രോഗത്തിന്റെ കാലം എങ്ങനെ നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിനെപ്പറ്റി ആദ്യം വിശദീകരിക്കുന്നു: രോഗം ഉണ്ടാകാൻ കാരണങ്ങൾ മുഴുവനോ ഭാഗികമായോ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ശക്തിയും ദൗർബല്യവും, ദിവസം, രാത്രി, ഭക്ഷണശേഷം തുടങ്ങിയ ഘട്ടങ്ങൾ അനുസരിച്ച് രോഗം നിലനിൽക്കുന്നു. ഇതോടെ "കാരണം" എന്ന ആശയം വിശദീകരിച്ചിരിക്കുകയാണ്; ഇതിൽ കൂടുതൽ വ്യാസൻ പഠിപ്പിക്കും. എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും കാരണമായത് ദോഷങ്ങളുടെ (വാത, പിത്ത, കഫ) അതിക്രമമാണ്. ഈ ദോഷങ്ങൾ അതിക്രമിക്കാൻ കാരണമായ തെറ്റായ ഉപയോഗങ്ങൾ മുൻപ് വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്; മൂന്ന് ദോഷങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള തെറ്റായ സംയോജനങ്ങൾ മുൻപ് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ദോഷങ്ങൾ അതിക്രമിക്കാൻ, കയ്പ്പുള്ള, കുരുമുളക് പോലുള്ള, കഷായം, പുളി, ഉണക്കിയ, അൽപമായ ഭക്ഷണങ്ങൾ കൂടുതൽ ഉപയോഗിച്ചാൽ, ഓടൽ, ഉല്ലാസം, രാത്രിയിൽ ഉണർന്നിരിക്കുക, വലിയ ശബ്ദം സംസാരിക്കുക എന്നിവയാൽ വാതം അതിക്രമിക്കുന്നു. അതിക്രമമായ പ്രവർത്തനം, ഭയം, ദുഃഖം, ഉത്കണ്ഠ, വ്യായാമം, ലൈംഗിക പ്രവർത്തനം, വേനൽക്കാലം കഴിഞ്ഞ് ഭക്ഷണം കഴിക്കൽ എന്നിവയാൽ വാതം കൂടുതൽ ഉണരുന്നു. പിത്തം അതിക്രമിക്കാൻ, കുരുമുളക്, ഉപ്പ്, കഷായം, ചൂട്, കുരുമുളക് പോലുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ, കോപം, കിടുക്കം, ശരത്കാലം, ഉച്ച, അർദ്ധരാത്രി എന്നിവ കാരണമാകുന്നു. കഫം അതിക്രമിക്കാൻ, മധുരം, പുളി, ഉപ്പ്, എണ്ണ, ഭാരം, ശീതളത, വായിൽ രുചി നൽകുന്ന, ഉറക്കം കൊണ്ടുവരുന്ന, ദഹനം ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്ന, പകൽ അല്ലെങ്കിൽ ഉറക്കത്തിന് മുൻപ് കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണങ്ങൾ, ഭക്ഷണശേഷം ബലപ്രയോഗം കൊണ്ട് ഛർദി ചെയ്യൽ, ദഹനം പൂർത്തിയാകാത്തപ്പോൾ ഛർദി ചെയ്യൽ, പ്രത്യേകിച്ച് രാവിലെ, രാത്രി തുടങ്ങിയ തെറ്റായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കഫം അതിക്രമിക്കുന്നു. ഇവയെല്ലാം ഒരുമിച്ച് ചേർന്നാൽ സംയുക്ത രോഗം ഉണ്ടാകുന്നു; അപ്രകൃതമായ, ദഹനം പൂർത്തിയാകാത്ത, അനിയമിതമായ, പരസ്പരം വിരുദ്ധമായ ഭക്ഷണങ്ങൾ കഴിച്ചാൽ ഇതുപോലും സംയുക്ത ദോഷം ഉണരുന്നു. കുഴഞ്ഞു പോയ വീഞ്ഞ്, വെള്ളം, ഉണക്കിയ പച്ചക്കറികൾ, ചെടികൾ, എണ്ണക്കടല, പുഴു പിടിച്ച മാംസം, ഉണക്കിയ, ക്ഷീണിച്ച മീൻ എന്നിവയും ദോഷങ്ങളെ അശാന്തമാക്കുന്നു. ഇപ്പോഴും മറ്റു ഭക്ഷണങ്ങൾ, ദോഷങ്ങൾ അശാന്തമാക്കുന്നവ, ദേഹത്തിലെ ദുഷിതമായ ധാതുക്കൾ, വാതം അശാന്തമാകുന്ന ഘട്ടങ്ങൾ, കലഹം, ഭ്രാന്ത്, ഉത്കണ്ഠ എന്നിവയാൽ ദോഷങ്ങൾ അശാന്തമാകുന്നു. ദുഷിതമായ ഭക്ഷണം, അധികം കഫം, ജനന സമയത്ത് ഗ്രഹദോഷം, തെറ്റായ പ്രവർത്തനം, പാപത്തിൽ ഏർപ്പെടൽ, സ്ത്രീകളിൽ പ്രസവത്തിൽ അനിയമിതത്വം, തെറ്റായ ചികിത്സ എന്നിവയാൽ ദോഷങ്ങൾ ഉണരുന്നു. ഈ രോഗങ്ങൾ മൂലം ദോഷങ്ങൾ അശാന്തമാകുമ്പോൾ, അവ രോഗനടയിൽ പോകുമ്പോൾ, ദോഷങ്ങൾ ശരീരത്തിൽ വേഗത്തിൽ അശാന്തമാകുന്നതിനാൽ, ഉടൻ തന്നെ രസായന ചികിത്സ സ്വീകരിക്കണം. ഇതിന്റെ ശേഷം ധന്വന്തരി ജ്വരത്തിന്റെ ഉത്ഭവം വിശദീകരിക്കുന്നു: എല്ലാ ജ്വരങ്ങൾക്കും ഉത്ഭവം മനസ്സിലാക്കാൻ, ജ്വരമാണ് രോഗങ്ങളുടെ അധിപൻ, പാപം, മരണത്തിന്റെ രാജാവ്, ദേഹത്തെ തിന്നുകൂടുന്നവൻ, അവസാനിപ്പിക്കുന്നവൻ; ജ്വരം ഉദ്രയുടെ കോപത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്, ദക്ഷയുടെ യാഗം നശിപ്പിച്ചപ്പോൾ. ഈ ജ്വരം, ദഹനം, കിടുക്കം നിറഞ്ഞത്, അപ്രകൃതമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചത്, ഭയാനകവും, അനേകം പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നതും, എല്ലാ ജീവികളിലും വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ പ്രകടമാകുന്നതുമാണ്. ആനകളിൽ പാകല, കുതിരകളിൽ അഭിതാപ, കഴുതകളിൽ അലർക, നായകളിൽ കുക്രുര; മേഘങ്ങളിൽ ഇന്ദ്രമദ, വെള്ളത്തിൽ നീലിക, പ്രകാശമുള്ള ഔഷധങ്ങളിൽ ജ്യോതി, ഭൂമിയിൽ ഊഷര എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു. കഫം അതിക്രമിച്ചാൽ, ഛർദി, കഫം, കഫം, കഠിനത, തണുപ്പ്, ചർമ്മത്തിലും അങ്കങ്ങളിൽ പൊട്ടലുകൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു. ഓരോ കാലത്തും ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉത്ഭവിക്കുകയും, വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; കാരണം പറഞ്ഞതുപോലെ സമന്വയം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അതിന്റെ വിരുദ്ധം ശമനം നൽകുന്നു. ഭക്ഷണത്തിൽ താത്പര്യം നഷ്ടപ്പെടൽ, ദഹനം ബുദ്ധിമുട്ടൽ, stiffness, മന്ദത, ഹൃദയത്തിൽ കിടുക്കം, ദഹനം തെറ്റുക, ഉറക്കം, ക്ഷീണം, വയറ്റിൽ പടയാളം, വേദന, ദോഷങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനക്ഷമത ഇല്ലായ്മ എന്നിവ ലക്ഷണങ്ങളാണ്. അധികം കഫം, ഛർദി, വിശപ്പ് ഇല്ലായ്മ, വായിൽ രുചി ഇല്ലായ്മ, വ്യക്തത, ചൂട്, അങ്കങ്ങൾ ഭാരം, സ്ഥിരം മൂത്രം എന്നിവ ദഹനം പൂർത്തിയായ ഭക്ഷണത്തിനോ, അസ്വസ്ഥതയ്ക്കോ ലക്ഷണമല്ല; ഇതൊക്കെ ദഹനം പൂർത്തിയാകാത്ത ജ്വരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്. വിശപ്പ്, ഉണക്കിയതും, അങ്കങ്ങളുടെ ഭാരം കുറഞ്ഞതും, ജ്വരത്തിന്റെ സ്നിഗ്ധതയും, എട്ടു ദിവസത്തിന് ശേഷം ദോഷങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനക്ഷമതയും, ദഹനം പൂർത്തിയായ ജ്വരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്. ജ്വരം അതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കൊണ്ടോ, സമ്പർക്കം കൊണ്ടോ, പകരുമ്പോൾ, തലവേദന, ബോധം നഷ്ടപ്പെടൽ, ഛർദി, ശരീരത്തിൽ കിടുക്കം, വായും തൊണ്ടയും ഉണക്കിയതും, രുചി ഇല്ലായ്മ, സന്ധിവേദന, ഉറക്കം ഇല്ലായ്മ, ബോധം തെറ്റുക, രോമാഞ്ചം, yawning, അധികം സംസാരിക്കൽ എന്നിവ വാതം, പിത്തം മൂലമാണ്. ചൂട് ഇല്ലായ്മ, വിശപ്പ് ഇല്ലായ്മ, സന്ധി, തലവേദന, തുപ്പൽ, ശ്വാസം ബുദ്ധിമുട്ടൽ, കഫം, പല്ലർ, തണുപ്പ്, stiffness, കണ്ണിൽ ഇരുണ്ടതും, dizziness, ഉറക്കം എന്നിവ കഫം, വാതം മൂലമുള്ള ജ്വരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്. തണുപ്പ്, stiffness, വിയർപ്പ്, കിടുക്കം, അസ്ഥിരത, ദാഹം, കഫം, പിത്തം പ്രവർത്തനം, ബോധം തെറ്റുക, ഉറക്കം, വായിൽ കട്ടയും കഷായവും — ഇവ കഫം, പിത്തം മൂലമുള്ള ജ്വരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ. സർവ്വലക്ഷണങ്ങൾ അറിയുന്നവൻ, ജ്വരത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും കിടുക്കം അനുഭവിക്കുന്നു; അതിനുശേഷം തീവ്രമായ ഉറക്കം, പകൽ ഉണർന്നിരിക്കൽ, രാത്രി ഉറക്കം ഇല്ലായ്മ ഉണ്ടാകുന്നു. എപ്പോഴും ഉറക്കം ഉണ്ടാകാം, അഥവാ ഇല്ല; വിയർപ്പ് അധികം ഉണ്ടാകാം, അല്ലെങ്കിൽ ഇല്ല; പാടൽ, നൃത്തം, ചിരി തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായ നിലയിൽ നിന്നു മാറുന്നു. കണ്ണുകൾ കണ്ണീരും, അശുദ്ധവും, ചുവപ്പും, ചുണ്ടു, കനൽ, തല, സന്ധി, അസ്ഥി, dizziness എന്നിവ വേദനിക്കുന്നു. ചെവികൾ മുഴക്കുന്നു, വേദനിക്കുന്നു, അതീവ തണുപ്പുണ്ട്, അല്ലെങ്കിൽ ഇല്ല; നാവു കനൽ, കഠിനം, ഭാരം, അങ്കങ്ങൾ ദൗർബല്യവും കുലുങ്ങലും. രക്തവും പിത്തവും തുപ്പുന്നു, തല കുലുങ്ങുന്നു, തീവ്ര ദാഹം; ശരീരത്തിൽ കറുത്ത, ചുവന്ന പാടുകളും വൃത്തങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. ഹൃദയത്തിൽ വേദന, സ്ഥിരം മലമൂത്രം, കുറവ് അല്ലെങ്കിൽ അധികം ദ്രവം പുറപ്പെടുന്നു, വായിൽ എണ്ണ, ദൗർബല്യം, ശബ്ദം കുരുക്കൽ, ബോധം തെറ്റിയ സംസാരിക്കൽ. ദോഷങ്ങൾ ദീർഘകാലം പാകം ചെയ്യുന്നു, സ്ഥിരം ഉറക്കം, തൊണ്ടയിൽ കാക്കയുടെ ശബ്ദം; ദോഷങ്ങൾ ഒറ്റക്കായി അശാന്തമാകുമ്പോൾ, ജീവശക്തി നശിപ്പിക്കുന്നു. വാതം തൊണ്ടയിൽ തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ, പിത്തം അകത്ത് അടിച്ചുപിടിക്കുമ്പോൾ, ലൈംഗികതയോ ഉല്ലാസമോ കഴിഞ്ഞു, പുറത്ത് പോകാനായി ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, കണ്ണ് മഞ്ഞയാകുന്നു; ഇത് സംയുക്ത ദോഷം മൂലമുള്ള ജ്വരത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ദോഷങ്ങൾ വർദ്ധിക്കുകയും, ദഹനാഗ്നി നഷ്ടപ്പെടുകയും, എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും കാണപ്പെടുമ്പോൾ, സംയുക്ത ദോഷം മൂലമുള്ള ജ്വരം അശാന്തമാക്കാൻ കഴിയില്ല; അല്ലെങ്കിൽ അതീവ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതെങ്കിലും ശമിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. മറ്റിടങ്ങളിൽ, സംയുക്ത ദോഷം മൂലമുള്ള ജ്വരം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, പിത്തം വേറേ സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ, ചർമ്മത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ വയറ്റിൽ കിടുക്കം ഉണ്ടാക്കുന്നു, മുൻപ് അല്ലെങ്കിൽ ശേഷം. വാതം, കഫം സംയുക്തമായാൽ തണുപ്പ്; കിടുക്കം പോലുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ അതീവ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. തണുപ്പ് ആരംഭത്തിൽ പിത്തം ഉണരുന്നു; കഫം കൂടുമ്പോൾ ചർമ്മത്തിൽ ഉഴിച്ചും ഉണക്കിയതും കാണപ്പെടുന്നു. പിത്തം ശമിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ബോധം നഷ്ടപ്പെടൽ, മദ്യം, ദാഹം ഉണരുന്നു; കിടുക്കം തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ തുടങ്ങുമ്പോൾ, മന്ദത, lethargy, ഛർദി എന്നിങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ ഉണരുന്നു. ജ്വരം നാലുവിധമാണ്: പുറം പരിക്കിൽ നിന്ന്, സമ്പർക്കത്തിൽ നിന്ന്, ശാപത്തിൽ നിന്ന്, മന്ത്രത്തിൽ നിന്ന്; പരിക്കിൽ നിന്നുള്ള ജ്വരം കിടുക്കം പോലുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. വ്യായാമത്തിൽ, വാതം രക്തം അശാന്തമാക്കുന്നു, വേദന, ദുഃഖം, വർണ്ണം മാറൽ, വേദനയോടു കൂടിയ ജ്വരം ഉണരുന്നു. ജ്വരം, ഭ്രാന്ത്, ഔഷധം, വിഷം, കോപം, ഭയം, ദുഃഖം, ആഗ്രഹം എന്നിവയിൽ നിന്നുമാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. ഇതിൽ, അപ്രത്യക്ഷമായ ഭ്രാന്ത് അല്ലെങ്കിൽ സമ്പർക്കം, ഔഷധത്തിന്റെ ഗന്ധം കൊണ്ടും ഉണ്ടാകാം; ഔഷധത്തിന്റെ ഗന്ധം മൂലം ബോധം നഷ്ടപ്പെടൽ, തലവേദന, ഛർദി, ക്ഷീണം ഉണരുന്നു. ഇങ്ങനെ, ദോഷങ്ങൾ അശാന്തമാകുന്ന വിധം, രോഗങ്ങൾ, ജ്വരത്തിന്റെ ഉത്ഭവം, ലക്ഷണങ്ങൾ, അതിന്റെ വ്യത്യാസങ്ങൾ, കാലം, ചികിത്സ എന്നിവ സ്നേഹപൂർവ്വം, ഭക്തിയോടെ, മഹാരോഗങ്ങളുടെ ഈ ദൈവിക കഥയിൽ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.