ഒരു ദിവസം മഹർഷി വ്യാസൻ പുണ്യഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, ധർമത്തിന്റെ ഗൂഢതത്വങ്ങൾക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചു. അപ്പോൾ മഹാനായ ബ്രഹ്മാവ് അദ്ദേഹത്തോട് ഉപദേശങ്ങൾ പറഞ്ഞു തുടങ്ങി. ബ്രഹ്മാവിന്റെ വചനങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ ആഴമായി പതിയുന്നവയായിരുന്നു. ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: "പുനരാഗമനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഒരിക്കലും ദൂരത്തേക്ക് പോകരുത്; ജലത്തിന്റെ അരികിലും തിളങ്ങുന്ന ഇലകളുള്ള വൃക്ഷങ്ങളോടടുത്തും തിരിച്ച് മടങ്ങണം. നേതാവില്ലാത്ത സ്ഥലത്തോ, അനേകം നേതാക്കളുള്ള സ്ഥലത്തോ താമസിക്കരുത്; സ്ത്രീയാണ് നേതാവെങ്കിൽ താമസിക്കരുത്, പക്ഷേ ബാലൻ നേതാവായിടത്താണ് താമസിക്കേണ്ടത്. ഒരു സ്ത്രീയുടെ ബാല്യത്തിൽ പിതാവാണ് രക്ഷകൻ, യൗവനത്തിൽ ഭർത്താവാണ് രക്ഷകൻ, വൃദ്ധാവസ്ഥയിൽ മകനാണ് രക്ഷകൻ; സ്ത്രീക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുള്ള അവകാശമില്ല. എട്ടാം വർഷം വരെ ഗർഭം ധരിക്കാത്തവളെയും, ഒമ്പതാം വർഷം മക്കൾ മരിച്ചുപോയവളെയും, പതിനൊന്നാം വർഷം മാത്രം പെൺമക്കളെ പ്രസവിക്കുന്നവളെയും, ദുഷ്ടമായി സംസാരിക്കുന്നവളെയോ ഉടൻ ഉപേക്ഷിക്കണം. ലാഭമില്ലായ്മക്കും കുടുംബഭയത്തിനുമാണ് സമ്പത്ത് മൂലം മാർഗ്ഗം തെറ്റിയ മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള സ്ത്രീകൾ ഭർത്താവിനൊപ്പം തുടരുന്നത്. ജ്ഞാനി ദൂരേ നിന്ന് ക്ഷീണിച്ച കുതിരയെയും, പൈതൃകമായാനെയും, ആദ്യമായി പ്രസവിക്കുന്ന പശുവിനെയും, വെള്ളമില്ലാത്തപ്പോൾ തവളകളെയും ഒഴിവാക്കണം. ദാരിദ്ര്യബാധിതർക്കു സുഹൃത്തോ ബന്ധുവോ ഇല്ല; കാമഭോഗത്തിൽ മുഴുകിയവർക്കു ഭയമോ ലജ്ജയോ ഇല്ല; ചിന്തയിൽ പെടുന്നവർക്കു സന്തോഷമോ ഉറക്കമോ ഇല്ല; വിശപ്പുള്ളവർക്കു ശക്തിയോ ഉത്സാഹമോ ഇല്ല. ദരിദ്രനും, മറ്റൊരാളെ സേവിക്കുന്നവനും, മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയോട് ആസക്തനുമായവനും, മറ്റൊരാളുടെ ധനം മോഷ്ടിക്കുന്നവനും എങ്ങനെയാണ് ഉറക്കം ലഭിക്കുകയെന്ന് ചോദിക്കാം. പറ്റില്ലാത്ത കടമോ രോഗമോ ഇല്ലാത്തവൻ സന്തോഷത്തോടെ ഉറങ്ങുന്നു; ഭാര്യയുമായി ഐക്യം ഇല്ലാത്തവൻ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിൽ സംയമനം കാണിക്കുന്നു. വെള്ളം ധാരാളമായാൽ താമര ഉയരുന്നു; അതുപോലെ ഒരു ദാസൻ തന്റെ യജമാനൻ ശക്തനാകുമ്പോൾ അഭിമാനിക്കുന്നു. താമര തന്റെ സ്ഥാനം വിട്ട് പോയാൽ സൂര്യനും വരുണനും അതിനെ ഉണക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും; അതുപോലെ, സ്ഥാനം നിലനിർത്തുന്നവർക്കു സുഹൃത്തുക്കൾ, സ്ഥാനം തെറ്റിയാൽ ശത്രുക്കളായി മാറുന്നു. നിലനിൽക്കുന്നവർക്കും സ്ഥാനത്തുള്ളവർക്കും ആദരമുണ്ട്; സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെട്ടവരുടെ (മുടി, പല്ല്, നഖം, മനുഷ്യർ) ആരെയും ആദരിക്കാറില്ല. ആചാരമാണ് കുടുംബത്തെ വ്യക്തമാക്കുന്നത്; വാക്കാണ് ദേശത്തെ കാണിക്കുന്നത്; ശ്രദ്ധയാണ് സ്നേഹത്തെ തെളിയിക്കുന്നത്; ശരീരമാണ് ഭക്ഷ്യത്തെ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. സമുദ്രത്തിൽ മഴ പെയ്യുന്നത് വ്യർത്ഥം; തൃപ്തനായവന് ഭക്ഷണം നൽകുന്നത് വ്യർത്ഥം; ധനികനു ദാനം നൽകുന്നത് വ്യർത്ഥം; നിന്ദ്യനു സദാചാരം ചെയ്യുന്നത് പോലും വ്യർത്ഥമാണ്. ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ചവൻ ദൂരെയായാലും അടുത്തവനാണ്; ഹൃദയം വിട്ടുപോയവൻ അടുത്തുണ്ടായാലും ദൂരെയാണു. വീണ മുഖം, ക്ഷീണിച്ച ശബ്ദം, അംഗങ്ങളിൽ ചൊരിഞ്ഞു വരുന്നത്, വലിയ ഭയം—ഇവ മരണമിന്റെയും ഒരു ഭിക്ഷാടകനുടെയും ലക്ഷണങ്ങൾ തന്നെയാണ്. കുനിഞ്ഞു നടക്കുന്നവനും, കീടങ്ങളെ കൊല്ലുന്നവനും, കാറ്റുകൊണ്ടു പുറത്താക്കപ്പെട്ടവനും, പർവ്വതശിഖരത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവനും ഭിക്ഷയെടുക്കുന്നതിനേക്കാൾ മരണം നല്ലത്. ലോകനാഥനായ വിഷ്ണുവും ഭിക്ഷയെടുക്കുമ്പോൾ വാമനരൂപം ധരിച്ചുവല്ലോ; അവന്റെ ഉദ്ദേശത്തേക്കാൾ വലിയ കാര്യമുണ്ടോ? അതിനാൽ വിനയം അനിവാര്യമാണ്. മക്കളെ വിദ്യാഭ്യാസം നൽകാത്ത മാതാപിതാക്കൾ അവർക്കു ശത്രുക്കളാണ്; അത്തരം മക്കൾ ഹംസകളുടെ നടുവിൽ കുരുവിയായി കാണപ്പെടുന്നു. ജ്ഞാനമാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതമായ രൂപം, ഏറ്റവും വലിയ ധനം, മോഷ്ടിക്കാൻ കഴിയാത്ത സമ്പത്ത്; ജ്ഞാനം ധർമ്മം നൽകുന്നു, ജനങ്ങളുടെ സ്നേഹം നേടുന്നു, ഗുരുക്കളുടെ ഗുരുവാണ്, ബന്ധുക്കളുടെ ദു:ഖം നീക്കുന്നു, പരമദൈവമാണ്, രാജാക്കന്മാരുടെ ഇടയിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; ജ്ഞാനമില്ലാത്തവൻ മൃഗം പോലെയാണ്. വീട് അടച്ചുവെക്കുന്ന ധനവും വസ്തുക്കളും കാണാനും മോഷ്ടിക്കാനും കഴിയും; പക്ഷേ, ജ്ഞാനം മറ്റൊരാൾക്ക് മോഷ്ടിക്കാനാവില്ല. വിഷ്ണു മുമ്പ് എല്ലാ സ്ഥലത്തും ശൗനകീയ മതത്തിന്റെ നയശാസ്ത്രസാരം പ്രസ്താവിച്ചു; അവിടെ ശങ്കരൻ കേട്ടു, ശങ്കരനിൽ നിന്ന് വ്യാസൻ കേട്ടു, നമ്മൾ വ്യാസനിൽ നിന്ന് കേട്ടു. ഇനി ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: "ഹരിയെ എല്ലാ മാസത്തിലും നക്ഷത്രത്തിലും തിഥിയിലും വാരത്തിലും ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ, അവൻ സകലവും ദാനം ചെയ്യുന്നവനാവുന്നു. ഏകാഗ്രഭക്തിയോടെയും ഉണ്ണാതെ ഉപവസിച്ചും ആചരണഫലങ്ങളാൽ അവൻ ധനം, ധാന്യം, പുത്രന്മാർ, രാജ്യം, വിജയങ്ങൾ എന്നിവയും നൽകുന്നു. പ്രതിപദയിൽ വൈശ്വാനരനും കുബേരനും ആരാധിക്കുമ്പോൾ ധനം ലഭിക്കും; ഉപവാസം കഴിഞ്ഞ് ബ്രഹ്മാവിനെയും, ശ്രീയെയും, അശ്വിനീദേവന്മാരെയും ആരാധിക്കണം. ദ്വിതീയയിൽ യമനും ലക്ഷ്മീനാരായണനും ധനം നൽകുന്നു; തൃതീയയിൽ ഗൗരി, വിഘ്നേശൻ, ശങ്കരൻ ഇവരെ ആരാധിക്കണം. ചതുര്ഥിയിൽ നാലു രൂപങ്ങളെയും, പഞ്ചമിയിൽ ഹരിയെ, ഷഷ്ടിയിൽ കാർത്തികേയനെയും സൂര്യനെയും, സപ്തമിയിൽ ഭാസ്കരൻ ധനം നൽകുന്നു. ദുർഗ്ഗയുടെ അഷ്ടമിയിലും നവമിയിലും മാതാക്കളും ദിശാദേവതകളും ധനം നൽകുന്നു; ദശമിയിൽ യമനും ചന്ദ്രനും; ഏകാദശിയിൽ ഋഷികളെ ആരാധിക്കണം. ദ്വാദശിയിൽ ഹരിയും കാമനും; ത്രയോദശിയിൽ മഹേശ്വരനും; ചതുര്ദശിയിലും അമാവാസ്യയിലും ബ്രഹ്മാവും പിതൃദേവതകളും ധനം നൽകുന്നു. അമാവാസ്യയിൽ സൂര്യൻമുതൽ വാരദേവതകളെ ആരാധിക്കണം; നക്ഷത്രങ്ങളും യോഗങ്ങളും ആരാധിച്ചാൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ലഭിക്കും. പിന്നീട് ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: "മാർഗ്ഗശിര മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ത്രയോദശിയിൽ, വ്യാസനും അനംഗനും, ശിവനെ മുല്ലവൃക്ഷം കൊണ്ട് ദന്തധാവനം ചെയ്ത്, ദത്തുരപൂക്കൾ അർപ്പിച്ച് ആരാധിക്കണം. 'അനംഗായ' എന്ന ഭക്ഷ്യവും, പൌഷമാസത്തിൽ തേനും കഴിച്ച്, യോഗേശ്വരനെ ബില്വപത്രവും കടമ്പപൂവും കൊണ്ട് ആരാധിച്ചേണം; ദന്തധാവനത്തിന് ചന്ദനവും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച്, അന്നം പോലുള്ള വിഭവങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം. മാഘമാസത്തിൽ നാടകേശ്വരനെ മുല്ലപൂവാലും മുത്തുമാലയാലും ആരാധിക്കണം; ദന്തധാവനത്തിന് പ്ലക്ഷവൃക്ഷം ഉപയോഗിക്കുക, പൂരികയും അർപ്പിക്കുക. ഫാൽഗുണത്തിൽ വീരേശ്വരനെ മരുവക്കപൂവാൽ ആരാധിക്കണം; പഞ്ചസാരയും പച്ചക്കറികളും മണ്ടാപൂവളും അർപ്പിക്കണം; മാവിൻവൃക്ഷം ദന്തധാവനക്ക് ഉപയോഗിക്കുക. ചൈത്രത്തിൽ, രാത്രിയിൽ, സുരൂപനെ കപൂർവതിയാൽ ആരാധിക്കണം; ദന്തധാവനത്തിന് അതജവൃക്ഷം, ശശ്കുലി അർപ്പിക്കണം. ശിവന്റെ വാസസ്ഥലത്ത് ദമനകപത്രവും അശോകപൂവും ഉപയോഗിച്ച് ആരാധനം നടത്തണം; മഹാരൂപനു വെള്ളരിയിലയും ശർക്കരയും ഉത്തമപാചകവിഭവങ്ങളും അർപ്പിക്കണം. ദന്തധാവനക്കായി കയറും ജാതിക്കയും നൽകണം; ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിൽ പ്രത്യുമ്നനെ ചമ്പകപൂവാൽ, ബിൽവജയെ പത്തുതരം വിഭവങ്ങളാൽ ആരാധിക്കണം. ഉമയുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കു ഗ്രാമ്പൂ, ഏലക്ക, ഷഡ്ഭക്ഷ്യങ്ങൾ എന്നിവ അർപ്പിക്കണം; അഗുരു, ദന്തധാവനക്കായി കയറും, അപാമാർഗ്ഗപത്രം കൊണ്ടു ആരാധിക്കണം. ശ്രാവണത്തിൽ ശിവനു അരളിപ്പൂവ് അർപ്പിക്കണം; സുഗന്ധം ഭക്ഷിക്കുന്നവനു നെയ്യും മറ്റു വിഭവങ്ങളും, ശുദ്ധിക്കായി അരളിപ്പൂവും അർപ്പിക്കണം." ഇങ്ങനെ, മഹർഷി വ്യാസൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ ശ്രവിച്ചു, ഹൃദയത്തിൽ ആഴത്തിൽ പതിച്ചു, ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളിലും ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രകാശം പകർന്നു.