ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಭಗವನ್ದೇವದೇವೇಶ ಶರಣಾಗತವತ್ಸಲ । ಅಸಾರೇ ಘೋರಸಂಸಾರೇ ಸರ್ವದುಃ ಖಮಲೀಮಸೇ ॥ ೨,೪೯.

ಪ್ರಭುವೇ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರೇ, ಶರಣಾಗತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನೇ, ಈ ನಶ್ವರ ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

ನಾನಾವಿಧಶರೀರಸ್ಥಾ ಅನನ್ತಾ ಜೀವರಾಶಯಃ । ಜಾಯನ್ತೇ ಚ ಮ್ರಿಯನ್ತೇ ಚ ತೇಷಾಮನ್ತೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೯.

ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ಸಾಯುತ್ತಿವೆ, ಅವರಿಗೆ ಅಂತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಸದಾ ದುಃ ಖಾತುರಾ ಏವ ನ ಸಖೀ ವಿದ್ಯತೇ ಕ್ಕಚಿತ್ । ಕೇನೋಪಾಯೇನ ಮೋಕ್ಷೇಶ ಮುಚ್ಯನ್ತೇ ವದ ಮೇ ಪ್ರಭೋ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾವಾಗಲೂ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಅವರು ಎಲ್ಲೆಂದೂ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಮೋಕ್ಷದೇವಾ, ಅವರು ಹೇಗೆ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ? ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳು ಪ್ರಭುವೇ.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುಬಾಚ । ಶೃಣು ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯನ್ಮಾಂ ತ್ವಂ ಪರಿಪೃಚ್ಛಸಿ । ಯಸ್ಯ ಶ್ರವಣಮಾತ್ರೇಣ ಸಂಸಾರಾನ್ಮುಚ್ಯತೇ ನರಃ ॥ ೨,೪೯.

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನೇ, ನೀನು ಕೇಳಿದ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ಸಂಸಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅಸ್ತಿ ದೇವಃ ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪೋ ನಿಷ್ಕಲಃ ಶಿವಃ । ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಸರ್ವಕರ್ತಾ ಚ ಸರ್ವೇಶೋ ನಿರ್ಮಲೋಽದ್ವಯಃ ॥ ೨,೪೯.

ಒಬ್ಬ ದೇವರು ಇದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಅವಿಭಾಜ್ಯ, ಶುದ್ಧ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ಸರ್ವಕರ್ಮಕ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಡೆಯ, ನಿರ್ಮಲ, ಅದೇಕ.

ಸ್ವಯಞ್ಜ್ಯೋತಿರನಾದ್ಯನ್ತೋ ನಿರ್ವಿಕಾರಃ ಪರಾತ್ಪರಃ । ನಿರ್ಗುಣಃ ಸಚ್ಚಿದಾನನ್ದಸ್ತದಂಶಾ ಜೀವಸಂಜ್ಞಕಾಃ ॥ ೨,೪೯.

ಸ್ವತಃ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದಿ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ, ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ, ಗುಣರಹಿತ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಸ್ವರೂಪನಾದ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಭಾಗಗಳು ಜೀವಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಅನಾದ್ಯವಿದ್ಯೋಪಹತಾ ಯಥಾಗ್ನೌ ವಿಸ್ಫುಲಿಙ್ಗಕಾಃ । ದೇಹಾದ್ಯುಪಾಧಿಸಮ್ಭಿನ್ನಾಸ್ತೇ ಕರ್ಮಭಿರನಾದಿಭಿಃ ॥ ೨,೪೯.

ಆದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇರುವ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವಿಗಳು, ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಗಳು ಹೋಲುವಂತೆ, ದೇಹAdi ಉಪಾಧಿಗಳಿಂದ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಆದಿಕಾಲದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಸುಖದುಃ ಖಪ್ರದೈಃ ಪುಣ್ಯಪಾರೂಪೈರ್ನಿಯನ್ತ್ರಿತಾಃ । ತತ್ತಜ್ಜಾತಿಯುತಂ ದೇಹಮಾಯುರ್ಭೋಗಞ್ಚ ಕರ್ಮಜಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತರಾಗಿರುವ ಜೀವಿಗಳು, ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದಿಂದ ವಿವಿಧ ಜನ್ಮ, ಆಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರತಿಜನ್ಮ ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ ತೇಷಾಮಪಿ ಪರಂ ಪುನಃ । ಸಸೂಕ್ಷ್ಮಲಿಙ್ಗಶರೀರಮಾಮೋಕ್ಷಾದಕ್ಷರಂ ಖಗ ॥ ೨,೪೯.

ಪ್ರತಿ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮುಕ್ತಿಯವರೆಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶರೀರವು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಓ ಹಕ್ಕಿಯೇ.

ಸ್ಥಾವರಾಃ ಕೃಮಯಶ್ಚಾಜಾಃ ಪಕ್ಷಿಣಃ ಪಶವೋ ನಗಃ । ಧಾರ್ಮಿಕಾಸ್ತ್ರಿದಶಾಸ್ತದ್ವನ್ಮೋಕ್ಷಿಣಶ್ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಸ್ಥಾವರಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಆಡುಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕರು, ದೇವತೆಗಳು, ಮುಕ್ತರು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ.

ಚತುರ್ವಿಧಶರೀರಾಣಿ ಧೃತ್ವಾ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಸಹಸ್ರಶಃ । ಸುಕೃತಾನ್ಮಾ ನವೋ ಭೂತ್ವಾ ಜ್ಞಾನೀ ಚೇನ್ಮೋಕ್ಷಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೨,೪೯.

ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ದೇಹಗಳನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ಬಾರಿ ಧರಿಸಿ ಬಿಟ್ಟು, ಒಬ್ಬನು ಪುಣ್ಯವಂತನಾಗಿ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಚತುರಶೀತಿಲಕ್ಷೇಷು ಶರೀರೇಷು ಶರೀರಿಣಾಮ್ । ನ ಮಾನುಷಂ ವಿನಾನ್ಯತ್ರ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನನ್ತು ಲಭ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೯.

ಎಂಬತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ, ಮಾನವನ ದೇಹವನ್ನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ದೇಹದಲ್ಲಿಯೂ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಅತ್ರ ಜನ್ಮಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರೈರಪಿ ಕೋಟಿಭಿಃ । ಕದಾಚಿಲ್ಲಭತೇ ಜನ್ತುರ್ಮಾನುಷ್ಯಂ ಪುಣ್ಯಸಞ್ಚಯಾತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಸಾವಿರಾರು ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರವೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಪುಣ್ಯಸಂಚಯದಿಂದ ಜೀವಿಗೆ ಮಾನವ ಜನ್ಮ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಸೋಪಾನಭೂತಂ ಮೋಕ್ಷಸ್ಯ ಮಾನುಷ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ದುರ್ಲಭಮ್ । ಯಸ್ತಾರ ಯತಿ ನಾತ್ಮಾನಂ ತಸ್ಮಾತ್ಪಾಪತರೋಽತ್ರ ಕಃ ॥ ೨,೪೯.

ಮುಕ್ತಿಗೆ ಮೆಟ್ಟಿಲಾದ ದುರ್ಲಭವಾದ ಮಾನವ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ, ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ರಕ್ಷಿಸದವನು ಇವನಿಗಿಂತ ಪಾಪಿ ಯಾರು?

ನರಃ ಪ್ರಾಪ್ಯೇತರಜ್ಜನ್ಮ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಚೇನ್ದ್ರಿಯಸೌಷ್ಠವಮ್ । ನ ವೇತ್ತ್ಯಾತ್ಮಹಿತಂ ಯಸ್ತು ಸ ಭವೇದ್ಬ್ರಹ್ಮಘಾತಕಃ ॥ ೨,೪೯.

ಮತ್ತೊಂದು ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಅರಿಯದವನು ಬ್ರಹ್ಮಘಾತಕನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ವಿನಾ ದೇಹೇನ ಕಸ್ಯಾಪಿ ಪುರುಷಾರ್ಥೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ । ತಸ್ಮಾದ್ದೇಹಂ ಧನಂ ರಕ್ಷೇತ್ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಾಣಿ ಸಾಧಯೇತ್ ॥ ೨,೪೯.

ದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ಯಾರಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಗುರಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಧನದಂತೆ ಕಾಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ರಕ್ಷೇಚ್ಚಸರ್ವದಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮಾ ಸರ್ಬ್ವಸ್ಯ ಭಾಜನಮ್ । ರಕ್ಷಣೇ ಯತ್ನಮಾತಿಷ್ಠೇಜ್ಜೀವನ್ ಭದ್ರಾಣಿ ಪಶ್ಯತಿ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾವಾಗಲೂ ತಾನನ್ನು ತಾನೆ ಕಾಯಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಆತ್ಮವೆಲ್ಲದರ ಪಾತ್ರೆ; ಕಾಯುವಲ್ಲಿ ಶ್ರಮ ಪಡಿದರೆ, ಬದುಕಿ ಶುಭವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಪುನರ್ಗ್ರಾಮಃ ಪುನಃ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿತ್ತಂ ಪುನರ್ಗೃಹಮ್ । ಪುನಃ ಶುಭಾಶುಭಂ ಕರ್ಮ ನ ಶರೀರಂ ಪುನಃ ಪುನಃ ॥ ೨,೪೯.

ಹಳ್ಳಿ, ಹೊಲ, ಸಂಪತ್ತು, ಮನೆ, ಶುಭ-ಅಶುಭ ಕರ್ಮಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸಿಗಬಹುದು, ಆದರೆ ದೇಹ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತೆ ಸಿಗದು.

ಶರೀರರಕ್ಷಣೋಪಾಯಾಃ ಕ್ರಿ ಯನ್ತೇ ಸರ್ವದಾ ಬುಧೈಃ । ನೇಚ್ಛನ್ತಿ ಚ ಪುನಸ್ತ್ಯಾಗಮಪಿ ಕುಷ್ಠಾದಿರೋಗಿಣಃ ॥ ೨,೪೯.

ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಯಾವಾಗಲೂ ದೇಹವನ್ನು ಕಾಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ; ಕುಷ್ಠಾದಿ ರೋಗಿಗಳು ಕೂಡ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ತದ್ಗೋಪಿತಂ ಸ್ಯಾದ್ಧರ್ಮಾರ್ಥಂ ಧರ್ಮೋ ಜ್ಞಾನಾರ್ಥಮೇವ ಚ । ಜ್ಞಾನಂ ತು ಧ್ಯಾನಯೋಗಾರ್ಥಮಚಿರಾತ್ಪ್ರವಿಮುಚ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೯.

ದೇಹವನ್ನು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕು; ಧರ್ಮವನ್ನು ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ, ಇದರಿಂದ ಬೇಗನೆ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಆತ್ಮೈವ ಯದಿ ನಾತ್ಮಾನಮಹೀತೇಭ್ಯೋ ನಿವಾರಯೇತ್ । ಕೋಽನ್ಯೋ ಹಿತಕರಸ್ತಸ್ಮಾದಾತ್ಮಾನಂ ಸುಖಯಿಷ್ಯತಿ ॥ ೨,೪೯.

ಆತ್ಮನೇ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೆ ಕೆಡುಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸದಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನಾರು ತನ್ನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬಹುದು?

ಇಹೈವ ನರಕವ್ಯಾಧೇಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ನ ಕರೋತಿ ಯಃ । ಗತ್ವಾ ನಿರೌಷಧಂ ದೇಶಂ ವ್ಯಾಧಿಮ್ಥಃ ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ ೨,೪೯.

ಇಲ್ಲಿಯೇ ನರಕರೂಪದ ರೋಗಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡದವನು, ಔಷಧಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುವಾಗ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?

ವ್ಯಾಘ್ರೀವಾಸ್ತೇ ಜರಾ ಚಾಯುರ್ಯಾತಿ ಭಿನ್ನಘಟಾಮ್ಬುವತ್ । ನಿಘ್ನನ್ತಿ ರಿಪುವದ್ರೋಗಾಸ್ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರೇಯಃ ಸಮಭ್ಯಸೇತ ॥ ೨,೪೯.

ಹುಲಿಯಂತೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ, ಭಂಗವಾದ ಮಡಕೆ ನೀರಿನಂತೆ ಆಯುಷ್ಯ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ರೋಗಗಳು ಶತ್ರುವಂತೆ ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸದಾ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

ಯಾವನ್ನಾಶ್ರಯತೇ ದುಃ ಖಂ ಯಾವನ್ನಾಯಾನ್ತಿ ಚಾಪದಃ । ಯಾವನ್ನೇನ್ದ್ರಿಯವೈಕಲ್ಯಂ ತಾವಚ್ಛ್ರೇಯಃ ಸಮಭ್ಯಸೇತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾವಾಗ ದುಃಖವು ಬರದೆ, ಅಪಾಯಗಳು ಎದುರಾಗದೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗದೆ ಇದ್ದಿರುತ್ತವೆಯೋ, ಆವರೆಗೆ ಒಬ್ಬನು ನಿಜವಾದ ಹಿತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಬೇಕು.

ಯಾವತ್ತಿಷ್ಠತಿ ದೇಹೋಽಯಂ ತಾವತ್ತತ್ತ್ವಂ ಸಮಭ್ಯಸೇತ್ । ಸನ್ದೀಪ್ತಕೋಶಭವನೇ ಕೂಪಂ ಖನತಿ ದುರ್ಮತಿಃ ॥ ೨,೪೯.

ಈ ದೇಹವು ಇರುವವರೆಗೆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಮನೆಯ ಕೋಣೆ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಬಾವಿ ತೋಡಲು ಶುರುಮಾಡುವ ಮೂಢನಂತೆ ಆಗಬಾರದು.

ಕಾಲೋ ನ ಜ್ಞಾಯತೇ ನಾನಾಕಾರ್ಯೈಃ ಸಂಸಾರಸಮ್ಭವೈಃ । ಸುಖಂ ದುಃಖಂ ಜನೋ ಹನ್ತ ನ ವೇತ್ತಿ ಹಿತಮಾತ್ಮನಃ ॥ ೨,೪೯.

ಸಂಸಾರದ ಅನೇಕ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಕಾಲವು ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದು. ಜನರು ಸುಖದಲ್ಲಿರಲಿ ದುಃಖದಲ್ಲಿರಲಿ, ತಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಹಿತವನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಜಾತಾನಾರ್ತಾನ್ಮೃತಾನಾಪದ್ಭಷ್ಟಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚ ದುಃ ಖಿತಾನ್ । ಲೋಕೋ ಮೋಹಸುರಾಂ ಪೀತ್ವಾ ನ ಬಿಭೇತಿ ಕದಾಚನ ॥ ೨,೪೯.

ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ದುಃಖಪಡುವವರನ್ನು, ಸತ್ತವರನ್ನು, ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವರನ್ನು, ನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲುವವರನ್ನು ನೋಡಿದರೂ, ಮೋಹದ ಮದ್ಯವನ್ನು ಕುಡಿದ ಜನರು ಎಂದಿಗೂ ಭಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಮ್ಪದಃ ಸ್ವಪ್ನಸಂಕಾಶಾ ಯೌವನಂ ಕುಸುಮೋಪಮಮ್ । ತಡಿಚ್ಚಪಲಮಾಯುಷ್ಯಂ ಕಸ್ಯ ಸ್ಯಾಜ್ಜಾನತೋ ಧೃತಿಃ ॥ ೨,೪೯.

ಸಂಪತ್ತು ಕನಸಿನಂತಿದೆ, ಯೌವನವು ಹೂವಿನಂತೆ ಕ್ಷಣಿಕ, ಆಯುಷ್ಯವು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಸ್ಥಿರವಲ್ಲ — ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಶತಂ ಜೀವಿತಮತ್ಯಲ್ಪಂ ನಿದ್ರಾಲಸ್ಯೈಸ್ತದರ್ಧಕಮ್ । ಬಾಲ್ಯರೋಗಜರಾದುಃ ಖೈರಲ್ಪಂ ತದಪಿ ನಿಷ್ಫಲಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಆಯುಷ್ಯವೂ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ನಿದ್ರಾಸಕ್ತರು ಮತ್ತು ಆಲಸ್ಯದಿಂದ ಬದುಕುವವರಿಗೆ ಅದು ಅರ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಸಮಯವೂ ಬಾಲ್ಯ, ರೋಗ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ಹೋಗಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಫಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತದೆ.