ധൻവന്തരിയുള്ള സുഷ്രുതനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "സുഷ്രുത, ഞാൻ നിനക്കു പിണ്ണാക്കിന്റെ (അബ്സസ്സ്) കാരണവും, ഗുൽമയുടെ കാരണവും വിശദമായി പറയുന്നു, ശ്രദ്ധിക്കൂ. പഴകിയ ഭക്ഷണം, അത്യന്തം ചൂടുള്ളത്, ഉണക്കിയതോ കഠിനമായതോ ദഹനശേഷി കെടുത്തുന്നതോ ആയ അഹാരങ്ങൾ കഴിക്കുന്നത് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങളാണ്. അതിനൊപ്പം, ഒരുപോലെയുള്ള കിടക്കകളിൽ കിടക്കാതിരിക്കുക, ശരീരത്തിന്റെ അന്യായമായ ചലനങ്ങൾ, രക്തദോഷങ്ങൾ എന്നിവ മൂലം മാംസം, കൊഴുപ്പ്, മജ്ജ, അസ്ഥി എന്നിവ ദോഷിതരായി വയറിനകത്ത് രോഗത്തിന് ആധാരമാകുന്നു. ഇങ്ങനെ ദോഷിതമായ അവയവങ്ങളിൽ, അത്യന്തം വേദനയും കഠിനമായ ദുരിതവും ഉണ്ടാക്കി, വൃത്താകൃതിയിലോ നീണ്ടതോ ആയ ഒരു വീക്കം പുറത്ത് കാണപ്പെടുമ്പോഴും അകത്തും കാണപ്പെടുമ്പോഴും അതിനെ പിണ്ണാക്ക് എന്ന രോഗം എന്നു പറയുന്നു. ദോഷങ്ങളും രക്തവും വ്യത്യസ്തമായി അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ, ഈ വീക്കം ശരീരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ കഠിനമായും കുരുക്കുള്ളതായും, പുറത്തേക്ക് ഒഴുകാതെയും കാണപ്പെടുന്നു. വളരെ ആഴത്തിൽ, ട്യൂമർ പോലെയും, അത്യന്തം ഗുരുതരമായും ദഹനശേഷി കുറയുന്ന തരത്തിലുമാണ് ആന്തരിക പിണ്ണാക്ക്. ചിലപ്പോൾ, അത് പാമ്പിന്റെ കുഴിയിലേത് പോലെ പുറത്തേക്ക് ഒഴുകുകയും, ദഹനശേഷി തളരുകയും ചെയ്യും. നാഭി, മൂത്രാശയം, കരൾ, പ്ലീഹ, ഹൃദയം, വയറു, കഷ്ണം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഇത് കൂടുതലായി ഉണ്ടാകുന്നത്. ഹൃദയത്തിൽ വരുമ്പോൾ അവിടങ്ങളിൽ കുലുക്കവും അത്യന്തം വേദനയും അനുഭവപ്പെടും. ഇതിന്റെ തല ഭാഗം ഇരുണ്ട ചുവപ്പായിരിക്കാം, പാകം അസമാനമായിരിക്കും, ആകൃതിയും അസമമായിരിക്കും. അതോടൊപ്പം അന്ധത, ദുര്ബോധം, വയറു വീര്ക്കല്, സ്രവം, ശരീരത്തിൽ കയറ്റം പോലുള്ള അനുഭവം, ശബ്ദം എന്നിവ ഉണ്ടാകും. പിത്തം മൂലം വന്നാൽ, വീക്കം ചുവപ്പായോ, താമ്രവർണ്ണമായോ, കറുപ്പായോ കാണപ്പെടും; അതോടൊപ്പം ഉന്മാദം, ജ്വരം, ദഹനവും ഉണ്ടാകും. കഫം മൂലം പെട്ടെന്ന് പാകം വരുകയും, വലുപ്പം കുറവായിരിക്കുകയും, ചൊറിച്ചിലുണ്ടാകുകയും ചെയ്യും. മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ഒരുമിച്ച് ബാധിക്കുമ്പോൾ, രോഗിക്ക് വിഷമം, കട്ടിയുള്ളതും, വാതം, ആലസ്യം, വിറയല്, ക്ഷീണം, ദാഹം, ദഹനശേഷി കുറയൽ തുടങ്ങി വിവിധ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണാം. രോഗം ശക്തിയേറിയതാകുമ്പോൾ, അകത്തും പുറത്തും കറുത്ത പാടുകൾ, കറുത്ത വർണ്ണം, കഠിനമായ ദഹനം, വേദന, ജ്വരം എന്നിവയും ഉണ്ടാകും. പിത്തത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ സ്ത്രീകളിൽ പുറത്തേക്കുള്ള രക്തസ്രാവത്തിലും കാണാം; ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള മുറിവുകൾ മൂലവും രക്തം ദോഷിതമായി രോഗം ഉണ്ടാകാം. മുറിവ് മൂലമോ, വാതം പ്രകോപിതമാകുമ്പോഴും, രക്തം പിത്തത്തെ ഉണർത്തി പിത്ത-രക്തദോഷം ഉണ്ടാക്കി, നിരവധി പ്രശ്നങ്ങളോടുകൂടിയ പിണ്ണാക്ക് ഉണ്ടാക്കും. രോഗം ഏത് അവയവത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നതനുസരിച്ച് അവയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, നാഭിയിലോ മൂത്രാശയത്തിലോ വീക്കം ഉണ്ടെങ്കിൽ മൂത്രം പോകാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെടും. ശ്വാസം തടസ്സപ്പെടൽ, പ്ലീഹദോഷം, അത്യന്തം ദാഹം, കഴുത്തിൽ തടസ്സം എന്നിവ ക്ലോമയിൽ വീക്കം വന്നാൽ ഉണ്ടാകും. ശരീരത്തോടാകെ വേദനയും ഹൃദയത്തിൽ വേദനയും അനുഭവപ്പെടും. ചക്കര, കണ്ണ് കറുത്തുപോകൽ, ചുമ, ഹൃദയസ്പന്ദനം, വയറിന്റെ ഇരുപുറത്തും ദോഷങ്ങൾ കൂടുന്നു എന്നതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണാം. ഇതുപോലെ, തൈകൾ, കഷ്ണം, കിഴികൾ, പിൻഭാഗം, വയറിന്റെ ഇരുപുറങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വേദനയും, ഗുദത്തിൽ വേദനയും, വാതം തടസ്സപ്പെടുന്നതും അനുഭവപ്പെടും. ഈ സാഹചര്യങ്ങളിൽ പിണ്ണാക്ക് പാകത്തിലായോ, പാകം വരാതെയോ, പുഴുങ്ങിയതായോ തിരിച്ചറിയണം. ചിലത് നാഭിയിൽ നിന്ന് മുകളിലേക്ക് ഒഴുകും, ചിലത് ഗുദത്തിലൂടെ താഴേക്ക് ഒഴുകും. ഗുദം, മുല, നാഭി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ദോഷങ്ങൾ അമിതമായി സ്രവം ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ പിണ്ണാക്ക് ഉണ്ടാകുന്നു. ദോഷങ്ങൾ ചേർന്ന് അവ അവയുടെ സ്ഥിതികളിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കും. പാകം വന്നാൽ, നാഭിയിലോ മൂത്രാശയത്തിലോ ഉള്ള പിണ്ണാക്ക് അകത്തോ പുറത്തോ പൊട്ടാം; എന്നാൽ ദ്രവ്യം തീർന്നു, ഉപദ്രവങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അകത്താണ് പുഴുങ്ങൽ. ചീത്ത സ്ത്രീകൾക്കും പാപികൾക്കും ഇവിടെ പിണ്ണാക്ക് ഉണ്ടാകും; ഗർഭം ഗർഭാശയത്തിൽ മരിച്ചാൽ കഠിനമായ വീക്കം ഉണ്ടാകാം. മുലയിൽ വേദനയുണ്ടായാലോ ഇല്ലാത്താലോ, പുറത്തേക്കുള്ള പിണ്ണാക്കിന്റെ ലക്ഷണമാണ്; സ്ത്രീകളിൽ രക്തം സൂക്ഷ്മമായതിനാൽ കന്യകമാരിൽ ഇത് ഉണ്ടാകാറില്ല. വാതം പ്രകോപിതമാകുകയോ അതിന്റെ ചലനം തടസ്സപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ ലിംഗത്തിന്റെ അടിയിൽ വീക്കം ഉണ്ടാകും; അത് കഷ്ണത്തിലും കഷ്ണത്തിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള ഭാഗത്തും വ്യാപിച്ച്, അണ്ഡച്ചർമ്മം അത്യന്തം വീര്യത്തോടെ വീരും. അത് അമർദ്ദിച്ചാൽ അണ്ഡച്ചർമ്മത്തിലെ നാഡികൾ വളരെയധികം വീരും; അവിടെ ദോഷം കൊഴുപ്പിൽ കെട്ടിപൊക്കുന്നു, രോഗം ഏഴു രൂപത്തിൽ വീക്കത്തോടുകൂടി പ്രകടമാകും. വാതം മൂലം, മൂത്രവാഹിനിയുടെ അറ്റങ്ങളിൽ, അകത്തോ പുറത്തോ വീക്കം ഉണ്ടാകും; അത് വായു നിറഞ്ഞതും, സ്പർശിക്കാൻ ഉണക്കവും, ദഹനശേഷി കെടുത്തുന്നതുമായിരിക്കും. പാകം വന്നാൽ, പിത്തം മൂലം, അതിന് അത്തിപ്പഴം പോലെയുള്ള രൂപം, ദഹനം, ചൂട്, പുഴുങ്ങൽ എന്നിവ കാണാം; കഫം മൂലമാകുമ്പോൾ അത്യന്തം ഗുരുതരമായി, ഭാരമുള്ളതും, എണ്ണയുള്ളതും, ചൊറിച്ചിലുള്ളതും, കഠിനമായതും, വേദന കുറവായതുമായിരിക്കും. രക്തം മൂലം, വീക്കം കറുപ്പായിരിക്കും, പുറത്ത് പാടുകളും വളർച്ചയും കാണാം; കഫം, കൊഴുപ്പ് എന്നിവ ചേർന്നാൽ, വീക്കം വളരെയധികം, മൃദുവായിരിക്കും, പാകം വന്ന പനന്പഴം പോലെയായിരിക്കും. യാരെങ്കിലും സ്ഥിരമായി മൂത്രം പിടിച്ചുവെക്കുമ്പോൾ, മൂത്രം അവിടേക്ക് ഒഴുകുമ്പോൾ, മനസ്സിന്റെ സ്ഥിരതയും ലാളിത്യവും നഷ്ടപ്പെടും, സ്വാഭാവികമായ ഒഴുക്ക് അശാന്തമാകും. താഴെ മൂത്രം പോകാൻ ബുദ്ധിമുട്ട്, അണ്ഡച്ചർമ്മം, അണ്ഡങ്ങൾ എന്നിവ വീരൽ, അതിനോടൊപ്പം വാതം കൂടുന്നതും, തണുത്ത വെള്ളത്തിൽ കുളിച്ചതിനാൽ സംഭവിക്കുന്നതുമാണ്. മലവും മൂത്രവും പിടിച്ചുവെക്കുമ്പോഴും, ശരീരാവയവങ്ങൾ ശരിയായ രീതിയിൽ ചലിപ്പിക്കാതിരിക്കുമ്പോഴും, പ്രാണശക്തികൾ ക്ഷയിച്ചാൽ— വാതം ദോഷിതമായി രക്തത്തെ താഴേക്ക് തള്ളുന്നു; അപ്പോൾ സന്ധിയിൽ കുരുക്കുപോലെയുള്ള വീക്കം ഉണ്ടാകും. ശ്രദ്ധിക്കാതെ പോയാൽ, കുരു വളരുകയും, വയറു വീരുകയും, വേദനയും വിവിധ രോഗങ്ങളും ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യും; അത്യന്തം ദോഷം കൂടുമ്പോൾ, അകത്ത് ശബ്ദം ഉണ്ടാകും, പിന്നെ വീണ്ടും തലയിൽ വീക്കം വരും. രക്തം കൂടുതലായാൽ, അതിന് വാതം കൂടിയതുപോലെയുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ കാണാം: ഉണക്കവും, കറുപ്പായോ ചുവപ്പായോ ഉള്ള നാഡികൾ, ആനവാലിന്റെ പുറത്ത് പൂവിരിഞ്ഞതുപോലെ കാണപ്പെടും. വാതം എട്ട് വിധത്തിൽ, വിവിധ ദോഷങ്ങൾ ചേർന്ന്, ശരീരത്തിൽ കെട്ടിപ്പൊക്കുന്നു; സ്ത്രീകളിൽ മാസവിരാമം മൂലം എട്ടാമത്തേതിന് കാരണമാകും. ജ്വരം, അന്ധത, വയറിളക്കം, ഛർദ്ദി തുടങ്ങിയവയാൽ ബാധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ക്ഷീണിച്ചെങ്കിലും ശക്തിയുള്ളവൻ തണുത്തതും വിശപ്പുള്ളതുമായിരിക്കും. ആഹാരം, പാനം, ഉപവാസം, നീന്തൽ മുതലായവ ചെയ്യുമ്പോൾ, അവന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ക്ഷീണിക്കുകയും രോഗം കൂടുതൽ ദോഷിതമാകുകയും ചെയ്യും. തൈലം പുരട്ടൽ, സ്വേദനം, ഉണക്കൽ ചികിത്സ, ശുദ്ധി നഷ്ടപ്പെടൽ, അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ പരാജയം, സ്പാസം എന്നിവ ചെയ്യുമ്പോൾ— അവന്റെ മലം, മൂത്രം എന്നിവയിൽ വാതം അധികം കാണപ്പെടും; ചിലപ്പോൾ വേർതിരിഞ്ഞോ, അല്ലെങ്കിൽ എല്ലാം രക്തം ചേർന്നോ, ശരീരമാകെ വാതം ചുറ്റി നടക്കും. വാതം, മുകളിലേക്കും താഴേക്കും പോകുന്ന ചാനലുകൾ തടസ്സപ്പെടുത്തുമ്പോൾ വേദനയും, കുരു വളരുകയും, ചൂടുള്ള സ്പർശനവും, വീക്കത്തിന്റെ രൂപവും കാണും. ക്ഷയവും, കഫം, മല എന്നിവ തടസ്സപ്പെടുത്തിയും, ചാനലുകൾ തടസ്സപ്പെട്ടാലും, വാതം വയറിനകത്ത് കഠിനമായും ഉണക്കമായും മാറും. സ്വന്തം സ്ഥലത്ത് സ്വതന്ത്രമായി ദോഷിതമായാൽ, അതിൽ തന്നെ രോഗം; അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരവയവത്തിൽ ദോഷിതമായാൽ, അപ്പോൾ കഫം മലം എന്നിവ ചേർന്ന് വലിയ കുരു പോലെയാകും. ഇങ്ങനെയാണ്, സുഷ്രുത, പിണ്ണാക്ക് എന്ന രോഗത്തിന്റെ ഉത്ഭവം, ലക്ഷണങ്ങൾ, അവയുടെ വ്യത്യാസങ്ങൾ, അവയുടെ പ്രഭാവം ശരീരത്തിൽ എങ്ങനെയാണ് എന്നതെല്ലാം ധൻവന്തരി വിശദമായി വിവരിച്ചു.