ശ്രദ്ധയോടെ ശ്രവിക്കൂ, മഹർഷിമാരുടെ വചനങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഔഷധസസ്യങ്ങളുടെ മഹത്തായ പരമ്പര്യത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറഞ്ഞുതരാം. ദന്തി എന്ന ഔഷധവും കടങ്കടേരിയും, കൂടാതെ ദാരുനിശയും അറിയേണ്ടതാണ്. ഹരിദ്രയ്ക്ക് രജനീ എന്നും, പീതികയ്ക്ക് രാത്രിനാമികാ എന്നുമാണ് പേരുകൾ. വൃക്ഷാദനി, ഛിന്നരുഹ, നീലവല്ലി, രസാമൃത എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഔഷധങ്ങളെയും, വസുകോട എന്ന ഔഷധത്തെയും, വാശിര എന്നത് കാമ്പില്ല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പാഷാണഭേദക, അരിഷ്ട, കൂടാതെ കുട്ടഭേദക, ഘണ്ടാക, ശുഷ്കക, വച, സൂചക എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഔഷധങ്ങളും ഉണ്ട്. സുരസോ, ബീജക, പീതശാല, വജ്രവൃക്ഷ, മഹാവൃക്ഷ, സ്നുഹി, സ്നുക്, സുധാ, ഗുഡാ—ഇവയെല്ലാം ഈ ശ്രേണിയിലുണ്ട്. തുളസി എന്നത് സുരസാ എന്നും ഉപസ്ഥാ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ കുട്ടേരക, അർജുനക, പർണ, സൌഗന്ധിപർണിക്ര ഇവയും ഉണ്ട്. നീല, സിന്ധുവാര, സുഗന്ധിയുള്ള നിർഗുണ്ഡി, സുഗന്ധിപർണോതി, വാസന്തി, കുലജ—ഇവയും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണു. കാളിയക എന്നത് മഞ്ഞനിറമുള്ള മരമാണ്; അതിന് കടക എന്ന പേരും ഉണ്ട്. ഗായത്രി-ഖദിരയും, അതിന്റെ മറ്റൊരു രൂപമായ കന്ദരയും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇൻദി എന്നത് ഉത്തമമാണ്. കുവലയം നീലതാമര, പത്മം താമര, നീലോത്പലയും ഓർക്കപ്പെടുന്നു. സൗഗന്ധിക, ഷടദല, അബ്ജ, കമല—ഇവയെല്ലാം താമരയുടെ പേരുകളാണ്. അജവർണ എന്നത് ഊർജ, വാജികർണ അശ്വകർണക, ശ്ലേഷ്മാന്തക, ശെലുര്, ബഹുവാര—ഇവയും ഉണ്ട്. സുനന്ദക, കകുദ്ഭദ്ര, ഛത്രാകി, ഛത്രസഞ്ജ്ഞക, കബരി, കുമ്ഭക, ധൃഷ്ട, ക്ഷുദ്വിധ, ധനകൃത—ഇവയും പരാമർശിക്കുന്നു. കൃഷ്ണാർജക, കരാല, കാലമാന, പ്രാചി, ബല, നദീക്രാന്ത, കാകജംഘ, വായസി—ഇവയും ഈ ശ്രേണിയിലുണ്ട്. മൂഷികപർണ, ഭ്രമന്തി, ആഖുപർണിക, വിഷമുഷ്ടി, ദ്രാവണ, കേശമുഷ്ടി—ഇവയും വിവരിക്കുന്നു. കിംലിഹി, കടുകി, അന്തക എന്നത് ആമ്ലവേതസ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. അശ്വത്ത, ബഹുപത്ര, ആമലകി—ഇവയും ഉണ്ട്. അരുഷക്ര, പത്ര, ശൂക, ക്ഷീരി, രാജാദന, മഹാപത്ര, ദാഢിമ, കരക—ഇവയും പരാമർശിക്കുന്നു. മസൂരി, വിദലി, ശഷ്പാ—ഇവയെല്ലാം കാലിന്ദി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. കണ്ഠകാഖ്യ, മഹാശ്യാമ, വൃക്ഷപാദി—ഇവയും ഉണ്ട്. വിദ്യ, കുന്തി, നികുംബ, ത്രിഭംഗി, ത്രിപുടി, ത്രിവൃത്, സപ്തല, യവതിക്ത, ചർമ, ചർമകസ—ഇവയും പേരുകൾക്കിടയിലുണ്ട്. ശംഖിനി, സുഗുമാരി, തിക്താക്ഷി, അക്ഷിപീലുക, ഗവാക്ഷി, അമൃത, ശ്വേത, ഗിരികർണ, ഗവാദിനി—ഇവയും പരാമർശിക്കുന്നു. കാമ്പില്ലക, രക്താംഗ, ഗുണ്ട, രോചനിക, ഹേമക്ഷീരി, പീത, ഗൗരി, കാലദുഗ്ധിക—ഇവയും ഓർക്കപ്പെടുന്നു. ഗാംഗെരുകി, നാഗബല, വിശാല, ഇന്ദ്രവാരുണി, താർക്ഷ്യ, ശൈല, നീലവർണ, അഞ്ജന, രസാഞ്ജന—ഇവയും വിവരിക്കുന്നു. ശാൽമലി എന്ന മരത്തിന്റെ രസത്തിന് മോചര എന്ന പേരുണ്ട്. പ്രത്യക്പുഷ്പി, ഖരി, അപാമാർഗ, മയൂരക—ഇവയും അറിയപ്പെടുന്നു. സിംഹാസ്യ, വൃഷവാസ, മാടരുഷക, ജീവക, ജീവശാക, കർബുര, ശടി—ഇവയും ഉണ്ട്. കഠ്ഫല, സോമവൃക്ഷ, അഗ്നിഗന്ധ, സുഗന്ധിക, ശതാംഗ, ശതപുഷ്പ, മിംസിർ, മധുരിക—ഇവയും പരാമർശിക്കുന്നു. പുഷ്കരമൂല, പുഷ്കര, പുഷ്കരാഹ്വയ, യാസ, ധൻവയാസ, ദുഷ്പർഷ, ദുരാലഭ—ഇവയുമാണ്. വാകുചി, സോമരാജി, സോമവല്ലി, മാർകവ, കേശരാജ, ഭൃംഗരാജ—ഇവയും പേരുകളിലുണ്ട്. വേദഗജ എന്നത് ചക്രമർദക എന്ന പേരിലാണ് വിദഗ്ധർ വിളിക്കുന്നത്. സുരംഗി ടഗര എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു; അതിന്റെ നാരുകൾ കലനാശ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; വായസി എന്നതും അതിനൊരു പേരാണ്. മഹാകാല ബെല എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; തണ്ടുലിയയെ ഘനസ്ഥന എന്നും പറയുന്നു; ഇക്ഷ്വാകു കയ്പ്പുവെള്ളരിയാണ്; തിക്താലബു എന്നതും ഉണ്ട്. ധാമാർഗവ, കോഷാതകി, യാമിനി—ഇവയും അറിയേണ്ടതാണ്; വിവിധ തരം കോഷാതകികളെ കൃതഭേദന എന്ന പേരിലാണ് വിളിക്കുന്നത്. ജിമൂതയെ ഖുഡ്ഡാക, ദേവതാഡക എന്നും വിളിക്കുന്നു; ഗൃധ്രനഖി എന്നതും ഹിംഗുകാകാദനി എന്നതും പരാമർശിക്കുന്നു. അശ്വാരി, കരവീര (അശ്വമാരക), സിന്ധു, സൈന്ധവ, സിന്ധൂത്ഥ—ഇവയെല്ലാം മണിമന്തയുടെ പേരുകളാണ്. ക്ഷാരയും യവാഗ്രജയും യവക്ഷാര എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; സർജികയും സർജികാക്ഷാരവും രണ്ടാമത്തെ തരം എന്നിങ്ങനെയാണ്. കാശീഷും പുഷ്പകാശീഷും കണ്ണിന് ഔഷധം; ധാതുകാശീഷും കാശി എന്നതും ഉണ്ട്. സൗരാഷ്ട്രി എന്നത് കിളിമണ്ണിൽ നിന്നുള്ള ക്ഷാരമാണ്; കാക്ഷി പങ്കപര്പടി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; സമാക്ഷികം ഒരു ധാതുവാണ്; താപ്യ എന്നത് താപ്യുത്തത്തിൽ നിന്ന് ഉത്പന്നമാണ്. ശിലയും മന:ശിലയും, നേപാലി, കുലട്ടി—ഇവയും അറിയേണ്ടതാണു. ആലയോ മനസ്താലകയോ ഹരിതാല എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഗന്ധക ഗന്ധപാഷാണം; രസം പാരദം; താമ്രമൗദുംബര, ശുൽബ, മ്ലേഛമുഖ—ഇവയും ഉണ്ട്. അദ്രിസാര ഉഗ്രമായ ഇരുമ്പാണ്, ലോഹകഞ്ച എന്നും പറയുന്നു; മാക്ഷിക, മധു, ക്ഷൗദ്ര—ഇവയെല്ലാം പുഷ്പസാരങ്ങൾ. ജ്യേഷ്ഠ വെള്ളത്തിൽ ചേർത്താൽ കാഞ്ചിക, സുവീരക; സിത, സിതോപല, മത്സ്യണ്ടി—ഇവ ശർക്കരയുടെ വകകളാണ്. ത്വക്, ഏല, പത്രക—ഇവയെ തുല്യമായി ചേർത്താൽ ത്രിസുഗന്ധി, അതായത് ത്രിജാതക; നാഗകേശര ചേർത്താൽ ചതുർജാത. പിപ്പലി, പിപ്പലിമൂല, ചവ്യ, ചിത്രക, നാഗര—ഇവയെ പഞ്ചകോല എന്നും, കോലക എന്നും വിളിക്കുന്നു. പ്രിയംഗു കങ്കുക, കോരദൂഷ കോദ്രവ, ത്രിപുട പുട, കലാപ ലംഗക—ഇവയും ഉണ്ട്. സതീന, വർതുല, വേണു, പിചുക, പിതല, ചാക്ഷ, ബിഡാലപദക—ഇവയും പേരുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ, മഹർഷിമാർ പറയുന്ന പ്രകാരമുള്ള ഔഷധസസ്യങ്ങളുടെ മഹത്തായ ഈ പാരമ്പര്യം, ഓരോന്നിന്റെയും പേരുകളും ഗുണങ്ങളും അനുസരിച്ച്, നമ്മൾ മനസ്സിലാക്കേണ്ടതും ആദരിക്കേണ്ടതുമാണ്.