മുന്പ് മഹർഷിമാർ നിർദേശിച്ച പ്രകാരം, വിവിധ വ്യാധികൾക്കും അവയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾക്കും അനുസൃതമായി ഔഷധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതിന്റെ വിശേഷങ്ങൾ ഇവിടെ വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു. മുസ്ത, പർപ്പടക, ദിവ്യശൃംഗവേര, ശാലപർണി, പൃഷ്ണിപർണി, ബൃഹതി, കൺടകാരിക എന്നിവ ചേർത്ത് പാലിൽ വേവിച്ച് കഴിച്ചാൽ ശരീരത്തിന് വലിയ ഗുണം ചെയ്യുന്നു. അതുപോലെ, ബല, അശ്വദൻഷ്ട്ര, ബില്വ, പാഠ, നാഗര, ധാന്യക എന്നിവ ചേർത്ത് ഭക്ഷ്യമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ അതിജാര (വിരേഖം) ബാധിച്ചവർക്കു വളരെ ഗുണം ചെയ്യും. ബില്വയും മാവിന്റെ കുരുവും ചേർത്ത് കഷായം തയ്യാറാക്കി പഞ്ചസാര ചേർത്താൽ അതിജാരത്തെ മാറ്റും. കുഠജത്തിന്റെ ചൊറിയും ഇതിന് അതുപോലെ ഗുണം ചെയ്യും. വത്സക, അതിവിഷ, വിശ്വകണ, കണ്ഠ എന്നീ ഔഷധങ്ങൾ ചേർത്ത് കഷായം തയ്യാറാക്കി ഉപയോഗിച്ചാൽ വേദനയോടും രക്തസ്രാവത്തോടുമുള്ള അതിജാരത്തിന് ഫലപ്രദമാണ്. ഗ്രഹണിയുടെ ചികിത്സയ്ക്ക്, ചിത്രകത്തിന്റെ കഷായവും ലേപവും ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ നെയ്യ് ഉപയോഗിച്ചാൽ ഗ്രഹണി നശിക്കും. ഇത് അഗ്നിയെ ഉണർത്തും, ഗുല്മം, ശോഫം, ഉദരരോഗങ്ങൾ, പ്ളീഹാവ്യാധി, വേദന, അർശസ് എന്നിവയും മാറ്റും. സൗവർചല, സൈന്ധവ, വിദംഗ, ഉദ്ഭിദ, സാമുദ്ര എന്നിവ ചേർത്ത് അഞ്ചു ഉപ്പുകൾ ആക്കി ഉപയോഗിക്കണം. അർശസ്സിന് മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള ചികിത്സയുണ്ട്: ശസ്ത്രക്രിയ, ക്ഷാരദ്രവ്യങ്ങൾ, അഗ്നി. പുതിയതായി ചുരണ്ടിയ മജ്ജിഗയും അർശസ്സിന് ഔഷധമാണ്. അർശസ്സും കുടലിൽ കട്ടപിടുത്തവും മാറ്റുവാൻ, അമ്ലമായും ഉപ്പുള്ളതുമായ ഗുഡൂചി, പിപ്പലി, നെയ്യിൽ വറുത്ത അഭയ എന്നിവ ചേർത്ത് ഭക്ഷണം കഴിക്കണം. എള്ളിന്റെ രസവും അർശസ്സിനും ചർമ്മരോഗങ്ങൾക്കും ഗുണം ചെയ്യും; അഞ്ചു കോല, കുരുമുളക്, മൂന്നു തീവ്രരസം എന്നിവ അഗ്നിയെ ഉണർത്തും. ഹരീതകി തിന്നുകയോ ഇഞ്ചിയും വെള്ളരയും ചേർത്ത് കഴിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ കല്ലുപൊടി ചേർത്ത് കഴിക്കുകയോ ചെയ്താൽ അഗ്നി സ്ഥിരമായി ഉണരും. ഫലതൃക, അമൃത, കഠിനമായ ഭൂനിംബ, നിംബ എന്നിവയുടെ കഷായത്തിൽ തേൻ ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ കാമ്പിളിയും പാണ്ഡുവുമൊക്കെ നശിക്കും. തൃവൃത്, ത്രിഫല, ശ്യാമ, പിപ്പലി, പഞ്ചസാര, തേൻ എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ മധുരം രക്തപിത്തം മൂലമുള്ള ജ്വരം, ദുഷ്കരമായ രോഗങ്ങൾ എന്നിവ മാറ്റുന്നു. വാസാ ശരീരത്തിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ജീവൻ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ രക്തപിത്തം, ക്ഷയം, ചുമ എന്നിവയാൽ ബാധിച്ചവൻ എങ്ങനെ ക്ഷയിക്കും? ആടരൂപ, ദ്രാക്ഷ, പത്യ എന്നീ ഔഷധങ്ങൾ ചേർത്ത് കഷായം തയ്യാറാക്കി പഞ്ചസാരയും ധാരാളം തേനും ചേർത്താൽ ചുമ, ശ്വാസം, രക്തപിത്തം എന്നിവ മാറും. വാസയുടെ രസം പഞ്ചസാരയുമായി കുടിച്ചാൽ രക്തദോഷം മാറും. സല്ലകി, ബദരി, ജമ്പു, പ്രിയാല, മാവു, അർജുന, ധവ എന്നിവ പാൽ, തേൻ എന്നിവയുമായി വേർതിരിച്ച് ഉപയോഗിച്ചാൽ രക്തസ്രാവം നിൽക്കും. നിർഗുണ്ടിയുടെ മൂലവും പഴവും ഇലയും ചേർത്ത് നെയ്യ് തയ്യാറാക്കി കുടിച്ചാൽ ക്ഷയരോഗം മാറി ദേഹ്യം ദേവതപോലെ പ്രകാശിക്കും. ഹരീതകി, പിപ്പലി, ഇഞ്ചി, കുരുമുളക്, വെള്ളര എന്നിവ ചേർത്ത് മധുരം ഉണ്ടാക്കി കഴിച്ചാൽ ചുമ, ദാഹം, അജിർണ്യം എന്നിവ മാറും. കണ്ടകാരിയും ഗുഡൂചിയും ഓരോത് മുപ്പത്തിരണ്ട് പാല (അളവ്) എടുത്ത് ഒരു പ്രസ്ഥം നെയ്യിൽ വേവിച്ച് കഴിച്ചാൽ ചുമ മാറും, ഹൃദയത്തിന് ഉണർവ് നൽകും. കൃഷ്ണ, ധാത്രി, പഞ്ചസാര, ഇഞ്ചി, കുരുമുളക്, കല്ലുപൊടി എന്നിവ ചേർത്ത് എരണ്ടെണ്ണയിൽ കലർത്തി കഴിച്ചാൽ വാതം ശക്തമായി മാറുന്നത് നീക്കും. ബല, പുരർണവ, എരണ്ട, ഇരുവിധം ബൃഹതി, ഗോക്ഷുര എന്നിവ ഹിംഗുലം ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ വാതവേദന മാറും. ത്രിഫല, ഗുഗ്ഗുലു ചേർന്ന് വാതരക്തവും മോഹവും മാറ്റും; ഗുഗ്ഗുലു പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ ഉരുക്കു വേദന മാറും. ഇഞ്ചി, ഗോക്ഷുരം എന്നിവയുടെ കഷായം വാതവും സാമവാതവും മാറ്റുന്നു; ദശമൂല, അമൃത, എരണ്ട, രാസ്ന, നാഗര, ദാരു എന്നിവ ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കാം. മറീചയും വെള്ളരയും ചേർത്ത് കഷായം തയ്യാറാക്കി കുടിച്ചാൽ വലിയ ശോഫം മാറും; അതുപോലെ മധുരം ചുമയും ദാഹവും അജിർണ്യവും മാറ്റുന്നു. കണ്ടകാരി, ഗുഡൂചി എന്നിവയുടെ രസം ഓരോത് മുപ്പത്തിരണ്ട് പാല എടുത്ത് ഒരു പ്രസ്ഥം നെയ്യിൽ വേവിച്ച് കഴിച്ചാൽ ചുമ മാറി ഹൃദയം ഉണരും. കൃഷ്ണ, ധാത്രി, പഞ്ചസാര, ഇഞ്ചി, കുരുമുളക്, കല്ലുപൊടി എന്നിവ ചേർത്ത് എരണ്ടെണ്ണയിൽ കലർത്തി കഴിച്ചാൽ വാതം ശക്തമായി മാറുന്നത് നീക്കും. ബല, പുരർണവ, എരണ്ട, ഇരുവിധം ബൃഹതി, ഗോക്ഷുരം എന്നിവയും ഹിംഗുലം നിറമായി ചേർത്തും കുടിച്ചാൽ വാതവേദന മാറും. ത്രിഫല, നിംബ, യഷ്ടി, കട്ടുക, അരഗ്വധ എന്നിവയുടെ കഷായത്തിൽ തേൻ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ ദാഹവും വേദനയും മാറും. ത്രിഫലയും യഷ്ടി ചേർന്ന വെള്ളം അജിർണ്യത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വേദന മാറ്റും; ശുദ്ധമായ മണ്ഡൂരം ത്രിഫല ചൂര്ണത്തിൽ ചേർത്ത് തേനും നെയ്യും ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ മൂന്നു ദോഷങ്ങൾ മൂലമുള്ള വേദന മാറും. തൃവൃത്, കൃഷ്ണ, ഹരീതകി എന്നിവ രണ്ടും നാലും അഞ്ചും അളവിൽ എടുത്ത് വെള്ളരയുടെ വലുപ്പത്തിൽ ഗുളികയാക്കി കഴിച്ചാൽ കുടലിൽ കട്ടപിടുത്തവും രോഗവും മാറും. ഹരീതകി, യവക്ഷാര, പിപ്പലി, തൃവൃത് എന്നിവയുടെ ചൂര്ണം നെയ്യുമായി കഴിച്ചാൽ ഉദാവർത്തം മാറും. തൃവൃത്, ഹരീതകി, ശ്യാമ എന്നിവ സ്നുഹി പാൽ ചേർത്ത് ഗുളികയാക്കി മൂത്രത്തിൽ കഴിച്ചാൽ കുടൽ കട്ടപിടുത്തം മാറാൻ ഏറ്റവും ഉത്തമം. ത്ര്യുഷണ, ത്രിഫല, ധാന്യ, വിദംഗ, ചവ്യ, ചിത്രക എന്നിവയുടെ ലേപം ചേർത്ത് നെയ്യിൽ വേവിച്ചാൽ വാതഗുല്മത്തിന് ഔഷധമാണ്. ഇങ്ങനെ, മഹർഷിമാർ ഓരോ വ്യാധിക്ക് അനുയോജ്യമായ ഔഷധങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ ഔഷധങ്ങൾ ദൈവികമായ അനുഗ്രഹത്തോടെ രോഗികളെ രോഗമുക്തരാക്കും.