ಪ್ರಾರಬ್ಧವ್ಯೇ ನಿರುದ್ಯೋಗೀ ಜಾಗರ್ತವ್ಯೇ ಪ್ರಸುಪ್ತಕಃ । ವಿಶ್ವಸ್ತಶ್ಚ ಭಯಸ್ಥಾನೇ ಹಾ ನರಃ ಕೋ ನ ಹನ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೯.
ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸಬೇಕಾದಾಗ ಆಲಸ್ಯದಿಂದ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾನೆ, ಜಾಗೃತರಾಗಬೇಕಾದಾಗ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅಪಾಯದಲ್ಲೂ ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ ನಂಬಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ — ಹಾಯ್, ಇಂತಹವನಿಗೆ ನಾಶವಾಗದವರು ಯಾರಿದ್ದಾರೆ?
ತೋಯಫೇನಸಮೇ ದೇಹೇ ಜೀವೇನಾಕ್ರಮ್ಯ ಸಂಸ್ಥಿತೇ । ಅನಿತ್ಯಾಪ್ರಯಸವಾಸೇ ಕಥ ತಿಷ್ಠತಿ ನಿರ್ಭಯಃ ॥ ೨,೪೯.
ನೀರಿನ ಬುಬ್ಬುಳೆಯಂತೆ ಇರುವ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಜೀವವು ನೆಲೆಸಿರುವಾಗ, ಇಂತಹ ಅನಿತ್ಯವಾದ ಮನೆಗೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದಾಗ, ಯಾರು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಇರಬಹುದು?
ಅಹಿತೇ ಹಿತಸಂಜ್ಞಃ ಸ್ಯಾದಧ್ರುವೇ ಧ್ರುವಸಂಜ್ಞಕಃ । ಅನರ್ಥೇ ಚಾರ್ಥವಿಜ್ಞಾನಃ ಸ್ವಮರ್ಥಂ ಯೋ ನ ವೇತ್ತಿ ಸಃ ॥ ೨,೪೯.
ಹಾನಿಕರವಾದುದನ್ನು ಹಿತವೆಂದು, ಸ್ಥಿರವಲ್ಲದುದನ್ನು ಸ್ಥಿರವೆಂದು, ವ್ಯರ್ಥವಾದುದನ್ನು ಮೌಲ್ಯವಂತದ್ದು ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವನು ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಹಿತವನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಪಶ್ಯನ್ನಪಿ ಪ್ರಸ್ಖಲತಿ ಶೃಣ್ವನ್ನಪಿ ನ ಬುಧ್ಯತಿ । ಪಠನ್ನಪಿ ನ ಜಾನಾತಿ ದೇವಮಾಯಾವಿಮೋಹಿತಃ ॥ ೨,೪೯.
ನೋಡುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ ತಪ್ಪುಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಕೇಳುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಓದುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ — ದೇವಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ತನ್ನಿಮಜ್ಜಜ್ಜಗದಿದಂ ಗಮ್ಭೀರೇ ಕಾಲಸಾಗರೇ । ಮೃತ್ಯುರೋಗಜರಾಗ್ರಾಹೈರ್ನ ಕಶ್ಚಿದಪಿ ಬುಧ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೯.
ಈ ಜಗತ್ತು ಕಾಲದ ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದೆ. ಮರಣ, ರೋಗ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಎಂಬ मगरಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದಿರುವಾಗ ಯಾರಿಗೂ ಅರಿವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಪ್ರತಿಕ್ಷಣಭಯಂ ಕಾಲಃ ಕ್ಷೀಯಮಾಣೋ ನ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ । ಆಮಕುಂಭ ಇವಾಂಭಃ ಸ್ಥೋ ವಿಶೀರ್ಣೋ ನ ವಿಭಾವ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೯.
ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವೂ ಭಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕಾಲವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಯಾರಿಗೂ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ರಂಧ್ರವಿರುವ ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಹೋದಂತೆ ಅದು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಯುಜ್ಯತೇ ವೇಷ್ಟನಂ ವಾಯೋರಾಕಾಶಸ್ಯ ಚ ಖಣ್ಡನಮ್ । ಗ್ರಥನಞ್ಚ ತರಙ್ಗಾಣಾಮಾಸ್ಥಾ ನಾಯುಷಿ ಯುಜ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೯.
ಗಾಳಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ಸಾಧ್ಯವೋ, ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಡುಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವೋ, ಅಲೆಗಳನ್ನು ಹಾರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೋ, ಹಾಗೆ ಆಯುಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಪೃಥಿವೀ ದಹ್ಯತೇ ಯೇನ ಮೇರುಶ್ಚಾಪಿ ವಿಶೀರ್ಯತೇ । ಶುಷ್ಯತೇ ಸಾಗರಜಲಂ ಶರೀರಸ್ಯ ಚ ಕಾ ಕಥಾ ॥ ೨,೪೯.
ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುಡುವುದು, ಮೆರು ಪರ್ವತವನ್ನೂ ಮುರಿಯುವುದು, ಸಾಗರದ ನೀರನ್ನೂ ಒಣಗಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದೇನು?
ಅಪತ್ಯಂ ಮೇ ಕಲತ್ರಂ ಮೇ ಧನಂ ಮೇ ಬಾನ್ಧವಾಶ್ಚ ಮೇ । ಜಲ್ಪನ್ತಮಿತಿ ಮರ್ತ್ಯಾಜಂ ಹನ್ತಿ ಕಾಲವೃಕೋ ಬಲಾತ್ ॥ ೨,೪೯.
‘ನನ್ನ ಮಗ, ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ, ನನ್ನ ಹಣ, ನನ್ನ ಬಂಧುಗಳು’ ಎಂದು ಮನುಷ್ಯನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಕಾಲವೆಂಬ ಹುಲಿ ಅವನನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಇದಂ ಕೃತಮಿದಂ ಕಾರ್ಯಮಿದಮನ್ಯತ್ಕೃತಾಕೃತಮ್ । ಏವಮೀಹಾಸಮಾಯುಕ್ತಂ ಕೃತಾನ್ತಃ ಕುರುತೇ ವಶಮ್ ॥ ೨,೪೯.
‘ಇದು ಮಾಡಿದೆ, ಅದು ಮಾಡಬೇಕಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕೆಲಸ ಉಳಿದಿದೆ’ ಎಂದು ಹೀಗೆ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗಲೇ ಮರಣ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಶ್ವಃ ಕಾರ್ಯಮದ್ಯ ಕುರ್ವೀತ ಪೂರ್ವಾಹ್ನೇ ಚಾಪರಾಹ್ನಿಕಮ್ । ನ ಹಿ ಮೃತ್ಯುಃ ಪ್ರತೀಕ್ಷೇತ ಕೃತಂ ವಾಪ್ಯಥ ವಾಕೃತಮ್ ॥ ೨,೪೯.
ನಾಳೆ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಇಂದು ಮಾಡಬೇಕು, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನವೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ, ಮರಣವು ಕೆಲಸವಾದರೂ, ಆಗದಿದ್ದರೂ ಕಾಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಜರಾದರ್ಶಿತಪನ್ಥಾನಂ ಪ್ರಚಣ್ಡವ್ಯಾಧಿಸೈನಿಕಮ್ । ಅಧಿಷ್ಠಿತೋ ಮೃತ್ಯುಶತ್ರುಂ ತ್ರಾತಾರಂ ಕಿಂ ನ ಪಶ್ಯತಿ ॥ ೨,೪೯.
ಹಳೆಯತನದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುವ, ಭಯಾನಕ ರೋಗಗಳ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಮರಣವೆಂಬ ಶತ್ರುವಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವನನ್ನು ಯಾಕೆ ಜನರು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ?
ತೃಷ್ಣಾಸೂಚೀವಿನಿರ್ಭಿನ್ನಂ ಸಿಕ್ತಂ ವಿಷಯಸರ್ಪಿಷಾ । ರಾಗದ್ವೇಷಾನಲೇ ಪಕ್ವಂ ಮೃತ್ಯುರಶ್ರಾತಿ ಮಾನವಮ್ ॥ ೨,೪೯.
ತೃಪ್ತಿಯ ಚೂಚಿಯಿಂದ ಹಲ್ಲುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ, ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಲ್ಪಟ್ಟ, ರಾಗ-ದ್ವೇಷಗಳ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾನವನನ್ನು ಮರಣವೇ ನುಂಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಲಾಂಶ್ಚ ಯೌವನಸ್ಥಾಂಶ್ಚ ವೃದ್ಧಾನ ಗರ್ಭಗತಾನಪಿ । ಸರ್ವಾನಾವಿಶತೇ ಮೃತ್ಯುರೇವಮ್ಭೂಮಿದಂ ಜಗತ್ ॥ ೨,೪೯.
ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಯೌವನದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು, ವೃದ್ಧರನ್ನು, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನೂ ಕೂಡ ಮರಣವು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ; ಈ ಲೋಕದ ಸ್ವಭಾವವೇ ಹೀಗಾಗಿದೆ.
ಸ್ವದೇಹಮಪಿ ಜೀವೋಽಯಂ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಯಾತಿ ಯಮಾಲಯಮ್ । ಸ್ತ್ರೀಮಾತೃಪಿತೃಪುತ್ತ್ರಾದಿಸಮ್ಬನ್ಧಃ ಕೇನ ಹೇತುನಾ ॥ ೨,೪೯.
ಈ ಜೀವ ಆತನು ತನ್ನದೇ ದೇಹವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಹೆಂಡತಿ, ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಮಗ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?
ದುಃ ಖಮೂಲಂ ಹಿ ಸಂಸಾರಃ ಸ ಯಸ್ಯಾಸ್ತಿ ಸ ದುಃ ಖಿತಃ । ತಸ್ಯ ತ್ಯಾಗಃ ಕೃತೋ ಯೇನ ಸ ಸುಖೀ ನಾಪರಃ ಕ್ವಚಿತ್ ॥ ೨,೪೯.
ಯಾರಿಗೆ ಸಂಸಾರವಿದೆ, ಅವನಿಗೆ ದುಃಖದ ಮೂಲವಿದೆ, ಅವನು ಸದಾ ದುಃಖಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಯಾರು ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಮಾತ್ರ ಸುಖಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ.
ಪ್ರಭವಂ ಸರ್ವದುಃ ಖಾನಾಮಾಲಯಂ ಸಕಲಾಪದಾಮ್ । ಆಶ್ರಯಂ ಸರ್ವಪಾಪಾನಾಂ ಸಂಸಾರಂ ವರ್ಜಯೇತ್ಕ್ಷಣಾತ್ ॥ ೨,೪೯.
ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳ ಮೂಲವಾದ, ಎಲ್ಲ ಅಪಾಯಗಳ ಮನೆ, ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳ ಆಶ್ರಯವಾದ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
ಲೋಹದಾರುಮಯೈಃ ಪಾಶೈಃ ಪುಮಾನ್ಬದ್ಧೋ ವಿಮುಚ್ಯತೇ । ಪುತ್ತ್ರದಾರಮಯೈಃ ಪಾಶೈರ್ಮುಚ್ಯತೇ ನ ಕದಾಚನ ॥ ೨,೪೯.
ಕಬ್ಬಿಣ ಅಥವಾ ಮರದ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಮಗ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಯಾವತಃ ಕುರುತೇ ಜನ್ತುಃ ಸಮ್ಬನ್ಧಾನ್ಮನಸಃ ಪ್ರಿಯಾನ್ । ತಾವನ್ತೋಽಸ್ಯ ನಿಖನ್ಯನ್ತೇ ಹೃದಯೇ ಶೋಕಶಙ್ಕವಃ ॥ ೨,೪೯.
ಯಾವಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಜೀವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅಷ್ಟೇ ದುಃಖದ ಬಾಣಗಳು ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗುತ್ತವೆ.
ವಞ್ಚಿತಾಶೇಷವಿತ್ತೈಸ್ತೈರ್ನಿತ್ಯಂ ಲೋಕೋ ವಿನಾಶಿತಃ । ಹಾ ಹನ್ತ ವಿಷಯಾಹಾರೈರ್ದೇಹಸ್ಥೋನ್ದ್ರಿಯತಸ್ಕರೈಃ ॥ ೨,೪೯.
ಎಲ್ಲರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವ ಇಂದ್ರಿಯಚೋರರಿಂದ ಸದಾ ಈ ಲೋಕ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಯ್ಯೋ!
ಮಾಂಸಲುಬ್ಧೋ ಯಥಾ ಮತ್ಸ್ಯೋ ಲೋಹಶಙ್ಕುಂ ನ ಪಶ್ಯತಿ । ಸುಖಲುಬ್ಧಸ್ತಥಾ ದೇಹೀ ಯಮವಾಧಾಂ ನ ಪಶ್ಯತಿ ॥ ೨,೪೯.
ಮಾಂಸದ ಆಸೆಗೆ ಮೀನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಲೆಯನ್ನು ಕಾಣದೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವಂತೆ, ಸುಖದ ಆಸೆಗೆ ಜೀವನು ಯಮನ ಬಲೆಯನ್ನು ಕಾಣದೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ.
ಹಿತಾಹಿತಂ ನ ಜಾನನ್ತೋ ನಿತ್ಯಮುನ್ಮಾರ್ಗಗಾಮಿನಃ । ಕುಕ್ಷಿಪೂರಣನಿಷ್ಠಾ ಯೇ ತೇ ನರಾ ನಾರಕಾಃ ಖಗ ॥ ೨,೪೯.
ಯಾರಿಗೆ ಹಿತ-ಅಹಿತ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಯಾವಾಗಲೂ ತಪ್ಪುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುವುದೇ ಗುರಿಯಾಗಿರುವವರು, ಹಕ್ಕೀ, ಅವರು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವರು.
ನಿದ್ರಾಭೀಮೈಥುನಾಹಾರಾಃ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ಸಮಾಃ । ಜ್ಞಾನವಾನ್ಮಾನವಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಜ್ಞಾನಹೀನಃ ಪಶುಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೨,೪೯.
ನಿದ್ರೆ, ಭಯ, ಕಾಮ, ಆಹಾರ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ; ಜ್ಞಾನವಿರುವವನು ಮಾನವ, ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದವನು ಪಶು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಭಾತೇ ಮಲಮೂತ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಕ್ಷುತ್ತೃಡ್ಭ್ಯಾಂ ಮಧ್ಯಗೇ ರವೌ । ರಾತ್ರೌ ಮದನನಿದ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಬಾಧ್ಯನ್ತೇ ಮೂಢಮಾನವಾಃ ॥ ೨,೪೯.
ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರಮಲದಿಂದ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಮತ್ತು ದಾಹದಿಂದ, ರಾತ್ರಿ ಕಾಮ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಮೂಢರು ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ವದೇಹಧನದಾರಾದಿನಿರತಾಃ ಸರ್ವಜನ್ತವಃ । ಜಾಯನ್ತೇ ಚ ಮ್ರಿಯನ್ತೇ ಚ ಹಾ ಹನ್ತಾಜ್ಞಾನಮೋಹಿತಾಃ ॥ ೨,೪೯.
ತಮ್ಮದೇ ದೇಹ, ಧನ, ಹೆಂಡತಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ, ಅಯ್ಯೋ!
ತಸ್ಮಾತ್ಸಙ್ಗಃ ಸದಾ ತ್ಯಾಜ್ಯಃ ಸಚೇತ್ತ್ಯಕ್ತುಂ ನ ಶಕ್ಯತೇ । ಮಹದ್ಭಿಃ ಸಹ ಕರ್ತವ್ಯಃ ಸನ್ತಃ ಸಙ್ಗಸ್ಯ ಭೇಷಜಮ್ ॥ ೨,೪೯.
ಆದಕಾರಣ, ಬಂಧವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮಹಾತ್ಮರ ಸಂಗವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗವೇ ಔಷಧಿ.
ಸತ್ಸಙ್ಗಶ್ಚ ವಿವೇಕಶ್ಚ ನಿರ್ಮಲಂ ನಯನದ್ವಯಮ್ । ಯಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿ ನರಃ ಸೋಽನ್ಧಃ ಕಥಂ ನ ಸ್ಯಾದಮಾರ್ಗಗಃ ॥ ೨,೪೯.
ಯಾರಿಗೆ ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗ, ವಿವೇಕ, ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ದೃಷ್ಟಿ ಇಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಅಂಧನಂತೆ; ಅವನು ತಪ್ಪುಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗದಿದ್ದರೆ ಹೇಗೆ?
ಸ್ವಸ್ವವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರನಿರತಾಃ ಸರ್ವಮಾನವಾಃ । ನ ಜಾನನ್ತಿ ಪರಂ ಧರ್ಮಂ ವೃಥಾ ನಶ್ಯನ್ತಿ ದಾಮ್ಭಿಕಾಃ ॥ ೨,೪೯.
ತಮ್ಮ ವರ್ಣಾಶ್ರಮದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ಮಾನವರು ಪರಮಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ದಂಭಿಗಳಾಗಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಕಿಮಾಯಾಸಪರಾಃ ಕೇಚಿದ್ವ್ರತಚರ್ಯಾದಿಸಂಯುತಾಃ । ಅಜ್ಞಾನಸಂವೃತಾತ್ಮಾನಃ ಸಞ್ಚರನ್ತಿ ಪ್ರಚಾರಕಾಃ ॥ ೨,೪೯.
ಕೆಲವರು ವ್ರತ, ತಪಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆ?
ನಾಮಮಾತ್ರೇಣ ಸನ್ತುಷ್ಟಾಃ ಕರ್ಮಕಾಣ್ಡರತಾ ನರಾಃ । ಮನ್ತ್ರೋಚ್ಚಾರಣಹೋಮಾದ್ಯೈರ್ಭ್ರಾಮಿತಾಃ ಕ್ರತುವಿಸ್ತರೈಃ ॥ ೨,೪೯.
ಕೇವಲ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತರಾಗಿರುವ, ಕರ್ಮಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದ ಮಾನವರು, ಮಂತ್ರೋಚ್ಚರಣೆ, ಹೋಮ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳ ವಿವರಗಳಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.