ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ನ ದೃಶ್ಯತೇ ಕೋಽಪಿ ಮೃತಃ ಸಮಾಗತೋ ರಾಜಾ ಯತಿರ್ವಾ ದ್ವಿಜಪುಙ್ಗವೋಽಪಿ ವಾ । ಯೋ ವೈ ಮೃತಃ ಸಾಹಸಿಕಃ ಸ ಮರ್ತ್ಯಕೋ ನಾಶಂ ಯೋಽಪಿ ಧರಾತಲೇ ಸ್ಥಿತಃ ॥ ೨,೪೮.

ಯಾರು ಸತ್ತಾರೋ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಬಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡುದಿಲ್ಲ—ರಾಜನಾದರೂ, ತಪಸ್ವಿಯಾದರೂ, ಮಹಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದರೂ. ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯನಾದರೂ, ಸತ್ತವನು ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತಾನೆ, ಬದುಕಿರುವವನು ಕೂಡ ಅಂತೆಯೇ.

ಏವಂ ಗಣಾಸ್ತೇ ಬ್ರುವತೇ ಸಕಿನ್ನರಾ ಧೈರ್ಯಂ ಸಮಾಲಮ್ಬ್ಯ ವಿಪಾದಪೂರಿತಃ । ಶ್ರುತ್ವಾ ಗಣಾನಾಂ ವಚನಂ ಮಹಾದ್ಭುತಂ ಬ್ರವೀತಿ ಪಕ್ಷೀನ್ದ್ರ ಮನುಷ್ಯತಾಂ ಗತಃ ॥ ೨,೪೮.

ಹೀಗೆ ಆ ಗುಂಪುಗಳು ಕಿನ್ನರರ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಆಕಾಶವನ್ನು ಮಾತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದವು. ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳ ರಾಜನು ಮಾನವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ದಾನಪ್ರಭಾವೇಣ ವಿಮಾನಸಂಸ್ಥಿತೋ ಧರ್ಮಃ ಪಿತಾ ಮಾತೃದಯಾನುರೂಪಿಣೀ । ವಾಣೀ ಕಲತ್ರಂ ಮಧುರಾರ್ಥಭಾಷಿಣೀ ಸ್ನಾನಂ ಸುತೀರ್ಥೇ ಚ ಸುಬನ್ಧವರ್ಗಃ ॥ ೨,೪೮.

ದಾನಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವರ್ಗದ ರಥ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಧರ್ಮ ತಂದೆಯಂತೆ, ದಯೆ ತಾಯಿಯಂತೆ, ಮಧುರವಾದ ಮಾತು ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಂಡತಿಯಂತೆ, ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತರಂತೆ.

ಕರಾರ್ಪಿತಂ ಯತ್ಸುಕೃತಂ ಸಮಸ್ತಂ ಸ್ವರ್ಗಸ್ತದಾ ಸ್ಯಾತ್ತವ ಕಿಙ್ಕರೋಪಮಃ । ಯೋ ಧರ್ಮವಾನ್ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯತಿ ಸೋಽತಿಸೌಖ್ಯಂ ಪಾಪೀ ಸಮಸ್ತಂ ವಿವಿಧಞ್ಚ ದುಃಖಮ್ ॥ ೨,೪೮.

ನಿನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸೇವಕರಾಗುತ್ತವೆ. ಧರ್ಮವಂತನು ಮಹಾ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಪಾಪಿ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಯೋ ಧರ್ಮಶೀಲೋ ಜಿತಮಾನರೋಷೋ ವಿದ್ಯಾವಿನೀತೋ ನ ಪರೋಪತಾಪೀ । ಸ್ವದಾರತುಷ್ಟಃ ಪರದಾರದೂರಃಸ ವೈ ನರೋ ನೋ ಭುವಿ ವನ್ದನೀಯಃ ॥ ೨,೪೮.

ಯಾರು ಧರ್ಮಪರನು, ಅಹಂಕಾರ-ಕೋಪವನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು, ವಿದ್ಯಾವಂತನು, ಇತರರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡದವನು, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತನಾಗಿರುವವನು, ಪರಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ದೂರವಿರುವವನು—ಅವನಂತವರು ಮಾತ್ರ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರು.

ಮಿಷ್ಟಾನ್ನದಾತಾ ಚರಿತಾಗ್ನಿಹೋತ್ರೋ ವೇದಾನ್ತವಿಚ್ಚನ್ದ್ರಸಹಸ್ರಜೀವೀ । ಮಾಸೋಪವಾಸೀ ಚ ಪತಿವ್ರತಾ ಚಷಡ್ಜೀವಲೋಕೇ ಮಮ ವನ್ದನೀಯಾಃ ॥ ೨,೪೮.

ರುಚಿಯಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ಕೊಡುವವನು, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಮಾಡುವವನು, ವೇದಾಂತವನ್ನು ಅರಿತವನು, ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯರಷ್ಟು ಕಾಲ ಬದುಕುವವನು, ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವವನು ಮತ್ತು ಪತಿವ್ರತೆ—ಈ ಆರು ಜನರು ನನಗೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯರು.

ಏವಂ ಸಮಾಚಾರಯುತೋ ನರೋಽಪಿ ವಾಪೀಂ ಸಕೂಪಾಂ ಸಜಲಂ ತಡಾಗಮ್ । ಪ್ರಪಾಶುಭಂ ಹೃದ್ಗೃಹದೇವಮನ್ದಿರಂ ಕೃತಂ ನರೇಣೈವ ಸ ಧರ್ಮೌತ್ತಮಃ ॥ ೨,೪೮.

ಹೀಗೆ ನಡೆವವನು, ಬಾವಿಯುಳ್ಳ ಕೆರೆ, ನೀರಿರುವ ಹೊಂಡ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮನೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೇವರ ಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವನು—ಅವನು ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ ಧರ್ಮವಂತನು.

ವರ್ಷಾಶನಂ ವೇದವಿದೇ ಚ ದತ್ತಂ ಕನ್ಯಾವಿವಾಹಸ್ತ್ವೃಣಮೋಚನಂ ದ್ವಿಜೇ । ಭೂಮಿಃ ಸುಕೃಷ್ಟಾಪಿ ತೃಷಾರ್ತಿಹೇತೋಸ್ತದೇವಮೇತಂ ಸುಕೃತತ್ಸಮಸ್ತಮ್ ॥ ೨,೪೮.

ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ವೇದಜ್ಞಾನಿಗೆ ಅನ್ನ ಕೊಡುವುದು, ಮಗಳ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಸುವುದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸಾಲ ಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸುವುದು, ಬಾಯಾರಿಕೆಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒರೆಯಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳು.

ಅಧ್ಯಾಯಮೇನಂ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಸಾರಂ ಶೃಣೋತಿ ಗಾಯತ್ಯಪಿ ಭಾವಶುದ್ಧ್ಯಾ । ಸ ವೈ ಕುಲೀನಃ ಸ ಚ ಧರ್ಮಯುಕ್ತೋ ವಿಶ್ವಾಲಯಂ ಯಾತಿ ಪರಂ ಸ ನೂನಮ್ ॥ ೨,೪೮.

ಯಾರು ಈ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು, ಸತ್ಕರ್ಮಗಳ ಸಾರವನ್ನು, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ—ಅವರು ಕುಲೀನರು, ಧರ್ಮಪರರು, ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನಾಗಲು ಅರ್ಹರು.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೪೯ ಗರುಡ ಉವಾಚ । ಶ್ರುತಾ ಮಯಾ ದಯಾಸಿನ್ಧೋ ಹ್ಯಜ್ಞಾನಾಜ್ಜೀವಸಂಸೃತಿಃ । ಅಧುನಾ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಮೋಕ್ಷೋಪಾಯಂ ಸನಾತನಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು: ದಯೆಯ ಸಾಗರನೇ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಜನ್ಮ-ಮರಣದ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ನಾನು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಭಗವನ್ದೇವದೇವೇಶ ಶರಣಾಗತವತ್ಸಲ । ಅಸಾರೇ ಘೋರಸಂಸಾರೇ ಸರ್ವದುಃ ಖಮಲೀಮಸೇ ॥ ೨,೪೯.

ಪ್ರಭುವೇ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರೇ, ಶರಣಾಗತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನೇ, ಈ ನಶ್ವರ ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

ನಾನಾವಿಧಶರೀರಸ್ಥಾ ಅನನ್ತಾ ಜೀವರಾಶಯಃ । ಜಾಯನ್ತೇ ಚ ಮ್ರಿಯನ್ತೇ ಚ ತೇಷಾಮನ್ತೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೯.

ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ಸಾಯುತ್ತಿವೆ, ಅವರಿಗೆ ಅಂತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಸದಾ ದುಃ ಖಾತುರಾ ಏವ ನ ಸಖೀ ವಿದ್ಯತೇ ಕ್ಕಚಿತ್ । ಕೇನೋಪಾಯೇನ ಮೋಕ್ಷೇಶ ಮುಚ್ಯನ್ತೇ ವದ ಮೇ ಪ್ರಭೋ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾವಾಗಲೂ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಅವರು ಎಲ್ಲೆಂದೂ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಮೋಕ್ಷದೇವಾ, ಅವರು ಹೇಗೆ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ? ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳು ಪ್ರಭುವೇ.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುಬಾಚ । ಶೃಣು ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯನ್ಮಾಂ ತ್ವಂ ಪರಿಪೃಚ್ಛಸಿ । ಯಸ್ಯ ಶ್ರವಣಮಾತ್ರೇಣ ಸಂಸಾರಾನ್ಮುಚ್ಯತೇ ನರಃ ॥ ೨,೪೯.

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನೇ, ನೀನು ಕೇಳಿದ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ಸಂಸಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅಸ್ತಿ ದೇವಃ ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪೋ ನಿಷ್ಕಲಃ ಶಿವಃ । ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಸರ್ವಕರ್ತಾ ಚ ಸರ್ವೇಶೋ ನಿರ್ಮಲೋಽದ್ವಯಃ ॥ ೨,೪೯.

ಒಬ್ಬ ದೇವರು ಇದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಅವಿಭಾಜ್ಯ, ಶುದ್ಧ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ಸರ್ವಕರ್ಮಕ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಡೆಯ, ನಿರ್ಮಲ, ಅದೇಕ.

ಸ್ವಯಞ್ಜ್ಯೋತಿರನಾದ್ಯನ್ತೋ ನಿರ್ವಿಕಾರಃ ಪರಾತ್ಪರಃ । ನಿರ್ಗುಣಃ ಸಚ್ಚಿದಾನನ್ದಸ್ತದಂಶಾ ಜೀವಸಂಜ್ಞಕಾಃ ॥ ೨,೪೯.

ಸ್ವತಃ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದಿ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ, ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ, ಗುಣರಹಿತ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಸ್ವರೂಪನಾದ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಭಾಗಗಳು ಜೀವಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಅನಾದ್ಯವಿದ್ಯೋಪಹತಾ ಯಥಾಗ್ನೌ ವಿಸ್ಫುಲಿಙ್ಗಕಾಃ । ದೇಹಾದ್ಯುಪಾಧಿಸಮ್ಭಿನ್ನಾಸ್ತೇ ಕರ್ಮಭಿರನಾದಿಭಿಃ ॥ ೨,೪೯.

ಆದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇರುವ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವಿಗಳು, ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಗಳು ಹೋಲುವಂತೆ, ದೇಹAdi ಉಪಾಧಿಗಳಿಂದ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಆದಿಕಾಲದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಸುಖದುಃ ಖಪ್ರದೈಃ ಪುಣ್ಯಪಾರೂಪೈರ್ನಿಯನ್ತ್ರಿತಾಃ । ತತ್ತಜ್ಜಾತಿಯುತಂ ದೇಹಮಾಯುರ್ಭೋಗಞ್ಚ ಕರ್ಮಜಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತರಾಗಿರುವ ಜೀವಿಗಳು, ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದಿಂದ ವಿವಿಧ ಜನ್ಮ, ಆಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರತಿಜನ್ಮ ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ ತೇಷಾಮಪಿ ಪರಂ ಪುನಃ । ಸಸೂಕ್ಷ್ಮಲಿಙ್ಗಶರೀರಮಾಮೋಕ್ಷಾದಕ್ಷರಂ ಖಗ ॥ ೨,೪೯.

ಪ್ರತಿ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮುಕ್ತಿಯವರೆಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶರೀರವು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಓ ಹಕ್ಕಿಯೇ.

ಸ್ಥಾವರಾಃ ಕೃಮಯಶ್ಚಾಜಾಃ ಪಕ್ಷಿಣಃ ಪಶವೋ ನಗಃ । ಧಾರ್ಮಿಕಾಸ್ತ್ರಿದಶಾಸ್ತದ್ವನ್ಮೋಕ್ಷಿಣಶ್ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಸ್ಥಾವರಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಆಡುಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕರು, ದೇವತೆಗಳು, ಮುಕ್ತರು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ.

ಚತುರ್ವಿಧಶರೀರಾಣಿ ಧೃತ್ವಾ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಸಹಸ್ರಶಃ । ಸುಕೃತಾನ್ಮಾ ನವೋ ಭೂತ್ವಾ ಜ್ಞಾನೀ ಚೇನ್ಮೋಕ್ಷಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೨,೪೯.

ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ದೇಹಗಳನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ಬಾರಿ ಧರಿಸಿ ಬಿಟ್ಟು, ಒಬ್ಬನು ಪುಣ್ಯವಂತನಾಗಿ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಚತುರಶೀತಿಲಕ್ಷೇಷು ಶರೀರೇಷು ಶರೀರಿಣಾಮ್ । ನ ಮಾನುಷಂ ವಿನಾನ್ಯತ್ರ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನನ್ತು ಲಭ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೯.

ಎಂಬತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ, ಮಾನವನ ದೇಹವನ್ನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ದೇಹದಲ್ಲಿಯೂ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಅತ್ರ ಜನ್ಮಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರೈರಪಿ ಕೋಟಿಭಿಃ । ಕದಾಚಿಲ್ಲಭತೇ ಜನ್ತುರ್ಮಾನುಷ್ಯಂ ಪುಣ್ಯಸಞ್ಚಯಾತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಸಾವಿರಾರು ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರವೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಪುಣ್ಯಸಂಚಯದಿಂದ ಜೀವಿಗೆ ಮಾನವ ಜನ್ಮ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಸೋಪಾನಭೂತಂ ಮೋಕ್ಷಸ್ಯ ಮಾನುಷ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ದುರ್ಲಭಮ್ । ಯಸ್ತಾರ ಯತಿ ನಾತ್ಮಾನಂ ತಸ್ಮಾತ್ಪಾಪತರೋಽತ್ರ ಕಃ ॥ ೨,೪೯.

ಮುಕ್ತಿಗೆ ಮೆಟ್ಟಿಲಾದ ದುರ್ಲಭವಾದ ಮಾನವ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ, ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ರಕ್ಷಿಸದವನು ಇವನಿಗಿಂತ ಪಾಪಿ ಯಾರು?

ನರಃ ಪ್ರಾಪ್ಯೇತರಜ್ಜನ್ಮ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಚೇನ್ದ್ರಿಯಸೌಷ್ಠವಮ್ । ನ ವೇತ್ತ್ಯಾತ್ಮಹಿತಂ ಯಸ್ತು ಸ ಭವೇದ್ಬ್ರಹ್ಮಘಾತಕಃ ॥ ೨,೪೯.

ಮತ್ತೊಂದು ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಅರಿಯದವನು ಬ್ರಹ್ಮಘಾತಕನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ವಿನಾ ದೇಹೇನ ಕಸ್ಯಾಪಿ ಪುರುಷಾರ್ಥೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ । ತಸ್ಮಾದ್ದೇಹಂ ಧನಂ ರಕ್ಷೇತ್ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಾಣಿ ಸಾಧಯೇತ್ ॥ ೨,೪೯.

ದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ಯಾರಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಗುರಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಧನದಂತೆ ಕಾಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ರಕ್ಷೇಚ್ಚಸರ್ವದಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮಾ ಸರ್ಬ್ವಸ್ಯ ಭಾಜನಮ್ । ರಕ್ಷಣೇ ಯತ್ನಮಾತಿಷ್ಠೇಜ್ಜೀವನ್ ಭದ್ರಾಣಿ ಪಶ್ಯತಿ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾವಾಗಲೂ ತಾನನ್ನು ತಾನೆ ಕಾಯಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಆತ್ಮವೆಲ್ಲದರ ಪಾತ್ರೆ; ಕಾಯುವಲ್ಲಿ ಶ್ರಮ ಪಡಿದರೆ, ಬದುಕಿ ಶುಭವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಪುನರ್ಗ್ರಾಮಃ ಪುನಃ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿತ್ತಂ ಪುನರ್ಗೃಹಮ್ । ಪುನಃ ಶುಭಾಶುಭಂ ಕರ್ಮ ನ ಶರೀರಂ ಪುನಃ ಪುನಃ ॥ ೨,೪೯.

ಹಳ್ಳಿ, ಹೊಲ, ಸಂಪತ್ತು, ಮನೆ, ಶುಭ-ಅಶುಭ ಕರ್ಮಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸಿಗಬಹುದು, ಆದರೆ ದೇಹ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತೆ ಸಿಗದು.

ಶರೀರರಕ್ಷಣೋಪಾಯಾಃ ಕ್ರಿ ಯನ್ತೇ ಸರ್ವದಾ ಬುಧೈಃ । ನೇಚ್ಛನ್ತಿ ಚ ಪುನಸ್ತ್ಯಾಗಮಪಿ ಕುಷ್ಠಾದಿರೋಗಿಣಃ ॥ ೨,೪೯.

ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಯಾವಾಗಲೂ ದೇಹವನ್ನು ಕಾಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ; ಕುಷ್ಠಾದಿ ರೋಗಿಗಳು ಕೂಡ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ.