ശരീരത്തിലെ ഘടകങ്ങൾ ക്ഷയിക്കപ്പെടുന്നവയാൽ പ്രകോപിതമായ വായു, ശരീരത്തിൽ യോജിച്ചിരിക്കുന്ന നാലു പ്രധാന നാളങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ശക്തിയായി നിറയുന്നു, അത് ശരിയായി പരിചരിക്കപ്പെടാതിരിക്കുമ്പോൾ. അങ്ങനെ ദോഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ നാളുകൾ വായുവാൽ മൂടപ്പെടുമ്പോൾ, വായു അവയുടെ ദ്വാരങ്ങൾ അടച്ച്, അതിന്റെ പ്രകോപിതാവസ്ഥയിൽ വയറ്റിൽ വേദന, തടസ്സം, ഗർഭണാദം എന്നിവ ഉരുത്തിരിയുന്നു. അത് മലസഞ്ചയം, ശബ്ദഹാനി, കാഴ്ചയിൽ കാഠിന്യം, പിന്നിലും കമ്ബത്തിൽപോലും കഠിനത്വം കൊണ്ടുവരുന്നു; പിന്നെയും ശരീരത്തിൽ മറ്റു ഗുരുതരമായ വ്യാധികളും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. വയറ്റിൽ നിന്നു വരുന്ന രോഗങ്ങൾ, ഛർദി, ശ്വാസംമുട്ടൽ, ചുമ, വിഷൂചിക, തടസ്സം, കുഴൽ, ചൂട് തുടങ്ങിയവയും നാഭിക്ക് മുകളിലുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് കർണ്ണാദികൾക്ക് ബാധയും, ചർമ്മത്തിൽ കുരു, വരൾച്ച, കടുത്ത വേദന, ശ്വാസംമുട്ടൽ, ജ്വരം, വർണ്ണഹാനി എന്നിവയും ഉണ്ടാക്കുന്നു. അകത്ത് ആന്ത്രങ്ങളിൽ തടസ്സം, വിശപ്പില്ലായ്മ, ക്ഷയം, തലകറക്കം, മാംസധാതു-വസാധാതുക്കളിൽ കുരുക്കൾ, ചർമ്മത്തിൽ കഠിനത്വം എന്നിവയും കാണപ്പെടുന്നു. അവയവങ്ങളിൽ ഭാരത്വം തോന്നുമ്പോൾ, പേടികോലോ കയ്യടിയാലോ അടിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ, അസ്ഥികളിൽ ഇരുന്ന് വായു കഠിനമായ വേദന ഹിപ്-അസ്ഥികളിലും അസ്ഥികളിലും ഉണ്ടാക്കുന്നു. മജ്ജയിൽ വായു ഇരുന്നു പ്രകോപിതമായാൽ അസ്ഥികൾക്ക് അസ്ഥിരത, ഉറക്കമില്ലായ്മ, വേദന; വീര്യത്തിൽ ഇരുന്നാൽ അതിവേഗം അസാധാരണമായ സ്ഖലനം, വികൃതിയുമുണ്ടാകും. എംബ്രിയോയിൽ അല്ലെങ്കിൽ വീര്യത്തിൽ വായു ഇരുന്നാൽ തലയിൽ വീക്കം, ശൂന്യത, അതിന്റെ സ്ഥാനത്ത് തന്നെ പ്രകോപിതമായാൽ കടുത്ത വീക്കം വരുന്നു. സന്ധികളിൽ വായു ഇരുന്നാൽ നിറം, വരൾച്ച, വെള്ളം തൊട്ടതുപോലെ അനുഭവം; ശരീരമാകെ പരന്നാൽ വേദന, പിളർപ്പ്, കുലുക്കം, തകർച്ച എന്നിവ. കാഠിന്യം, മുറുകൽ, ഉറക്കമില്ലായ്മ, സന്ധികളുടെ തകർച്ച, കുലുക്കം എന്നിവയും, വായു എല്ലാ ധമനികളിലേക്കും ആവർത്തിച്ച് ആക്രമിക്കുമ്പോൾ, അവയവങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കുന്നു—ഈ രോഗം 'മുറുകൽ രോഗം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. വായു താഴേക്ക് തടസ്സം നേരിട്ടു മുകളിലേക്ക് നീങ്ങിയാൽ, ഹൃദയത്തിൽ സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടാക്കി തലയും കൺപീടങ്ങളിലുമുള്ള വേദനയുണ്ടാക്കുന്നു. അപ്പോൾ അവൻ ശരീരം ഇങ്ങോട്ടിങ്ങോട്ട് ചലിപ്പിക്കാം, താടിപിടിച്ചേക്കാം, വലിയ പ്രയാസത്തോടെ ശ്വാസം വിടാം, ഇരുവശം കണ്ണുകൾ അടയ്ക്കാം. കിലികൂവുന്നവനുപോലെ അവൻ നിയന്ത്രണമില്ലാതെ ശരീരം തളർന്ന് കിടക്കും; വായു മൂക്കിന്റെ വേരിൽ ഇരുന്നാൽ, ഹൃദയത്തിൽ പതിയുന്നു. അങ്ങനെ ഒരുപാട് ആശ്വാസം ലഭിച്ചും വീണ്ടും അസ്വസ്ഥതയിലാവുകയും ചെയ്യുന്നു; ഈ അവസ്ഥ പരിക്ക് മൂലമാണ്, അതിനെ ചികിത്സിക്കാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരമാണ്. അപ്പോൾ ചൊരിച്ചിൽ കാഠിന്യം വരുന്നു; വായു രൂപം നഷ്ടപ്പെട്ട് ശരീരമാകെ വ്യാപിക്കുമ്പോൾ, വീണ്ടും ക്ഷയം സംഭവിക്കുന്നു. അതിന്റെ ശക്തി അകത്ത് കടന്നാൽ കണ്ണുകളിൽ കാഠിന്യം, ഉമ്മയിടൽ, പല്ലുകൾ മൃദുവാകൽ, ഉത്സാഹഹാനി എന്നിവയുണ്ടാകും. പുറത്തേക്ക് വശങ്ങളിൽ വേദന, താടിയിൽ, പിന്നിൽ, തലയിൽ കാഠിന്യം, ശരീരം നീട്ടി വയ്ക്കൽ, പിന്നിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, തലയിൽ വേദന എന്നിവയുമുണ്ട്. അപ്പോൾ നെഞ്ച് ഉയര്ന്നോ, തോള് വളഞ്ഞോ, പല്ലുകളും വായും നിറം മാറിയോ, ശരീരത്തിൽ വിയർപ്പ് ഇല്ലാതായോ കാണാം. ശരീരം നീട്ടി വയ്ക്കൽ, താടിയിൽ കാഠിന്യം എന്നിവ വായു രോഗത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്; വായു മലവും മൂത്രവുമൊപ്പം ചലിക്കുമ്പോൾ ഈ ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. ഈ രോഗങ്ങൾ തല മുതൽ കാൽവരെ വ്യാപിക്കുന്നു; അവൻ നിശ്ശേഷം വിളറിയതായിരിക്കുമ്പോൾ, മുറിവുകളുടെ വീക്കം വളരെ വർദ്ധിക്കുന്നു. അവയവങ്ങളിൽ ചലനം ആവുമ്പോൾ, നാവു ചവയ്ക്കൽ, ചൂടുള്ള ഭക്ഷണം കഴിക്കൽ, അതിവിശേഷമായ അഭിമാനം എന്നിവയാൽ ആരോഗ്യം തിരികെ ലഭിക്കും. വായു താടിയുടെ വേരിൽ കാഠിന്യം ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ, വായ് തുറന്നോ അടച്ചോ കാണാം. അങ്ങനെ താടിയിൽ കാഠിന്യം, ചവയ്ക്കാനും സംസാരിക്കാനും ബുദ്ധിമുട്ട്; വായു വാക്കിന്റെ നാളങ്ങളെ മുറുക്കുമ്പോൾ നാവിന് അചഞ്ചലത വരുന്നു. അങ്ങനെ നാവിന് കാഠിന്യം, ഭക്ഷണം, പാനം, സംസാരിക്കൽ അസാധ്യമായിത്തീരും; തലയിൽ ഭാരമേറ്റതിൽ, അതികം ചിരിച്ചോ സംസാരിച്ചോ. അസമമായ തലയണ ഉപയോഗിച്ചോ, കഠിനമായ വസ്തുക്കൾ ചവച്ചോ വായു വർദ്ധിക്കുന്നു; വായു ബാധിച്ചവരിൽ അത് മുകളിലേക്ക് ഉയരുന്നു. മുഖം വക്രമാകുന്നു, വലിയ ചിരിയും കണ്ണിൽ ഉറ്റുനോക്കലും; തുടർന്ന് വാക്കിന്റെ ദൗർബല്യവും കൺ കഠിനത്വവും. പല്ല് തറയ്ക്കൽ, ശബ്ദഹാനി, കേൾവിയില്ലായ്മ, കാഴ്ചക്കുറവ്, ഘ്രാണഹാനി, സ്മരണ നഷ്ടം, ഭയം, ശ്വാസംമുട്ടൽ ഇവയുണ്ടാകും. തുപ്പൽ, വശങ്ങളിൽ വേദന, ഒരു കണ്ണ് അടയ്ക്കൽ, കണ്പൊക്കിന് മുകളിലുള്ള കടുത്ത വേദന, അർദ്ധാംഗവാതം വരെ സംഭവിക്കാം. ചിലർ ഇതിനെ അർദ്ധാംഗവാതം, മറ്റുള്ളവർ ഏകാംഗവാതം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; രക്തം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന നാളുകൾ ബാധിക്കുമ്പോൾ തലയുടെ നാളുകൾക്കും ബാധയാകും. ശരീരം വരൾച്ചയും വേദനയും ഇരുണ്ടതുമായിരിക്കും, അതിനെ അസാധ്യമായതാണെന്നും തലയും വായുവും സ്നായുക്കളും ശരീരവും ബാധിക്കപ്പെടുന്നു എന്നും പറയുന്നു. ഒരു ചിറക് നശിച്ചാൽ അതിനെ ചിറകുവാതം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; ശരീരത്തിന്റെ പാതി പ്രവർത്തനരഹിതവും അനാസക്തവുമാകും. ചിലർ ഒരു അവയവം മാത്രം ബാധിച്ച രോഗം തിരിച്ചറിയും, മറ്റുള്ളവർ വക്ഷസ്ഥലത്തിലെ വേദന; വായു ശരീരമാകെ വ്യാപിച്ചാൽ പൂർണ്ണമായ അചലതയും കാഠിന്യവും ഉണ്ടാകും. വായു മൂലമുണ്ടാകുന്ന അർദ്ധാംഗവാതം വളരെ ദുഷ്കരമായി ചികിത്സിക്കപ്പെടുന്നു; മറ്റു ഘടകങ്ങളുമായി ചേർന്നാൽ അത് വർദ്ധിച്ച് ക്ഷയത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. അജീർണവും കഫവും നാളുകൾ മൂടുമ്പോൾ, അവയവങ്ങൾ കഠിനമാകുന്നു; അങ്ങനെ ദണ്ഡാപതാനകം എന്ന അവസ്ഥ സാധാരണയായി അസാധ്യമാണ്. വായു ചുമലിന്റെ വേരിൽ നിന്ന് ഉണരുമ്പോൾ, അവിടെയുള്ള നാളുകൾ കുരുക്കുന്നു; പുറത്തേക്ക് സ്രാവം ഉണ്ടാക്കി കൈയിൽ രോഗം വരുന്നു. വിരലുകളുടെ വേരിലും കൈയുടെ പുറത്തും സ്നായുക്കൾ ബാധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ കൈകൾക്ക് പ്രവർത്തനം നഷ്ടപ്പെടുന്നു; ഇതാണ് വിപൂചി. വായു കഠിനമായി കാൽമുട്ടിൽ ഇരുന്ന് ഉരുത്തിരിയുമ്പോൾ, സ്നായുക്കൾ നശിച്ചാൽ, വ്യക്തി കുഴഞ്ഞു നടക്കുന്നു; ഇരുകാലും ബാധിച്ചാൽ അവൻ പൂർണ്ണമായി കുഴഞ്ഞുപോകുന്നു. നടക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ അവൻ വിറയുകയും, ലംഘിച്ചുനടക്കുന്നതുപോലെ ചലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ഇത് കലായഖഞ്ച എന്നറിയപ്പെടുന്നു, സന്ധികളും ബന്ധനങ്ങളും ശിഥിലമായതിനാൽ. തണുത്തതും, ചൂടുള്ളതും, ദ്രാവകവും വരൾച്ചയുമുള്ളതും ഭാരത്വമുള്ളതും എണ്ണയുള്ളതുമായ ഭക്ഷ്യങ്ങൾ, അജീർണ്ണമായോ ജീർണ്ണമായോ കഴിച്ചാൽ, അതുപോലെ അത്യധികം ചലനവും ഉത്കണ്ഠയും എണ്ണയുള്ള ഭക്ഷണവും ഉറക്കമില്ലായ്മയുമാണ് വായുവിനെ പ്രകോപിപ്പിക്കുന്നത്.