ഗരുഡപുരാണമ്

ഒരു ദിവസം, മഹർഷി ധന്വന്ത്രിയെ സമീപിച്ച സുഷ്രുതനോടു മഹർഷി രോഗലക്ഷണങ്ങളും അതിന്റെ കാരണങ്ങളും വിശദമായി പറഞ്ഞു. ഒരു രോഗിയ്ക്ക് ജീവൻ വിടുവാൻ നേരിടുന്ന അവസ്ഥയെ അദ്ദേഹം ആദ്യം വിവരിച്ചു. ആ വ്യക്തി വലിയ ദു:ഖകരമായ ശബ്ദത്തോടെ, കാളയെപ്പോലെ ഉണർന്നുപിടഞ്ഞ്, ശ്വാസം വലിച്ച്, കുഴഞ്ഞ്, നിശ്ശബ്ദമായി പിരിയുന്നു. അവന്റെ ജ്ഞാനവും വിവേകവും നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; കണ്ണുകളും മുഖവും ആശ്ചര്യത്തോടെ മാറുന്നു; കണ്ണുകൾ അടുക്കുന്നു, മൂത്രവും മലവും പുറത്തുവരാതെ തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു; വാക്കുകൾ തകർന്നുപോവുന്നു. അവന്റെ തൊണ്ട വീണ്ടും വീണ്ടും വരണ്ടുപോകുന്നു; ചെവികളിലും കപാലത്തിലും തലയിൽ ശക്തമായ വേദന അനുഭവപ്പെടുന്നു. ദീർഘമായും മേലോട്ടു മാത്രം ശ്വാസം പുറത്തുവിടുന്നു; വീണ്ടും ശ്വാസം അകത്തേക്ക് എടുക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. വായിലും ചെവികളിലും കഫം അടിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഗന്ധബോധം കുഴപ്പത്തിലാവുന്നു; കണ്ണുകൾ മേലോട്ടു തിരിഞ്ഞ് ചുറ്റും നോക്കുന്നു. ജീവസ്ഥാനങ്ങൾ ബാധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അവൻ ദു:ഖത്തോടെ നിലവിളിക്കുന്നു; വാക്കുകൾ പുറത്തുവരാതെ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ അപരിചിതമായ ലക്ഷണങ്ങൾ പുറത്തു പ്രകടമാവാം; അവ നിർഭാഗ്യവശാൽ മരണത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ പിന്നാലെ, ധന്വന്ത്രി സുഷ്രുതനോട് പറഞ്ഞു: “ഹിക്കപ്പ് എന്ന രോഗത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും ലക്ഷണങ്ങളും ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം. ഹിക്കപ്പിന് ഒരു കാരണമുണ്ട്; അതിന്റെ ആരംഭലക്ഷണങ്ങൾ, വകഭേദങ്ങൾ, ദേഹഘടനയുമായി അതിനുള്ള ബന്ധം എന്നിവയുണ്ട്. ഭക്ഷണത്തിൽ നിന്നാണ് ഹിക്കപ്പ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. അതിന് മൂലമോ, ഇരട്ടത്വമോ, വലിയതോ എന്നിങ്ങിനെ വകഭേദങ്ങൾ ഉണ്ട്; അശുദ്ധമായ, അതിവേഗം അല്ലെങ്കിൽ അതികമായ ഭക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ആഴമുള്ള വകഭേദവും ഉണ്ടാകാം. വരണ്ടതും കഠിനവുമായ ഭക്ഷണവും പാനീയവും അളവിലധികം കഴിച്ചാൽ, ശ്വാസം മൃദുവായ ശബ്ദത്തോടെ, വിശപ്പിനുശേഷം, ലഘു ഹിക്കപ്പ് സൃഷ്ടിക്കുന്നു. വൈകുന്നേരത്ത് ഭക്ഷണവും പാനീയവും കഴിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഹിക്കപ്പിന് ‘ഇരട്ട’ എന്ന പേരുണ്ട്; അതുപോലെ, അതിവ്യായാമം മൂലം വായുവിൽ അശാന്തി വന്നാൽ ചെറിയ ഹിക്കപ്പ് ഉണ്ടാകുന്നു. കഴുത്തിന്റെ വേരിൽ നിന്നു തുടങ്ങുന്ന, മന്ദഗതിയിലുള്ള, വ്യായാമത്തിൽ വർദ്ധിക്കുന്ന, ഭക്ഷണത്തിനു ശേഷം കുറയുന്ന ഹിക്കപ്പും ഉണ്ട്. നേരത്തെ പറഞ്ഞതുപോലെ, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, ഇരട്ടത്വത്തോടെ, വായിൽ വർദ്ധിച്ചു, ഓരോ തവണയിലും വളരുന്ന ഹിക്കപ്പാണ് മറ്റൊന്ന്. തലയും കഴുത്തും വിറയൽ വരുത്തുന്ന ഹിക്കപ്പ് ‘ഇരട്ട’ വകഭേദം തന്നെയാണ്; അതോടൊപ്പം ഭ്രമം, ഛർദ്ദി, അത്തിയാവൃത്തി, കണ്ണ് ചുറ്റുമറിയൽ എന്നിവയും ഉണ്ടാകും. ശക്തമായ, പുരോഗമിക്കുന്ന ഹിക്കപ്പ് കണങ്കലുകളും കപാലവും താഴ്ത്തുന്നു; കേൾവിയും കാഴ്ചയും ബാധിക്കുന്നു. അത് ശരീരവും വാക്കുകളും കഠിനമാക്കുന്നു; സ്മരണയും ബോധവും നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു; ജീവചാനലുകളിൽ വേദന ഉണ്ടാക്കുന്നു. പിന്നെ, പിൻവശത്തേക്ക് വളയലും വിറയലുമുണ്ടാകുമ്പോൾ ‘വലിയ ഹിക്കപ്പ്’ വരുന്നു; അതിന് ശക്തമായ വേദനയും, വലിയ ശബ്ദവും, അതിവേഗവും ശക്തിയും ഉണ്ടാകും. അത് വയറ്റിൽ നിന്നോ നാഭിയിൽ നിന്നോ ഉത്ഭവിക്കാം. ഈ വകഭേദം വലിയ ഉമ്മയിടലും ജഡതയും വരുത്തുന്നു; ആഴമുള്ള കാരണത്തിൽ നിന്നുള്ള ഹിക്കപ്പ് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടോടെ ശമിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ആദ്യ രണ്ട് വകഭേദങ്ങളിൽ, മറ്റുള്ളവയെ ഒഴിവാക്കണം; ശക്തമായ വകഭേദം എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും കാണിക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് വൃദ്ധരിലും ഭോഗാസക്തരിലും. രോഗം മൂലം ദേഹം ക്ഷയിച്ചവനും ഭക്ഷണക്കുറവിൽ ക്ഷയിച്ചവനും മറ്റ് രോഗങ്ങൾ ഭേദമാകാം; എന്നാൽ അവൻ അശാന്തമായി പ്രവർത്തിച്ചാൽ, ഹിക്കപ്പും ശ്വാസക്കുറവും മരണസമയത്ത് ഉറച്ചു നിൽക്കുന്നതുപോലെ മാറും. ഇതിനുശേഷം, ധന്വന്ത്രി യക്ഷ്മ എന്ന രോഗത്തിന്റെ ഉത്ഭവം വിശദീകരിച്ചു: “യക്ഷ്മ എന്ന രോഗം അനേകം അനുബന്ധരോഗങ്ങൾക്കൊപ്പം, പലവിധ രോഗാവസ്ഥകൾക്കും മുൻപായി വരുന്നു. ഇതിന് രാജയക്ഷ്മ, ക്ഷയ, ശോഷ, രോഗാധിപതി എന്നിങ്ങനെ പേരുകളുണ്ട്. പുരാതനകാലത്ത് ഇത് നക്ഷത്രരാജാവിനെയും, ദ്വിജന്മാരെയും ബാധിച്ചിരുന്നു. ‘രാജ’ എന്നതും ‘യക്ഷ്മ’ എന്നതും ഉണ്ടായതിനാൽ അതിന് രാജയക്ഷ്മ എന്നാണ് പേര്. ദേഹവും ജീവരസങ്ങളും ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ ക്ഷയ എന്ന പേരും ലഭിച്ചു. ദ്രവങ്ങൾ ഉണങ്ങുന്നതിനാൽ ശോഷ എന്നും വിളിക്കുന്നു. രോഗങ്ങളിൽ രാജാവുപോലെ ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നതിനാൽ ‘രോഗാധിപതി’ എന്ന പേരും ഉണ്ട്. അശാന്തമായ പ്രവർത്തനം, സ്വാഭാവിക വൃത്തി തടയൽ, വീര്യ-ബല-സ്നിഗ്ധതയുടെ ക്ഷയം, ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളിൽ അനിയമം—ഇവയാണ് മുഖ്യകാരണങ്ങൾ. ഇതു മൂലം വായു പ്രചോദിതമാകുന്നു; പിത്തം ശരീരമാകമാനമായി അശാന്തമാകുന്നു. ഇത് ശരീരത്തിലെ സന്ധികളിലേക്ക് കടന്ന്, നാഡികളെ അമർത്തുകയും, ചാനലുകൾ തടയുകയോ, അതികമായി ദ്രവങ്ങൾ പുറത്താക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു. ശരീരത്തിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗത്തും മേലും താഴെയും അക്ഷരങ്ങൾക്കിടയിലും, ഹൃദയത്തിലും വേദനയുണ്ടാകും; കടുത്ത പിണ്ഡശ്വാസവും ജ്വരം കൂടും. വായിൽ അതികമായ ലാളം, മധുരം, മൃദുത്വം, അഗ്നിമന്ദ്യം, ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളിലേക്കുള്ള ആഗ്രഹം, ശുദ്ധ-അശുദ്ധം ഒരുപോലെ കാണൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകും. ഭക്ഷണവും പാനീയവും പലപ്പോഴും ഈച്ച, പുല്ല്, രോമം എന്നിവ കൊണ്ടു മലിനമാകുന്നു; ഛർദ്ദി, ഛർദ്ദിവൃത്തി, രുചിനഷ്ടം, കുളിച്ചിട്ടും ക്ഷീണം എന്നിവ അനുഭവപ്പെടും. കൈകൾ, തോളുകൾ, നെഞ്ച്, കാലുകൾ, വായ്, വയറ്, കണ്ണുകൾ എന്നിവ അതിവൈരൂപ്യത്തിൽ വെളുപ്പും വരും; കൈകളിൽ ചവുട്ടുപോലെയുള്ള വേദനയും, നാവിൽ ദഹനം, ശരീരത്തിൽ വിരൂപതയും കാണാം. സ്ത്രീകളോടും മദ്യത്തോടും മാംസത്തോടും ആസക്തിയും, വിരക്തിയും, തല മൂടി വെക്കലും, നഖം, രോമം, അസ്ഥി വളർച്ചയും, സ്വപ്നത്തിൽ പീഡനവും ഉണ്ടാകും. വീഴുന്നുവെന്ന്, നായ്ക്കളെയും പാമ്പുകളെയും ഭൂതങ്ങളെയും വന്യജീവികളെയും പക്ഷികളെയും കാണുന്ന സ്വപ്നങ്ങൾ, രോമം, അസ്ഥി, തവിട്, ചാരം എന്നിവയുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ കയറിയെന്നു കാണുന്ന സ്വപ്നങ്ങൾ, മരുഭൂമികളും ശൂന്യഗ്രാമങ്ങളും, ഉണങ്ങുന്ന വെള്ളവും, ആകാശത്തിൽ പ്രകാശവും, കാട്ടുതീയും, കത്തുന്ന വൃക്ഷങ്ങളും കാണുന്ന സ്വപ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. മൂക്കടച്ചിലും, ശ്വാസക്കുറവും, ചുമയും, ശബ്ദക്ഷയവും, തലവേദനയും, വിശപ്പില്ലായ്മയും, മേലോട്ടുള്ള ശ്വാസം ഉണങ്ങലും, വയറ്റിൽ നിന്നുള്ള ഛർദ്ദിയും ഉണ്ടാകും. വലതുവശത്ത് വേദനയും സന്ധികളിൽ ജ്വരവും ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ഈ പതിനൊന്ന് ലക്ഷണങ്ങൾ രാജയക്ഷ്മയിൽ പ്രകടമാകും. അനുബന്ധരൂപത്തിൽ കഴുത്ത് നശിപ്പിക്കുന്ന വേദന, ഉമ്മ, ശരീരവേദന, തുപ്പൽ, അഗ്നിമന്ദ്യം, വായിൽ ദുർഗന്ധം എന്നിവയും കാണാം. വായു (വാതം) മൂലം തല-വശവേദന, ശരീരവേദന, കഴുത്ത് തടയൽ, ശബ്ദക്ഷയം; പിത്തം മൂലം കാലിൽ, തോളിൽ, കൈയിൽ വേദന, ദഹനം, അതിസാരം, രക്തം ഛർദ്ദി, ദുർഗന്ധം, ജ്വരം, ഭ്രമം; കഫം മൂലം വിശപ്പില്ലായ്മ, ഛർദ്ദി, ചുമ, നെഞ്ച് ഭാരവും മേലോട്ടുള്ള ഭാരവും ഉണ്ടാകും. അതിനൊപ്പം അതികമായ ലാളം, മൂക്കിൽ ദ്രവം, ശ്വാസക്കുറവ്, ശബ്ദക്ഷയം, അഗ്നിമന്ദ്യം; ദോഷങ്ങൾ മൂലം അഗ്നി ക്ഷയിക്കുകയും, വീക്കം, പാളി, കഫം വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യും. ചാനലുകൾ തടഞ്ഞു, ധാതുക്കൾ ക്ഷയിച്ചാൽ മനസ്സിൽ ദഹനം വരും; ഇതുപോലെ മറ്റു അനേകം രോഗാവസ്ഥകളും ഉണ്ടാകും.” ഇങ്ങനെ മഹർഷി ധന്വന്ത്രി രോഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങളും അവയുടെ കാരണങ്ങളും സുഷ്രുതനോട് ഉത്സാഹത്തോടെ വിശദീകരിച്ചു.