ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ನ ಮೇಽಸ್ತಿ ಬನ್ಧುರ್ಯಮಮಾರ್ಗಗಾಮಿನೋ ಮಯಾ ನ ಕೃತ್ಯಂ ದ್ವಿಜದೇಹಲಿಪ್ಸಯಾ । ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ವಿಪ್ರತ್ವಮತೀವ ದುರ್ಲಭಂ ನಾಧೀತವಾನ್ವೇದಪುರಾಣಸಂಹಿತಾಃ । ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಸುರತ್ನಂ ಕರಸಂಸ್ಥಿತಂ ಗತಂ ದೇಹನ್ಕ್ವಚಿನ್ನಿಸ್ತರ ಯತ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೨,೪೮.

ಯಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವವರಿಗೆ ನನಗೆ ಸಂಬಂಧಿಯೇ ಇಲ್ಲ; ದ್ವಿಜ ದೇಹವನ್ನು ಬಯಸುವುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ವೇದ-ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಓದಿಲ್ಲ. ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದರೂ, ದೇಹ ಎಲ್ಲೋ ಹೋದರೆ—ನೀನು ಮಾಡಿದುದನ್ನು ನೀನೇ ದಾಟಬೇಕು.

ಯಃ ಕ್ಷತ್ತ್ರಿಯೋ ಬಾಹುಬಲೇನ ಸಂಯುಗೇ ಲಲಾಟದೇಶಾದ್ರುಧಿರಂ ಮುಖೇ ಪಪೌ । ತತ್ಸೋಮಪಾನಂ ಹಿ ಕೃತಂ ಮಹಾಮಖೇ ಜೀವನ್ಮೃತಃ ಸೋಽಪಿ ಹಿ ಯಾತಿ ಮುಕ್ತಿಕ್ ॥ ೨,೪೮.

ಯಾವ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಲದಿಂದ, ನೆತ್ತಿಯ ಭಾಗದಿಂದ ಬರುವ ರಕ್ತವನ್ನು ಬಾಯಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅದು ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡಿದಂತೇ; ಜೀವಂತನಾಗಿರಲಿ, ಸತ್ತವನಾಗಿರಲಿ, ಅವನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಸ್ಥಾನಾನ್ಯನೇಕಾನಿ ಕೃತಾನಿ ತಾನಿ ಪೀತಾನ್ಯನೇಕಾನ್ಯಪಿ ಗರ್ಹಿತಾನಿ । ಶಸ್ತ್ರಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸಮರೇ ರಿಪೂಣಾಂ ಯಃ ಸಂಮುಖಂ ಯಾತಿ ಸ ಮುಕ್ತಪಾಪಃ ॥ ೨,೪೮.

ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅನೇಕವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕೆಲವು ದೂಷಿತವಾದರೂ ಸಹ; ಆದರೆ ಯಾರು ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಕ್ಷತ್ತ್ರಾನ್ವಯೋ ವಾಪಿ ವಿಶೋನ್ವಯೋ ವಾ ಶೂದ್ರಾನ್ವಯೋ ವಾಪಿ ಹಿ ನೀಚವರ್ಣಃ । ಸಂಗ್ರಾಮದೇವದ್ವಿಜಬಾಲಘಾತೀ ಸ್ತ್ರೀವೃದ್ಧಹಾ ದೀನತಪಸ್ವಿಹನ್ತಾ ॥ ೨,೪೮.

ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶದವನು ಆಗಿರಲಿ, ವೈಶ್ಯ ವಂಶದವನು ಆಗಿರಲಿ, ಶೂದ್ರ ವಂಶದವನು ಆಗಿರಲಿ, ಅಥವಾ ನೀಚ ವರ್ಣದವನು ಆಗಿರಲಿ—ಯಾರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು, ವೃದ್ಧರನ್ನು, ದುರ್ಬಲರನ್ನು, ತಪಸ್ವಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೋ—

ಉಪದ್ರುತೇಷ್ವೇಷು ಪರಾಙ್ಮುಖೋ ಯಃ ಸ್ಯುಸ್ತಸ್ಯ ದೇವಾಃ ಸಕಲಾಃ ಪರಾಙ್ಮುಖಾಃ । ತಿಲೋದಕಂ ನೈವ ಪಿಬನ್ತಿ ಪೂರ್ವೇ ಹುತಂ ನ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ಹುತಾಶನೋಪಿ ತತ್ ॥ ೨,೪೮.

ಅವರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣವಾದಾಗ, ಯಾರು ಮುಖ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವನ ಪಿತೃಗಳು ಎಳ್ಳಿನ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಅಗ್ನಿಯೂ ಅವನ ಹೋಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ದ್ವೇಷಾದ್ಭಯಾದ್ವಾ ಸಮರೇ ಸಮಾಗತೇ ಶಸ್ತ್ರಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಪರಸೈನ್ಯಸಂಮುಖಃ । ನ ಯಾತಿ ಪಕ್ಷೀನ್ದ್ರ ಮೃಶ್ಚ ಪಶ್ಚಾತ್ಕ್ಷಾತ್ತ್ರಂ ಬಲಂ ತಸ್ಯ ಗತಂ ತಥೈವ । ದ್ವಿಜಾಯ ದತ್ತ್ವಾ ಕನಕಂ ಮಹೀಮಿಮಾಂ ಭೂಯಃ ಸ ಪಶ್ಚಾದ್ಭವತೀಹ ಲೋಕೇ ॥ ೨,೪೮.

ದ್ವೇಷದಿಂದ ಅಥವಾ ಭಯದಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದು ಶತ್ರು ಸೇನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ನಂತರ ಹಿಂತಿರುಗಿದರೆ, ಓ ಪಕ್ಷಿರಾಜ, ಅವನ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.

ದಾನಂ ಪ್ರದತ್ತಂ ಗ್ರಹಣೇ ದ್ವಿಜೇನ್ದ್ರೇ ಸ್ನಾನಂ ಕೃತಂ ತೇನ ಸದಾ ಸುತೀರ್ಥೇ । ಗತ್ವಾ ಗಯಾಯಾಂ ಪಿತೃಪಿಣ್ಡದಾನಂ ಕೃತಂ ಸದಾ ಯೋ ಮ್ರಿಯತೇ ತು ಯುದ್ಧೇ ॥ ೨,೪೮.

ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ದಾನ ನೀಡುವುದು, ಸದಾ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು, ಗಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡುವುದು—ಇವುಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಾಯುವವನು ಸದಾ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಯಃ ಕ್ಷಾತ್ತ್ರದೇಹನ್ತು ವಿಹಾಯ ಶೋಚತೇ ರಣಾಙ್ಗಣೇ ಸ್ವಾಮಿವಧೇ ಚ ಗೋಗ್ರಹೇ । ಸ್ತ್ರೀಬಾಲಘಾತೇ ಪಥಿ ಸಾರ್ಥಹೇತವೇ ಮಯಾ ಸ್ವಕೋಶಂ ನ ಹತಂ ನ ಪಾತಿತಮ್ ॥ ೨,೪೮.

ಯಾರು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಜನ ಹತ್ಯೆಗೆ, ಗೋವುಗಳ ಅಪಹರಣಕ್ಕೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳ ಹತ್ಯೆಗೆ, ಅಥವಾ ಸಾಗಣೆಗೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತಾನೋ—'ನನ್ನ ಧನವೇ ನಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ, ನಾನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೋ—

ವೈಶ್ಯಃ ಸ್ವಕರ್ಮಾಣಿ ವಿಶೋಚತೇ ತದಾ ಗೃಹೀತಪಾಶೋ ನ ಮಯಾಪಿ ಸಞ್ಚಿತಮ್ । ಸತ್ಯಂ ನ ಚೋಕ್ತಂ ಕ್ರಯ ವಿಕ್ರಯೇಣ ಮೋಹಾದ್ವಿಮೂಢೇನ ಕುಟುಮ್ಬಹೇತವೇ ॥ ೨,೪೮.

ಯಾವ ವೈಶ್ಯನು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುಃಖಪಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪಾಶದಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟು, ನನ್ನ ಬಳಿ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಲ್ಲ; ಖರೀದಿ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಮೋಹದಿಂದ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ.

ಶೂದ್ರಂ ವಪುಃ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಯಶಸ್ಕರಂ ಸದಾ ದಾನಂ ದ್ವಿಜೇಭ್ಯೋ ನ ಕೃತಂ ದ್ವಿಜಾರ್ಚನಮ್ । ಚ್ದೃದದ್ಯತ್ದದ್ವಡ್ಢ ಢದ್ಧದೃಥ್ರ್ದದೃಧ್ಡ್ಢಥ್ರ್ಡಡ್ಢದ್ಧ ಜಲಾಶಯೋ ನೈವ ಕೃತೋ ಧರಾತಲೇ ಅಸಂಸ್ಕೃತೋ ವಿಪ್ರವರೋ ನ ಸಂಸ್ಕೃತಃ ॥ ೨,೪೮.

ಶೂದ್ರನ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದವನಾದರೂ, ಯಾವನು ಸದಾ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ದಾನ ಕೊಡದೆ, ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸದೆ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೆರೆ ಕಟ್ಟದೆ, ಸಂಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದಾನೋ, ಅವನು ನಿಜವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲ.

ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಸ್ವಕರ್ಮಾಣಿ ಮದೇನ ಸುಸ್ಥಿತಂ ಮಯಾ ಸುತೀರ್ಥೇ ಸ್ವವಪುರ್ನ ಚೋಜ್ಝಿತಮ್ । ಧರ್ಮೋರ್ಜಿತೋ ನೈವ ನ ದೇವಪೂಜನಂ ಕೃತಂ ಮಯಾ ಚೈವ ವಿಮುಕ್ತಿಹೇತವೇ ॥ ೨,೪೮.

ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದೆನು; ಆದರೆ ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿಲ್ಲ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ, ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಿಲ್ಲ, ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ.

ದೇಹಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ತಥೈವ ಪಿಣ್ಡಜಂ ವರ್ಣಾಂಸ್ತಥೈವಾನ್ತ್ಯಜಮ್ಲೇಚ್ಛಸಂಜ್ಞಿತಾನ್ । ಮರುನ್ಮಯಂ ದೇಹಮಿಮೇ ವಿಶನ್ತಿ ನೈವೇಹಮಾನಾಃ ಪಥಿ ಧರ್ಮಸಂಕುಲೇ ॥ ೨,೪೮.

ಅನ್ನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದು, ನಾನು ಅಂಟ್ಯಜ ಮತ್ತು ಮ್ಲೇಚ್ಛ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದೆನು; ಆದರೆ ವಾಯುವಿನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ದೇಹಗಳು ಧರ್ಮಪೂರ್ಣವಾದ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಪರಸ್ಪರಂ ಧರ್ಮಕೃನ್ತಂ ಸ್ವಕೀಯಂ ಸಮ್ಪಾದ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಯಂ ಪಥಿ ಸಞ್ಚರನ್ತ್ಸ್ವಮ್ । ಪಕ್ಷೀನ್ದ್ರ ವಾಕ್ಯಾನಿ ಶೃಣುಷ್ವ ತಾನಿ ಮನೋರಮಾಣಿ ಪ್ರವದನ್ತಿ ಯಾನಿ ॥ ೨,೪೮.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಅವರು ಹೇಳುವ ಆ ಮನೋಹರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೀನು ಕೇಳು.

ಸಾರಾ ಹಿ ಲೋಕೇಷು ಭವೇತ್ತ್ರಿಲೋಕೀ ದ್ವೀಪೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಚ ಜಮ್ಬುಕಾಖ್ಯಮ್ । ದೇಶೇಷು ಸರ್ವೇಷ್ವಪಿ ದೇವದೇಶಃ ಜೀವೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಮನುಷ್ಯ ಏವ ॥ ೨,೪೮.

ಮೂವರು ಲೋಕಗಳೇ ಜಗತ್ತಿನ ಸಾರ; ಎಲ್ಲಾ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಜಂಬೂದ್ವೀಪವೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರ ದೇಶವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವನೇ ಮುಖ್ಯ.

ವರ್ಣಾಶ್ಚ ಚತ್ವಾರ ಇಹ ಪ್ರಶಸ್ತಾಃ ವರ್ಣೇಷು ಧರ್ಮಿಷ್ಠನರಾಃ ಪ್ರಶಸ್ತಾಃ । ಧರ್ಮೇಣ ಸೌಖ್ಯಂ ಸಮುಪೈತಿ ಸರ್ವಂ ಜ್ಞಾನಂ ಸಮಾಪ್ನೋತಿ ಮಹಾಪಥೇ ಸ್ಥಿತಃ ॥ ೨,೪೮.

ಇಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳು ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠರಾದವರು ಶ್ಲಾಘನೀಯರು; ಧರ್ಮದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸುಖ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಮಹಾಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದವನು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ದೇಹಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಯದಾ ಗತಾಯುಃ ಪಕ್ಷಿನ್ ಸ್ಥಿತೋಽಹಂ ಕೃಮಿಕೀಟಸಂಸ್ಥಿತಃ । ಸರೀಸೃಪೋಽಹಂ ಮಶಕೋ ವಿನಿರ್ಮಿತಶ್ಚತುಷ್ಪದೋಽಹಂ ವನಸೂಕರೋಽಹಮ್ ॥ ೨,೪೮.

ಹಕ್ಕಿಯೇ, ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಾಣ ಹೋಗಿದಾಗ ನಾನು ಹುಳ, ಕೀಟ, ಹಾವು, ಸೊಂಪು, ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳ ಪ್ರಾಣಿ, ಕಾಡು ಹಂದಿ ಇವೆಲ್ಲರೂ ಆಗಿದ್ದೆನು.

ಸರ್ವಂ ವಿಜಾನಾತಿ ಹಿ ಗರ್ಭಸಂಸ್ಥಿತೋ ಜಾತಶ್ಚ ಸದ್ಯಸ್ತದಿದಞ್ಚ ವಿಸ್ಮರೇತ್ । ಯಚ್ಚಿನ್ತಿತಂ ಗರ್ಭಸಮಾಗತೇನ ವೈ ಬಾಲೋ ಯುವಾ ವೃದ್ಧವಯಾ ಬಭೂವ ॥ ೨,೪೮.

ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತಾನೆ; ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಯೋಚಿಸಿದಂತೆಯೇ ಬಾಲಕ, ಯುವಕ, ವೃದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಮೋಹಾದ್ವಿನಾಷ್ಟಂ ಯದಿ ಗರ್ಭಚಿನ್ತಿತಂ ಸ್ಮೃತಂ ಪುನರ್ಮೃತ್ಯುಗತೇ ಚದೇಹೇ । ತಸ್ಮಿನ್ಪ್ರನಷ್ಟೇ ಹೃದಿ ಚಿನ್ತಿತಂ ಗತಂ ಸ್ಮೃತಂ ಪುನರ್ಗರ್ಭಗತೇ ಚ ದೇಹೇ ॥ ೨,೪೮.

ಮೋಹದಿಂದ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಯೋಚಿಸಿದುದನ್ನು ಮರೆತರೆ, ದೇಹ ಮರಣಕ್ಕಾಗುವಾಗ ಮತ್ತೆ ಅದು ಹೋದರೆ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದುದೂ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ದೇಹ ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ.

ತಸ್ಮಿನ್ಪ್ರನಷ್ಟೇ ಹೃದಿ ಚಿನ್ತಿತಂ ಪುನರ್ಮಯಾ ಸ್ವಕೋಶೇ ಪರವಞ್ಚನಂ ಕೃತಮ್ । ದ್ಯೂತೈಶ್ಛಲೇನಾಪಿ ಚ ಚೌರ್ಯವೃತ್ತ್ಯಾ ಧರ್ಮಂ ವ್ಯತಿಕ್ರಮ್ಯ ಶರೀರರಕ್ಷಣೇ ॥ ೨,೪೮.

ಅದು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದುದನ್ನೂ ಮರೆಯುತ್ತೇನೆ; ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಖಜಾನೆಯಲ್ಲಿ ಮೋಸ ಮಾಡಿದ್ದೆನು; ಜುಗಾರಿ, ವಂಚನೆ, ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ದೇಹ ಉಳಿಸಲು ಧರ್ಮವನ್ನು ಮೀರಿ ನಡೆದೆನು.

ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸಮುಪಾರ್ಜಿತಾ ಸ್ವಯಂ ಮಯಾ ನ ಭುಕ್ತಂ ಮನಸೇಪ್ಸಿತಂ ಧನಮ್ । ತಾಮ್ಬೂಲಮನ್ನಂ ಮಧುರಂ ಸಗೋರಸಂ ದತ್ತ್ವಾಗ್ನಿದೇವಾತಿಥಿಬನ್ಧುವರ್ಗೇ ॥ ೨,೪೮.

ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸಿದ್ದೆನು, ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಉಪಭೋಗಿಸಲಿಲ್ಲ; ತಾಂಬೂಲ, ಅನ್ನ, ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಮಧುರ ಆಹಾರವನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ, ದೇವರಿಗೆ, ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ, ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದೆನು.

ಸೋಮಗ್ರಹೇ ಸೂರ್ಯಸಮಾಗಮೇಪಿ ವಾ ನ ಸೇವಿತಂ ತೀರ್ಥವರಿಷ್ಠಮುತ್ತಮಮ್ । ಕೋಶಂ ಸ್ವಕೀಯಂ ಮಲಮೂತ್ರಪೂರಿತಂ ದೇಹಿನ್ಕ್ವಚಿನ್ನಿಸ್ತರ ಯತ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೨,೪೮.

ಪೌರ್ಣಮಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ, ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ಸಂಯೋಗದಲ್ಲಾಗಲಿ, ನಾನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಖಜಾನೆಯನ್ನು ಮಲಮೂತ್ರದಿಂದ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ, ದೇಹಧಾರಿಯೇ, ನೀನು ಏನು ಮಾಡಿದರೂ.

ಮಯಾ ನ ದೃಷ್ಟಾ ನ ನತಾ ನ ಪೂಜಿತಾ ತ್ರೈವಿಕ್ರಮೀ ಮೂರ್ತಿರಿಹ ಸ್ಥಿತಾ ಭುವಿ । ಪ್ರಭಾಸನಾಥೋ ನ ಚ ಭಕ್ತಿಸಂಸ್ತುತೋ ದೇಹಿನ್ಕ್ವಚಿನ್ನಿಸ್ತರ ಯತ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೨,೪೮.

ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನ ರೂಪವನ್ನು ನಾನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ, ನಮಸ್ಕರಿಸಲಿಲ್ಲ, ಪೂಜಿಸಲಿಲ್ಲ; ಪ್ರಭಾಸನಾಥನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲಿಲ್ಲ, ದೇಹಧಾರಿಯೇ, ನೀನು ಏನು ಮಾಡಿದರೂ.

ಗತ್ವಾ ವರಿಷ್ಠೇ ಭುವಿ ತೀರ್ಥಸನ್ನಿಧೌ ಧನಂ ನ ದತ್ತಂ ವಿದುಷಾಂ ಕರೇ ಮಯಾ । ಆಪ್ಲುತ್ಯ ದೇಹಂ ವಿಧಿನಾ ದ್ವಿಜೇ ಗುರೌ ದಿಹಿನ್ಕ್ವಚಿನ್ನಿಸ್ತರ ಯತ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೨,೪೮.

ಭೂಮಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರೂ, ಪಂಡಿತರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಧನವನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ; ವಿಧಿಯಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದ್ವಿಜ ಮತ್ತು ಗುರುವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಿಲ್ಲ, ದೇಹಧಾರಿಯೇ, ನೀನು ಏನು ಮಾಡಿದರೂ.

ನ ಮಾತೃಪೂಜಾ ನ ಚ ವಿಷ್ಣುಶಙ್ಕರೌ ಗಣೇಶಚಣಡ್ಯೌ ನ ಚ ಭಾಸ್ಕರೋಽಪಿ ವಾ । ಯಞ್ಚೋಪಚಾರೈರ್ಬಲಿಯುಕ್ತಚನ್ದನೈರ್ದೇಹಿನ್ಕ್ವಚಿನ್ನಿಸ್ತರ ಯತ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೨,೪೮.

ತಾಯಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಿಲ್ಲ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ಶಂಕರನನ್ನು, ಗಣೇಶನನ್ನು, ಚಂಡಿಯನ್ನು, ಭಾಸ್ಕರನನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಲಿಲ್ಲ; ಯಜ್ಞವನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಿಧಿಯಿಂದ, ಚಂದನದಿಂದ ಸಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ, ದೇಹಧಾರಿಯೇ, ನೀನು ಏನು ಮಾಡಿದರೂ.

ಲಬ್ಧಾ ಮಯಾ ಮಾನವದೇವತೋಪಮಾ ಮೋಹಾದ್ಗತಾ ಸರ್ವಮಿದಞ್ಚ ಪಾರ್ಥಿವ । ಗತಿಂ ನ ವೀಕ್ಷೇತ ಸ ವೈ ವಿಮೂಢಧೀರ್ದೇಹಿನ್ಕ್ವಚಿನ್ನಿಸ್ತರ ಯತ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೨,೪೮.

ಮಾನವನ ದೇಹವನ್ನು ದೇವರ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಮೋಹದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡೆನು; ಪಾಮರನು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಿಲ್ಲ, ದೇಹಧಾರಿಯೇ, ನೀನು ಏನು ಮಾಡಿದರೂ.

ಏತಾನಿ ಪಕ್ಷಿನ್ಮನಸಾ ವಿಚಿನ್ತ್ಯ ವಾಕ್ಯಾನಿ ಧರ್ಮಾರ್ಥಯಶಸ್ಕರಾಣಿ । ಮುಕ್ತಿಂ ಸಮಾಯಾನ್ತಿ ಮನುಷ್ಯಲೋಕೇ ವಸನ್ತಿ ಯೇ ಧರ್ಮರತಾಃ ಸುದೇಶೇ ॥ ೨,೪೮.

ಹಕ್ಕಿಯೇ, ಧರ್ಮ, ಸಂಪತ್ತು, ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತರುವ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಮಾನವರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇತಿ ಬ್ರುವಾಣೈರ್ಯಮಧೂತವರ್ಗೈರ್ವಿಹನ್ಯತೇ ಕಾಲಮಯೈಶ್ಚ ಮುದ್ಗರೈಃ । ಹಾ ದೈವ ಹಾ ದೈವ ಇತಿ ಸ್ಮರನ್ ವೈ ಧನಂ ನ ದತ್ತಂ ಸ್ವಯಮರ್ಜಿತಂ ಯತ್ ॥ ೨,೪೮.

ಯಮದೂತರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಕಾಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಗದಿಯಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; 'ಅಯ್ಯೋ ವಿಧಿ! ಅಯ್ಯೋ ವಿಧಿ!' ಎಂದು ನೆನೆಸುತ್ತಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ತಾನು ಗಳಿಸಿದ ಧನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

ನ ಭೂಮಿದಾನಂ ನ ಚ ಗೋಪ್ರದಾನಂ ನ ವಾರಿದಾನಂ ನ ಚ ವಸ್ತ್ರದಾನಮ್ । ಫಲಂ ಸತಾಮ್ಬೂಲವಿಲೇಪನಂ ವಾ ತ್ವಯಾ ನ ದತ್ತಂ ಭುವಿ ಶೋಚಸೇ ಕಥಮ್ ॥ ೨,೪೮.

ನೀನು ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಹಸು ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ, ನೀರು ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಬಟ್ಟೆ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಹಣ್ಣು, ಪಾಕು, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನೀನು ಏಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?

ಪಿತಾ ಮೃತಸ್ತೇ ಚ ಪಿತಾಮಹಃ ಸಾ ಯಯಾ ಧೃತೋ ವಾಪ್ಯುದರೇ ಸ್ವಕೀಯೇ । ಮೃತೋಽಪ್ಯಸೌ ಬನ್ಧುಜನಃ ಸಮಸ್ತೋ ದೃಷ್ಟಂ ತ್ವಯಾ ಸರ್ವಮಿದಂ ಗತಾಯಃ ॥ ೨,೪೮.

ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಸತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ತಾತ ಕೂಡ ಸತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದ ತಾಯಿ ಕೂಡ ಇಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳು ಹೋದರು—ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ನೀನು ನೋಡಿದ್ದೀಯಲ್ಲ, ಈಗ ನಿನ್ನ ಕಾಲವೂ ಬಂದಿದೆ.