മൂത്രം ഒഴിയാനുള്ള വഴി തുറന്നിരിക്കുമ്പോൾ, മൂത്രം ധാരാളമായി ഒഴിയുന്നു. എന്നാൽ ആ വഴി തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ, മൂത്രം gemstone ആയ ഗോമേദകത്തിനെപ്പോലെ വൃത്തിയോടെ, കഷ്ടമായി ഒഴിയുന്നു. അജ്ജനത്താൽ, മൂത്രവഴിയിൽ രക്തവും മാംസവും ചേർന്ന വേദനയും ഉണ്ടാകുന്നു; അതിൽ, വാതം ബാധിച്ച രോഗി, പല്ലുകൾ കടിച്ചു പിടിച്ച്, നടുങ്ങുന്നു. അവൻ തന്റെ ലിംഗവും നാഭിയും പിടിച്ചു, വളരെ വേദന അനുഭവിക്കുന്നു; വാതം മൂലം, പൂർവകണ്ടി, പുഴു പോലെ, മൂത്രം തുള്ളി തുള്ളിയായി പലതവണ ഒഴിയുന്നു. കല്ല് ഇരുണ്ടതും ഖരവുമാണ്, ചിലപ്പോഴോ, മുള്ളുപോലെ മൂർച്ചയുള്ളതും. പിത്തം മൂലം, മൂത്രാശയം ചൂട് കൊണ്ട് പാകം ചെയ്യപ്പെടുന്ന പോലെ ദഹനമാകുന്നു. കല്ല് ഭല്ലാതകയുടെ വിത്തിനെപ്പോലെ, ചുവന്നതോ, മഞ്ഞതോ, വെള്ളയോ ആകുന്നു; കഫം മൂത്രാശയത്തെ അമർത്തുമ്പോൾ, അവിടെ തണുപ്പും ഭാരവും അനുഭവപ്പെടുന്നു. വലിയതും മൃദുവുമായ, തേപ്പനിറയോ, വെള്ളയോ, കല്ല് കുട്ടികളിൽ കാണപ്പെടുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് അവരിൽ കൂടുതൽ. നാളിന്റെ ചെറുതും, പിടിച്ചു പുറത്താക്കുന്നതിന്റെ സൗകര്യവും കാരണം, ചിലർക്ക് ആശ്വാസം ലഭിക്കുന്നു; എന്നാൽ ശുക്ലം നിലനിർത്തുമ്പോൾ, വലിയ ശുക്ലകല്ല് രൂപപ്പെടുന്നു. ശുക്ലം അതിന്റെ സ്ഥാനം വിട്ടുപോകുകയോ, പുറത്താക്കപ്പെടാതെ ഇരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, വാതം രണ്ട് വൃക്കകളുടെ ഇടയിൽ കടന്നു, ശുക്ലം ഉണക്കുന്നു; ഉണക്കിയ ശുക്ലം കല്ലായി മാറുന്നു. ഇതോടെ, മൂത്രാശയത്തിൽ വേദനയും, മൂത്രം ഒഴിയാൻ ബുദ്ധിമുട്ടും, വീരും ഉണ്ടാകുന്നു; കല്ല് ഉടനേ ഉണക്കി ദഹനമാകുന്നു. കല്ല് ബാധിച്ചപ്പോൾ, ജ്വരം, ചുമ, കല്ല് ഗ്രാവൽപോലെയോ, അല്ലെങ്കിൽ വാതം കൊണ്ട് പിളർന്ന്, വിപരീത ദിശയിലോ നീങ്ങുന്നു. മൂത്രവുമായി പുറത്ത് പോകുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ഒഴുക്കിനെതിരെ നീങ്ങി ദഹനമാകുന്നു; മൂത്രാശയത്തിന്റെ വായിൽ വാതം അജ്ജനപ്പെടുമ്പോൾ, മൂത്രം തടസ്സപ്പെടുന്നു. മൂത്രം തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ, വേദന, കുഴച്ചൽ, ചിലപ്പോഴോ വീർപ്പ് ഉണ്ടാകുന്നു; മൂത്രാശയത്തെ മൂടി, വലിയതും സ്ഥാനം വിട്ടതും, മലദ്വാരത്തോട് ചേർന്ന് ഉയരുന്നു. അവിടെ, വേദന, ചൂട്, തുള്ളൽ, വളർച്ച എന്നിവ അനുഭവപ്പെടുന്നു; മൂത്രാശയം അമർത്തുമ്പോൾ, തുള്ളി തുള്ളിയായി മാത്രം മൂത്രം ഒഴിയുന്നു. ഈ തടസ്സം 'വാതം മൂത്രാശയത്തിൽ' എന്നറിയപ്പെടുന്നു; അതിനെ അതിജയിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്, രണ്ടാമത്തെ, ശക്തമായ വാതം അതിലും ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. വാതം മലാശയവും മൂത്രാശയവും തമ്മിലുള്ള ഇടം പിടിക്കുമ്പോൾ, ഉരുള്പോലെയും കട്ടിയുള്ളതും ഉയർന്നതുമായ കുരുക്കുണ്ടാക്കുന്നു. ഇത് 'വാത-ഉരുള്' എന്നറിയപ്പെടുന്നു; വിഷ്ണുവിന്റെ ചാനലിൽ നിന്നുള്ള വാതം മൂലമാണ് ഇത്; ദോഷമുള്ളതും, പിണഞ്ഞതും, കഠിനവുമായ വാതം മൂത്രാശയത്തിൽ വേദന ഉണ്ടാക്കുന്നു. മൂത്രം തടഞ്ഞു പിടിച്ച്, വാതം ഇടയ്ക്കു നീങ്ങുന്നു, കഠിനത, വളർച്ച, ഭാരവും ഉണ്ടാക്കുന്നു; മൂത്രം കുറച്ച് മാത്രം, അല്ലെങ്കിൽ ഇടയ്ക്കിടെ മാത്രം ഒഴിയുന്നു. ഇത് 'വാത-പിണ്' എന്നറിയപ്പെടുന്നു; കുറച്ച് സമയം മൂത്രം തടഞ്ഞു വച്ചാൽ, പുറത്ത് വരില്ല, അല്ലെങ്കിൽ തടസ്സപ്പെടുന്നു; മൂത്രം ഒഴിഞ്ഞ ശേഷം ചെറിയ വേദന മാത്രം. തടസ്സം മൂലം വാതം തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ, അതു ചുറ്റി ചുറ്റി നീങ്ങുന്നു; അപ്പോൾ, നാഭിക്ക് താഴെയുള്ള താഴ്വര മൂത്രം കൊണ്ട് നിറയുന്നു. അതിനാൽ, ശക്തമായ വേദന, വീർപ്പ്, അശക്തി, മാലിന്യങ്ങളുടെ ശേഖരണം ഉണ്ടാകുന്നു; ഈ മൂത്രം വയറിന്റെ തുറവിന്റെ ദോഷം, അല്ലെങ്കിൽ വാതം മൂലമാണ്. കുറച്ച് മൂത്രം മൂത്രാശയത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ നാഭിയിൽ, ശക്തമായി തടഞ്ഞു വച്ചാൽ, അതു അവിടെ ഒഴിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, പിന്നീട് വേദനയോടെ, അല്ലെങ്കിൽ വേദന ഇല്ലാതെ, പുറത്ത് പോകുന്നു. മൂത്രം ഒഴിയാനുള്ള വഴി തടസ്സപ്പെടുന്നു; വലിയ ലിംഗമുള്ളവരിൽ ഇത് കുറച്ച് നല്ലതാണ്; അകത്തുള്ള മൂത്രാശയത്തിന്റെ വായിൽ, ദാഹം അനുഭവപ്പെടുന്നു, ഒഴുക്ക് സ്ഥിരമായും കുറച്ചും, അപ്രതീക്ഷിതമായും. കല്ല് പോലെയുള്ള വേദനയുള്ള കുരുക്കാണ് 'മൂത്രകുരുക്കി'; മൂത്രം ഒഴിയുകയോ, സ്ത്രീയുമായി സംഭോഗം നടത്തുകയോ ചെയ്തവരിൽ, വാതം ശുക്ലം ഉയർത്തുന്നു. മൂത്രം ഒഴിഞ്ഞ ശേഷം, ശുക്ലം സ്ഥാനം വിട്ടുപോകുമ്പോൾ, മുൻപോ, പിന്നോ പുറത്ത് പോകുന്നു; ഈ ശുക്ലം മൂത്രത്തിൽ 'ചാരവെള്ളം' പോലെയാണ്. വാതം ദുർബലരെയും, ദുഷ്പരിചരണക്കാർക്കും പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ, മലയിൽ വിപരീതം ഉണ്ടാക്കുന്നു, മൂത്രനാൾ തടസ്സപ്പെടുന്നു, അപ്പോൾ മലയും ചേർന്ന് പോകുന്നു. മൂത്രം തുള്ളിയുടെ ഗന്ധം, പിത്തം, പരിശ്രമം, ഉരുള്പോലെയും, പുളിയ ഭക്ഷണങ്ങൾ, വീർപ്പ് എന്നിവ മൂലമാണ് തടസ്സം എന്ന് തിരിച്ചറിയണം. വാതം വർദ്ധിക്കുമ്പോൾ, മൂത്രാശയത്തിലും മൂത്രത്തിലും ചൂട് ഉണ്ടാക്കുന്നു; ആദ്യമായി, മൂത്രം രക്തമോ, പൂർണ്ണമായും രക്ത നിറമോ കാണുന്നു. പുനഃപുനഃ, മൂത്രം ചൂടും, ബുദ്ധിമുട്ടും, ഒഴിയാൻ ബുദ്ധിമുട്ടും; ഇത് 'ചൂട് വാതം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു, പിത്തവും വാതവും മൂത്രാശയത്തിൽ, ക്ഷീണവും ദുർബലതയും ഉള്ള ശരീരത്തിൽ. അവയാൽ, മൂത്രം കുറയുകയും, ശക്തമായ ചൂട് ഉണ്ടാകുകയും, അതിനാൽ അങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു; പിത്തം, കഫം, അല്ലെങ്കിൽ ഇരട്ട, ഇവയെ വാതം അതിജയിക്കുന്നു. പിന്നെ, ബുദ്ധിമുട്ടോടെ, മൂത്രം മഞ്ഞ, ചുവപ്പ്, വെള്ള, അല്ലെങ്കിൽ കട്ടിയുള്ളതായും, എപ്പോഴും ചൂടോടെയും ഒഴിയുന്നു; അതിന്റെ നിറം രോചന, ശംഖ്, അല്ലെങ്കിൽ പൊടി പോലെയാണ്. മൂത്രം ഉണക്കിയതോ, എല്ലാ നിറങ്ങളിലോ ആകുമ്പോൾ, 'മൂത്രദുർബലത' എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെ, മൂത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള രോഗങ്ങൾ വിശദമായി വിവരിക്കപ്പെട്ടു. ഇപ്പോൾ ധന്വന്തരി പറയുന്നു: "ഇനി പ്രമേഹത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ ഞാൻ വിശദീകരിക്കും, സുഷ്രുതാ, കേൾക്കൂ! പ്രമേഹത്തിന് ഇരുപത് വകഭേദങ്ങൾ ഉണ്ട്; പത്ത് കഫത്തിൽ നിന്നാണ്, പിത്തത്തിൽ നിന്നുമാണ്. നാല് വാതത്തിൽ നിന്നാണ്, ആറ് വാതത്തിൽ നിന്നാണ്, കൊഴുപ്പിൽ, മജ്ജയിൽ, കഫത്തിൽ നിന്നുമാണ്. ഹരിദ്രമേഹി ഉരുള്പോലെയും കട്ടിയുള്ളതും, ഹരിദ്രയ്ക്ക് സമാനമായ മൂത്രവും, മലവും കാണുന്നു. വിഷ്ട്രം, മഞ്ജിഷ്ഠമേഹി: മഞ്ജിഷ്ഠം വെള്ളം പോലെയാണ്; വിഷ്ട്രം ചൂട്, ഉപ്പും, ചുവപ്പും; രക്തമേഹത്തിൽ മൂത്രം രക്തം പോലെയാണ്. വസാമേഹി, കൊഴുപ്പ് ചേർന്ന മൂത്രം, കൊഴുപ്പിന് സമാനമായ മൂത്രം, പുനഃപുനഃ; മജ്ജാമേഹി, മജ്ജ ചേർന്ന മൂത്രം, മജ്ജയ്ക്ക് സമാനമായ മൂത്രം, വീണ്ടും വീണ്ടും. ഹസ്തി മത്തം: മൂത്രം ശക്തിയില്ലാതെ ഒഴിയുന്നു, കട്ടിയും കട്ടിയുമാണ്, ആനപോലെയുള്ള പ്രമേഹം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. മധുമേഹി: മൂത്രം തേപ്പനാണ്, രണ്ടു തരത്തിലുണ്ട്, ഘടകങ്ങളുടെ കോപം, ദഹനക്ഷയം, അല്ലെങ്കിൽ വാതം ചാനലുകൾ തടസ്സപ്പെടുത്തുമ്പോൾ. തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ, ദോഷങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ കാരണം ഇല്ലാതെ കാണപ്പെടുന്നു; ചിലപ്പോഴോ ക്ഷീണവും, ചിലപ്പോഴോ പൂർണ്ണതയും, അതിനെ ശമിപ്പിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടും, വൈകിയും. നേരത്തെ പരിചരിക്കാതെ പോയാൽ, എല്ലാം മധുമേഹമായി മാറുന്നു; പ്രമേഹങ്ങളിൽ, മൂത്രം സാധാരണയായി തേപ്പനാണ്. ഇതെല്ലാം മധുമേഹി എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ശരീരത്തിലെ തേപ്പനവുമൂലം; അജീരണം, രുചി നഷ്ടം, ഛർദി, അനിദ്ര, ചുമ, നാസാവാതം എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു.