ഒരു ഭക്തന് തന്റെ ശരീരത്തില് മന്ത്രത്തിന്റെ ശക്തി സ്ഥാപിക്കേണ്ട വിധം വളരെ ക്രമപൂര്വ്വം നിര്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആദ്യം, ഓം എന്ന പ്രത്യക്ഷപ്രണവം കൊണ്ട് ആരംഭിച്ച്, കാല്മുട്ട്, മുട്ട്, തൊണ്ട, വയര്, ഹൃദയം, നെഞ്ച്, വായ്, തല എന്നിവിടങ്ങളില് ഓരോ അക്ഷരവും ക്രമമായി സ്ഥാപിക്കണം. “നാരായണായ നമഃ” എന്ന ദ്വാദശാക്ഷരമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, കൈകളില് മുന്നോട്ടും തിരിച്ച് ക്രമത്തിലും അതിന്റെ അക്ഷരങ്ങള് സ്ഥാപിക്കണം. പ്രണവത്തില് നിന്ന് യാ വരെ ഉള്ള അക്ഷരങ്ങള് വിരല്ത്തുമ്പുകളില് സ്ഥാപിച്ച്, ഓം ഹൃദയത്തില് സ്ഥാപിക്കണം. പിന്നെ മന്ത്രം തലയിലെ മുടിയിലേക്കും, കണികയിലേക്കും സ്ഥാപിക്കണം. ഓം എന്ന അക്ഷരം കണ്യാശു, കിരീടം, കണ്ണുകള്, തലമുടി എന്നിവിടങ്ങളിലും സ്ഥാപിക്കണം. “ഓം വിഷ്ണവേ” എന്ന മന്ത്രം ചൊല്ലിക്കൊണ്ട്, പരമാത്മാവിനെ എല്ലാ ശക്തികളോടും കൂടി ധ്യാനിക്കണം. ഹരിയായ മഹാവിഷ്ണു എന്ന ദൈവം എന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ; ജലത്തില് മീനാവതാരരൂപം എന്നെ കാക്കട്ടെ. ആകാശത്തില് ത്രിവിക്രമന് സംരക്ഷിക്കട്ടെ, ഭൂമിയില് വാമനന്, കാടുകളില് നരസിംഹന്, പര്വ്വതത്തില് രാമന് എന്നെ കാക്കട്ടെ. ഭൂമിയില് വരാഹന്, ആകാശത്തില് നാരായണന്, ബന്ധനങ്ങളില് നിന്ന് കപിലന്, രോഗങ്ങളില് നിന്ന് ദത്താത്രേയന് എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ. ദേവന്മാരില് നിന്ന് ഹയഗ്രീവന്, കാമദേവനില് നിന്ന് കുമാരന്, അന്യാരാധനകളില് നിന്ന് നാരദന്, ദക്ഷിണപശ്ചിമ ദിശയില് കൂര്മന് എന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ. ദുഷ്ടവസ്തുക്കളില് നിന്ന് ധന്വന്തരി, കോപത്തില് നിന്ന് നാഗന്, രോഗങ്ങളിലും കഷ്ടങ്ങളിലും യജ്ഞന്, അജ്ഞാനത്തില് നിന്ന് വ്യാസന് എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ. പാകണ്ഡസംഘങ്ങളില് നിന്ന് ബുദ്ധന്, അശുദ്ധിയില് നിന്ന് കല്കി, ഉച്ചയില് വിഷ്ണു, പ്രഭാതത്തില് നാരായണന്, ഉച്ചയ്ക്ക് ശേഷം മധുസൂദനന്, സന്ധ്യാകാലത്ത് മാധവന്, സന്ധ്യാനന്തരത്തില് ഹൃഷീകേശന്, പ്രഭാതത്തില് ജനാര്ദ്ദനന് എന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ. അര്ദ്ധരാത്രിയില് ശ്രീധരന്, രാത്രിയുടെ അന്ത്യത്തില് പത്മനാഭന്, ശത്രുക്കളെയും അസുരരെയും ചക്രം, ഗദ, ബാണങ്ങള് നശിപ്പിക്കട്ടെ. ശംഖും താമരയും ശത്രുക്കളില് നിന്ന് സംരക്ഷിക്കട്ടെ; ശാര്ംഗം, ഗരുഡന് എന്നിവയും. ശരീരത്തിന്റെ വശങ്ങളിലുള്ള ആഭരണങ്ങള് ബുദ്ധി, ഇന്ദ്രിയങ്ങള്, മനസ്, ശ്വാസം എന്നിവയെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ. ശേഷനെന്ന അഹിസ്വരൂപന് എല്ലായിടത്തും എന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ; നരസിംഹന് എല്ലാ ദിശകളിലും ഇടക്കാല ദിശകളിലും എന്നെ കാക്കട്ടെ. ഈ മന്ത്രം ധരിക്കുന്നവന് അവന് കണ്ണുകൊണ്ട് കാണുന്നതൊക്കെ അവന്റെ ആധിപത്യത്തിനാണ് വിധേയമാകുന്നത്; അവന് ദുഷ്പ്രഭാവങ്ങളില് നിന്നും രോഗങ്ങളില് നിന്നും മോചിതനായി സ്വര്ഗ്ഗം പ്രാപിക്കും. ഇതിന്റെ ശേഷം, ധന്വന്തരി പറയുന്നു: “ഗരുഡന് കശ്യപനും സുമിത്രനും വിഷം നീക്കുന്ന ഗരുഡനും പറഞ്ഞ ഗരുഡശാസ്ത്രം ഞാന് വിശദീകരിക്കുന്നു.” ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം—ഇവയാണ് പഞ്ചമഹാഭൂതങ്ങള്. ഇവയില് ഗണങ്ങളും അവയുടെ ചക്രനാഥന്മാരുമുണ്ട്. ഈ അഞ്ചു തത്ത്വങ്ങളിലും ദേവതകള് വസിക്കുന്നു; വിഷ്ണുവിന്റെ ഭക്തന്മാര് അവരെ പ്രാപിക്കും. ഇവ ദീര്ഘസ്വരങ്ങളാല് വേര്തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്, നപുംസകലിംഗം ഇല്ല. ശിവന് ആറു അംഗങ്ങളോടെയാണ് വിവക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്: ഹൃദയം, തല, കിരീടം, കവര് (കവചം), കണ്ണ്, ആയുധം—ഇവയൊക്കെ ഓരോ സ്ഥാനത്തും സ്ഥാപിക്കണം. സകലസിദ്ധികളുടെ ദാതാവിന്റെ അവസാനം കാലാഗ്നിയും താഴെ വായുവും ഉണ്ട്; ആറാം സ്വരം അര്ദ്ധചന്ദ്രയോടൊപ്പം ഉന്നതമായി ചേരുന്നു. ശിവന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഉന്നതത്വം-അധമത്വം ശരീരത്തിലെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും, ‘ര’ എന്ന അക്ഷരമുദ്രയോടുകൂടി ന്യാസം ചെയ്തുകൊള്ളണം. ഹൃദയത്തില്, കൈകളില്, ശരീരത്തില്, ചെവികളില്, കണ്ണുകളില് ന്യാസം ചെയ്താല് ബ്രഹ്മാവിനൊപ്പം എല്ലാ സിദ്ധികളും ലഭിക്കും. ഭൂമിയെ വിശാലമായ നാലു വശങ്ങളുള്ള, മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള, ദേവതയായി ഇന്ദ്രനുള്ള, നടുവില് വരുണന്റെ വൃത്തമുള്ള രൂപത്തില് ധ്യാനിക്കണം. അതിനകത്ത് അര്ദ്ധചന്ദ്രയാലങ്കൃതമായ, തണുപ്പും നീലമണിപോലെയുള്ള പ്രകാശവും ഉള്ള, മൃദുലമായ, അല്ലെങ്കില് അഗ്നിവൃത്തമായ ഒരു കമലം ഭാവന ചെയ്യണം. സ്വസ്തികമുദ്രയാല് അടയാളപ്പെടുത്തിയ ത്രികോണം, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിരാശി, കാളിമണ്ണുപോലെയുള്ള, വൃത്താകൃതിയിലുള്ള, ബിന്ദുവാല് അലങ്കൃതമായ രൂപം ഓര്ക്കണം. ആകാശത്തെ പാല്തരംഗംപോലെയും, സുതാര്യമായ സ്ഫടികപ്രഭയോടെയും, ലോകം മുഴുവന് നിറയുന്ന അമൃതംപോലെയും ധ്യാനിക്കണം. ഭൂമിവൃത്തത്തില് വാസുകിയും ശംഖപാലനും, ജലവൃത്തത്തില് കര്ക്കോട്ടനും പത്മനാഭനും സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു. അഗ്നിവൃത്തത്തില് കുലികനും തക്ഷകനും, വായുവിന്റെ വൃത്തത്തില് അഞ്ചു തത്ത്വങ്ങളും ക്രമീകരിക്കണം. വലതുകൈയിലെ വിരല്ത്തുമ്പുകളില് നിന്ന് ചെറിയവിരല് വരെ, മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടും, വിരല്മുട്ടികളിലും ജയയും വിജയയും ന്യാസം ചെയ്യണം. ശിവമന്ത്രത്തിന്റെ അക്ഷരങ്ങള് വായിലും ശരീരത്തിലെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും, ചെറിയവിരലില് നിന്ന് ഹൃദയത്തില്, കിരീടത്തില്, കൈകളില് ന്യാസം ചെയ്യണം. സര്വ്വവ്യാപിയായ മന്ത്രം തത്ത്വങ്ങളോട് കൂടി വിരല്മുട്ടികളില് ക്രമമായി സ്ഥാപിക്കണം; പിന്നെയും തത്ത്വങ്ങളുടെ ന്യാസവും ശിവന്റെ അംഗങ്ങളുടെ ന്യാസവും ചെയ്യണം. ഒടുവില്, പ്രണവം തുടങ്ങി നാമത്തോടൊപ്പം ഈവിധം എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളിലും സ്ഥാപനം, ആരാധന എന്നിവയ്ക്ക് ഈ പ്രക്രിയ പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ആ നാമത്തിന്റെ ആദ്യ അക്ഷരമാണ് മന്ത്രമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നത്; അതാണ് അഷ്ടനാഗങ്ങളുടെ ആവാഹനത്തിന് മന്ത്രം. “ഓം സ്വാഹാ” എന്നതും, അഞ്ചു തത്ത്വങ്ങളോടുകൂടിയും, എല്ലാ കര്മങ്ങളും സാധിപ്പിക്കുന്നതായും വ്യക്തമാക്കുന്നു. സ്വരാക്ഷരങ്ങളാല് കരന്യാസം ചെയ്തശേഷം, ശരീരത്തില് വീണ്ടും ന്യാസം ചെയ്യണം; പ്രാണശക്തി ജ്വലിച്ച് ആത്മാവിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതായി ധ്യാനിക്കണം. പിന്നീട്, ബീജം ഒരു വര്ഷത്തിന്റെ അവസാനം വരെ അമൃതസ്വരൂപമായി ധ്യാനിക്കണം; അങ്ങനെ പൂരണം ചെയ്തശേഷം അതിനെ തലയിലെ കിരീടത്തില് പ്രതിഷ്ഠിക്കണം. പാദങ്ങളില് ഉരുകിയ പൊന്നുപോലും, ലോകങ്ങള് മുഴുവന് നിറഞ്ഞതും, ദിശാദിക്പാലകരോടുകൂടിയതുമായ ഭൂമിയെ സ്ഥാപിക്കണം. ഈ ദൈവീയ ഭൂമിയെ തന്റെ ശരീരത്തില് സ്ഥാപിച്ച്, കറുത്ത നിറത്തില് ധ്യാനിച്ചാല് ഭൂമി ഇരട്ടിയായി ശക്തിയുള്ളതാകും. നാഭിക്കും കഴുത്തിനും ഇടയില് ജ്വലിക്കുന്ന ജ്വാലാമാലയാല് ചുറ്റപ്പെട്ട, സകലലോകങ്ങളും ബ്രഹ്മലോകം വരെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന ത്രികോണ സൂര്യമണ്ഡലം സ്ഥാപിക്കണം. അതിനുശേഷം, ഉഗ്രമായ, വായുവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട, എല്ലാം വ്യാപിച്ച, കാളിമണ്ണുപോലെയുള്ള, ആത്മാവിന്റെ രൂപമായ വാതമണ്ഡലം ധ്യാനിക്കണം. ഈവിധം, മന്ത്രന്യാസവും, തത്ത്വസ്ഥാപനവും, ദേവതാധ്യാനം തുടങ്ങി ശരീരശുദ്ധിയും സംരക്ഷണവും പൂര്ണമാകുന്നു.