ഗരുഡ മഹാപുരാണത്തിലെ പൂർവഖണ്ഡത്തിലെ ആചരഖണ്ഡത്തിൽ, ഭുവനകോശം, പാതാളം, നരകാദി എന്നിവയുടെ വിവരണം എന്ന അദ്ധ്യായത്തിൽ, ഭയാനകമായ നരകങ്ങളുടെ ദൃശ്യങ്ങൾ ആദ്യം വരുന്നു. അവിടെ വലിയൊരു തീപിടിച്ച, ഉരുത്തിരിയുന്ന കലശം ഉണ്ട്; അതിൽ ഉപ്പു നിറയെ കിടക്കുന്നു, അത് മനസ്സിനെ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയാണ്. കറുത്ത വനം, വാളിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള ഇലകളാൽ നിറഞ്ഞു, വിവിധ ഭക്ഷണങ്ങളാൽ ഭയാനകമായിരിക്കുന്നു. ഇരുമ്പ് കൊണ്ടുള്ള പറ്റങ്ങൾ, കറുത്ത നൂൽ, അവീചി എന്ന നരകത്തിലെ ഇരുണ്ടത—all അവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. അവിടെയാണു പാപികൾക്കു ശിക്ഷ ലഭിക്കുന്നത്; വിഷം, ആയുധം, തീ എന്നിവ നൽകുന്നവർ അവിടെ പാകപ്പെടുന്നു. ഈ നരകം ജലവും, അഗ്നിയും, കാറ്റും, ആകാശവും, ജീവികളും എന്നിവകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആണ്ഡം പത്ത് തവണ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, അതിൽ നാരായണൻ നിലകൊള്ളുന്നു. ഇതിന്റെ അവസാനത്തിൽ, അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു: "ഭുവനകോശം, പാതാളം, നരകാദി വിവരണം" എന്ന അദ്ധ്യായം ഗരുഡ മഹാപുരാണത്തിലെ പൂർവഖണ്ഡത്തിലെ ആചരഖണ്ഡത്തിൽ സമാപിക്കുന്നു. അടുത്ത അദ്ധ്യായത്തിൽ, സൂര്യൻമുതലായവയുടെ അളവുകളും സ്ഥാനങ്ങളും വിശദീകരിക്കാൻ ഞാൻ തുടങ്ങുന്നു, എന്ന് പറയുന്നു. "ശിവൻറെ നിശാനിൽ" എന്നു വിളിക്കുന്നവനോട്, "പ്രഭുവിന്റെ ദണ്ഡം അതുപോലെ ഇരട്ടിയളവാണ്," എന്ന് പറയുന്നു. അതിന്റെ അക്ഷം യോജനങ്ങളിൽ അളവാണ്, ചക്രം അതിൽ സ്ഥാപിതമാണ്. കാലചക്രം, വർഷങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടായതും അതിൽ സ്ഥാപിതമാണ്. ചക്രത്തിൽ അഞ്ചേകാൽ കൂടുതൽ അളവുണ്ട്, ആ രഥത്തിൽ പകുതിയുഗ അളവിൽ അക്ഷം കുറവാണ്. ഗായത്രി, ബ്രഹതി, ഉഷ്ണിക്, ജഗതി, ത്രിഷ്ടുപ്—ഈ വേദമന്ത്രങ്ങൾ; ധാതാ, ക്രതു, സ്തലാ, പുലസ്ത്യ, വാസുകി; അര്യമൻ, പുലഹ, രഥശക്തി, പുഞ്ചികസ്തലാ; മിത്ര, അത്രി, തക്ഷക, രക്ഷ, പൗരുഷേയ, മേനകാ; വരുണ, വസിഷ്ഠ, രംഭാ, സഹജന്യാ, കുഹൂ, ബുദ്ധ; ഇന്ദ്ര, വിശ്വവസു, സ്തോത്ര, ഏലപത്ര, അംഗിരസ്; വിവസ്വാൻ, ഉഗ്രസേന, ഭൃഗു, അപുരാണ; പുഷൻ, സുരുചി, ധാതാ, ഗൗതമ, ധനഞ്ജയ; വിശ്വവസു, ഭരദ്വാജ, പർജന്യ, ഐരാവത; അൻഷു, കശ്യപ, തർക്ക്ഷ്യ, മഹാപദ്മ, ഉർവശി—ഇവരിൽ ക്രതു, ഭർഗ, ഉർണയു, സ്ഫുര്ജ, കർക്കോടക എന്നിവയും ചേർന്നു, പൗഷമാസത്തിൽ സൂര്യന്റെ ദ്വാരത്തിൽ ഇവർ വാസം ചെയ്യുന്നു. ത്വഷ്ട്രി, ജമദഗ്നി, കംബല, തിലോത്തര—മാഘമാസത്തിൽ സൂര്യന്റെ ദ്വാരത്തിൽ ഇവർ വാസം ചെയ്യുന്നു. വിഷ്ണു, അശ്വതര, രംഭാ, സൂര്യവർച, സത്യജിത്—സവിതാരിൽ, ബ്രഹ്മൻ, ഇവർ വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തിയോടെ വാസം ചെയ്യുന്നു. അപ്സരസുകൾ സൂര്യനെ അനുഗമിച്ച് രാത്രിയിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, ചലിക്കുന്നു. അതുപോലെ, ബാലഖില്യന്മാർ സൂര്യനെ ചുറ്റി നിലകൊള്ളുന്നു. വലത്തും ഇടത്തും പത്ത് പേർ സൂര്യനെ ചേർത്ത്, അതിനാൽ സൂര്യൻ ചലിക്കുന്നു. പിഷംഗ എന്ന കുതിരകളിൽ എട്ട് എണ്ണം സൂര്യനെ ചേർത്തിരിക്കുന്നു, അവ കാറ്റുപോലെ വേഗത്തിൽ ഓടുന്നു. ശുക്രന്റെ മഹാരഥം അനുചരന്മാരും പതാകകളും ചേർന്ന് നടക്കുന്നു. ഭൗമന്റെ മഹാരഥം ദീപ്തമായും സ്വർണ്ണരൂപമായും, എട്ട് കുതിരകളാൽ ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു. അതിൽ പദ്മരാഗ കല്ലുപോലെ ചുവപ്പുള്ള, അഗ്നിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച കുതിരകൾ ചേർന്നിരിക്കുന്നു. ബൃഹസ്പതി ഓരോ രാശിയിൽ ഒരു വർഷം നിലകൊള്ളുന്നു. ശനൈശ്ചരൻ കൃത്യമായി, പതിയെ, ഉയർന്നു, സാവധാനം സഞ്ചരിക്കുന്നു. ശിവാ, ഒരിക്കൽ അർപ്പിച്ചവർ, ജീവികളുടെ അധിപന്മാരിൽ നിന്ന് എപ്പോഴും മോചനം നേടുന്നു. അവർ തണൽപുകയുടെ നിറത്തിൽ ദീപ്തിയോടെ, ലക്കിന്റെ ചുവപ്പുപോലെയും ദീപ്തിയോടെ കാണപ്പെടുന്നു. ഭുവനകോശത്തിന്റെ വിവരണം എന്ന അദ്ധ്യായം ഇതോടെ സമാപിക്കുന്നു. അതിന്റെ തുടർച്ചയിൽ, ഭൂമിയുടെ ഗോളത്തിന്റെ അളവുകൾ വിശദീകരിച്ച്, കെശവൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രം തുടങ്ങുന്നു.