ഗരുഡ മഹാപുരാണത്തിലെ ആചരകാണ്ഡയുടെ മഹിമയാർന്ന ഖണ്ഡങ്ങളിൽ, രത്നങ്ങളുടെ വിശിഷ്ടതയും അവയുടെ മൂല്യനിർണ്ണയവും സംബന്ധിച്ച് പവിത്രമായൊരു വിവരണം അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഉന്നത ഗുണമുള്ള പദ്മരാഗത്തിന്റെ വില നിർണ്ണയിക്കാൻ, ആദ്യം അതിനെ മാഷ് വിത്തുകളുമായി തുലനം ചെയ്ത് അളക്കേണ്ടതാണെന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രനീലത്തെ പരിശോദിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അദ്ധ്യായം സമാപിച്ചതിനുശേഷം, വൈദൂര്യവും പദ്മരാഗവും കാർക്കേതയിലും ഭീഷ്മകയിലും കണ്ടെത്തുന്നതായി വിശദീകരിക്കുന്നു. കാലാന്ത്യത്തിൽ സമുദ്രം കലക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അസുരന്റെ ഗംഭീരമായ ഒരു ശബ്ദം ഉയർന്നുവന്നു. ആ ശബ്ദത്തിന്റെ ഉത്ഭവം കൊണ്ടുതന്നെ, അതിനടുത്തുള്ള പർവ്വതത്തിന്റെ ഉന്നതമായ ചൂടുകളിൽ നിന്ന് അകലെ അല്ലാത്ത ഖനിയിൽ ഉത്തമഗുണമുള്ള രത്നങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്. അസുരനാഥന്റെ രത്നങ്ങൾ, ഇടിമുഴക്കവുമായി സാമ്യമുള്ള ശബ്ദത്തോടുകൂടി, മഴവില്ലിന്റെ നിറംപോലെയുള്ള മനോഹാരിതയുള്ളവയാണ്. ഭൂമിയിൽ കണ്ടെത്തുന്ന രത്നങ്ങൾ പല നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നുവെന്നും, പദ്മരാഗം ഉദാഹരണമായി എടുത്ത്, അതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് മയിലിന്റെ കണ്ഠംനിറം അല്ലെങ്കിൽ മുല്ലിലയുടെ പച്ചനിറം പോലുള്ളതാണെന്നും പറയുന്നു. നല്ല ഗുണമുള്ള വൈദൂര്യ രത്നം, അതിന്റെ ഉടമക്ക് പരമമായ പ്രഭയും മഹത്വവും നൽകുന്നു. പർവ്വതക്കണ്ണാടി, പുതുക്കണ്ണാടി, സ്ഫടികം എന്നിവയെ പുകകൊണ്ട് എളുപ്പത്തിൽ തകർക്കാൻ സാധിക്കും. കുറിപ്പുകൾ ഇല്ലാതെയും ഭാരം കുറഞ്ഞതുമായത് പുതുക്കണ്ണാടിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയണം. ഉന്നത ഗുണമുള്ള ഇന്ദ്രനീലത്തിന്റെ വില സ്വർണ്ണനാണയങ്ങളുടെ എണ്ണമനുസരിച്ച് നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നു. ഓരോ രത്നത്തിന്റെയും എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളും, അതേ നിറത്തിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ, വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കേണ്ടതും, ഇത് ജ്ഞാനികൾ ശ്രദ്ധയോടെ നിരീക്ഷിക്കേണ്ടതുമാണ്. പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും അപരിചിതരായവരും ശരിയായ രീതിയിലും തെറ്റായ രീതിയിലും രത്നങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ച് ആഭരണങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നു. പഴയതും, ഇപ്പോഴുള്ളതും, വരാനിരിക്കുന്നതുമായ രത്നങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ ആഭരണങ്ങളായി കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെടുന്നു. പഴയ രത്നങ്ങളുടെ ഖനികൾ സമുദ്രത്തീരത്താണ് കണ്ടെത്തുന്നത്. മനുവിന്റെ വിവരണപ്രകാരം ഒരു സ്വർണ്ണം പതിനാറ് മാഷ് ഭാരമുള്ളതാണ്. ഒരു നൂൽ നാലു മാഷ് ഭാരമുള്ളതും, ഒരു മാഷ് അഞ്ചു കൃഷ്ണലയുടെ ഭാരമുള്ളതുമാണ്. ഇങ്ങനെയാണ് രത്നങ്ങളുടെ മൂല്യനിർണ്ണയത്തിന് വേണ്ട വിധി വ്യക്തമാക്കപ്പെടുന്നത്. ഹിമാലയത്തിൽ, ദേവശത്രുവിന്റെ ചർമ്മം വീണതായും, അവിടെ ലഭിക്കുന്ന വെളുത്ത, അലങ്കാരമുള്ള കല്ലിനെ പദ്മരാഗം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. ചുവപ്പും മഞ്ഞയും സുതാര്യതയും തവിട്ടു നിറവും ഒരുമിച്ചുള്ളത് ഒരുതരം പദ്മരാഗം തന്നെ. അതിൽ ഏറ്റവും ചുവപ്പുള്ളത് പദ്മരാഗം എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. വൈദൂര്യത്തെപോലെ തന്നെ, പദ്മരാഗത്തിന്റെ വിലയും രത്നവിദഗ്ധർ നിർണ്ണയിക്കുന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു. അസുരനാഥന്റെ നഖങ്ങൾ, കാറ്റ് എടുത്ത് തവളത്തോട്ടങ്ങളിൽ വിതറുകയായിരുന്നു. അവയുടെ നിറം രക്തം, സോമ, തേൻ, ചെമ്പ്, മഞ്ഞ, അഗ്നി എന്നിവയുടെ തിളക്കത്തോടു കൂടിയതാണ്. മൃദുലവും ശുദ്ധവുമാണ്; ചുവപ്പു നിറം, മഞ്ഞ നിറം, ഭാരമുള്ളത്, വിവിധതരം നിറങ്ങൾ എന്നിവയുള്ളവയാണ്. ഇവയെ സ്വർണ്ണപാത്രത്തിൽ പൊതിഞ്ഞ് തീയിൽ ചൂടാക്കിയാൽ അതിവിശിഷ്ടമായ പ്രകാശം ലഭിക്കും. ഇങ്ങനെ നിരവധി ഗുണങ്ങളുള്ള രത്നം, ഭംഗിയ്ക്കും ശോഭയ്ക്കുമായി മനുഷ്യർ ധരിക്കുന്നു. പലതും ധരിക്കാതിരിക്കുന്നവ ദോഷകരമായ രൂപവും, ഇരുണ്ടതും, നിറം കുറഞ്ഞതും, അശുദ്ധവും രൂപഭംഗിയില്ലാത്തതുമാകുന്നു. കാർക്കേതന രത്നം പരിശോധിച്ചപ്പോൾ, അതിന് നേരത്തെ പറഞ്ഞതുപോലെയുള്ള നിറവും രൂപവും ഉണ്ടെങ്കിൽ, പുതിയ സൂര്യപ്രകാശംപോലുള്ള തിളക്കത്തോടുകൂടി അതിന്റെ മഹത്വം തെളിയിക്കുന്നു. ഭീഷ്മ രത്നങ്ങൾ ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്ന് സൂതൻ പറയുന്നു. അവ ശംഖും താമരയും ശ്യോനകപൂവുമെല്ലാംപോലെയുള്ള വെളുത്ത നിറവും അത്യന്തം പ്രകാശവും ഉള്ളവയാണ്. സ്വർണ്ണം മുതലായ ലോഹങ്ങളിൽ ചേര്ത്ത്, ശുദ്ധമായിരിക്കുംപോലും, വിശ്വാസമുള്ളവർക്ക് അതിനാൽ ഗുണം ലഭിക്കും. അത്തരം രത്നം ധരിച്ചവരെ കാട്ടുകാരും, വന്യജീവികളും കാണുമ്പോൾ പോലും ഭയന്ന് ഒഴിഞ്ഞ് പോകുന്നുവെന്നാണ് പുരാണം വിശദീകരിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെയാണ് ഗരുഡ മഹാപുരാണത്തിൽ രത്നങ്ങളുടെ ഗുണവും മൂല്യവും, അവയുടെ ഉത്ഭവകഥകളും, വിശേഷതകളും, വിശ്വാസവും ശ്രദ്ധയോടെയുള്ള ഉപയോക്താവിന് ലഭിക്കുന്ന ഗുണഫലവും പവിത്രമായി വിവരിക്കുന്നത്.