ഹേ മഹാദേവാ, ശിവനേ, സുശ്രുതനോടു ധന്വന്തരി ഔഷധങ്ങളുടെ മഹത്വം വിവരിച്ചപ്പോൾ, പലവിധ ഔഷധങ്ങൾക്കും ഔഷധപ്രയോഗങ്ങൾക്കും മഹത്തായ ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞു. ശങ്കുചിപ്പി, നാഭി, വച, കുസ്തം, ഇരുമ്പ് എന്നിവയെ സ്ഥിരമായി ധരിച്ചാൽ കുട്ടികളെ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാമെന്ന് രുദ്രനോട് പറയുന്നു. പലാശപ്പൊടി തേനും പശുഗ്രുതവും നെല്ലിക്കയും വിതങ്ങയും ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ അത്യന്തം ബുദ്ധിമാനാവാൻ കഴിയും. മഹാദേവാ, ഒരു മാസംകൊണ്ട് തന്നെ മനുഷ്യൻ ജരാമരണങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാവും. പലാശത്തിന്റെ വിത്ത്, ഗ്രിതവും എള്ളും തേനും തുല്യമായി ചേർത്ത് ഏഴുദിവസം കഴിച്ചാൽ ജരാ നശിക്കും. രുദ്രനേ, രുദ്ര-നേല്ലിക്കയുടെ പൊടി തേനും എണ്ണയും ഗ്രിതവും ചേർത്ത് ഒരു മാസം കഴിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ യൗവനവാനായി വാഗ്മിയായും തീരും. ശിവനേ, ശിവ-നേല്ലിക്കയുടെ പൊടി തേനും വെള്ളവും ചേർത്ത് പ്രഭാതത്തിൽ കഴിച്ചാൽ മൂക്കിലെ ശക്തി വർദ്ധിക്കും. കുസ്തം പൊടി ഗ്രിതവും തേനും ചേർത്ത് രാവിലെ കഴിച്ചാൽ ശരീരം സുഗന്ധവാനാവുകയും ആയിരം വർഷം ജീവിക്കുകയും ചെയ്യും. മഹേശ്വരാ, കരുത്ത് എടുത്ത ഉഴുന്ന് ഗ്രിതത്തിൽ ഉണക്കി, പാൽ ചേർത്ത് പാചകം ചെയ്ത്, അതു തേനും ഗ്രിതവും പാലും ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ, മഹാദേവാ, ഒരാള്ക്ക് നൂറ് സ്ത്രീകളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ കഴിയും; ഇതിൽ സംശയമില്ല. അരണ്ടതൈയുടെ എണ്ണവും ഗന്ധകം ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ രസം വെള്ളത്തിൽ കഴുകി ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം കഴിച്ചാൽ ശരീരശക്തി വർദ്ധിക്കും. ഉഴുന്ന്, ശിംബിവിത്തുകൾ എന്നിവ ചേർത്ത് പാൽകൊണ്ടും അപാമാർഗ്ഗതൈലത്തോടും കൂടി കുടിച്ചാൽ നൂറ് സ്ത്രീകളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ കഴിയും. ഹരിചേർത്തു പറയുന്നു: സ്വന്തം കன்றിനെ തള്ളുന്ന പശുവിന് അവളുടെ തന്നെ പാൽ ഉപ്പുമായി ചേർത്ത് കൊടുത്താൽ കന്നുകിട അവള്ക്ക് പ്രിയമാവും. നായയുടെ അസ്ഥി പശുക്കളുടെയും കാളകളുടെയും കഴുത്തിൽ കെട്ടിയാൽ എല്ലാ പുഴുക്കളും നശിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഗുഞ്ചാവേരിന്റെ മൂലം പശുവിന് കൊടുത്താൽ ഗർഭപാതം സംഭവിക്കും. ശിവനേ, വരുണഫലത്തിന്റെ നീർ കൈകൊണ്ട് കയറ്റിയാൽ നാല് കാൽ, രണ്ടു കാൽ ജീവികൾക്കുള്ള എല്ലാ പുഴുക്കളും നശിക്കും. രുദ്രനേ, ജയയാൽ മുറിവ് നിറച്ചാൽ മുറിവ് ഭേദമാകും; ആനമൂത്രം കുടിച്ചാൽ പശുക്കളുടെയും കാളകളുടെയും രോഗങ്ങൾ ഭേദമാകും. യവവും അരിയും പൊടിച്ച് മോറിനോടും ചേർത്ത് പശുവിന്റെ, കാളയുടെ, കാളവണ്ടിയുടെ പാലിൽ ചേർത്ത് കൊടുത്താൽ നല്ല ഫലമുണ്ടാകും. ശിവനേ, ശരപുങ്ഖയുടെ ഇല ഉപ്പുമായി ചേർത്ത് കൊടുത്താൽ കുതിരയുടെ കശുമുടിയിൽ വരുന്ന വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങൾ നശിക്കും. ഹരനേ, കറ്റാരയുടെ ഇല ഉപ്പുമായി കൊടുത്താൽ കുതിരയുടെ കശുമുടിയിലെ ചുളിവ് ഭേദമാകും. ഇതിലൊക്കെയും ശേഷം, സൂതൻ പറയുന്നു: ഇങ്ങനെ ധന്വന്തരി സുശ്രുതനോടു ഔഷധങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചപ്പോൾ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ അവയുടെ പേരുകൾ ചുരുക്കത്തിൽ പറയുന്നു. സ്തിര, വിദാരിഗന്ധ, ശാലപണ്യ, ശുമതീ, ലാംഗലീ, കലസി, ക്രോഷ്ടുപുഛ, ഗുഹാ എന്നിവയാണ് ആദ്യം. പുനർനവ, പർഷാഭൂ, കഠില്യ, കാരുണ, എരണ്ഡ, ഉറുവൂക, ആമർദ, വർദ്ധമാനക എന്നിവയും അറിയേണ്ടതാണ്. ഝഷയെ നാഗബലാ എന്നു വിളിക്കുന്നു; ശ്വദംഷ്ട്രയേ ഗോക്ഷുരം; ശതാവരി, വരാ, ഭീരു, പീവരി, ഇന്ദീവരി, വരി എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. വ്യാഘ്രി എന്നാൽ ബൃഹതി, കൃഷ്ണ, ഹംസപാദി, മധുസ്രവ, ധാമനി, കണ്ഠകാരി, ക്ഷുദ്ര, സിംഹി, നിദിഗ്ധിക എന്നിവയുമാണ്. വൃശ്ചിക, ത്രയമൃത, കാലി, വിഷഘ്നി, സർപ്പദംഷ്ട്രിക, മർക്കടി, ആത്മഗുപ്ത, ആർഷേയി, കപികച്ചുക എന്നിവയും ഉണ്ട്. മുദ്ഗപർണയെ ക്ഷുദ്രസഹാ എന്നും, മാശപർണയെ മഹാസഹാ എന്നും വിളിക്കുന്നു; ത്യജാ, പരാ എന്നിവ മഹാ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ദണ്ഡയോനി, അങ്കസംജ്ഞ; ന്യഗ്രോധം വട, അശ്വത്ഥം കപില എന്നുമാണ്. പ്ലക്ഷം ഗർദഭാണ്ഡ, പാർകടി കപിതന, പാർഥം കകുഭ, ധൻവി അർജുന എന്നുമാണ്. നന്തീവൃക്ഷം പ്രരോഹി, പുഷ്ടികാരി എന്നും; വഞ്ജുല, വേതസ, ഭല്ലാത, അരുഷ്കര എന്നിവയും അറിയേണ്ടതാണ്. ലോധ്ര, സാരവക, ധൃഷ്ട, തിരീറ്റ എന്നിവയുണ്ട്; ബൃഹത്ഫലാ മഹാജമ്പൂ, ബാലഫലാ മറ്റേതു. മൂന്നാമത്തേത് ജലജമ്പൂ, നാദേയി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; കണ, കൃഷ്ണോപകുഞ്ചി, ശൗണ്ടി, മാഗധിക എന്നിവയും ഉണ്ട്. പിപ്പലി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒന്നുണ്ട്; അതിന്റെ വേരിന് ഗ്രന്തിക എന്നു പറയുന്നു; ഊഷണയെ മറിച, ശുണ്ഠി മഹൗഷധം എന്നുമാണ്. വ്യോഷം ത്രികടു, ത്രയൂഷണ എന്നും വിളിക്കുന്നു; ലാംഗലി ഹലിനി, ചേയസി ഗജപിപ്പലി എന്നും; ത്രായന്തി ത്രായമാണ, ഉത്സായാ സുവഹാ; ചിത്രക ശിഖി, വഹ്നി, അഗ്നി എന്നുമാണ്. ഷഡ്ഗ്രന്താ ഉഗ്ര, വച; ശ്വേതാ ഹൈമവതി; കുട്ടജ, വൃക്ഷക, ശക്ര, വത്സക, ഗിരിമാല്ലിക എന്നിവയും ഉണ്ട്. കലിംഗ, ഇന്ദ്രയവ, ആരിഷ്ട ഇവയുടെ വിത്തുകൾ തിരിച്ചറിയണം; മുസ്തക മെഘനാമാ, കൗന്തി ഹരേണുക എന്നുമാണ്. ഏല ബഹുലാ, സൂക്ഷ്മേല ട്രുട്ടി; പത്മ, ഭാരംഗ, കാഞ്ചി, ബ്രാഹ്മണയഷ്ടിക എന്നിവയും അറിയേണ്ടതാണ്. മൂർവ മധുരസാ, തേജനി തിക്തവല്ലികാ; മഹാനിംബ ബൃഹന്നിംബ; ദീപ്യക യവാനിക എന്നുമാണ്. വിടംഗ പുഴുക്കളുടെ ശത്രു; രാമഠ ഹിങ്ങു; അജാജി ജീരകം; കാരവി ഉപകുഞ്ചിക എന്നുമാണ്. കടുക, തിക്ത, കടുകരോഹിണി എന്നിവ അറിയണം; തഗര ചായം വക്രം, കൊക ത്വചവരാംഗക എന്നുമാണ്. ഉദീച്യ ബാലക, ഹ്രീബേര ജലപേരുകൾ, പത്രക ദലസംജ്ഞ, ചാരക തസ്കര എന്നും വിളിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ധന്വന്തരി ഔഷധങ്ങളുടെ പേരുകളും പ്രയോഗങ്ങളും മഹത്വവും സുശ്രുതനോട് വിശദീകരിച്ചു.