ്ട്. മുമ്പ് പറഞ്ഞതു പോലെ, രണ്ടും y അകത്തു കാണുമ്പോൾ, അത് ഔപച്ചന്ദസിക വൃത്തം ആയി കണക്കാക്കുന്നു. ഭാദ്ഗൗ എന്നത് ആപാതലികാ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ, ദക്ഷിണാന്തികാ എന്നത്; പരാശ്രിത എന്നത് രണ്ടാം la, എല്ലാ പാദങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നു. ഉദീച്യ വൃത്തം അസമമായി വരുന്നു, പ്രാച്യ വൃത്തം ജോടികളായി; നാലാം പാദത്തിൽ അഞ്ചാം അക്ഷരം, ഇരുവൃത്തങ്ങളും ഒരുമിച്ച് മുന്നേറുന്നു. ഉദീച്യയുടെ ആദ്യപാദം, ജോടി പാദങ്ങൾ ചേർന്നാൽ, ഒറ്റപാദം യുഗ്മപാദം ഉത്ഭവിക്കുന്നു. വൈതാലീയവൃത്തത്തിൽ, ഇരുപാദങ്ങളും മനോഹരവും ചിരിച്ചുമാണ്, അതാണ് അതിന്റെ സമാഹാരം. മുഖം na അക്ഷരത്തിൽ തുടങ്ങരുത്; നാലാം പാദത്തിൽ ഗണമുണ്ടാകണം; പഥ്യാമുഖം ja അക്ഷരത്തിൽ തന്നെ, അല്ലെങ്കിൽ മറിച്ചോ വ്യത്യസ്തമോ ആയിരിക്കും. ഉസമേ, na, capalā എന്നിവയിൽ, വിപുലാ എന്നത് ഏഴാമത് ലഘു; saitava എന്നത് എല്ലാ വൃത്തങ്ങളിലും mrau, tau എന്നിവയുണ്ട്, സമുദ്രത്തിൽ tat എന്നത് മുന്നിൽ വരുന്നു. പതിനാറ് അക്ഷരങ്ങൾ, അചലധൃതി സഹിതം, സമമാത്രാ എന്നതായാണ് പറയുന്നത്. നവ, മല എന്നിവയും, അതുപോലെ തന്നെ അവസാനം പോകുന്നു; jo, nlau, സമുദ്രത്തിൽ പോലെ; വിശ്ലോകം നാലു തവണ, അതിന്റെ ഇരട്ടം, നവാസികാ എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. ബാണവൃത്തത്തിൽ, എട്ട്, ഒമ്പത്, la എന്നത് ചിത്രാ, പതിനാറ് അക്ഷരങ്ങൾ; സമമാത്രാ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു, അതാണ് പതാകുലക വൃത്തം. മാത്രാ ഇല്ലാത്ത വൃത്തം അക്ഷരങ്ങളോടെയാണ്; la എന്നത് ഗുരു ഇല്ലാതെ; ഗുരു അക്ഷരങ്ങൾ എല്ലായ്പാദത്തിലും la എന്നത്, അതാണ് സ്ഥിരമായ നിയമം. ഇരുപത്തിയെട്ട് la രണ്ടാം പാദത്തിന്റെ ആദ്യഭാഗത്തിൽ പോകും; മുപ്പത് la ഉച്ചഭാഗത്തിൽ, khañja എന്നത് മറിച്ചാണ് നടക്കുന്നത്. അനംഗക്രീഡാവൃത്തത്തിൽ പതിനാറ് la, അവസാനത്തിൽ മുപ്പത്തിരണ്ട് la; ഇരുപത്തിയേഴു la ഇരുപാദങ്ങളിലും പോകും, ഇരുവൃത്തങ്ങളും മനോഹരമാണ്. ഇതുവരെ മാത്രാവൃത്തങ്ങൾ പറഞ്ഞതായി സൂതൻ പറയുന്നു; ഇനി അക്ഷരവൃത്തങ്ങൾ വിശദീകരിക്കും. ശ്രീരുക്തം gena എന്നതാണ്; ഉത്യുക്തം സ്ത്രീലിംഗം, രണ്ടു ഗുരു അക്ഷരങ്ങൾ; mo എന്നത് സ്ത്രീ, ro എന്നത് മൃഗം, madhyā magau, kanyā pratiṣṭhā. bho gau എന്നത് പങ്ക്തി, നടുവിൽ സുന്ദരമായ tayau; nayā, ബാലലളിതാ എന്നിവയോടെ, അതാണ് ഗായത്രി വൃത്തം. masagai, madalekhā എന്നിവ ഉഷ്ണിക് വൃത്തം എന്നറിയപ്പെടുന്നു; bhau gau എന്നത് ചിത്രപദാ, vidyunmālā mamau gagau. മാണവക വൃത്തം ഭാട്ടലഗം, mnau gau haṃsaruta; സമാനികാ, രജഗലാ, ജരലാ, gaḥ പ്രമാണികാ; ഇവ രണ്ടും ചേർന്ന്, anuṣṭup വൃത്തം. ranasai ചേർന്ന് halamukhī; nau maḥ കുട്ടികൾക്കുള്ളത്; ഇതാണ് ബൃഹതീ വൃത്തം, smau jagau അതിന്റെ ദീപ്തമായ രൂപം. paṇava manayagai, mayūrasāriṇī രൂപം; rajā, ragā, rukmavatī bhamau sagau. പങ്ക്തി വൃത്തം മനോഹരമായ അക്ഷരങ്ങൾ ചേർന്ന വരികളാണ്, ma, bha, ga എന്നിവ ചേർത്ത്, മനുഷ്യർക്കും പശുക്കൾക്കും ആസ്വാദ്യമായത്. ഇവയിൽ, ga, vi, indra, ja എന്നിവ ചേർന്ന്, Gupapūrvikā എന്നറിയപ്പെടുന്നു. മറ്റു വൃത്തങ്ങൾ, upajāti അവസാനം, Sumukhī, Najajā, Lagau; Bhabhabhā, Gau Dodhaka, Śālinī Matatā, Gagau. ജലവും വായുവും വേർതിരിയുന്നത് Mamatā Gagau; Śrībhatau, Nanagā അഞ്ചോ ആറോ അക്ഷരങ്ങൾ. maganā, Go, മധുപ്രവൃത്തി; Rathoddhata, Arṇau Ralagāḥ, Svāgata, Ranabhā Gagau. വൃത്താ, Nanau, Sagau, Gaḥ സമമാത്രാ; Rajarā, Lgau Śyenikā; Jasatā, Gau Śikhaṇḍിത; Triṣṭubh വൃത്തം മഹാമുനി പിംഗലൻ പേരിട്ടത്. Ranau, Bhasau, Candravartma Vaṃśastha വൃത്തത്തിൽ; Jatau, Jarau; Jarā, Indravaṃśā Vedasaistoṭaka; Nbhau, Bhrau Drutavilambita; Puṭa Nanau, Mayau. Vasuveda നിരവതി, സന്തോഷമുള്ള മുഖം Nayanā, Nanararā പ്രഖ്യാപനം. വൃത്തം, പലതരം പൂക്കൾ കൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച, വെള്ളം പോലെ ഒഴുകുന്ന, Stragviṇī, ഓരോ വരിയിലും നാല് jasau. Bhujaṅgaprayāta നാലു വരികൾ; Maṇimālā Prayaṃvadā, Nabhajrai, Tayau, Tayau. Guhavaktra, Sannidrā Lalitā, Tabhau, Jarau; Ujjvalā, അക്ഷരങ്ങൾ അളക്കിയ Sajasasai, Nanau, Bharau. Mamau, Yayau Vaiśvadevī; അമ്പത് കുതിരകൾ Yati; Mabhau, Samau Jaladharamālā, Abdhya, Yati. Nau, Tatau, Gaḥ Kṣamāvṛtta; കുതിര, രസയോടെ Yati; Praharṣiṇī Manau, Jrau, Gaḥ, പത്ത് അഗ്നികൾ Yati. Jabhau, Sajau, Gaḥ Rucirā, നാല് ഗ്രഹങ്ങൾ Yati; Mattamayūra Matayāḥ, Sagau, ദൈവിക ഗ്രഹങ്ങൾ Yati. Mañjubhāṣiṇī Sajsā, Jgau; Sunandinī Sajasā, Magau; Nanau, Tatau, Candrikā Gaḥ, ഏഴ് രസങ്ങൾ Yati. Asambādhā Matanasā, Gagau, Bāṇa ഗ്രഹങ്ങൾ Yati; Nanarāḥ Laghuguru, സ്വരങ്ങൾ Aparājitā. Nanau, Bhanau, Praharaṇകലികാ Lagau; Vasantatilakā, Siṃhonnatā, Tabhjā Jagau Guru. Bhajau, Sanau, Gagāvിന്ദു Vadanātha, Sukeśaram; Naranā, Ralagāḥ, Pāദെ, Śarkarī വിശദീകരണം. ഇങ്ങനെ, സൂതൻ, വൃത്തങ്ങളുടെ രൂപങ്ങൾ, അക്ഷരങ്ങൾ, ഭാരങ്ങൾ, ഗണങ്ങൾ, അവയുടെ വ്യത്യാസങ്ങൾ, ഓരോ വൃത്തം എങ്ങിനെയാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്, അതിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ എന്നിവ വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു. ഈ വൃത്തങ്ങൾ ഭക്തിഗാനങ്ങൾക്കും കാവ്യസൃഷ്ടിക്കും, സംസ്കൃതത്തിന്റെ സംഗീതം, ലയഭാവം, അതിന്റെ ആഴം, സൗന്ദര്യം എന്നിവയെ പകർത്തുന്നു.