ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിനുള്ളിൽ ദേവതകളും, അസുരന്മാരും, മനുഷ്യരും ഉൾപ്പെടെയുള്ള മുഴുവൻ ലോകവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കാലചക്രത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, സകലവും തിരിച്ചു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അപ്പോൾ ഹരിയാണ് സ്വയം സംഹാരമൂർത്തിയായി മാറുന്നത്. ഈ സംഹാരത്തിൽ, ഹരി രുദ്രസ്വരൂപം ധരിച്ച് ലോകം മുഴുവൻ നശിപ്പിക്കുന്നു. പിന്നെ, വരാഹരൂപം സ്വീകരിച്ച്, തന്റെ ദന്തങ്ങളിൽ ലോകത്തെ ഉയർത്തുന്നു. ആദ്യ സൃഷ്ടി ബ്രഹ്മാവിന്റെ, രൂപഭേദം ഉള്ളതും അപൂർണ്ണവുമായതും ആയിരുന്നു. മൂന്നാമത്തെ സൃഷ്ടിയെ വൈകാരികം എന്നും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി എന്നും പറയുന്നു. നാലാമത്തെ സൃഷ്ടി പ്രധാനമാണ്; അതിൽ പ്രധാനമായ അചഞ്ചല ജീവികളും ഉണ്ട്. ആറാമത്തെ സൃഷ്ടി, ഉയർന്നവരുടെ സൃഷ്ടി, ദേവതകളുടെ സൃഷ്ടി എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. എട്ടാമത്തെ സൃഷ്ടി അനുഗ്രഹമാണ്; അതിൽ സത്ത്വവും തമസ്സും കലർന്നിരിക്കുന്നു. പ്രകൃതിസൃഷ്ടിയും വൈക്രിതസൃഷ്ടിയും, കൗമാരസൃഷ്ടിയും ഒറ്റത്തവണയായി ഒമ്പതാമത്തെ സൃഷ്ടിയായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മാവു സൃഷ്ടി നടത്തുമ്പോൾ, മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. ജലസൃഷ്ടി ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ബ്രഹ്മാവ് താനെ സ്വയം ആരാധിച്ചു. സൃഷ്ടിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, തന്റെ താഴത്തെ ഭാഗത്തുനിന്ന് അസുരന്മാർ ജനിച്ചു. തമോഗുണം നിറഞ്ഞ ആ ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, ശങ്കരനെപ്പോലെയുള്ള രാത്രിയും ഉദിച്ചു. സത്ത്വഗുണം അധികമുള്ളവർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്, ഹരേ! അതിനുശേഷം, ശക്തിയുള്ള അസുരന്മാർ രാത്രിയുടെയും, ദേവന്മാർ പകലിന്റെയും ഭാഗമായിരിക്കുന്നു. പകലും രാത്രിയും തമ്മിൽ സന്ധ്യയും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. ബ്രഹ്മാവ് അവളെ ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, അവൾ പ്രകാശമുള്ള പ്രാക്സന്ധ്യയായി മാറി. രാജോഗുണത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രം എടുത്തു അവൾ ക്ഷയിച്ചു, വിശപ്പിൽ നിന്ന് കോപം ഉദിച്ചു. അവളുടെ ഉറക്കം മൂലം യക്ഷന്മാർ ജനിച്ചു; മുടി കുലുക്കിയപ്പോൾ സർപ്പങ്ങൾ ഉദിച്ചു. ഗാന്ധർവർ, അപ്സരസ്സ് എന്നിവർ സംഗീതമായി, വാക്കായി ജനിച്ചു. പ്രജാപതി തന്റെ ഉദരത്തിൽ നിന്ന് രാക്ഷസന്മാരെയും, ഇനിയും മറ്റു ജീവികളും വശങ്ങളിൽ നിന്നു സൃഷ്ടിച്ചു. അവന്റെ രോമങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഫലവും കിഴങ്ങും ഉള്ള സസ്യങ്ങൾ ജനിച്ചത്. ഇവയെ ഗൃഹപശുക്കൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു; കാട്ടുപശുക്കളുടെ കഥ ഇനി പറയാം. ആറാമത്തേതാണ് ജലജീവികൾ, ഏഴാമത്തേതു സർപ്പാദികൾ. ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാർ ജനിച്ചു; ഭുജങ്ങളിൽ നിന്ന് ക്ഷത്രിയർ. ബ്രഹ്മലോകം ബ്രാഹ്മണർക്കാണ്, ഇന്ദ്രലോകം ക്ഷത്രിയർക്ക്. ബ്രഹ്മചാര്യവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർക്ക് ബ്രഹ്മലോകം ലഭിക്കും. അങ്ങനെ തന്നെ, സപ്തർഷിമാരുടെയും വനവാസികളുടെയും ലോകവും ഉണ്ട്. ഇവിടെയും പരലോകത്തും ഉള്ള സൃഷ്ടിയെ വിവരിച്ചതിനുശേഷം, മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള സൃഷ്ടിയെക്കുറിച്ച് പറയാം. ധർമ്മൻ, രുദ്രൻ, മനു, ശാശ്വതനായ സനകൻ, മരീചി, അത്രി, അങ്കിരസ്, പുലസ്ത്യ, പുലഹ, ക്രതു എന്നിവരും; അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർ, കാവ്യാധന്മാർ, അജ്യാപന്മാർ എന്നിവരും—all of good times—സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. രൂപമുള്ള നാലുപേരും, അംഗുലിയിൽ നിന്നു ദക്ഷൻ എന്ന പ്രജാപതിയും ജനിച്ചു. ദക്ഷൻ അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ ഭാഗ്യവതികളായ പുത്രിമാരെ ജനിപ്പിച്ചു. രുദ്രന്റെ പുത്രന്മാർ അനേകം ആയിരുന്നു, അതീവ ശക്തിയുള്ളവരും. ഭൃഗുവിൽ നിന്ന് ധാതാവിനെയും വിദാതാവിനെയും അവൾ പ്രസവിച്ചു. അവളിൽ, ഹരി സ്വയം ബാലനെയും ഉന്മാദനെയും ജനിപ്പിച്ചു. ധാതാവിനും വിദാതാവിനും ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായി; അവർക്കു രണ്ടുപുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. മരീചിയുടെ ഭാര്യയായ സംഭുതിയിൽ നിന്ന് പൗർണമാസൻ ജനിച്ചു. ഇങ്ങനെ, സൃഷ്ടിയുടെ അദ്ഭുതവും, ദിവ്യമായ ക്രമവും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നും ശരീരത്തിൽ നിന്നുമുള്ള സൃഷ്ടികളും, ദേവതകളുടെയും, അസുരന്മാരുടെയും, മനുഷ്യരുടെയും, മറ്റ് ജീവിജാലങ്ങളുടെയും ഉത്ഭവവും സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.