പൗഷ മാസത്തിൽ, സൂര്യന്റെ വട്ടത്തിൽ വിശേഷമായി വസിക്കുന്നവർ: പൂഷൻ, സുരുചി, ധാത, ഗൗതമ, ധനഞ്ജയ, വിശ്വാവസു, ഭാരദ്വാജ, പർജന്യ, ഐരാവത, അൻശു, കശ്യപ, തർക്ക്ഷ്യ, മഹാപദ്മ, ഉർവശി, ക്രതു, ഭാർഗ, ഉർണയു, സ്ഫുര്ജ, കർക്കോടക—ഇവരാണ്. ഇവർ ആ മാസത്തിൽ സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങി നിൽക്കുന്നു. മഘ മാസത്തിൽ സൂര്യവട്ടത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ: ത്വഷ്ടൃ, ജമദഗ്നി, കംബല, തിലോത്തമ—ഇവരാണ്. ഇവരും സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തിൽ അതുല്യ ശക്തിയോടെ നിലകൊള്ളുന്നു. വിഷ്ണു, അശ്വതര, രംഭ, സൂര്യവർച, സത്യജിത്—ഇവരും സാവിതൃദേവന്റെ വട്ടത്തിൽ, വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തിയോടെ, വാസം ചെയ്യുന്നു. രാത്രിയിൽ, അപ്സരസ്സുകൾ സൂര്യനെ പിന്തുടർന്ന് നൃത്തം ചെയ്യുകയും സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അങ്ങനെ തന്നെ, ബാലഖില്യന്മാർ സൂര്യനെ ചുറ്റി, അടുത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു. സൂര്യൻ തന്റെ യാത്രയിൽ, വലതുവശത്തും ഇടതുവശത്തും പത്ത് പേര് ചേർത്ത്, പിഷംഗ എന്ന പേരിലുള്ള എട്ടു കുതിരകളിൽ കയറി, കാറ്റുപോലെയുള്ള വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ശുക്രന്റെ മഹാരഥം അനുചരന്മാരും പതാകകളും കൂടെ, മഹത്വത്തോടെ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. ഭൗമയുടെ (ചൊവ്വയുടെ) മഹാരഥം പൊന്നുപോലും വജ്രപ്രഭയുമുള്ളതും, എട്ടു കുതിരകളാൽ നയിക്കപ്പെടുന്നതുമാണ്. ആ കുതിരകൾ പട്മരാഗരത്നം പോലെ ചുവപ്പും, അഗ്നിയിൽ ജനിച്ചവരും ആകുന്നു. ബൃഹസ്പതി ഓരോ രാശിയിലും ഒരു വർഷം വീതം നിലകൊള്ളുന്നു. ശനൈശ്ചരൻ വളരെ പതുക്കെ കയറി, ക്രമേണ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ശിവേ, ഒരിക്കൽ യജ്ഞം ചെയ്തവർ, സകല ജീവികളുടെ അധിപന്മാരിൽ നിന്നു എപ്പോഴും മോചിതരാകും. അവരെ തേടി കാണുമ്പോൾ, അവർ പയൽപൊടിയുടെ നിറംപോലും, ചുവപ്പു മണൽപ്പൊടി പോലെ തിളങ്ങുന്നു. ഇവിടെ, 'ഭുവനകോശവിവരണം' എന്ന അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. ഇതിനുശേഷം, ഭൂമണ്ഡലത്തിന്റെ അളവ് വിശദീകരിച്ചതിനുശേഷം, കേശവൻ ജ്യോതിഷശാസ്ത്രം സംബന്ധിച്ച് സംസാരിച്ചു. കൃതിക നക്ഷത്രം അഗ്നിയാണ് അധികാരി; രോഹിണിക്ക് ബ്രഹ്മാവാണ്. പുനർവസുവിന് ആദിതി, തിഷ്യയ്ക്ക് ഗുരു, പൂർവഫൽഗുണിക്ക് ഭാഗ, ഉത്തരഫൽഗുണിക്ക് അര്യമൻ—ഇവരാണ് അധികാരികൾ. സ്വാതി നക്ഷത്രം വായുവിന്റെതാണ്. അനുരാധയ്ക്ക് മിത്ര, ജ്യേഷ്ഠയ്ക്ക് ശക്രൻ. ആശാഢ, പൂർവയും ഉത്തരയും, വിശ്വദേവന്മാരുടെതാണ്. ധനിഷ്ഠ വാസവന്റെ നക്ഷത്രമായി അറിയപ്പെടുന്നു. പൂർവഭാദ്രപദ അജ ഏകപാദിന്റെതാണ്; ഉത്തരഭാദ്രപദ അഹിർബുധ്ന്യയുടെതാണ്. ഭാരണി യമന്റെതാണ്. ഇങ്ങനെ ഓരോ നക്ഷത്രത്തിന്റെയും ദേവതകളെ വിശദീകരിച്ചു. പത്താം ചൊവ്വയുടെ രണ്ടാം പകുതി വടക്കിൽ മഹേശ്വരിയുടെതാണ്. ആറാം, പതിനാലാം തിഥികൾ പടിഞ്ഞാറ് ഇന്ദ്രാണി വസിക്കുന്നു. അഷ്ടമി, അമാവാസ്യ—ഇവയിൽ മഹാലക്ഷ്മി സാന്നിധ്യം വഹിക്കുന്നു. പന്ത്രണ്ടാം, നാലാം തിഥികൾ ദക്ഷിണപടിഞ്ഞാറ് കൗമാരിയുടെതാണ്. അശ്വിനി, മൈത്ര, രേവതി, മൃഗ, മൂല, പുനർവസു—ഇവയും, ഹസ്തം മുതലായ അഞ്ചു, വടക്കേ മൂന്നു നക്ഷത്രങ്ങളും, വസ്ത്രധാരണത്തിനും മറയ്ക്കുന്നതിനും ഏറ്റവും ഉത്തമമായി കരുതപ്പെടുന്നു. കിഴക്കേ മൂന്നു നക്ഷത്രങ്ങളും, താഴോട്ടു മുഖമുള്ളവയും, അങ്ങനെ തന്നെ വിവരണം ലഭിക്കുന്നു. ദേവതകളുടെ ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണം, നിധി ഖനനം മുതലായ പ്രവർത്തികൾ, താഴോട്ടു മുഖമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളിൽ മാത്രം നടത്തണം, എന്നുവഴി കേശവൻ ശിവനെ ഉപദേശിച്ചു. അനുരാധ, മൃഗശിര, ജ്യേഷ്ഠ—ഇവയെ വലതോ ഇടതോ ഭാഗത്തേയ്ക്ക് മുഖമുള്ളവയെന്നു പറയുന്നു. ഇങ്ങനെ, ഈ ഭാഗത്തിൽ സൂര്യന്റെ വട്ടത്തിൽ വസിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കളെയും, ഗ്രഹങ്ങളുടെ രഥങ്ങളെയും, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ദേവതകളെയും, തിഥികളിലെ ദേവതാവാസങ്ങളെയും, വിവിധ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങളെയും, ജ്യോതിഷശാസ്ത്രത്തിലെ പ്രധാന സങ്കേതങ്ങളെയും കേശവൻ ശിവനോട് വിശദീകരിച്ചു.