ഗരുഡപുരാണമ്

പ്രമേഹങ്ങൾക്കു കാരണമാകുന്ന ത്രിദോഷങ്ങളായ കഫം, പിത്തം, വാതം എന്നിവയുടെ വ്യത്യസ്തത അനുസരിച്ച് രോഗലക്ഷണങ്ങളും ബുദ്ധിമുട്ടുകളും മാറിവരുന്നു. കഫം മൂലം ജനിക്കുന്ന പ്രമേഹത്തിൽ മൂത്രാശയത്തിലും ലിംഗത്തിലും വേദന, അണ്ഡകോശം വീര്‍ക്കൽ, പനി എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു. പിത്തം കാരണം ഉണ്ടാകുന്ന പ്രമേഹത്തിൽ ശരീരത്തിൽ കത്തൽ, ദാഹം, അമ്ലത, മയക്കം, വയറിളക്കം എന്നിവ അനുഭവപ്പെടുന്നു. വാതം മൂലമുള്ളവയിൽ, ശരീരത്തിൽ ഉലറ്റൽ, നടുക്കം, ഹൃദയവേദന, അസ്വസ്ഥത എന്നിവ കാണാം. ശൂലത്തിന്റെ ഉയർച്ചയാൽ, ശരീരത്തിൽ വരണ്ടതും ശ്വാസം മുട്ടലും ചുമയും ഉണ്ടാകുന്നു. ശരാവിക, കച്ചപിക, ജ്വാലിനി, വിനതാലജി എന്നിങ്ങനെയുള്ള പ്രത്യേക അവസ്ഥകളും പ്രകടമാകും. മാസൂരിക, സർഷപിക, പുത്രിണി, സവിദാരിക, വിദ്രധി എന്നിവയടക്കം പത്തുവിധ പിഡികകൾ പ്രമേഹത്തെ അവഗണിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകാം. കഫം കലർന്ന ഭക്ഷണം, പ്രത്യേകിച്ച് മധുരം, അമ്ലം, ലവണം, തൈലം, ഭാരമുള്ളതും ലേശം പിഴുപ്പുള്ളതും തണുത്തതുമായ ഭക്ഷണങ്ങൾ ഈ രോഗങ്ങൾക്കു കാരണമാകുന്നു. പുതുതായി കയറ്റിയ ധാന്യങ്ങൾ, മദ്യം, കഞ്ഞികൾ, മാംസം, ഇക്കര, വെള്ളരി, പാൽ ഉത്പന്നങ്ങൾ, കൂടാതെ നീണ്ടനേരം ഇരിക്കുക, കിടക്കുക എന്നിവ ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. പ്രമേഹത്താൽ ദുഷ്ടമായ കഫം മൂത്രാശയത്തിൽ കുടിയേറുന്നു; ശരീരത്തെ ദുഷ്ടമാക്കിയ ശേഷം ഈ കഫം നനവിലും വിയർക്കിലും മെദസ്സിലും മജ്ജയിലും മാംസത്തിലും ബാധയുണ്ടാക്കുന്നു. പിത്തവും രക്തവും വളരെ കുറയുമ്പോൾ കഫം ആദ്യം മൂത്രത്തിൽ അഭയം തേടുന്നു; പിന്നീട് മൂത്രാശയത്തിലെ ധാതുവിൽ എത്തുമ്പോൾ അത് ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ വാതം ഉയരുന്നു. പ്രമേഹത്തിന്റെ ഭേദങ്ങൾ അവയുടെ സാദ്ധ്യതയോ അസാദ്ധ്യതയോ അനുസരിച്ച് നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു; ദോഷങ്ങൾ ഒത്തുപോകുമ്പോഴും ആധിക്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. പൊതുവായി, മൂത്രം അത്യധികവും കുഴഞ്ഞതുമാണ് പ്രധാന ലക്ഷണം; ദോഷങ്ങളും ബാധിച്ച ധാതുക്കളും വ്യത്യസ്തമായാലും അവയുടെ കൂട്ടായ്മയാൽ ഭേദങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു. മൂത്രത്തിന്റെ നിറം, ഗുണം എന്നിവയിലൂടെയാണ് വിവിധ പ്രമേഹങ്ങൾ തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നത്: ചിലത് സുതാര്യവും വെളുപ്പും തണുത്തതും ഗന്ധരഹിതവുമാണ്, വെള്ളം പോലെയും കാണാം. ഉദകമേഹയിൽ മൂത്രം വെള്ളം പോലെയും അല്പം കുഴഞ്ഞതും ലേശം പിഴുപ്പുള്ളതുമായിരിക്കും; ഇക്ഷുമേഹത്തിൽ അത്യന്തം മധുരം, ഇക്കരരസം പോലെ. സാന്ദ്രമേഹത്തിൽ മൂത്രം കട്ടിയുള്ളതും പഴകിയതുമാണ്; സുരാമേഹത്തിൽ മദ്യപോലെ, മുകളിൽ സുതാര്യവും താഴെ കട്ടിയുമുള്ളതുമാണ്. ശുക്രമേഹയിൽ, രോമാഞ്ചം അനുഭവപ്പെടുകയും, മൂത്രം കട്ടിയുള്ളതും വെളുത്തതും മാവുപോലെയോ ശുക്ലം കലർന്നതുപോലെയോ കാണപ്പെടും. സികതാമേഹയിൽ, മൂത്രത്തിൽ മണൽപോലുള്ള കണങ്ങൾ കാണാം; ശീതമേഹയിൽ, മൂത്രം അധികവും മധുരവും അത്യന്തം തണുത്തതുമാണ്. ശനൈർമേഹയിൽ, മൂത്രം വളരെ മന്ദഗതിയിലാണ് പുറപ്പെടുന്നത്; ലാലാമേഹയിൽ, മൂത്രം പിഴുപ്പും ലാലംപോലെയുള്ള നൂലുകളുമാണ്. ക്ഷാരമേഹയിൽ, മൂത്രം ക്ഷാരജലത്തിന്റെ ഗന്ധം, നിറം, രുചി, സ്പർശം എന്നിവയോട് സാമ്യമുള്ളതാണ്; നീലമേഹയിൽ നീല നിറവും, കാലമേഹയിൽ മഷിപോലെയുള്ള കറുത്ത നിറവുമാണ്. പ്രമേഹത്തെ അവഗണിച്ചാൽ, സന്ധികളിലും പ്രാണസ്ഥാനങ്ങളിലും മാംസവഹനികളിലും പിഡികകൾ ഉണ്ടാകും; ഇവയുടെ അരികുകൾ ഉയർന്നും നടുവിൽ താഴ്ന്നും വരണ്ടതും വേദനയില്ലാത്തതുമാണ്. ശരാവിക പിഡിക തളക്കളണ്ടപോലെയാണ്; കച്ചപിക എപ്പോഴും കത്തലോടും, ആമപോലെയുമാണ്. വലിയ നീല പിഡികയെ വിനതാ എന്നു പറയുന്നു; ജ്വാലിനി പിണ്ഡം ചർമ്മത്തിൽ കത്തലോടും അത്യന്തം വേദനയോടും കൂടിയാണ്. ചുവപ്പും വെളുപ്പും പൊട്ടി പൊങ്ങിയ പിണ്ഡങ്ങളും അത്യന്തം വേദനയുമാണ് മാസൂരികയുടെ രൂപം, ഇത് മസൂർ പരിപ്പിന്റെ ആകൃതിയിലാണ്. സർഷപംപോലെയുള്ള രൂപവും, അത്യന്തം വേദനയും നാവിൽ പുണ്ണും ഉള്ള വലിയതും ചെറുതും അത്യന്തം ചെറിയതുമായ പുത്രിണി പിഡികകളാണ്. വൃത്താകൃതിയിലും കഠിനതയിലും ഫിസ്റ്റുല പോലെയും ഉള്ളത് വിദ്രധികയാണ്. പുത്രിണിയും വിദാരിയും സഹിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവയാണു, ഇവ അധികം മെദസ്സുള്ളവരിൽ കാണാം; മറ്റു പിറ്റാധിക്യ പിഡികകൾ മെദസ്സു കുറവുള്ളവരിലാണ് വരുന്നത്. ദോഷങ്ങൾ ദോഷിതമാകുമ്പോൾ ഈ പിഡികകൾ പ്രകടമാകുന്നു; പ്രമേഹമില്ലാത്തവരിലും ദുഷ്ടമായ മെദസ്സിൽ നിന്നു ഇവ ഉണ്ടാകാം. നിറം മാറാതിരിക്കുന്നവരെ ഇവ ശ്രദ്ധയിൽപെടില്ല; മഞ്ഞയോ ചുവപ്പോ നിറം വന്നാൽ, അല്ലെങ്കിൽ പ്രമേഹത്തിന്റെ പ്രാരംഭ ലക്ഷണങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ ശ്രദ്ധിക്കണം. ഇത്തരത്തിലുള്ള മൂത്രം കാണുന്നവരെ രക്തപിത്തം ബാധിച്ചവരെന്ന് പറയുന്നു; ഇവർക്കു അത്യധികം വിയർക്കൽ, ശരീര ദുർഗന്ധം, അവയവങ്ങൾ ദുർബലമാവുക, മയക്കം, ഭക്ഷണത്തിനും ഉറക്കത്തിനും അത്യാഗ്രഹം, ഹൃദയം, കണ്ണ്, നാവ്, ചെവി എന്നിവയിൽ കത്തൽ, ഭാരമുണ്ടാകുക, രോമവും നഖവും അത്യധികം വളരുക എന്നിവ അനുഭവപ്പെടുന്നു. തണുപ്പിനോടുള്ള ആകർഷണം, കണ്ഠം, താലു എന്നിവ വരണ്ടത്, വായിൽ മധുരം, കൈകാൽ കത്തൽ എന്നിവ പ്രമേഹത്തിൻ്റെ അടുക്കുന്ന ലക്ഷണങ്ങളാണ്; മൂത്രത്തിൽ പുഴുക്കൾ ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നതും കാണാം. പ്രമേഹത്തിൽ ദാഹം, വായിൽ മധുരവും പിഴുപ്പും, വിവിധ വ്യാധികളും ഉണ്ടാകും; കഫം മൂലമുള്ളത് പൂർണതയിൽ, ദോഷങ്ങൾ ക്ഷയിച്ചാൽ വാതം മൂലമുള്ളതായിരിക്കും. കഫം, പിത്തം മൂലമുള്ളതും, ക്രമേണ വളരുന്നതും, ലൈംഗികതയിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്നതുമായ പ്രമേഹങ്ങൾ പിത്തം മൂലമുള്ളതാണെങ്കിൽ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കും; ഭാഗ്യവശാൽ നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടതല്ലെങ്കിൽ പ്രമേഹം സുഖപ്പെടാവുന്നതാണ്. ഇവിടെ ധന്വന്തരി പറയുന്നു: "സുഷ്രുതാ, ഞാൻ വിദ്രധിയുടെ കാരണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാം; ഗുൽമയുടെ കാരണങ്ങളും കേൾക്കൂ. പഴകിയതും അത്യന്തം ചൂടുള്ളതും വരണ്ടതും കഠിനവും കത്തലോടും കൂടിയതുമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിൽ നിന്നാണ് ഇത് ഉരുത്തിരിയുന്നത്. ഒട്ടിയ കിടക്കയിൽ കിടക്കുക, തെറ്റായ ചലനങ്ങൾ, വിവിധ രക്തദോഷങ്ങൾ എന്നിവയാൽ ദുഷ്ടമായ മാംസം, മെദസ്സു, മജ്ജ, അസ്ഥി എന്നിവ വയറിലു രോഗത്തിന്റെ ആസ്ഥാനം ആകുന്നു." "അകത്തും പുറത്തും വേദനയും അത്യന്തം കഷ്ടവും അനുഭവപ്പെടുന്ന, വൃത്താകൃതിയിലോ ദീർഘാകൃതിയിലോ ഉള്ള ഈ വീർപ്പ് വിദ്രധി എന്ന രോഗമായി അറിയപ്പെടുന്നു. ദോഷങ്ങളും രക്തവും വേറെയും ഒന്നിച്ച് ചേർന്നും, ഇത് ശരീരത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ പരക്കും; കഠിനവും കുരുക്കുള്ളതുമായതും പുറത്ത് പുറപ്പെടാത്തതുമാണ്. അകത്തായി അത്യന്തം വേദനയും ആഴത്തിലുള്ളതുമാണ്, കർക്കടകപിണ്ഡംപോലെ വളരുകയും, പിണ്ഡം പൊട്ടി പുറപ്പെടുകയും, അന്നം പചിപ്പിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യും." "നാഭിയിൽ, മൂത്രാശയത്തിൽ, കരളിൽ, പ്ലേഹയിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, വയറ്റിൽ, മൂത്രപഥത്തിൽ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഇത് ഉണ്ടാകുന്നത്; ഹൃദയത്തിൽ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അവിടങ്ങളിൽ നടുക്കവും അത്യന്തം വേദനയും അനുഭവപ്പെടും. കറുത്ത ചുവപ്പു തലയും, അസമമായ പാകവും, അസമമായ ആകൃതിയും, ബോധക്ഷയവും ആശയക്കുഴപ്പവും വയറുവലിപ്പവും ഉരുക്കലും കുത്തിവയ്പ്പും ശബ്ദം എന്നിവയുമാണ് ലക്ഷണങ്ങൾ." "പിത്തം മൂലമുള്ളതിൽ ചുവപ്പും താമ്രനിറവും കറുത്തതുമായിരിക്കും; ഭ്രമവും പനിയും കത്തലും ഉണ്ടാകും. കഫം മൂലമുള്ളത് പെട്ടെന്ന് വരുകയും പെട്ടെന്ന് പാകം വരുകയും, മങ്ങിയ നിറവും ചൊറിച്ചിലും കാണപ്പെടും. മൂന്ന് ദോഷങ്ങളും കൂടി ബാധിക്കുമ്പോൾ, വേദന, പനി, കഠിനത, തളർച്ച, പേശിവേദന, ആഹാരം ഇഷ്ടമില്ലായ്മ, ഭാരമുണ്ടാകൽ, വൈകി തുടങ്ങൽ, അന്നപചനം ശരിയല്ലായ്മ എന്നിവ ഉണ്ടായിരിക്കും." "ഇവിടെയായി രോഗത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, മലദോഷം ഉണ്ടാകുകയും, പുറംഭാഗത്തും അകത്തും കറുത്ത പിഡികകൾ, കറുത്ത നിറം, അത്യന്തം കത്തലും വേദനയും പനിയും കാണപ്പെടും." ഇങ്ങനെ, പ്രമേഹവും വിദ്രധിയും സംബന്ധിച്ച ദോഷങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം, അവയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ, കാരണങ്ങൾ, ഭേദങ്ങൾ എന്നിവ ധന്വന്തരി വിശദമായി സുഷ്രുതനോടു പറഞ്ഞു.