ഗരുഡപുരാണമ്

രാജാധാന, മോച, പനസ, തേങ്ങ എന്നിവയെ ശാസ്ത്രം രസമുള്ളതും, എണ്ണപോലും, ഭാരമുള്ളതും, ശുക്ലവും മാംസവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതും എന്ന് പറയുന്നു. ദ്രാക്ഷ, മധൂക, ഈന്ത, കുങ്കുമം എന്നിവ വാതം, രക്തദോഷം എന്നിവയെ ജയിക്കുന്നു; പക്വമായ മാഗധീ രസമുള്ളതും ഉത്തമവുമാണ്, ശ്വാസകഷ്ടതയും പിത്തവും നീക്കം ചെയ്യുന്നു. പുതിയ ഇഞ്ചി രുചികരവും ഉജ്ജീവകവുമാണ്, അഗ്നി പ്രജ്വലിപ്പിക്കുകയും കഫവും വാതവും കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ഉണക്ക ഇഞ്ചി, കുരുമുളക്, പിപ്പലി എന്നിവയും കഫവും വാതവും ജയിക്കുന്നു. കുരുമുളക് വൈദ്യന്മാർ ഉജ്ജീവകമല്ല എന്ന് പറയുന്നു, പക്ഷേ വയറിലെ കണങ്ങൾക്കും വേദനയ്ക്കും നാശം വരുത്തുന്നു; ഹിംഗും വാതം, കഫം നീക്കുന്നു. അജ്വയൻ, മല്ലി, ജീരകം എന്നിവ വാതം, കഫം നീക്കുന്നതിൽ പ്രധാനമാണ്; കല്ലൂപ്പ് കണ്ണിനും ഉജ്ജീവകവുമാണ്, എല്ലാ ദോഷങ്ങളും ശാന്തമാക്കുന്നു. സൗവർചല ഉപ്പ് കസേര, ഹൃദയവേദന എന്നിവയ്ക്ക് ഉത്തമമാണ്; വിഡംഗം ഉഷ്ണവും വേദനകുറയുന്നതും വാതം നശിപ്പിക്കുന്നതും ആണ്. റോമക ഉപ്പ് വാതം, രുചികരം, ഉജ്ജീവകവും, നനയും, ഭാരമുള്ളതും; യവക്ഷാര ഹൃദ്രോഗം, പാണ്ഡു, കംശം, അഗ്നി പ്രജ്വലിപ്പിക്കുന്നു. സോഡിയം കാർബണേറ്റ് ഉഷ്ണവും ഉജ്ജീവകവും, ദോഷനാശകവുമാണ്, വിഷം നീക്കുന്നു. നദീജലം വാതം, ഉണക്കം, ശുദ്ധം, രസമുള്ളതും, ലഘുവും; വാതം, കഫം നീക്കുന്നു, പക്ഷേ ചേരിയിലേക്കുള്ള ജലം വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതും ഒഴിവാക്കേണ്ടതുമാണ്. ഋതു ജലം രുചികരവും അഗ്നി പ്രജ്വലിപ്പിക്കുന്നതും ഉണക്കവും, കഫം നശിപ്പിക്കുന്നതും ലഘുവും; കിണർജലം ഉജ്ജീവകവുമാണ്, പിത്തം നീക്കുന്നു; മഴജലം പിത്തം നശിപ്പിക്കുന്നു. പകൽ സൂര്യകിരണത്തിൽ, രാത്രിയിൽ ചന്ദ്രകിരണത്തിൽ വെച്ചിരിക്കുന്ന ജലം ദോഷരഹിതവും, മഴജലത്തിന് സമാനവുമാണ്. ചൂടുള്ള ജലം ജ്വരം, ശ്വാസകഷ്ടത, കൊഴുപ്പ്, വാതം, കഫം നീക്കം ചെയ്യുന്നു; തിളപ്പിച്ച ജലം ശീതം, എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു, പക്ഷേ നിൽക്കുന്ന ജലം ഹാനികരമാണ്. പശുവിന്റെ പാൽ വാതം, പിത്തം നീക്കുന്നു, എണ്ണപോലും ഭാരമുള്ളതും, ഉജ്ജീവകവുമാണ്; കാളയുടെ പാൽ കൂടുതൽ ഭാരവും എണ്ണപോലും, അഗ്നി നശിപ്പിക്കുന്നു. ആട്ടിന്റെ പാൽ രക്തവിസർജനം, ചുമ, ശ്വാസം, കഫം നീക്കുന്നു; കണ്ണിന് നല്ലതും, സ്ത്രീകൾക്ക് പോഷകവുമാണ്, രക്തരോഗത്തിന് ഉത്തമം. തയിരു വാതം ശാന്തമാക്കുന്നതിലും ഉജ്ജീവകവുമാണ്, പക്ഷേ പിത്തവും കഫവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; പക്ഷേ മോറും വറമ്പും ദോഷങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുകയും നാളങ്ങൾ ശുദ്ധമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പുതിയ ഉരുളി വെണ്ണ അന്ത്യരോഗം, അർശസ്സ്, വേദന എന്നിവ നീക്കുന്നു; പഴയ വെണ്ണ ഭാരമുള്ളതും ചർമ്മരോഗം ഉണ്ടാക്കുന്നു. മോറ അന്ത്യരോഗം, വീക്കം, അർശസ്സ്, പാണ്ഡു, ദഹനം, വയറിലെ കണങ്ങൾ, എല്ലാ ദോഷങ്ങൾ ശാന്തമാക്കുന്നതിൽ ഉത്തമം. നെയ്യ് ഉജ്ജീവകവും രസമുള്ളതും, വാതം, പിത്തം, കഫം നീക്കുന്നു; പശു നെയ്യ് മനസ്സിനും കണ്ണിനും നല്ലതും, യഥോചിതമായി തയ്യാറാക്കിയാൽ എല്ലാ ദോഷങ്ങൾ ജയിക്കുന്നു. നെയ്യ് ശരിയായി തയ്യാറാക്കിയാൽ അപസ്മാരം, വിഷം, ഭ്രാന്ത്, മയക്കം എന്നിവ നീക്കുന്നു; ആടിന്റെ നെയ്യ്, മറ്റു മൃഗങ്ങളുടെ നെയ്യ്, പശു പാൽ പോലെയാണ്; മൂത്രം വാതം, കഫം നീക്കുന്നു, എല്ലാ പുഴുവുകളും വിഷവും നശിപ്പിക്കുന്നു. എള്ളെണ്ണം പാണ്ഡു, വയറിലെ വീക്കം, ചർമ്മരോഗം, അർശസ്സ്, വീക്കം, വയറിലെ കണങ്ങൾ, മൂത്രരോഗം, വാതം, കഫം, ദേഹ ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, ഏറ്റവും നല്ലതാണെന്ന് പറയുന്നു. കടുക് പുഴുവുകളും പാണ്ഡുവും നശിപ്പിക്കുന്നു, കഫം, കൊഴുപ്പ്, വാതം കുറയ്ക്കുന്നു; ലൈൻസീഡ് ഓയിൽ കണ്ണിന് നല്ലതും, പിത്തം, ഹൃദ്രോഗം, വാതം നീക്കുന്നു. എരണ്ടെണ്ണം കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു, മുടി വളർത്തുന്നു, ചർമ്മം, ചെവി പോഷിപ്പിക്കുന്നു; തേൻ എല്ലാ ദോഷങ്ങൾക്കും ഔഷധമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. കരിമ്പ് ഹിക്കപ്പ്, ശ്വാസം, പുഴു, ഛർദി, മൂത്രരോഗം, ദാഹം, വിഷം എന്നിവ കുറയ്ക്കുന്നു; കരിമ്പ് ജലം രക്തം, പിത്തം, ശക്തി, വൃദ്ധി, കഫം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. പാണ്ഡു പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, തീക്ഷ്ണവും; സുരാ, മീൻ ഉപ്പ് ലഘുവാണ്; ശർക്കര വൃദ്ധി, എണ്ണപോലും, രസമുള്ളതും, രക്തം, പിത്തം, വാതം ജയിക്കുന്നു. ബെല്ലം വാതം, പിത്തം കുറയ്ക്കുന്നു, ഉണക്കവും, വാതം ശാന്തമാക്കുന്നു, കഫം ഉണ്ടാക്കുന്നു; പഴയ ബെല്ലം പിത്തം നീക്കുന്നു, ഉത്തമവും രക്തം ശുദ്ധമാക്കുന്നു. നെയ്യിൽ ചേർത്ത ശർക്കര രക്തം, പിത്തം നീക്കുന്നു, വൃദ്ധി; നടുവിൽ പഴയ ശർക്കര പുളിയുള്ളതിനാൽ എല്ലാ പിത്തവും ഉണ്ടാക്കുന്നു, പക്ഷേ കഫം, വാതം ജയിക്കുന്നു. തീക്ഷ്ണവും പുതിയ വിനാഗർ രക്തം, പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; ചുട്ട അരി കഞ്ഞി ദഹനത്തിന് ഉത്തമം, രുചികരം. പൊതിഞ്ഞ കഞ്ഞി ലഘുവും, വാതം താഴേക്ക് പോവാൻ സഹായിക്കുന്നു, മൂത്രം ശുദ്ധമാക്കുന്നു; സതക്ര, മാതുലം, പിപ്പലി, ബെല്ലം, തേൻ, പിപ്പലി ചേർത്താൽ ഉത്തമം. നല്ല രീതിയിൽ തയ്യാറാക്കിയ കഞ്ഞി ചുമ, ശ്വാസം, ദഹനം എന്നിവയ്ക്ക് ഉത്തമമാണ്; പാലിൽ പാകം ചെയ്ത അരി കഫവും ശക്തിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, കൃഷര വാതം നശിപ്പിക്കുന്നു. നന്നായി കഴുകിയ, ചുരണ്ടിയ, എണ്ണപോലും, ചൂടോടെ, ലഘുവായ അരി, മൂലങ്ങൾ, ഫലങ്ങൾ, കിഴങ്ങുകൾ ചേർത്താൽ പോഷകവുമാണ്, പക്ഷേ ഭാരമുള്ളതും. കുറച്ച് ചൂടുള്ള, നന്നായി പാകം ചെയ്ത സൂപ്പ് ലഘുവാണ്; പാകം ചെയ്ത കറികൾ എണ്ണയോ മറ്റേതെങ്കിലും ചേർത്താൽ ഉത്തമമാണ്. മാതുലം, ആമലകി ചേർത്ത സൂപ്പ് ദഹനശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, വാതം, പിത്തം കുറയ്ക്കുന്നു; മുള്ളങ്കി ചേർത്താൽ കഫം, ശ്വാസം, ചുമ, മൂക്കരോഗം കുറയ്ക്കുന്നു. യവം, ബദര, കുലത्थ സൂപ്പ് കംശത്തിന് ഉത്തമം, വാതം കുറയ്ക്കുന്നു; പയർ, ആമലകി സൂപ്പ് ബിന്ദുവുമാണ്, കഫം, പിത്തം നശിപ്പിക്കുന്നു. തയിരിൽ ബെല്ലം ചേർത്താൽ വാതം ശാന്തമാക്കുന്നു; സക്തവ ഉണക്കവും വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; നെയ്യിൽ നിറച്ച ശശ്കുലി അഗ്നി പ്രജ്വലിപ്പിക്കുന്നു, വൃദ്ധി, ഭാരമുള്ളതും. മാംസ ഭക്ഷ്യങ്ങൾ പോഷകവുമാണ്; ചുട്ട മാവു കഷ്ണങ്ങൾ ദഹനത്തിന് കഠിനമാണ്; എണ്ണയിൽ പാകം ചെയ്തവ കണ്ണിന് നല്ലതും, വെള്ളത്തിൽ പാകം ചെയ്തവ ദഹനത്തിന് കഠിനമാണ്. വളരെ ചൂടുള്ള കഞ്ഞി ഉത്തമം; തണുത്ത മാവു കഷ്ണങ്ങൾ ഉത്തമമാണ്; ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം വെള്ളം കുടിക്കുന്നത് ക്ഷീണം, ദാഹം തുടങ്ങിയവ നീക്കുന്നു. ഭക്ഷണവും പാനവും യഥോചിതമായി ക്രമീകരിച്ചാൽ രോഗരഹിതനാകാം; മയിലിന്റെ കഴുത്ത് നിറമുള്ള, വിഷം പോലുള്ള ചൂടുള്ള വെള്ളം വർണ്ണം മാറ്റുന്നു. വളരെ ശക്തമായ ഗന്ധം, സ്പർശം, രുചി ഭക്ഷണക്കാരൻ മനസ്സിന് ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കുന്നു; അതിന്റെ വാസന ശ്വസിച്ചാൽ കണ്ണരോഗം വരാം, ഏറ്റവും നല്ല വൈദ്യന്മാർക്ക് പോലും അതു ചികിത്സിക്കാൻ കഴിയില്ല; കുലുങ്ങൽ, ഉരക്കം, തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ വിഷത്തിന്റെ അടയാളമാണ്. ഇതിന്റെ അവസാനത്തിൽ ധന്വന്തരി പറയുന്നു: ജ്വരം എട്ടു തരത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്നു, വേറേ വേറെയും, കൂട്ടായും, ബാഹ്യ കാരണങ്ങളാലും. ദാഹം, ജ്വരം കുറയ്ക്കാൻ, മുസ്ത, പർപടക, ഉശീര, ചന്ദനം, ഉദീച്യ, നാഗര എന്നിവ ചേർത്ത് തിളപ്പിച്ച ശേഷം തണുപ്പിച്ച വെള്ളം നൽകണം. നാഗര, ദേവദാരു, ധാന്യക, രണ്ട് തരത്തിലുള്ള ബൃഹതി ആദ്യം ദഹനത്തിനായി ജ്വരമുള്ള രോഗിക്ക് നൽകണം, അത് ജ്വരം നീക്കുന്നു.