ഗരുഡപുരാണമ്

ഒരു ദിവസം ധന്വന്തരി സുഷ്രുതനോട് പറഞ്ഞു: "ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ, വാതരക്തം എന്ന രോഗം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം." എന്നാൽ അതിന് മുമ്പ്, ധന്വന്തരി വാതരോഗങ്ങളുടെ ഭയാനകമായ ലക്ഷണങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിശദമായി വിവരിച്ചു. വാതം ശരീരത്തിൽ സ്ഥിരമായി അശാന്തത ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ, കണ്ണുകളും സന്ധികളും കടിഞ്ഞുപോകുന്നു, ഉറക്കം ഭംഗപ്പെടുന്നു, ചലനം തടയപ്പെടുന്നു, ശരീരാവയവങ്ങൾ വിറയലോടെയും വേദനയോടെയും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ അവസ്ഥയെ കംപവാതം എന്നു വിളിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ വാതം താഴെ തടയപ്പെട്ട് മുകളിലേക്ക് ചലിക്കുമ്പോൾ, ഹൃദയത്തിൽ അമർദ്ദവും തലവേദനയും ഉണ്ട്. രോഗി ശരീരം ഇങ്ങോട്ടിങ്ങോട്ട് ചലിപ്പിച്ചേക്കാം, താടിയെ വളയ്ക്കാം, വിയർപ്പോടെ ശ്വാസം വിടാൻ ശ്രമിക്കാം, കണ്ണുകൾ അടയ്ക്കാനും ഇടയാകും. കഴിയാതെ, ഒരിടവേളയ്ക്ക് ആശ്വാസം ലഭിച്ചുവെന്നും പിന്നീടു വീണ്ടും അസ്വസ്ഥത വരുമെന്നുമുള്ള ഈ അവസ്ഥ ചികിത്സിക്കാൻ അത്യന്തം പ്രയാസമാണ്. അപ്പോൾ വിയർപ്പിന് കടുപ്പം, ശരീരമാകെ വാതം പടർന്ന് വീണ്ടും ക്ഷയവും ഉണ്ടാകും. അകത്തേക്ക് കടന്ന ശക്തി കണ്ണുകളിൽ കടുപ്പം, പനി, പല്ലുകൾക്ക് ദുർബലത, ക്ഷീണം എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ശരീരത്തിന്റെ പുറംഭാഗങ്ങളിൽ വേദനയും, താടിയിലും, പിന്നിലും തലയിൽ കടുപ്പവും, പുറംവശം വലിച്ചുകിടക്കലും, പിൻഭാഗത്തും ഹൃദയത്തിലും തലവേദനയും അനുഭവപ്പെടും. അപ്പോഴാണ് നെഞ്ച് ഉയരുകയും, കൈമുട്ട് വളയുകയും, പല്ലുകളും വായും നിറം മാറുകയും, ശരീരത്തിൽ വിയർപ്പ് കാണാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ വാതരോഗത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് വാതം മൂത്രവും മലം കൂടെ ചലിക്കുമ്പോൾ. ഈ രോഗങ്ങൾ തല മുതൽ കാലവരെ പടർന്നുപോകുന്നു. രോഗി മങ്ങിയ നിറത്തിൽ കിടക്കുമ്പോൾ, മുറിവുകൾക്കും വീക്കുമ فراപ്തമായി വർദ്ധിക്കും. ശരീരാവയവങ്ങളിൽ ചലനം വേഗത്തിൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കുമ്പോൾ—നാവു ചൂട് പതുക്കേ ചൂഷണം ചെയ്യുക, ചൂടുള്ള ഭക്ഷണം കഴിക്കുക, അതികം അഭിമാനം കാണിക്കുക—ആരോഗ്യം മടങ്ങിവരാം. വാതം താടിയുടെ വേരിൽ അമർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ, വായ് തുറക്കുകയോ അടയ്ക്കുകയോ സംഭവിക്കും. താടിയുടെ കടുപ്പം മൂലം ചവയ്ക്കാനും സംസാരിക്കാനും ബുദ്ധിമുട്ട് ഉണ്ടാകും; വാതം വാക്കിന്റെ നാഡികൾ പിടിച്ചാൽ നാവ് ദുർബലമാവുന്നു. അതിനാൽ, ഭക്ഷണം കഴിക്കാനും കുടിക്കാനും സംസാരിക്കാനും കഴിയാതെ പോകുന്നു. തലയിൽ ഭാരമുള്ള ചുമടുകൾ വഹിക്കുക, അതികം ചിരിക്കുകയോ സംസാരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ ഇതൊക്കെ ഉണ്ടാകാം. അസമമായ തലയണ ഉപയോഗിച്ചാൽ, കഠിനമായ വസ്തുക്കൾ ചവച്ചാൽ, വാതം ഉയർന്ന് മുഖം വളഞ്ഞുപോകും, ഉച്ചത്തിൽ ചിരിക്കുകയും കണ്ണുകൾ വലിച്ചു നോക്കുകയും ചെയ്യും. പിന്നീട് സംസാരശേഷി കുറഞ്ഞു, കണ്ണുകൾ കടിഞ്ഞുപോകും. പല്ലുകൾ കുലുങ്ങുകയും, ശബ്ദം കുറഞ്ഞു, കേൾവിയും കാഴ്ചയും മങ്ങുകയും, വാസനയില്ലാതാവുകയും, ഓർമ്മശക്തി നഷ്ടപ്പെടുകയും, ഭയം, ശ്വാസം മുട്ടൽ എന്നിവ വരും. തുപ്പൽ, വേദന, ഒരു കണ്ണ് അടയ്ക്കൽ, തൊണ്ടയ്ക്ക് മുകളിലായി ശക്തമായ വേദന, അർദ്ധശരീരമാവശ്യമായ ദുർബലത—ഇതൊക്കെ കാണാം. ചിലർ ഇതിനെ അർദ്ധാംഗവാതം (hemiplegia) എന്നു വിളിക്കും, മറ്റുള്ളവർ ഏകാംഗവാതം (monoplegia) എന്നും പറയും. രക്തം ആശ്രയിച്ച നാഡികൾ ബാധിക്കുമ്പോൾ തലയുടെ നാഡികളിൽ ദോഷം വരും. ശരീരം കഠിനവും വേദനയുമുള്ളതും ഇരുണ്ടതുമായിരിക്കുമ്പോൾ, ഇത് സുഖപ്പെടാൻ കഴിയാത്തതും തലയും വാതവും സന്ധികളും ശരീരവും ബാധിക്കുന്നതുമായ രോഗമാകുന്നു. ഒരു വലയം നശിച്ചാൽ അതിനെ പക്ഷവാതം (wing paralysis) എന്ന് പറയുന്നു; അർദ്ധശരീരം പ്രവർത്തനശേഷി ഇല്ലാതെ പോകുന്നു. ചിലർ ഒരു അവയവം മാത്രം ബാധിക്കുന്ന രോഗം തിരിച്ചറിയും; മറ്റുള്ളവർ കക്ഷിയിൽ വേദന അറിയും. വാതം ശരീരമാകെ പടർന്നാൽ, പൂർണ്ണമായ അചലതയും കടുപ്പവും വരും. വാതം മാത്രം മൂലമുണ്ടാകുന്ന പാരാലിസിസ് അത്യന്തം സുഖപ്പെടാൻ പ്രയാസമാണ്; മറ്റ് ദോഷങ്ങൾ കൂടുമ്പോൾ ക്ഷയം സംഭവിക്കും. അജീർണവും കഫവും നാളങ്ങൾ തടയുമ്പോൾ, അവയവങ്ങൾ കടിഞ്ഞുപോകുന്നു—ഇത് ദണ്ഡാപതാനക എന്നറിയപ്പെടുന്ന, സുഖപ്പെടാത്ത രോഗം. വാതം ചുമലിന്റെ വേരിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന് അവിടെയുള്ള നാഡികളെ ചുരുക്കുമ്പോൾ, പുറംവശത്ത് പാടുകൾ ഉണ്ടായി കൈവേദനയും ഉണ്ടാകും. വിരൽവേരിലും കൈക്കഴുത്തിലും സന്ധികൾ ബാധിക്കുമ്പോൾ കൈകൾ പ്രവർത്തനക്ഷമത നഷ്ടപ്പെടുന്നു—ഇത് വിപൂചി എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. വാതം കെട്ടിൽ കാൽവിരൽവേരുകളിൽ ബാധിച്ചാൽ, വ്യക്തി കാലിൽ ദുർബലനാകും; ഇരുകാലിനും ബാധ വന്നാൽ, അവൻ അശക്തനാകും. നടക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ വിറയലും, ഇടതോ വലതോ വശം ന്യുനത്വം കാണിച്ചുള്ള ചലനവും കാണാം—ഇത് കലായഖഞ്ച എന്നറിയപ്പെടുന്നു, സന്ധികൾ ദുർബലമായപ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന അവസ്ഥ. തണുത്തതും ചൂടുള്ളതുമായ, ദ്രവമായതും വരണ്ടതുമായ, ഭാരമുള്ളതും എണ്ണയുള്ളതുമായ ഭക്ഷണങ്ങൾ, ദഹിച്ചോ ദഹിക്കാതെയോ കഴിക്കുമ്പോഴും, അതികം ഉപരോധം, ഉണക്കം, എണ്ണയുള്ള ഭക്ഷണം, ഉറക്കമില്ലായ്മ എന്നിവയാൽ വാതം വർദ്ധിക്കും. കഫം ശരീരത്തിൽ അതികമായി പടർന്നാൽ, മറ്റു ദോഷങ്ങളെ കീഴടക്കി പൂർണ്ണശരീരത്തിലേക്ക് വ്യാപിക്കും. കഫം തൈകൾക്ക് ഉള്ളിലെ അസ്ഥികളെ പൂരിപ്പിച്ച് കടുപ്പം വരുത്തുമ്പോൾ, അസ്ഥിയും സന്ധിയും ദുർബലമാകും; വാതം മൂലമാകെ തൈകൾ തണുത്തു പോകും. ഇരുണ്ട ശരീരം, കടുപ്പം, മന്ദത, അന്ധത, വേദന, പനി എന്നിവയുള്ള ഈ അവസ്ഥയെ തൈകടുപ്പം (thigh stiffness) എന്നും, ചിലർ പുറംവാതം (external wind) എന്നും വിളിക്കും. വാതവും രക്തവും ചേർന്ന് മുട്ടിൽ വീക്കം ഉണ്ടാക്കി ശക്തമായ വേദന വരുമ്പോൾ, വലിയ കുരങ്ങിന്റെ തലപോലെയുള്ള ക്രോഷ്ടുകശീർഷം എന്ന രോഗം ഉണ്ടാകും. കാൽവേദനയും അസമത്വവും ക്ഷീണത്താൽ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, വാതം കാൽമുട്ടിൽ ബാധിച്ചാൽ അതിനെ വാതകണ്ടക എന്ന് പറയുന്നു. വാതം കുതികാലിൽ, വിരലുകളിൽ, നാഭിയിൽ, കഴുത്തിൽ ബാധിച്ചാൽ, ചലനം തടയപ്പെടും—ഇത് ഗൃധ്രസി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കാൽ തണുപ്പോ ഉണര്പ്പോ അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ, കഫവും വാതവും കൂടിയുള്ള പാദഹർഷം എന്ന രോഗം വരും. വാതം പിത്തവും രക്തവും ചേർന്ന് കാലിൽ കത്തൽ ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നടക്കുമ്പോൾ, കാലിലെ കത്തൽ തിരിച്ചറിയണം. ഇവയെല്ലാം വിശദീകരിച്ചശേഷം, ധന്വന്തരി സുഷ്രുതനോട് പറഞ്ഞു: "ഇനി വാതരക്തത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ ഞാൻ പറയുന്നു. അനുരൂപമല്ലാത്തതും അതികമായതുമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കൽ, കോപം, പകലിൽ ഉറങ്ങൽ, രാത്രിയിൽ ഉണർന്നിരിക്കൽ—ഇവയാണ് പ്രധാന കാരണങ്ങൾ." അതിനുപുറമെ, വാതശോണിതം സാധാരണയായി അതീവ സുഖസമൃദ്ധിയിലും, തെറ്റായ ഭക്ഷണശീലങ്ങളിലും, അമിതഭാരമുള്ളവരിലും, സൗകര്യത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവരിലും കാണപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ ധന്വന്തരി വാതരോഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങളും കാരണങ്ങളും സുഷ്രുതനോട് കൃത്യമായി വിവരിച്ചു.