ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർക്ക് ഇരുമ്പ് പാത്രങ്ങൾ, ഉഴുന്ന്, പയർ, കടല, ചോളം, പലതരം പച്ചക്കറികൾ, തേൻ തുടങ്ങിയ ഭക്ഷണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. പൂക്കൾ, ആഭരണങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, ധൂപം, സുഗന്ധതൈലങ്ങൾ, പല്ലുതേക്കൽ, കജൽ എന്നിവയും ഉപവാസത്തിൽ അശുദ്ധമാകും. പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉത്പന്നങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ദന്തകഷ്ടം ഉപയോഗിച്ച് പല്ലുതേക്കണം, രാവിലെ പ്രതിജ്ഞ പാലിക്കണം; ആവർത്തിച്ച് വെള്ളം കുടിക്കുകയോ, പാനുകൊടുക്കുകയോ ചെയ്താൽ പ്രതിജ്ഞ ഭംഗം ചെയ്യും. ഉപവാസത്തിൽ പകൽ ഉറക്കം, ലൈംഗിക ബന്ധം എന്നിവയും അശുദ്ധി വരുത്തും. ക്ഷമ, സത്യനിഷ്ഠ, കരുണ, ദാനം, ശുദ്ധി, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം എന്നിവ അനുഷ്ഠിക്കണം. ദേവതാരാധന, അഗ്നിഹോത്രം, സന്തോഷം, അകൃത്യം എന്നിവയും എല്ലാ പ്രതിജ്ഞകൾക്കും പൊതുവായ ധർമങ്ങളാണ്. നക്ഷത്രങ്ങൾ കാണൽ, രാത്രിയിലും പകൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കൽ, ഒരു പാല പശുവിന്റെ മൂത്രം, അര വിരൽ നീളമുള്ള പശുവിന്റെ ചാണകം എന്നിവ നൽകേണ്ടതാണ്. ഏഴു പാല പാലും, മൂന്ന് പാല തൈരും, ഒരു പാല നെയ്യും, ഒരു പാല കുശജലവും നൽകണം. ഗായത്രീയും ഗന്ധേതി സ്തോത്രവും ജപിച്ച്, തൈരും "തേജോസി" എന്ന ആഹ്വാനത്തോടെ ദേവതയെ സമർപ്പിച്ച് ബ്രഹ്മകൂർച വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം. അഗ്നിസ്ഥാപനം, അഭിഷേകം, യാഗങ്ങൾ, വ്രതങ്ങൾ, പശുവിനെ വിടുക, മുണ്ഡനം, യജ്ഞോപവീതം എന്നിവ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. അശുദ്ധമായ മാസത്തിൽ ശുഭകൃത്യകളും അഭിഷേകവും ഒഴിവാക്കണം; അമാവാസ്യ മുതൽ അമാവാസ്യ വരെ 30 ദിവസമാണ് ചന്ദ്രമാസം. സൂര്യൻ രാശി മാറുമ്പോൾ 27 ദിവസമാണ് സൌരമാസം; വിവാഹങ്ങൾക്കും യാഗാരംഭത്തിനും സൌരമാസം, വ്രതങ്ങൾക്കു ചന്ദ്രമാസം. അഗ്നിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദ്വിതീയങ്ങൾ, ആറു ഋഷികൾ, വാസു, ആന്ധ്ര ദിനങ്ങൾ, രുദ്രസമയത്തുള്ള ദ്വാദശി, ചതുര്ദശി, പൗർണമി എന്നിവ നിർദ്ദിഷ്ടമായിരിക്കുന്നു. പ്രതിപതിയും അമാവാസ്യയും ഒന്നിച്ചാൽ അത്യുത്തമഫലം ലഭിക്കും; എന്നാൽ ഈ സംയോജനം മുൻപുണ്ടാക്കിയ പുണ്യം നശിപ്പിക്കും. സ്ത്രീകൾക്ക് രക്തസ്രാവം വ്രതം തടയും; മറ്റ് ദാനങ്ങൾ ചെയ്യാമെങ്കിലും ശരീരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ സ്വയം ചെയ്യണം. ക്രോധം, അലസത, ലോഭം എന്നിവ മൂലം വ്രതം ഭംഗം വരുത്തിയാൽ മൂന്നു ദിവസം ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കുകയും മുണ്ഡനം ചെയ്യുകയും വേണം. ശരീരശക്തി ഇല്ലെങ്കിൽ പുത്രന്മാരോ മറ്റാരോ വ്രതം നടത്താം; ബ്രാഹ്മണൻ വ്രതത്തിൽ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ വെള്ളം മുതലായ പരിചരണം നൽകണം. ഇനി ബ്രഹ്മാവ് വ്യാസനോട് പറയുന്നു: "വ്രതങ്ങൾ ആദ്യം പ്രതിപതിയിൽ തുടങ്ങുന്നു. ശിഖി വ്രതം വൈശ്വാനരപദം നേടാൻ സഹായിക്കും. ആദ്യദിനം ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കണം, അവസാനം കറുത്ത പശുവിനെ ദാനം ചെയ്യണം. ചൈത്രത്തിൽ ആരംഭിച്ച് ബ്രഹ്മാവിനെ സുഗന്ധമുള്ള പൂക്കൾ, അർപ്പണങ്ങൾ, മാലകൾ, മനോഹരമായ സമ്മാനങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് ആരാധിക്കണം. ഹവികൾ അർപ്പിച്ച് ദേവതയെ ആരാധിച്ചാൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പൂർത്തിയാകും. കാർത്തിക മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ അഷ്ടമിയിൽ ഒരു വർഷം പൂക്കൾ സമർപ്പിക്കണം. പൂക്കളും മറ്റ് അർപ്പണങ്ങളും നൽകി സൗന്ദര്യം നേടുന്നു. ശ്രാവണത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ തൃതീയയിൽ ശ്രീധരനെ ധനസഹിതം ആരാധിക്കണം. ശൂന്യമായ കിടക്കയിൽ പൂജ ചെയ്ത്, അതിന്റെ ഫലം ദ്വിജനു സമർപ്പിച്ച് കിടക്കയും ദാനം ചെയ്യണം; 'ശ്രീധരായ നമഃ, ശ്രീയെ നമസ്കാരം' എന്നു പ്രാർത്ഥിക്കണം. തൃതീയദിനത്തിൽ ഉമ, ശിവ, അഗ്നി എന്നിവരെ ആരാധിക്കണം; പാചകഭക്ഷ്യവും ദമനകപൂവുമാണ് നൈവേദ്യം. ചൈത്രം തുടങ്ങുമ്പോൾ ഉമ പറയുന്ന ഫലം ലഭിക്കും; ഫാൽഗുണം മുതൽ തൃതീയയിൽ ഉപ്പു ഒഴിവാക്കുന്നവർക്ക് അനുഗ്രഹം ലഭിക്കും. വ്രതം പൂർത്തീകരിച്ചാൽ കിടക്കും ഉപകരണങ്ങളുമുള്ള വീട് ദാനമായി നൽകി ബ്രാഹ്മണദമ്പതികളെ ആദരിച്ച് 'ഭവാനി പ്രസന്നരാകട്ടെ' എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ഗൗരിയുടെ ലോകത്തിൽ ശാശ്വതമായി വസിക്കുകയും പരമമംഗല്യവും നേടുകയും ചെയ്യും. ഗൗരി, കാളി, ഉമ, ഭദ്ര, ദുർഗാ, കാന്തി, സർസ്വതി, മംഗളാ, വൈഷ്ണവി, ലക്ഷ്മി, ശിവാ, നാരായണി എന്നിങ്ങനെ കൃത്യക്രമത്തിൽ, ചന്ദ്രപഥത്തിലെ തൃതീയയിൽ വ്രതം ആരംഭിച്ചാൽ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും മാറി അനുഗ്രഹങ്ങൾ ലഭിക്കും. ശുക്ലപക്ഷ മാഘത്തിലെ ചതുര്ഥിയിൽ ഉപവാസവും വ്രതവും അനുഷ്ഠിച്ച് തിലം ബ്രാഹ്മണനു ദാനം ചെയ്ത് തിലജലം കഴിക്കണം. രണ്ട് വർഷം ഈ വ്രതം പൂർത്തിയാക്കുമ്പോൾ നിരന്തരമായ ഫലപ്രാപ്തി ലഭിക്കും. 'ഗഃ സ്വാഹാ' എന്നത് പ്രധാന മന്ത്രം, പ്രണവം കൂടെ ചേർക്കണം. 'ഗ്ലൈം ഗ്ലാം' ഹൃദയത്തിനും, 'ഗാം ഗീം ഹൂം ഹ്രീം ഹ്രീം' തലക്കും കിരീടത്തിനും, 'ഗൂം' കാവചത്തിനും, 'ഗോം' കണ്ണുകൾക്കും, ആഹ്വാനത്തിനും ഉപയോഗിക്കണം. ആഗമനത്തിന് 'ഓൽകായ', സംഘത്തിനു 'ഗണന്ധോൽകഃ', പൂക്കൾക്കു 'പുഷ്പോൽകോ', ധൂപത്തിന് 'ധൂപകോൽകകഃ', ദീപത്തിന് 'ദീപോൽകായ', മഹാനൈവേദ്യത്തിന് 'മഹോൽകായ', യാഗത്തിനും വിപത്തുകൾ നീക്കുന്നതിനും ഈ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കണം. സിദ്ധിക്കായി 'സിദ്ധോൽകായ', ഗായത്രീയുടെ ന്യാസം അംഗുലിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കണം; 'ഓം, വളഞ്ഞ തുമ്പുള്ള മഹാകർണ്ണനായവനെ ധ്യാനിക്കുന്നു; ദന്തി നമ്മെ പ്രചോദിപ്പിക്കട്ടെ' എന്നു ജപിക്കണം. ഈ സംഘങ്ങളെ തിലം, ഹവികൾ എന്നിവ നൽകി ആരാധിക്കണം; ഗണനു, ഗണപതിക്കും കൂഷ്മാണ്ഡകർക്കും 'സ്വാഹാ' അർപ്പിക്കണം. അമോഹോൽക, ഏകദന്ത, ത്രിപുരസംഹാരസ്വരൂപം എന്നിവരെയും 'ഓം, കറുത്ത പല്ലുള്ള, ഉഗ്രമുഖനായ, വിറയക്കുന്നവനേ നമഃ' എന്നും പദ്മദംഷ്ടായ്ക്ക് 'സ്വാഹാ' എന്നും അർപ്പിക്കണം. അവസാനത്തിൽ ഗണസംഘത്തിൽ നൃത്തമുദ്രയും കൈക്ലാപ്പും ചിരിയും അനുഷ്ഠിച്ചാൽ മംഗലഫലവും കൂടുതൽ ലഭിക്കും. മാർഗശീർഷത്തിലെ ശുക്ലചതുര്ഥിയിൽ ഒരു വർഷം ഗണത്തെ ആരാധിച്ചാൽ ജ്ഞാനം, ധനം, പ്രശസ്തി, ദീർഘായുസ്, സന്താനങ്ങൾ എന്നിവ ലഭിക്കും. തിങ്കളാഴ്ച്ചയായ ചതുര്ഥിയിൽ ഉപവാസവും ഗണപതിപൂജയും നടത്തി ജപവും ഹോമവും ചിന്തനവും ചെയ്താൽ സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും നേടാം. ശുക്ലചതുര്ഥിയിൽ ഖണ്ഡം, ലഡ്ഡു, മോദകം എന്നിവ അർപ്പിച്ച് ഗണപതിയെ ആരാധിച്ചാൽ എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീങ്ങി ആഗ്രഹങ്ങൾ സഫലമാകും. പുത്രാദികൾക്കും ദമനകപൂവിനോടൊപ്പം ദമനകചതുര്ഥിയിൽ 'ഓം ഗണപതയേ നമഃ' എന്നു ജപിച്ച് ചതുര്ഥി അവസാനിക്കുന്നവരെ ആരാധിക്കണം. ഏത് മാസമായാലും ഹോമം, ജപം, സ്മരണം ചെയ്താൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പൂർത്തിയാകും, എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീങ്ങും. വിനായകനെ ഈ നാമങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ആരാധിക്കുന്നവൻ പരമപദവും സ്വർഗ്ഗസുഖവും മോക്ഷവും നേടും.