ശൗനകാ, പ്രാചീന കാലത്ത് മഹർഷികൾ മനുഷ്യരുടെ സ്വഭാവവും ജീവിതത്തിന്റെ സത്യവും വിശദമായി വിലയിരുത്തി ഉപദേശങ്ങൾ നൽകി. ഒരു ദിവസം, സൂതൻ മഹർഷികൾക്കു മുന്നിൽ ഇരുന്നു മനുഷ്യരുടെ ഗുണദോഷങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു. ദുഷ്ടന്മാരും, കുലികൾ, ദാസന്മാർ, ദുഷ്ടവാദ്യക്കാർ, സ്ത്രീകൾ—ഇവരെ അടിച്ചാൽ അവർ വിനയത്തോടെ പെരുമാറും, എന്നാൽ അവർക്ക് ആദരമർഹിക്കുന്നതല്ല. ദാസന്മാരെ അവരുടെ ജോലി ചെയ്യുന്നതിൽ, ബന്ധുക്കളെ ദുരിതത്തിൽ, സുഹൃത്തുക്കളെ കഷ്ടതയിൽ, ഭാര്യയെ സമ്പത്ത് നഷ്ടമാകുമ്പോൾ—ഇവരിൽ ഓരോരുത്തരെയും അപ്പോഴാണ് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നത്. സ്ത്രീകൾക്ക് ഇരട്ടിയുള്ള അപ്പറ്റൈറ്റ്, നാലു ഗുണം ബുദ്ധി, ആറു ഗുണം ഊർജ്ജം, എട്ട് ഗുണം ആഗ്രഹം ഉണ്ടെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. സ്വപ്നം കാണുന്നതിലൂടെ ഉറക്കത്തെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല, ആഗ്രഹത്തിലൂടെ സ്ത്രീയെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; ഇന്ധനത്താൽ അഗ്നിയെ subdued ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല, മദ്യംകൊണ്ട് ദാഹം തീർക്കാൻ കഴിയില്ല. മാംസം കലർന്ന പോഷകാഹാരം, മധുരപാനങ്ങൾ, സുഗന്ധമുള്ള സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ, ആകർഷകമായ പുഷ്പമാലകൾ—ഇവയിലൂടെ സ്ത്രീകളിൽ ആഗ്രഹം ഉണരുന്നു. സത്യത്തിൽ, സ്ത്രീകൾ ചസ്തിത്വത്തിൽ പോലും ആകർഷണത്തിന്റെ ഉണർവുകൾ ഉണ്ടെന്ന് അംഗീകരിക്കണം; ഒരു സ്ത്രീ ആകർഷകനായ പുരുഷനെ കാണുമ്പോൾ അവളുടെ ഗർഭം ഉണരുന്നു. സ്ത്രീകൾ ഒരു പുരുഷനെ, അവൻ സഹോദരനോ മകനോ ആയാലും, നല്ല വസ്ത്രം ധരിച്ചിരിക്കുന്നത് കാണുമ്പോൾ അവരുടെ ഗർഭം ഉണരുന്നു—ഇത് സത്യമാണ്, ശൗനകാ! നദികളും സ്ത്രീകളും സ്വതന്ത്രമായ ചലനത്തിൽ ഒരേ സ്വഭാവം പങ്കിടുന്നു; നദികൾ അവരുടെ തീരങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നു, സ്ത്രീകൾ കുടുംബം നശിപ്പിക്കുന്നു; ഇരുവരും സ്വതന്ത്രവും കളിയുള്ളവരും. അഗ്നി എപ്പോഴും മരംകൊണ്ട് തൃപ്തിയാകുന്നില്ല, മഹാസമുദ്രം നദികളുടെ ജലത്തിൽ തൃപ്തിയാകുന്നില്ല, മരണം എല്ലാ ജീവികളിലും തൃപ്തിയാകുന്നില്ല, സ്ത്രീകൾ പുരുഷന്മാരിൽ തൃപ്തിയാകുന്നില്ല. പണ്ഡിതന്മാർക്കും, ആദരിക്കപ്പെടുന്നവർക്കും, മധുരമായി സംസാരിക്കുന്നവർക്കും, ആനന്ദം തേടുന്നവർക്കും, പുത്രന്മാർക്കും, ജീവിതത്തിനും, ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും തൃപ്തി ഇല്ല. രാജാവിന് സമ്പത്ത് സമാഹരിച്ചാലും തൃപ്തിയില്ല, സമുദ്രത്തിന് നദികളുടെ ജലത്തിൽ തൃപ്തിയില്ല, പണ്ഡിതന് സംസാരിച്ചാലും തൃപ്തിയില്ല, കണ്ണിന് രാജാവിനെ കണ്ടാലും തൃപ്തിയില്ല. സ്വധർമ്മത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവർ, ശാസ്ത്രത്തിൽ, ഭാര്യയിൽ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ, അതിഥികളിൽ ഭക്തിയുള്ളവർ—അവർക്ക് മോക്ഷം വീട്ടിൽ തന്നെ ലഭിക്കും, ശ്രേഷ്ഠനായവനേ. ആഭരണവും അലങ്കാരവും ധരിച്ച മനോഹരസ്ത്രീകളിൽ മനസ്സ് തൃപ്തിയാകുന്നവൻ, രാജമഹലിന്റെ മേൽക്കൂരയിൽ താമസിക്കുന്നവൻ—സദാചാരത്തിൽ സ്വർഗ്ഗം നേടുന്നു. ദാനംകൊണ്ടും, ആദരവുകൊണ്ടും, സത്യതകൊണ്ടും, പ്രായംകൊണ്ടും, ആയുധംകൊണ്ടും, ശാസ്ത്രംകൊണ്ടും—സ്ത്രീകളെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; അവർ എപ്പോഴും ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. ജ്ഞാനം, സമ്പത്ത്, പർവതം, ആഗ്രഹം, ധർമ്മം—ഈ അഞ്ചും ക്രമമായി, പതിയെ, ചുരുങ്ങി നേടേണ്ടതാണ്. ദേവതാരാധനയും, ബ്രാഹ്മണർക്ക് ദാനവും, ഗുണമുള്ള ജ്ഞാനവും, സത്യസഹായ സുഹൃത്തും—ഇവ എപ്പോഴും ശാശ്വതമാണ്. ശിശുകാലത്ത് പഠനം ചെയ്യാത്തവരും, യൗവനത്തിൽ ദാരിദ്ര്യവും ഭാര്യയില്ലായ്മയും അനുഭവിക്കുന്നവരും—അവരെ ഈ ലോകത്തിൽ പശുക്കളെപ്പോലെ മനുഷ്യരൂപത്തിൽ കറങ്ങുന്നവരായി കരുതണം. ശാസ്ത്രം പഠിക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥി ഭക്ഷണത്തിലും പാഠത്തിലും മനസ്സ് പതിയരുത്; ജ്ഞാനത്തിന് വേണ്ടി, ഗരുഡനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ ദൂരദേശങ്ങളിലേക്കും പോകണം. ശിശുകാലത്ത് പഠനം ചെയ്യാത്തവൻ, യൗവനത്തിൽ ആഗ്രഹത്തിൽ ശരിക്കും വീഴുകയും, സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ—വയസ്സായപ്പോൾ അവൻ ചളിച്ചുപോകുന്നു, ശീതകാലത്തെ താമരപ്പൂവുപോലെ. തർക്കത്തിന് ഉറപ്പില്ല, ശാസ്ത്രം വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു, ഏതു മഹർഷിയുടെയും ഉപദേശം എതിര്വാദം ഉണ്ടാക്കും; ധർമ്മത്തിന്റെ സത്യം ഗുഹയിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നു—മഹാന്മാരുടെ വഴിയാണ് പിന്തുടരേണ്ടത്. വേഷം, ചലനം, നടക്കൽ, പ്രവർത്തനം, വാക്കുകൾ, കണ്ണും മുഖം മാറ്റം—ഇവയിലൂടെ മനസ്സിന്റെ ഉള്ളടക്കം മനസിലാക്കാം. ഒന്നും പറയാതിരുന്നാലും, ജ്ഞാനി അർത്ഥം മനസിലാക്കുന്നു; ചലനങ്ങളിലൂടെ ബുദ്ധി വളരുന്നു. സംസാരിച്ച അർത്ഥം, മൃഗങ്ങൾ പോലും ഗ്രഹിക്കും; കുതിരയും ആനയും കാണിച്ചതു ചെയ്യുന്നു. സമ്പത്ത് വിട്ടുപോകുന്നവൻ തീർത്ഥയാത്ര പോകണം; സത്യത്തിൽ നിന്ന് വഴിതിരിയുന്നവൻ രൗരവ നരകത്തിൽ പോകണം; യോഗത്തിൽ നിന്ന് വഴിതിരിയുന്നവൻ സത്യത്തിൽ സ്ഥിരത തേടണം; രാജ്യം നഷ്ടപ്പെടുന്നവൻ വേട്ടയാടണം. സൂതൻ പറഞ്ഞു: സ്ഥിരതയുള്ളതിനെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ക്ഷണികമായതിനെ പിന്തുടരുന്നവൻ, സ്ഥിരതയും നഷ്ടപ്പെടും, ക്ഷണികതയും ഇതിനകം നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വാക്കും പ്രകടനശക്തിയും ഇല്ലാത്തവന്റെ ജ്ഞാനം ഭയക്കുന്നവന്റെ കൈയിലെ ആയുധം പോലെയാണ്; ശരീരത്തിന് തൃപ്തി നൽകില്ല, അങ്ങനെ മനോഹരമായ ഭാര്യയും കുരുടനു സന്തോഷം നൽകില്ല. ഭക്ഷണത്തിൽ ഭക്ഷണശക്തി, അനുഭവത്തിൽ യോഗ്യസ്ത്രീയിൽ, ദാനത്തിൽ സമ്പത്ത്—നിസ്സാരനായവനു തപസ്സിന്റെ ഫലം ഇല്ല. യജ്ഞത്തിൽ അഗ്നി വഴി വേദങ്ങൾ ഫലപ്രദമാണ്; നല്ല പെരുമാറ്റം ശുഭഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു; ഭാര്യ ആനന്ദവും പുത്രന്മാരും നൽകുന്നു; സമ്പത്ത് ദാനവും അനുഭവവും നൽകുന്നു. ജ്ഞാനി ഒരു നല്ല കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട പെൺകുട്ടിയെ—even unattractive ആയാലും—തിരഞ്ഞെടുത്താൽ നല്ലതാണ്; എന്നാൽ ദുഷ്ടകുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട മനോഹരമായ പെൺകുട്ടിയെ ഒരിക്കലും എടുക്കരുത്. ദുഃഖത്തിൽ ചേർന്ന സമ്പത്തിന് എന്ത് പ്രയോജനം? ആരാണ് പാമ്പിന്റെ തലയിൽ നിന്ന് രത്നം എടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്? യജ്ഞസമർപ്പണം, നല്ല കുടുംബത്തിൽ നിന്ന് വരൻ, കുഞ്ഞുമുതലുള്ള നല്ല വാക്കുകൾ, അശുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പൊന്നും, ദുഷ്ടകുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള രത്നസ്ത്രീയും സ്വീകരിക്കാം. വിഷത്തിൽ നിന്നുമുള്ള അമൃതം, അശുദ്ധത്തിൽ നിന്നുമുള്ള പൊൻ, താഴ്ന്നവനിൽ നിന്നുമുള്ള ഉത്തമജ്ഞാനം, ദുഷ്ടകുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള രത്നസ്ത്രീ—ഇവയും സ്വീകരിക്കാം. രാജാവുമായി ഒരിക്കലും സൗഹൃദം പുലർത്തരുത്; വിഷം ഇല്ലാത്ത പാമ്പിൽ വിശ്വാസം വയ്ക്കരുത്; സ്ത്രീകൾ ജനിക്കുന്ന കുടുംബം മുഴുവൻ ശുദ്ധമല്ല. കുടുംബത്തിൽ ഭക്തനായ പുത്രനെ, പഠനത്തിൽ പണ്ഡിതനെ, കഷ്ടതയിൽ ശത്രുവിനെ, ധർമ്മത്തിൽ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ—ഇവരെ നിയമിക്കണം. ദാസന്മാരും, അലങ്കാരങ്ങളും, അവയുടെ യോജ്യമായ സ്ഥലത്ത് മാത്രം ഉപയോഗിക്കണം; തലമണികൊണ്ട് കാൽ അലങ്കരിച്ചാൽ അതിന് ഭംഗിയില്ല. തലമണി, സമുദ്രം, അഗ്നി, ആകാശം, ഭൂമിയുടെ രാജാവ്—ഇവയെ തലയിൽ വയ്ക്കാതെ കാലിൽ വയ്ക്കുന്നത് അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഫലമാണ്. പൂക്കൂട്ടം രണ്ടുതരം വിധി മാത്രം അനുഭവിക്കുന്നു; അതുപോലെ ഉന്നതചിന്താവാന്മാർ—ജനങ്ങളുടെ തലയിൽ അല്ലെങ്കിൽ കാടിൽ നിലത്ത് വീഴുകയും ചെയ്യുന്നു. പൊൻ അലങ്കാരത്തിന് യോജ്യമായ രത്നം തുമ്പിൽ വച്ചാൽ അത് neither shine nor cry; അതിന്റെ destiny അതിനെ വയ്ക്കുന്നവന്റെ ഇച്ഛയെ അനുസരിക്കുന്നു. കുതിര, ആന, ഇരുമ്പ്, മര, കല്ല്, തുണി—ഇവയിൽ വലിയ വ്യത്യാസം ഉണ്ട്; അതുപോലെ സ്ത്രീ, പുരുഷൻ, ജലം—ഇവയ്ക്കിടയിലും വ്യത്യാസം ഉണ്ട്. സ്ഥിരതയുള്ളവന്റെ സ്വഭാവം, ദോഷങ്ങൾ കൊണ്ട് പോലും നശിക്കില്ല; അഗ്നിയുടെ ജ്വാല, ദുഷ്ടന്മാർ അടിച്ചാൽ പോലും, എപ്പോഴും മുകളിലേക്കാണ് പോകുന്നത്, താഴേക്ക് പോകില്ല. ഇങ്ങനെ മഹർഷികൾ മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ സത്യങ്ങൾ, സ്ത്രീകളുടെ സ്വഭാവം, ധർമ്മം, ജ്ഞാനം, സമ്പത്ത്, സൗഹൃദം, ആഗ്രഹം—ഇവയെല്ലാം വിശദമായി ശൗനകനും മറ്റു സദ്ഗുരുമാരും മുന്നിൽ സൂതൻ ഉപദേശിച്ചു.