ഒരു കാലത്ത് മഹാനായ ഹരിയും രുദ്രനും തമ്മിൽ ഔഷധശാസ്ത്രത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ പങ്കുവെച്ചിരുന്നു. ശത്രുവിനെ നശിപ്പിക്കാൻ ചില ഗൂഢശക്തികൾ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. ശത്രുവിന്റെ വാതിലിന് മുന്നിൽ കഴുകന്റെ അസ്ഥികളും പശുവിന്റെ അസ്ഥികളും ക്ഷേത്രാവശിഷ്ടങ്ങളും കുഴിച്ചാൽ, ആ ശത്രുവിന് മരണമുണ്ടാകും. അഞ്ചു വിധം ചുവപ്പ് പൂക്കൾ, ഓരോന്നും വ്യത്യസ്തമായതും, കുങ്കുമവും തനിക്കു തന്നെ രക്തവും ചേർത്ത് എടുക്കണം. ഈ പൂക്കൾ ഒരു പാലം രോചനയുമായി നന്നായി അരച്ച് പുരുഷനും സ്ത്രീയും തിലകം ഇടുമ്പോൾ ആകർഷണശക്തി ലഭിക്കും. ബ്രഹ്മദണ്ഡി പുഷ്പങ്ങളുമായി ചേർത്ത് ഭക്ഷണത്തിലോ പാനത്തിലോ ചേർത്താൽ ആകർഷണശക്തി ഉണ്ടാകും. ഒരു പാലം തൂക്കം വരുന്ന തേൻ ചൂടുവെള്ളത്തിൽ വേവിച്ച് കുടിക്കണം. വിഷ്ടംഭിക എന്ന ഔഷധവും ഹൃദയവേദനയും അകറ്റാൻ കഴിയും. "ഓം ഹ്രൂം ജഃ" എന്ന മന്ത്രം ജപിച്ചാൽ, പാമ്പ് കടിയിലും വിഷം അകറ്റാൻ കഴിയും. പിപ്പലി, തഴഞ്ഞ വെണ്ണ, ഇഞ്ചി, കല്ലുപ്, കുരുമുളക്, തൈര്, കുഷ്ഠം—ഇവയെ നാസ്യമായി ഉപയോഗിച്ചാലോ അല്ലെങ്കിൽ കഴിച്ചാലോ വിഷം അകറ്റാം. ത്രിഫല, ഇഞ്ചി, കുഷ്ഠം, ചന്ദനം, നെയ്യുമായി കലർത്തി കുടിച്ചാലോ പുരട്ടിയാലോ വിഷം നശിക്കും. പാരാവതത്തിന്റെ കണ്ണ്, ഹരിതാലം, അഭ്രകം—ഇവ ചേർത്താൽ വിഷം അകറ്റാം, ഇത് ഗരുഡൻ പാമ്പുകളെ നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ശക്തമാണ്. കല്ലുപ്, ത്രയൂഷണം, തൈര്, തേൻ, നെയ്യ്—ഈ ലേപം സ്കോർപ്പിയൻ വിഷം അകറ്റുന്നു. ബ്രഹ്മദണ്ഡിയും എള്ളും വേവിച്ച്, ത്രികടുകയുടെ ചൂർണവും കുടിച്ചാൽ, അർബുദവും രക്തം തടയുന്നതും നശിക്കും. പാൽ, തേൻ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ രക്തം ഒഴുകുന്നത് നിൽക്കും. ആടരൂപക വേരു സ്ത്രീയുടെ യോനിയിൽ, നാഭിയിൽ പുരട്ടിയാൽ എളുപ്പത്തിൽ പ്രസവം നടക്കും. അരി വെള്ളത്തിൽ പഞ്ചസാരയും തേനും ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ അമിതരക്തസ്രാവം കുറയും. ഹരിയും ചന്ദ്രശേഖരനോടു പറഞ്ഞു: കുരുമുളക്, ഇഞ്ചി, കുടജച്ചാലു—ഇവ കുടിച്ചാൽ അജീർണം മാറും. പിപ്പലി, വേരു, കുരുമുളക്, തഗര, വച, ദേവദാരു, പാഠ—ഇവയെ പാൽ ചേർത്ത് അരച്ചാൽ, അതു കുടിച്ചാൽ ദ്ധാതി മാറും. കുരുമുളക്, എള്ളുപൂവ് ചേർത്ത് കണ്ണിൽ പുരട്ടിയാൽ പാണ്ഡുരോഗം മാറും. ഹരിതകി, ശർക്കര, തേൻ ചേർത്താൽ ശുദ്ധികരമായ ലേവനം ലഭിക്കും. ത്രിഫല, ചിത്രകം, ചിത്ര, കടുകരോഹിണി ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ ഉരുവടിവേദന മാറും. ഹരിതകി, ഇഞ്ചി, ദേവദാരു, ചന്ദനം, ആടിന്റെ പാൽ, അപാമാർഗ വേരു ചേർത്ത് കഷായം ഉണ്ടാക്കി കുടിച്ചാൽ ഏഴു രാത്രിക്കുള്ളിൽ ഉരുവടി വേദന മാറും. അനന്തയും ഇഞ്ചിയും പൊടിച്ച്, ഗുഗ്ഗുലു, ശർക്കര തുല്യമായി ചേർത്ത് ഗുളികയാക്കി കഴിച്ചാൽ, നാഡികളിലെ വായുവും അജീർണവും മാറും. ശംഖപുഷ്പിയും പൂവും ഇലയും വേരുമടക്കം എടുത്ത് ആടിന്റെ പാൽ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ അപസ്മാരം മാറും. അശ്വഗന്ധയും അഭയയും വെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ രക്തസ്രാവം മാറും. ഹരിതകിയും കുഷ്ഠവും പൊടിച്ച് വായിൽ നിറച്ച് തണുത്ത വെള്ളം കുടിച്ചാൽ ഛർദ്ദി തടയാം. ഗുടൂച്ചി, പദ്മക, അരിഷ്ട, ധന്യക, ചുവന്ന ചന്ദനം—ഇവയുടെ ലേഹം പിത്ത-കഫജ്വരം, ഛർദ്ദി, ദാഹം, അഗ്നിമന്ദ്യം എന്നിവയ്ക്ക് ഉത്തമമാണ്. ശംഖപുഷ്പി കാതിൽ കെട്ടിയാൽ ജ്വരം മാറും; "ഓം ജംഭിനി സ്ഥംഭിനി" എന്ന മന്ത്രം ജപിക്കണം. പൂവിൽ 108 പ്രാവശ്യം മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, നഖത്തിൽ സ്പർശിച്ചാൽ നാലാം ദിവസത്തെ ജ്വരവും മറ്റും മാറും. ജാമ്പൂഫലം, മഞ്ഞൾ, പാമ്പിന്റെ തൊലി—ഇവയുടെ ധൂപനം എല്ലാ ജ്വരവും പ്രത്യേകിച്ച് നാലാം ദിവസത്തെ ജ്വരവും മാറ്റും. കരവീര, ഭൃംഗ ഇല, ഉപ്പ്, കുഷ്ഠകർകടം—ഇവയെ മൂന്നു മടങ്ങ് മൂത്രത്തിൽ വേവിച്ച എണ്ണ ഉപയോഗിച്ച്, പുണ്ണ്, കുഴപ്പു, കുഷ്ഠം, ക്ഷതം എന്നിവക്ക് ലേപിക്കാം. പിപ്പലി, തേൻ ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ, മധുരം ഭക്ഷിച്ചാൽ പ്ളീഹാരോഗം മാറും; സൂരണയും അതിന് ഉത്തമം. പിപ്പലി, മഞ്ഞൾ, പശുവിന്റെ മൂത്രം ചേർത്ത് മലദ്വാരത്തിൽ പുരട്ടിയാൽ അർശസ്സിന് മരുന്നാണ്. ആടിന്റെ പാൽ, ഇഞ്ചി ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ പ്ളീഹാരോഗം മാറും; കല്ലുപ്, വിദംഗ, സോമരാജി, കടുക് എന്നിവയും ഉത്തമം. രണ്ടുഭാഗം മഞ്ഞളും വിഷവും പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ അരച്ച് പുരട്ടിയാൽ കുഷ്ഠം മാറും; അരയാൽ ഇലയും ഇതുപോലെ ഉപയോഗിക്കാം. മഞ്ഞൾ, വാഴപ്പൊന്ത്, കഷാരം ചേർത്ത് ലേപിച്ചാൽ വെള്ളപ്പുള്ളി മാറും; കുഷ്ഠത്തിന് ഇതിന്റെ ഒരു ഭാഗവും പാഥ്യയുടെ രണ്ട് ഭാഗവും ചേർത്ത് ചൂടുവെള്ളത്തിൽ കുടിച്ചാൽ കിടങ്കഴി വേദന മാറും. അഭയ, വെണ്ണ, പഞ്ചസാര, പിപ്പലി—ഇവ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ അർശസ്സിന് മരുന്നാണ്. അതരൂഷക ഇല നെയ്യിൽ വേവിച്ച് ചൂട് തീർത്തു പൊടിയാക്കി പുരട്ടിയാൽ അർശസ്സിന് ഉത്തമം. ഗുഗ്ഗുലും ത്രിഫലയും കഷായം ഉണ്ടാക്കി കുടിച്ചാൽ ഭഗന്ദരരോഗം മാറും; അജാജിയും ഇഞ്ചിയും ചേർത്ത് കഞ്ഞിയാക്കി കുടിക്കാം. ഉപ്പ് ചേർത്താൽ മൂത്രക്കുഴപ്പം മാറും; യവക്ഷാരം, പഞ്ചസാര എന്നിവയും മൂത്രരോഗം മാറ്റും. ചിതാഭസ്മം, പല്ലി വിസർജ്യം, കുതിരയുടെ കഫം, സൗഭാഞ്ജനം, വാസനേത്രം—ഇവയാൽ ധൂപനം ചെയ്താൽ ദേവന്മാർക്കു പോലും അവൻ കാണപ്പെടില്ല; മനുഷ്യർക്കു എത്ര അധികം. യവം എള്ളെണ്ണയിൽ കത്തിച്ച് മഷിയുണ്ടാക്കി പുരട്ടിയാൽ, അതിന്റെ എണ്ണവും ചേർത്ത് തീകൊണ്ട പൊള്ളലുള്ളവന് ആശ്വാസം കിട്ടും. ലജ്ജാലു, ശരപുങ്ഖ എന്നിവയുടെ പൊടിക്ക് നെയ്യ് ചേർത്ത് കട്ടയാക്കി പുരട്ടിയാൽ പൊള്ളലിന് മരുന്നാണ്. "ഓം, ഭഗവതേ നമഃ! ഠ ഠ, ഛേദ, ഛേദ! ജ്വാലയ, ദഹ, ദഹ! ഹും ഫട്" എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം. നിർഗുണ്ടി വേരു കൈയിൽ കെട്ടിയാൽ പെട്ടെന്ന് ജ്വരം മാറും; വെള്ള ഗുഞ്ച വേരു ഏഴായി കെട്ടിയാൽ അതും ഫലപ്രദമാണ്. ഇങ്ങനെ, ഹരിയും രുദ്രനും ഔഷധങ്ങൾ, മന്ത്രങ്ങൾ, ലേപങ്ങൾ, കഷായങ്ങൾ എന്നിവയുടെ മഹത്ത്വവും അതിന്റെ പ്രയോഗങ്ങളും പരസ്പരം പങ്കുവെച്ചു. രോഗങ്ങൾക്കും വിഷത്തിനും ശത്രുക്കൾക്കും പ്രത്യാഘാതം വരുത്തുന്ന ഈ രഹസ്യങ്ങൾ അങ്ങനെയാണ് മഹർഷിമാർ പരമ്പരാഗതമായി സംരക്ഷിച്ച് വരുന്നത്.