ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಆತ್ಮೈವ ಯದಿ ನಾತ್ಮಾನಮಹೀತೇಭ್ಯೋ ನಿವಾರಯೇತ್ । ಕೋಽನ್ಯೋ ಹಿತಕರಸ್ತಸ್ಮಾದಾತ್ಮಾನಂ ಸುಖಯಿಷ್ಯತಿ ॥ ೨,೪೯.

ಆತ್ಮನೇ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೆ ಕೆಡುಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸದಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನಾರು ತನ್ನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬಹುದು?

ಇಹೈವ ನರಕವ್ಯಾಧೇಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ನ ಕರೋತಿ ಯಃ । ಗತ್ವಾ ನಿರೌಷಧಂ ದೇಶಂ ವ್ಯಾಧಿಮ್ಥಃ ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ ೨,೪೯.

ಇಲ್ಲಿಯೇ ನರಕರೂಪದ ರೋಗಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡದವನು, ಔಷಧಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುವಾಗ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?

ವ್ಯಾಘ್ರೀವಾಸ್ತೇ ಜರಾ ಚಾಯುರ್ಯಾತಿ ಭಿನ್ನಘಟಾಮ್ಬುವತ್ । ನಿಘ್ನನ್ತಿ ರಿಪುವದ್ರೋಗಾಸ್ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರೇಯಃ ಸಮಭ್ಯಸೇತ ॥ ೨,೪೯.

ಹುಲಿಯಂತೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ, ಭಂಗವಾದ ಮಡಕೆ ನೀರಿನಂತೆ ಆಯುಷ್ಯ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ರೋಗಗಳು ಶತ್ರುವಂತೆ ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸದಾ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

ಯಾವನ್ನಾಶ್ರಯತೇ ದುಃ ಖಂ ಯಾವನ್ನಾಯಾನ್ತಿ ಚಾಪದಃ । ಯಾವನ್ನೇನ್ದ್ರಿಯವೈಕಲ್ಯಂ ತಾವಚ್ಛ್ರೇಯಃ ಸಮಭ್ಯಸೇತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾವಾಗ ದುಃಖವು ಬರದೆ, ಅಪಾಯಗಳು ಎದುರಾಗದೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗದೆ ಇದ್ದಿರುತ್ತವೆಯೋ, ಆವರೆಗೆ ಒಬ್ಬನು ನಿಜವಾದ ಹಿತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಬೇಕು.

ಯಾವತ್ತಿಷ್ಠತಿ ದೇಹೋಽಯಂ ತಾವತ್ತತ್ತ್ವಂ ಸಮಭ್ಯಸೇತ್ । ಸನ್ದೀಪ್ತಕೋಶಭವನೇ ಕೂಪಂ ಖನತಿ ದುರ್ಮತಿಃ ॥ ೨,೪೯.

ಈ ದೇಹವು ಇರುವವರೆಗೆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಮನೆಯ ಕೋಣೆ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಬಾವಿ ತೋಡಲು ಶುರುಮಾಡುವ ಮೂಢನಂತೆ ಆಗಬಾರದು.

ಕಾಲೋ ನ ಜ್ಞಾಯತೇ ನಾನಾಕಾರ್ಯೈಃ ಸಂಸಾರಸಮ್ಭವೈಃ । ಸುಖಂ ದುಃಖಂ ಜನೋ ಹನ್ತ ನ ವೇತ್ತಿ ಹಿತಮಾತ್ಮನಃ ॥ ೨,೪೯.

ಸಂಸಾರದ ಅನೇಕ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಕಾಲವು ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದು. ಜನರು ಸುಖದಲ್ಲಿರಲಿ ದುಃಖದಲ್ಲಿರಲಿ, ತಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಹಿತವನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಜಾತಾನಾರ್ತಾನ್ಮೃತಾನಾಪದ್ಭಷ್ಟಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚ ದುಃ ಖಿತಾನ್ । ಲೋಕೋ ಮೋಹಸುರಾಂ ಪೀತ್ವಾ ನ ಬಿಭೇತಿ ಕದಾಚನ ॥ ೨,೪೯.

ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ದುಃಖಪಡುವವರನ್ನು, ಸತ್ತವರನ್ನು, ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವರನ್ನು, ನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲುವವರನ್ನು ನೋಡಿದರೂ, ಮೋಹದ ಮದ್ಯವನ್ನು ಕುಡಿದ ಜನರು ಎಂದಿಗೂ ಭಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಮ್ಪದಃ ಸ್ವಪ್ನಸಂಕಾಶಾ ಯೌವನಂ ಕುಸುಮೋಪಮಮ್ । ತಡಿಚ್ಚಪಲಮಾಯುಷ್ಯಂ ಕಸ್ಯ ಸ್ಯಾಜ್ಜಾನತೋ ಧೃತಿಃ ॥ ೨,೪೯.

ಸಂಪತ್ತು ಕನಸಿನಂತಿದೆ, ಯೌವನವು ಹೂವಿನಂತೆ ಕ್ಷಣಿಕ, ಆಯುಷ್ಯವು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಸ್ಥಿರವಲ್ಲ — ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಶತಂ ಜೀವಿತಮತ್ಯಲ್ಪಂ ನಿದ್ರಾಲಸ್ಯೈಸ್ತದರ್ಧಕಮ್ । ಬಾಲ್ಯರೋಗಜರಾದುಃ ಖೈರಲ್ಪಂ ತದಪಿ ನಿಷ್ಫಲಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಆಯುಷ್ಯವೂ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ನಿದ್ರಾಸಕ್ತರು ಮತ್ತು ಆಲಸ್ಯದಿಂದ ಬದುಕುವವರಿಗೆ ಅದು ಅರ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಸಮಯವೂ ಬಾಲ್ಯ, ರೋಗ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ಹೋಗಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಫಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾರಬ್ಧವ್ಯೇ ನಿರುದ್ಯೋಗೀ ಜಾಗರ್ತವ್ಯೇ ಪ್ರಸುಪ್ತಕಃ । ವಿಶ್ವಸ್ತಶ್ಚ ಭಯಸ್ಥಾನೇ ಹಾ ನರಃ ಕೋ ನ ಹನ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೯.

ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸಬೇಕಾದಾಗ ಆಲಸ್ಯದಿಂದ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾನೆ, ಜಾಗೃತರಾಗಬೇಕಾದಾಗ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅಪಾಯದಲ್ಲೂ ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ ನಂಬಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ — ಹಾಯ್, ಇಂತಹವನಿಗೆ ನಾಶವಾಗದವರು ಯಾರಿದ್ದಾರೆ?

ತೋಯಫೇನಸಮೇ ದೇಹೇ ಜೀವೇನಾಕ್ರಮ್ಯ ಸಂಸ್ಥಿತೇ । ಅನಿತ್ಯಾಪ್ರಯಸವಾಸೇ ಕಥ ತಿಷ್ಠತಿ ನಿರ್ಭಯಃ ॥ ೨,೪೯.

ನೀರಿನ ಬುಬ್ಬುಳೆಯಂತೆ ಇರುವ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಜೀವವು ನೆಲೆಸಿರುವಾಗ, ಇಂತಹ ಅನಿತ್ಯವಾದ ಮನೆಗೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದಾಗ, ಯಾರು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಇರಬಹುದು?

ಅಹಿತೇ ಹಿತಸಂಜ್ಞಃ ಸ್ಯಾದಧ್ರುವೇ ಧ್ರುವಸಂಜ್ಞಕಃ । ಅನರ್ಥೇ ಚಾರ್ಥವಿಜ್ಞಾನಃ ಸ್ವಮರ್ಥಂ ಯೋ ನ ವೇತ್ತಿ ಸಃ ॥ ೨,೪೯.

ಹಾನಿಕರವಾದುದನ್ನು ಹಿತವೆಂದು, ಸ್ಥಿರವಲ್ಲದುದನ್ನು ಸ್ಥಿರವೆಂದು, ವ್ಯರ್ಥವಾದುದನ್ನು ಮೌಲ್ಯವಂತದ್ದು ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವನು ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಹಿತವನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಪಶ್ಯನ್ನಪಿ ಪ್ರಸ್ಖಲತಿ ಶೃಣ್ವನ್ನಪಿ ನ ಬುಧ್ಯತಿ । ಪಠನ್ನಪಿ ನ ಜಾನಾತಿ ದೇವಮಾಯಾವಿಮೋಹಿತಃ ॥ ೨,೪೯.

ನೋಡುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ ತಪ್ಪುಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಕೇಳುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಓದುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ — ದೇವಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

ತನ್ನಿಮಜ್ಜಜ್ಜಗದಿದಂ ಗಮ್ಭೀರೇ ಕಾಲಸಾಗರೇ । ಮೃತ್ಯುರೋಗಜರಾಗ್ರಾಹೈರ್ನ ಕಶ್ಚಿದಪಿ ಬುಧ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೯.

ಈ ಜಗತ್ತು ಕಾಲದ ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದೆ. ಮರಣ, ರೋಗ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಎಂಬ मगरಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದಿರುವಾಗ ಯಾರಿಗೂ ಅರಿವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಪ್ರತಿಕ್ಷಣಭಯಂ ಕಾಲಃ ಕ್ಷೀಯಮಾಣೋ ನ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ । ಆಮಕುಂಭ ಇವಾಂಭಃ ಸ್ಥೋ ವಿಶೀರ್ಣೋ ನ ವಿಭಾವ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೯.

ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವೂ ಭಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕಾಲವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಯಾರಿಗೂ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ರಂಧ್ರವಿರುವ ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಹೋದಂತೆ ಅದು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಯುಜ್ಯತೇ ವೇಷ್ಟನಂ ವಾಯೋರಾಕಾಶಸ್ಯ ಚ ಖಣ್ಡನಮ್ । ಗ್ರಥನಞ್ಚ ತರಙ್ಗಾಣಾಮಾಸ್ಥಾ ನಾಯುಷಿ ಯುಜ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೯.

ಗಾಳಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ಸಾಧ್ಯವೋ, ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಡುಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವೋ, ಅಲೆಗಳನ್ನು ಹಾರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೋ, ಹಾಗೆ ಆಯುಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಪೃಥಿವೀ ದಹ್ಯತೇ ಯೇನ ಮೇರುಶ್ಚಾಪಿ ವಿಶೀರ್ಯತೇ । ಶುಷ್ಯತೇ ಸಾಗರಜಲಂ ಶರೀರಸ್ಯ ಚ ಕಾ ಕಥಾ ॥ ೨,೪೯.

ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುಡುವುದು, ಮೆರು ಪರ್ವತವನ್ನೂ ಮುರಿಯುವುದು, ಸಾಗರದ ನೀರನ್ನೂ ಒಣಗಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದೇನು?

ಅಪತ್ಯಂ ಮೇ ಕಲತ್ರಂ ಮೇ ಧನಂ ಮೇ ಬಾನ್ಧವಾಶ್ಚ ಮೇ । ಜಲ್ಪನ್ತಮಿತಿ ಮರ್ತ್ಯಾಜಂ ಹನ್ತಿ ಕಾಲವೃಕೋ ಬಲಾತ್ ॥ ೨,೪೯.

‘ನನ್ನ ಮಗ, ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ, ನನ್ನ ಹಣ, ನನ್ನ ಬಂಧುಗಳು’ ಎಂದು ಮನುಷ್ಯನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಕಾಲವೆಂಬ ಹುಲಿ ಅವನನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಇದಂ ಕೃತಮಿದಂ ಕಾರ್ಯಮಿದಮನ್ಯತ್ಕೃತಾಕೃತಮ್ । ಏವಮೀಹಾಸಮಾಯುಕ್ತಂ ಕೃತಾನ್ತಃ ಕುರುತೇ ವಶಮ್ ॥ ೨,೪೯.

‘ಇದು ಮಾಡಿದೆ, ಅದು ಮಾಡಬೇಕಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕೆಲಸ ಉಳಿದಿದೆ’ ಎಂದು ಹೀಗೆ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗಲೇ ಮರಣ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಶ್ವಃ ಕಾರ್ಯಮದ್ಯ ಕುರ್ವೀತ ಪೂರ್ವಾಹ್ನೇ ಚಾಪರಾಹ್ನಿಕಮ್ । ನ ಹಿ ಮೃತ್ಯುಃ ಪ್ರತೀಕ್ಷೇತ ಕೃತಂ ವಾಪ್ಯಥ ವಾಕೃತಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ನಾಳೆ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಇಂದು ಮಾಡಬೇಕು, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನವೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ, ಮರಣವು ಕೆಲಸವಾದರೂ, ಆಗದಿದ್ದರೂ ಕಾಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಜರಾದರ್ಶಿತಪನ್ಥಾನಂ ಪ್ರಚಣ್ಡವ್ಯಾಧಿಸೈನಿಕಮ್ । ಅಧಿಷ್ಠಿತೋ ಮೃತ್ಯುಶತ್ರುಂ ತ್ರಾತಾರಂ ಕಿಂ ನ ಪಶ್ಯತಿ ॥ ೨,೪೯.

ಹಳೆಯತನದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುವ, ಭಯಾನಕ ರೋಗಗಳ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಮರಣವೆಂಬ ಶತ್ರುವಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವನನ್ನು ಯಾಕೆ ಜನರು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ?

ತೃಷ್ಣಾಸೂಚೀವಿನಿರ್ಭಿನ್ನಂ ಸಿಕ್ತಂ ವಿಷಯಸರ್ಪಿಷಾ । ರಾಗದ್ವೇಷಾನಲೇ ಪಕ್ವಂ ಮೃತ್ಯುರಶ್ರಾತಿ ಮಾನವಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ತೃಪ್ತಿಯ ಚೂಚಿಯಿಂದ ಹಲ್ಲುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ, ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಲ್ಪಟ್ಟ, ರಾಗ-ದ್ವೇಷಗಳ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾನವನನ್ನು ಮರಣವೇ ನುಂಗುತ್ತದೆ.

ಬಾಲಾಂಶ್ಚ ಯೌವನಸ್ಥಾಂಶ್ಚ ವೃದ್ಧಾನ ಗರ್ಭಗತಾನಪಿ । ಸರ್ವಾನಾವಿಶತೇ ಮೃತ್ಯುರೇವಮ್ಭೂಮಿದಂ ಜಗತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಯೌವನದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು, ವೃದ್ಧರನ್ನು, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನೂ ಕೂಡ ಮರಣವು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ; ಈ ಲೋಕದ ಸ್ವಭಾವವೇ ಹೀಗಾಗಿದೆ.

ಸ್ವದೇಹಮಪಿ ಜೀವೋಽಯಂ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಯಾತಿ ಯಮಾಲಯಮ್ । ಸ್ತ್ರೀಮಾತೃಪಿತೃಪುತ್ತ್ರಾದಿಸಮ್ಬನ್ಧಃ ಕೇನ ಹೇತುನಾ ॥ ೨,೪೯.

ಈ ಜೀವ ಆತನು ತನ್ನದೇ ದೇಹವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಹೆಂಡತಿ, ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಮಗ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?

ದುಃ ಖಮೂಲಂ ಹಿ ಸಂಸಾರಃ ಸ ಯಸ್ಯಾಸ್ತಿ ಸ ದುಃ ಖಿತಃ । ತಸ್ಯ ತ್ಯಾಗಃ ಕೃತೋ ಯೇನ ಸ ಸುಖೀ ನಾಪರಃ ಕ್ವಚಿತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾರಿಗೆ ಸಂಸಾರವಿದೆ, ಅವನಿಗೆ ದುಃಖದ ಮೂಲವಿದೆ, ಅವನು ಸದಾ ದುಃಖಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಯಾರು ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಮಾತ್ರ ಸುಖಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ.

ಪ್ರಭವಂ ಸರ್ವದುಃ ಖಾನಾಮಾಲಯಂ ಸಕಲಾಪದಾಮ್ । ಆಶ್ರಯಂ ಸರ್ವಪಾಪಾನಾಂ ಸಂಸಾರಂ ವರ್ಜಯೇತ್ಕ್ಷಣಾತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳ ಮೂಲವಾದ, ಎಲ್ಲ ಅಪಾಯಗಳ ಮನೆ, ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳ ಆಶ್ರಯವಾದ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

ಲೋಹದಾರುಮಯೈಃ ಪಾಶೈಃ ಪುಮಾನ್ಬದ್ಧೋ ವಿಮುಚ್ಯತೇ । ಪುತ್ತ್ರದಾರಮಯೈಃ ಪಾಶೈರ್ಮುಚ್ಯತೇ ನ ಕದಾಚನ ॥ ೨,೪೯.

ಕಬ್ಬಿಣ ಅಥವಾ ಮರದ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಮಗ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಯಾವತಃ ಕುರುತೇ ಜನ್ತುಃ ಸಮ್ಬನ್ಧಾನ್ಮನಸಃ ಪ್ರಿಯಾನ್ । ತಾವನ್ತೋಽಸ್ಯ ನಿಖನ್ಯನ್ತೇ ಹೃದಯೇ ಶೋಕಶಙ್ಕವಃ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾವಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಜೀವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅಷ್ಟೇ ದುಃಖದ ಬಾಣಗಳು ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗುತ್ತವೆ.

ವಞ್ಚಿತಾಶೇಷವಿತ್ತೈಸ್ತೈರ್ನಿತ್ಯಂ ಲೋಕೋ ವಿನಾಶಿತಃ । ಹಾ ಹನ್ತ ವಿಷಯಾಹಾರೈರ್ದೇಹಸ್ಥೋನ್ದ್ರಿಯತಸ್ಕರೈಃ ॥ ೨,೪೯.

ಎಲ್ಲರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವ ಇಂದ್ರಿಯಚೋರರಿಂದ ಸದಾ ಈ ಲೋಕ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಯ್ಯೋ!