ഗരുഡപുരാണമ്

ഒരു കാലത്ത് ധന്വന്തരി മഹർഷി, മനുഷ്യ ശരീരത്തിന്റെ സ്വഭാവങ്ങളും രോഗനിവാരണ മാർഗങ്ങളുമാണ് ശിഷ്യന്മാർക്കു വിശദീകരിച്ചത്. ആദ്യം, മനുഷ്യരുടെ ദേഹികസ്വഭാവങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്. ഒരാൾ ക്ഷീണിച്ചവനായി, വറ്റിയ ശരീരത്തോടും വിരളമായ മുടിയോടും, സ്ഥിരതയില്ലാത്ത മനസ്സോടും, അധികം സംസാരിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവനുമായി, സ്വപ്നത്തിൽ ചലനങ്ങൾ കാണുന്നവനായി ഉണ്ടെങ്കിൽ, അദ്ദേഹത്തിന് വായു പ്രാധാന്യമുള്ള സ്വഭാവമാണെന്ന് അറിയണം. അപ്പോൾ, ആരെങ്കിലും നേരത്തെ ചാരനിറം പിടിക്കുന്നവനും, വെളുപ്പുള്ള ത്വക്കോടും, എളുപ്പത്തിൽ വിയർക്കുന്നവനും, ദ്രുതകോപിയുമായും, ബുദ്ധിമാനുമായും, സ്വപ്നത്തിൽ പ്രകാശമുള്ളതുകൾ കാണുന്നവനുമായിരിക്കുന്നു എങ്കിൽ, അവനിൽ പിത്തം കൂടുതൽ ആണ്. അതുപോലെ, സ്ഥിരമായ മനസ്സും, നർമ്മമായ ശബ്ദവും, സുതാര്യവും മനോഹരവുമായ ശബ്ദവും, മൃദുലമായ മുടിയും, സ്വപ്നത്തിൽ വെള്ളം അല്ലെങ്കിൽ കല്ലുകൾ കാണുന്നവനും കഫം പ്രാധാന്യമുള്ളവനാണ്. രണ്ടോ മൂന്നോ ദോഷങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഒരുമിച്ചുള്ളവരെ മിശ്രസ്വഭാവക്കാരായി അറിയണം. എന്നാൽ ഒരു ദോഷം മറ്റെല്ലാം കവിച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ അതാണ് മുഖ്യസ്വഭാവം. അടുത്തതായി, അഗ്നി നാലു വിധമുണ്ട്: ദുർബലമായത്, തീവ്രമായത്, അനിയമിതമായത്, സമമായത് — ഇവ കഫം, പിത്തം, വായു, ഇവയുടെ സമം എന്നിങ്ങനെയാണ്. സമമായ അഗ്നിയുള്ളവരിൽ അഗ്നി നിലനിർത്തണം; അനിയമിതമായവരിൽ വായു ശമിപ്പിക്കണം; തീവ്രമായവരിൽ പിത്തം കുറയ്ക്കണം; ദുർബലമായവരിൽ കഫം ശുദ്ധീകരിക്കണം. രോഗങ്ങളുടെ മൂലകാരണമാണ് അജീർണ്ണം, അതാണ് അഗ്നിയെ നശിപ്പിക്കുന്നത്. അതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഭാരവും, അമ്ളത്വവും, തടസ്സവുമാണ്, ഇവയും നാലു തരത്തിൽ കാണാം. അജീർണ്ണത്തിൽ നിന്നാണ് വിശൂചികയും ഹൃദയ ക്ഷയവും തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകുന്നത്; അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ വച, ഉപ്പ്, വെള്ളം ചേർത്ത് വമനം ചെയ്യണം. അമ്ളത്വത്തിൽ നിന്ന് വീര്യക്ഷയം, തലകറക്കം, മയക്കം, ദാഹം എന്നിവ വരാം; അപ്പോൾ തണുത്ത വെള്ളം കുടിക്കുകയും വായു ശമന ഔഷധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുകയും വേണം. അസ്ഥിഭംഗം, ശിരോഭാരം, അശുദ്ധാഹാര രോഗങ്ങൾ എന്നിവയിൽ പകലിൽ ഉറക്കം ഒഴിവാക്കുകയും ഉപവാസം പാലിക്കുകയും വേണം. ഉരസ്സ്, കുടൽകട്ട, മൂത്രമല തടസ്സം എന്നിവയുള്ളവരിൽ സ്വേദനം ചെയ്യുകയും ഉപ്പുവെള്ളം കുടിക്കുകയും വേണം. കഫം, പിത്തം, വായു മൂലം വരുന്ന ഭാരവും അമ്ളത്വവും തടസ്സവും ഉള്ളപ്പോൾ ഹിംഗു, കൃഷ്ണലവണം, പിപ്പലി എന്നിവ ചേർത്ത് വയറ്റിൽ തേച്ചു മടിയണം. ദിനത്തിൽ ഉറക്കം അജീർണ്ണം ഇല്ലാതാക്കാൻ സഹായിക്കും; പക്ഷേ ദോഷകരമായ ആഹാരം പല രോഗങ്ങൾക്കും കാരണമാകുന്നതിനാൽ ഒഴിവാക്കണം. ഉണക്കിയ വെള്ളം ആഹാരശേഷം കുടിക്കാനും തേൻ ഉപയോഗിക്കാനും ഉത്തമം; എന്നാൽ പാൽ സാധാരണയായി മുള്ളങ്കി, തൈര്, മീൻ എന്നിവയോടൊപ്പം യോജിക്കില്ല. ബില്വം, ശോണം, ഗംഭാരി, പാടല, ഗണികാരികാ — ഈ അഞ്ച് വലിയ മൂലങ്ങൾ അഗ്നിയെ ഉണർത്തി കഫവും വായുവും ഇല്ലാതാക്കുന്നു. ശാലപർണ, പൃശ്യപർണ, രണ്ട് വിധം ബൃഹതീ, ഗോക്ഷുരം — ഈ അഞ്ച് ചെറിയ മൂലങ്ങൾ വായുവും പിത്തവും ശമിപ്പിക്കുകയും ദേഹശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. രണ്ടുവിധം ദശസൂലവും പകർച്ചരോഗം മൂലമുള്ള ജ്വരം ശമിപ്പിക്കാൻ ഫലപ്രദമാണ്; ചുമ, ശ്വാസം, മന്ദത്വം, വക്ഷസ്സ്വേദം എന്നിവയ്ക്കും ഇത് ശുപാർശ ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഈ എണ്ണകൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്വേദനം ചെയ്യുകയും തൈലം തേച്ചു മുടി വീഴൽ തടയുകയും വേണം; കഷായം നാല് ഗുണം വെള്ളം ചേർത്ത്, കാലിൽ ഉപയോഗിക്കുമ്പോഴും അതുപോലെ ചെയ്യണം. എണ്ണയും പാലും തുല്യമായി, കഷായം എണ്ണയുടെ നാലിൽ ഒന്നായി ചേർത്ത് ഔഷധങ്ങൾ ചേർത്ത് പാകം ചെയ്യണം; വസ്തി, പാനം എന്നിവയ്ക്ക് തുല്യമായും, അഭ്യംഗത്തിനായി കഠിനമായും, നാസ്യത്തിന് സുഖമായും തയ്യാറാക്കണം. ശരീരവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ദൃഢമായും സ്വഭാവം ശരിയായും ഉള്ളവരെ ആരോഗ്യവാനായി കരുതണം; അത്തരം ആളെ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനായി സംരക്ഷിക്കണം. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വഴി വസ്തുക്കളെ തെറ്റായി ഗ്രഹിക്കുന്നവൻ മരണത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്; വൈദ്യരോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും ഗുരുക്കളോടും വൈരാഗ്യമുള്ളവനും, അതിയായി സ്നേഹമുള്ളവനോ ദ്വേഷമുള്ളവനോ ആയാലും അപകടം നേരിടും. കാല്‍മുട്ട്, കാല്‍ചവിട്ടു, നെറ്റി, താടിയോ കവിൾ എന്നിവ തെന്നിപ്പോയാൽ, അത്തരം ആളുകൾക്ക് ജീവൻ നഷ്ടമാകും. ഇടതുകണ്ണ് ഒളിച്ചുപോയാൽ, നാവു കറുപ്പായാൽ, മൂക്ക് വിരൂപമായാൽ, അധരങ്ങൾ കറുപ്പായി മാറി സ്ഥാനം തെറ്റിയാൽ, വായ് കറുപ്പായാൽ, അത്തരം ആളിൽ ആശയില്ലാതാകണം. ഇതിന്റെ ശേഷം ധന്വന്തരി, ഉപകാര-അനുപകാരങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും അനുപാനനിയമങ്ങളും വിശദീകരിച്ചു. ചുവന്ന അരി മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ഇല്ലാതാക്കി ദാഹം ശമിപ്പിക്കുകയും കൊഴുപ്പ് കൂടാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മഹാശാലി വളരെ ഉജ്ജീവനകരമാണ്; കലമ അരി കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു; തണുപ്പും ഭാരവും ഉള്ളതും വെളുത്ത ശഷ്ടിക അരിയും മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ശമിപ്പിക്കുന്നു. ശ്യാമാകം ഉണക്കിയതും കഠിനവുമാണ്, വായു വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും കഫം പിത്തം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രിയംഗു, निवാര, കൊറദൂഷ എന്നിവയും അതുപോലെയാണ്. യവം പലതവണ ഉപയോഗിച്ചാൽ കഫം പിത്തം കുറയ്ക്കുന്നു; ഉജ്ജീവനകരവും തണുപ്പുള്ളതും ഭാരവും മധുരവുമാണ്; ഗോതമ്പ് വായുവിനെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു. മുദ്ഗം കഷായവും മധുരവുമാണ്, ലഘുവും കഫം പിത്തം കുറയ്ക്കുന്നതുമാണ്; മാഷ് ശക്തിവർദ്ധകവും ഉജ്ജീവനകരവുമാണ്, ഭാരവും കഫം പിത്തം കുറയ്ക്കുന്നതുമാണ്. രാജമാഷ് ഉജ്ജീവനകരമല്ല, പക്ഷേ കഫം പിത്തം കുറയ്ക്കുകയും വായു രോഗങ്ങൾ ശമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; കുലത്ത കഫം, ശ്വാസം, വികാരങ്ങൾ, ഹൃദ്രോഗം, കുടൽകട്ട, വായു എന്നിവയ്ക്ക് ഉത്തമമാണ്. മകുഷ്ഠക തണുപ്പുള്ളതും ബന്ധനശേഷിയുള്ളതും രക്തപിത്തം, ജ്വരം, ഉന്മാദം എന്നിവയിലും ഉത്തമം; ചണക വായു വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, വീര്യ, രക്തം, കഫം, പിത്തം എന്നിവയുടെ രോഗങ്ങൾ നീക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മാസൂർ മധുരവും തണുപ്പുള്ളതും ബന്ധനശേഷിയുള്ളതും കഫം പിത്തം കുറയ്ക്കുന്നതുമാണ്; കലായയും എല്ലാ ഗുണങ്ങളുമുള്ളതും വായു വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. ആങ്കി കഫം പിത്തം കുറയ്ക്കുകയും വീര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അതസി പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; സിദ്ധാർത്ഥം കഫം വായു ഇല്ലാതാക്കുന്നു. എള്ള് ലവണവും മധുരവും സ്നിഗ്ധവും ശക്തിവർദ്ധകവും ഉഷ്ണവുമാണ്, പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; വിവിധ ധാന്യങ്ങൾ കഠിനവുമാണ്, തണുപ്പുള്ളതും ശക്തി കുറയ്ക്കുന്നതുമാണ്. ചിത്രക, എങ്ങുഡി, നാളിക, പിപ്പലി, മധുശിഗ്രു, ചവ്യ, ചരണം, നിർഗുണ്ടി, തർക്കാരി, കാശമർദക എന്നിവയും പറയുന്നു. ബില്വം തുടങ്ങിയ ഫലങ്ങൾ കഫം പിത്തം കുറയ്ക്കുകയും കീടങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുകയും ലഘുവും അഗ്നിദീപനവുമാണ്; മഴക്കാലത്തും സൂര്യന്റെ കീഴിലും വായു കഫം ഇല്ലാതാക്കി എല്ലാ രോഗങ്ങളും നീക്കുന്നു. എറണ്ട, കാക്കമാച്ചി എന്നിവ കയ്പ്പും മൂന്നു ദോഷങ്ങളും കുറയ്ക്കുന്നതുമാണ്; ചാങ്ങേരി കഫം വായു ഇല്ലാതാക്കുന്നു; കടുക് എല്ലാ രോഗങ്ങളും ഇല്ലാതാക്കുന്നു. കൗസ്മസുംബ, രാജിക വായു പിത്തം കുറയ്ക്കുന്നു; നാഡീച കഫം പിത്തം ഇല്ലാതാക്കുന്നു; വെള്ളരിക്ക മധുരവും തണുപ്പുള്ളതുമാണ്. താമരയിലയും ത്രിപുടയും രോഗങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കുന്നു; ത്രിപുട വായു വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; വാസ്തുക ലവണമുള്ളതും എല്ലാ രോഗങ്ങളും ഇല്ലാതാക്കുന്നതും ഉജ്ജീവനകരവുമാണ്. തണ്ടുകി, വിപഹര, പാലങ്ക്യ എന്നിവയും മറ്റ് പല കിഴങ്ങുവർഗ്ഗങ്ങളും രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും ക്ഷയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; പാകം ചെയ്താൽ വായു കഫം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. എല്ലാ കിഴങ്ങുകളിൽ അദ്യയാണ് ഏറ്റവും നല്ലത്; പാകം ചെയ്താൽ രോഗങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കി തൊണ്ട ശമിപ്പിക്കുന്നു. കർക്കോട്ടക, വാർതാക, പടോള, കാരവെല്ലക എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ ധന്വന്തരി മഹർഷി, ശരീരസ്വഭാവങ്ങൾ, അഗ്നിയുടെ നില, രോഗങ്ങൾ, ആഹാരങ്ങൾ, ഔഷധങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ശിഷ്യന്മാർക്ക് സസ്നേഹം വിശദമായി ഉപദേശിച്ചു.