ഏകാന്തമായ ഭക്തികൊണ്ടും കാഴ്ചവെക്കുന്ന ശാന്തമായ ശൈലിയിൽ, മഹർഷികൾ അശ്വചികിത്സയുടെ രഹസ്യങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചു. ഏറ്റവും താഴ്ന്ന അശ്വങ്ങൾക്ക് എട്ട് പലയാണ് നൽകേണ്ടത്, മദ്ധ്യസ്ഥർക്ക് പതിനാലും, എന്നാൽ ഈ മരുന്ന് ശരത്കാലത്തോ ഉഷ്ണകാലത്തോ നൽകരുത്. വാതരോഗങ്ങൾക്കായി എണ്ണ, പഞ്ചസാര, നെയ്യ്, പാൽ എന്നിവ ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കണം; കഫം കൂടുതലുള്ളവർക്കായി കഠിനമായ എണ്ണ, വിവിധ മസാലകൾ; പിത്തത്തിന് തൃഫലയുടെ വെള്ളം ഉത്തമം. അശ്വം അരികി, ശഷ്ടികം, പാൽ എന്നിവ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ നിഷിദ്ധൻ; പഴുത്ത ജാംബൂഫലത്തിന്റെ നിറമുള്ളതും പൊന്നുപോലെയുള്ളതും ഒഴിവാക്കേണ്ടതല്ല. അർദ്ധ പ്രഹര സമയത്ത്, കുതിരയുടെ കാഴ്ചയിൽ ഗുഗ്ഗുലു നൽകണം; സ്ഥിരതയുള്ള കുതിരക്ക് പാൽ ചേർന്ന അരി പ്രമാദം കൂടാതെ നൽകണം. വാതരോഗമുള്ള കുതിരക്ക് പാൽ, അരി; പിത്തത്തിന് ഇറച്ചിരസം, തേൻ, മുദ്ഗ, നെയ്യ് എന്നിവ നൽകണം. കഫത്തിന് മുദ്ഗയും കുലത്തയും അല്ലെങ്കിൽ കയ്പും കഠിനവും; ബധിരതയോ രോഗമോ ഉണ്ടെങ്കിൽ, മൂന്ന് ദോഷങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള രോഗങ്ങൾക്കായി ഗുഗ്ഗുലു നൽകണം. എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും ആദ്യദിവസം ഒരു പലയുള്ള ദുർവാ പുല്ല് നൽകണം; അടുത്ത ദിവസം ഒരു കർഷം, പിന്നെ അഞ്ചു പലയായി വർദ്ധിപ്പിക്കണം. ഭക്ഷണത്തിലും കുടിവെള്ളത്തിലും പരമാവധി എൺപത് പലയാണ്; മദ്ധ്യത്തിൽ അറുപതും താഴ്ന്നവർക്കായി നാല്പതും. മുറിവുകൾക്കും കുഷ്ഠത്തിനും കാൽവലിപ്പിനും തൃഫലാ കഷായത്തിൽ കലർത്തി നൽകണം; അജീര്ണത്തിനും വീക്കിനും പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ കലർത്തി നൽകണം. വാതം, പിത്തം, മുറിവ്, രോഗം എന്നിവയ്ക്കായി പശു പാലും നെയ്യും ചേർത്ത് നൽകണം; ക്ഷയിച്ചവർക്കായി ഇറച്ചിഭക്ഷണം നൽകണം. ഗുഡൂചിയുടെ അഞ്ചു പലയുള്ള നല്ലതായി ചതച്ചത്, പകലിൽ, ശരത്കാലത്തും ഉഷ്ണകാലത്തും, നെയ്യിൽ കലർത്തി കുതിരകൾക്ക് നൽകണം. ഇത് രോഗനാശിനിയും പോഷകവുമാണ്, ശക്തിയും ഉത്സാഹവും വർദ്ധിപ്പിക്കും; പാൽ ചേർത്തോ വേറേയും നൽകാം. ഗുഡൂചി പോലെ തന്നെ ശതാവരി, അശ്വഗന്ധ എന്നിവയുടെ നാലോ മൂന്നു പലയോ മദ്ധ്യസ്ഥർക്ക്, താഴ്ന്നവർക്കായി അതനുസരിച്ച് നൽകണം. കാരണം ഇല്ലാതെ എല്ലാ മൃഗങ്ങളും ഒരുപോലെ അപ്രതീക്ഷിതമായി മരിച്ചാൽ, അതിനെ മഹാമാരിയായാണ് തിരിച്ചറിയേണ്ടത്. ഹോമം, ബ്രാഹ്മണഭോജനവും ഹവിസ്സും എന്നിവയാൽ മഹാമാരി ശമിപ്പിക്കാം, ഹരീതകി എന്നിവയുടെ യുക്തിയിൽ. ഹരീതകി പശുമൂത്രം, എണ്ണ, ഉപ്പു എന്നിവയുമായി ആദ്യം അഞ്ചും പിന്നെ അഞ്ചും അങ്ങനെ ഒരു നൂറ് പലയുവരെ വർദ്ധിപ്പിച്ച് നൽകണം; നൂറ്, എൺപത്, അറുപത് പലയാണ് ഉത്തമം. ഇപ്പോൾ കവി ആനചികിത്സയുടെ ശാസ്ത്രം പറയുന്നു. ആനകൾക്ക് quadruple അളവാണ് നൽകേണ്ടത്; ഈ മരുന്നുകൾ കൊണ്ട് ആന രോഗങ്ങൾ ശമിക്കും. ആനകളിൽ മഹാമാരി ശമിപ്പിക്കാനായി, ദേവതകളെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും രത്നങ്ങൾ നൽകി ആരാധിച്ചു, കാപ്പി നിറമുള്ള പശുവിനെ ദാനം ചെയ്യണം. ഉപവസിച്ച്, ആനയുടെ ഇരുനക്കുകൾക്കിടയിൽ ഒരു പുഷ്പമാല കെട്ടി, വൈദ്യന്മാർ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് ആഗ്രഹിച്ച വസ്തുക്കൾ നൽകണം. സൂര്യൻ, ശിവൻ, ദുർഗ, ശ്രീ, വിഷ്ണു എന്നിവരുടെ സ്തുതികൾ ഉച്ചരിച്ച് ആനയെ സംരക്ഷിക്കാം; ഭൂതങ്ങൾക്ക് ഹോമം അർപ്പിച്ച്, നാല് കലശം വെള്ളത്തിൽ ആനയെ കുളിപ്പിക്കണം. മന്ത്രശുദ്ധിയുള്ള ഭക്ഷണം നൽകുകയും, ആനയ്ക്ക് വിറകുപൊടി തളിക്കയും വേണം; ഭൂതപ്രീതി ശുദ്ധവും മംഗളവുമാണ്, ആനയെ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കണം. തൃഫല, പഞ്ചകോല, ദശമൂല, വിഡംഗ, ശതാവരി, ഗുഡൂചി, നിം, വാസക, കിംശുക എന്നിവ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതാണ്. ആന രോഗനാശത്തിനായി ഉണക്കിയും കയ്പും ഉള്ള മരുന്നുകൾ ഉത്തമം; ഇരുവിധ ആയുര്വേദങ്ങളിലും ഇതാണ് ചുരുക്കത്തിൽ പറഞ്ഞത്. ഇപ്പോൾ, ഹരി ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: പൂനർനവയോ അപാമാർഗയുടെ ഒരു വേരു, ശിവനേ, പുത്രവതിയായ സ്ത്രീയുടെ യോനിയിൽ പുതിയതായി വെച്ചാൽ, അവളുടെ വേദനയും യുവതികളുടെ പ്രസവവേദനയും അകറ്റും. ഭൂമി, കുമ്പളക്കിഴങ്ങ്, അരിപൊടി എന്നിവ പാലിൽ ചേർത്ത് ഏഴു ദിവസം കഴിച്ചാൽ, സ്ത്രീകളിൽ പാൽ ഉത്പാദനം വളരെ വർദ്ധിക്കും. രുദ്ര, ഇന്ദ്ര, വരുണി മൂലങ്ങൾ ചേർത്തു, നെയ്യിൽ കലർത്തി ലേഖ്യം അടുപ്പിച്ചാൽ, സ്ത്രീകളുടെ മുലയിലുള്ള വേദന അകറ്റും. ഇത് കഴിച്ചാൽ ഗർഭാശയവേദന അകറ്റും; കാരവെല്ല വേരുമായി ചേർത്തു ലേഖ്യം വെച്ചാൽ, കുടുങ്ങിയതെല്ലാം പുറത്തേക്കു വരും. ഗർഭാശയം ഒഴുകിത്തുടങ്ങിയാൽ, കൂടുതൽ പരിഗണന ആവശ്യമില്ല; നീലി, പടോള വേരുകൾ നെയ്യിലും എള്ളെണ്ണയിലും കലർത്തി, ലേഖ്യമായി പുരട്ടണം. ഇതു പുരട്ടിയാൽ ദഹനവും വേദനയും അകറ്റും; പാഠാ വേരു അരിവെള്ളത്തിൽ ചതച്ചു കുടിച്ചാൽ ദുഷ്ടരോഗങ്ങളും കുഷ്ഠവും ശമിക്കും. തേനുപോലുള്ള വെള്ളം കുടിച്ചാൽ, അകത്തുള്ള രോഗികൾക്ക് ഉപകാരപ്രദം. ദുഷ്ടരോഗങ്ങളുടെ ചൂട് അകറ്റാൻ ഇത് ഉത്തമം; ലക്ഷ, നെയ്യ് തുല്യമായ അളവിൽ പാലിൽ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ, പ്രദര എന്ന രോഗം അകറ്റും. ദ്വിജയഷ്ടി, ത്രികടു പൊടി കുടിച്ചാൽ അതും അകറ്റും. എള്ള് കഷായത്തിൽ ചേർത്തു കുടിച്ചാൽ, സ്ത്രീകളിലെ രക്തപിണ്ഡം അകറ്റും; പുഷ്പത്തിന്റെ ലേഖ്യം യുവതികൾക്ക് ഉത്തമം. ചുവന്ന താമര വേരും പഞ്ചസാരയും എള്ളും ചേർത്ത്, പഞ്ചസാരയിൽ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ, സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭപാതം സംഭവിക്കും. ശീതളജലം ഉപയോഗിച്ചാൽ രക്തസ്രാവം നിൽക്കും; ചിരട്ടക്കുരുമുളക് ചേർത്തു പുഴുക്കഞ്ഞി കുടിച്ചാൽ ഗർഭം പുറത്തുവരാൻ സഹായിക്കും. ഹിംഗും കല്ലുപും ചേർത്താൽ പ്രസവം വേഗത്തിൽ നടക്കും; നാരങ്ങ വേരു അരക്കെട്ടിൽ കെട്ടിയാൽ പ്രസവം സുലഭമാകും. അപാമാർഗ വേരിന്റെ പേര് പറഞ്ഞ് ഗർഭിണിക്ക് വെച്ച്, മുഴുവനായും പുറത്തെടുത്താൽ, ആണ്കുട്ടി ജനിക്കും; അല്ലെങ്കിൽ പെൺകുട്ടി. അപാമാർഗ വേരു തലയിൽ വെച്ചാൽ ഗർഭാശയവേദന അകറ്റും; കൂടുതൽ സംശയം ആവശ്യമില്ല. കർപ്പൂരവും മദനഫലവും യഷ്ടിമധുവും ചേർത്ത് ഗർഭാശയത്തിൽ വെച്ചാൽ, വൃദ്ധ സ്ത്രീകൾക്കും ഗർഭാശയം മനോഹരമാകും; പിന്നെ യുവതികൾക്ക് എത്ര മനോഹരമായിരിക്കും!額 കുട്ടിയുടെ നെറ്റിയിൽ വെള്ളമണ്ണ് പുരട്ടി, പഞ്ചസാരയും കുഷ്ഠവും കുടിപ്പിച്ചാൽ, ശിവനേ, ആ കുട്ടി ഭയരഹിതനായി വിഷം, ഭൂതം, രോഗം മുതലായവയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കപ്പെടും. ഇങ്ങനെയാണ് മഹർഷികൾ അശ്വങ്ങളുടെയും ആനകളുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും രോഗങ്ങൾക്കും പ്രശ്നങ്ങൾക്കും പരിഹാരങ്ങൾ അർപ്പിച്ച രഹസ്യങ്ങൾ, കൃപയും ജ്ഞാനവും നിറഞ്ഞു, പാരമ്പര്യമായി പകർന്നു തന്നത്.