ഗരുഡ മഹാപുരാണത്തിലെ ആചരഖണ്ഡത്തിലെ പഞ്ചശഷ്ടിതമവും അഷ്ടപഞ്ചാശതതമവും അഷ്ടസപ്തതതമവും അദ്ധ്യായങ്ങളിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഭുവനകോശത്തിന്റെ, പാതാളങ്ങളുടെ, നരകങ്ങളുടെ, സൂര്യന്റെ ചക്രത്തിന്റെ, അതിലെ ദേവതകളുടെ, അപ്പസരസുകളുടെ, ബാലഖില്യരുടെ വിശദമായ വിവരണമാണ് ഇവിടെ കാണുന്നത്. സുകുമാരി, കുമാരി, നളിനി, ധേനുകാ എന്നിങ്ങനെ ചില ദ്വീപങ്ങൾ ഉണ്ട്. ശബലയും പുഷ്കരേഷനും മഹാവീരയും ധാതകിയും ജനിപ്പിച്ചു. ആ ദ്വീപം അമ്പതിനായിരം യോജനങ്ങൾ ഉയരത്തിൽ ഉയർന്നു നിൽക്കുന്നു. പുഷ്കര ദ്വീപം മധുരജലത്തിന്റെ സമുദ്രം കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സ്വർണഭൂമി അതിന്റെ ഇരട്ടവലിപ്പത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, എന്നാൽ അതിൽ ജീവികൾ ഒന്നും ഇല്ല; അതിലെ പർവതം കന്യമായ ഇരുണ്ടതിൽ മൂടിയിരിക്കുന്നു, ആ ഇരുണ്ടത cosmic egg-ന്റെ shell കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ അദ്ധ്യായം, "ഭുവനവിഭാഗവിവരണം" എന്ന പേരിൽ ആചരഖണ്ഡത്തിലെ പഞ്ചശഷ്ടിതമം അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. ഭൂമിയുടെ ഉയരം എഴുപതിനായിരം യോജനങ്ങൾ ആണെന്ന് പറയുന്നു. അതല, വിതല, നിതല, ഗഭസ്തിമത് എന്നിങ്ങനെ പാതാളങ്ങൾ ഉണ്ട്. കറുപ്പ്, വെള്ള, ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ, കല്ല്, പർവതം, സ്വർണം എന്നിങ്ങനെ അവയുടെ ഘടകങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഭയാനകമായ പുഷ്കരദ്വീപത്തിൽ നരകങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു—അവയെ കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. അവിടെ വലിയ, കത്തുന്ന, ഉപ്പു നിറഞ്ഞ പാത്രം ഉണ്ട്, അതിൽ മനസ്സിനെ കുഴപ്പിക്കുന്നതുണ്ട്. കത്തുന്ന വാൾ-ഇലകളുള്ള കറുത്ത കാടും, ഭയാനകമായ വിഭവങ്ങളുമുണ്ട്. ഇരുമ്പ് പിന്സും, കറുത്ത നൂലും, അവീചി നരകത്തിലെ ഇരുണ്ടതയും അവിടെ കാണാം. അവിടെ പാപികൾ—വിഷം, ആയുധം, തീ നൽകുന്നവർ—വെച്ചു വേവിക്കുന്നു. ആ പ്രദേശം ജലം, തീ, കാറ്റ്, ആകാശം, ജീവികൾ എന്നിവ കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. cosmic egg പത്ത് തവണ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, അതിൽ നാരായണൻ വസിക്കുന്നു. ഈ അദ്ധ്യായം, "ഭുവനകോശം, പാതാളം, നരകങ്ങൾ" എന്ന പേരിൽ ഗരുഡ മഹാപുരാണത്തിലെ പൂർവഖണ്ഡത്തിലെ ആചരഖണ്ഡത്തിലെ അഷ്ടപഞ്ചാശതതമം അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ സൂര്യന്റെ സ്ഥാനം, അളവുകൾ, മറ്റു ഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വിശദീകരണം ആരംഭിക്കുന്നു. ശ്രവണമുള്ളവരേ, ഞാൻ സൂര്യന്റെ അളവുകളും സ്ഥിതികളും വിശദീകരിക്കാം. പ്രഭുവിന്റെ staff അതിന്റെ ഇരട്ടവലിപ്പത്തിൽ ആണ്, കാളധ്വജധാരിയേ. അതിന്റെ അക്ഷം യോജനങ്ങളിൽ അളക്കുന്നു, അതിലെ ചക്രം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ ചക്രം കാലചക്രം തന്നെ, വർഷങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ളത്. ചക്രത്തിൽ അഞ്ചര കൂടുതൽ ഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്, കാളധ്വജധാരിയേ, ചാരയിലേയ്ക്ക് ചേർന്നത്. അക്ഷം ചാരയിലേയ്ക്ക് ചേരുന്ന ഭാഗത്ത് അരയുഗം കുറവാണ്. ഗായത്രി, ബ്രഹതി, ഉഷ്ണിക്, ജഗതി, ത്രിഷ്ടുബ് എന്നിങ്ങനെ വേദമന്ത്രങ്ങൾ ഉണ്ട്. ധാതാ, ക്രതു, സ്തലാ, പുലസ്ത്യ, വാസുകി എന്നിങ്ങനെ ദേവതകളും. ആര്യമൻ, പുലഹ, ചാരത്തിന്റെ ശക്തി, പുഞ്ചികസ്ഥലാ. മിത്ര, അത്രി, തക്ഷക, രക്ഷ, പൗരുഷേയ, മേനകാ. വരുണ, വസിഷ്ഠ, റംഭാ, സഹജന്യാ, കുഹൂ, ബുധ. ഇന്ദ്ര, വിശ്വവസു, സ്തോത്ര, ഏലപത്ര, അംഗിരസ്. വിവസ്വാൻ, ഉഗ്രസേന, ഭൃഗു, അപുരാണ. പുഷൻ, സുരുചി, ധാതാ, ഗൗതമ, ധനഞ്ജയ. വിശ്വവസു, ഭാരദ്വാജ, പർജന്യ, ഐരാവത. അംശു, കശ്യപ, തർക്ഷ്യ, മഹാപദ്മ, ഉർവശി. ക്രതു, ഭാര്ഗ, ഉർനായു, സ്ഫുര്ജ, കാർകോടക—ഈ ഏഴു ദേവതകൾ പോഷ മാസത്തിൽ സൂര്യയോജത്തിൽ വസിക്കുന്നു. ത്വഷ്ട്രി, ജമദഗ്നി, കംബല, തിലോത്തമ—ഈ ഏഴു ദേവതകൾ മാഘ മാസത്തിൽ സൂര്യയോജത്തിൽ വസിക്കുന്നു. വിഷ്ണു, അശ്വതര, റംഭാ, സൂര്യവർച, സത്യജിത്—ഇവ സവിതാരുടെ യോജത്തിൽ, വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തിയോടെ വസിക്കുന്നു. അപ്പസരസുകൾ സൂര്യനെ പിന്തുടർന്ന് രാത്രി നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, ചലിക്കുന്നു. ബാലഖില്യർ സൂര്യനെ ചുറ്റി, അടുത്തായി നിലകൊള്ളുന്നു. പത്തു ദേവതകൾ സൂര്യന്റെ ഇടതും വലതും ചേർന്ന് കൂട്ടിയിരിക്കുന്നു; അങ്ങനെ സൂര്യൻ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, ഗരുഡ മഹാപുരാണത്തിലെ ആചരഖണ്ഡത്തിലെ അഷ്ടസപ്തതതമം അദ്ധ്യായം, "സൂര്യന്റെ ചക്രം, ദേവതകൾ, അപ്പസരസുകൾ, ബാലഖില്യർ എന്നിവയുടെ വിവരണം" എന്ന പേരിൽ സമാപിക്കുന്നു.