ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಮಾತೃಶ್ರಾದ್ಧನ್ತು ಪೂರ್ವೇಣ ಕರ್ಮಾದೌ ಪೈತೃಕಂ ತಥಾ । ಉತ್ತರೇಽಹನಿ ವೃದ್ಧೌ ಸ್ಯಾನ್ಮಾತಾಮಹಗಣಸ್ಯ ತು ॥ ೨,೪೫.

ತಾಯಿಯ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ, ತಂದೆಯದನ್ನು ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರದ ದಿನ ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ವಂಶದವರ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ಶ್ರಾದ್ಧತ್ರಯಂ ಪ್ರಕುರ್ರ್ವೀತ ವೈಶ್ವದೇವನ್ತುತಾನ್ತ್ರಿಕಮ್ ॥ ೨,೪೫.

ಮೂರು ವಿಧದ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು: ವೈಶ್ವದೇವ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧವೂ ಸೇರಿವೆ.

ಮಾತೃಭ್ಯಃ ಕಲ್ಪಯೇತ್ಪೂರ್ವಂ ಪಿತೃಭ್ಯಸ್ತದನನ್ತರಮ್ । ಮಾತಾಮಹೇಭ್ಯಶ್ಚ ತಥಾ ದದ್ಯಾದಿತ್ಥಂ ಕ್ರಮೇಣ ತು ॥ ೨,೪೫.

ಮೊದಲು ತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು, ನಂತರ ತಂದೆಗಳಿಗೆ, ನಂತರ ತಾಯಿಯ ತಂದೆಗಳಿಗೆ ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೊಡಬೇಕು.

ಮಾತೃಶ್ರಾದ್ಧೇ ತು ವಿಪ್ರಾಣಾಮಭಾವೇ ಸುಕುಲೋದ್ಗತಾಃ । ಪತಿಪುತ್ರಾನ್ವಿತಾಃ ಸಾಧ್ವ್ಯೋ ಯೋಷಿತೋಽಷ್ಟೌ ಚ ಭಾವಯೇತ್ ॥ ೨,೪೫.

ತಾಯಿಯ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಕುಟುಂಬದ, ಗಂಡ ಅಥವಾ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಎಂಟು ಸದ್ಗುಣದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತಾದಿಕೇ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ಯಾದಾಭ್ಯುದಯಂ ತಥಾ । ಉತ್ಪಾತಾದಿನಿಮಿತ್ತೇಷು ನಿತ್ಯ ಶ್ರಾದ್ಧವದೇವ ತು ॥ ೨,೪೫.

ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತ ಮತ್ತು ಇತರ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಅಪಶಕುನಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ನಿತ್ಯಂ ದೈವಞ್ಚ ವೃದ್ಧಿಞ್ಚ ಕಾಮ್ಯಂ ನೈಮಿತ್ತಿಕಂ ತಥಾ । ಶ್ರಾದ್ಧಾನ್ಯುಕ್ತಪ್ರಕಾರೇಣ ಕುರ್ವನ್ ಸಿದ್ಧಿಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಇತಿ ತೇ ಕಥಿತಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಕಿಮನ್ಯತ್ಪರಿಪೃಚ್ಛಸಿ ॥ ೨,೪೫.

ನಿತ್ಯ, ದೈವ, ವೃದ್ಧಿ, ಕಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರೆ ಸಿದ್ಧಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯ?

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೪೬ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಉವಾಚ । ಸುಕೃತಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವೇಣ ಸ್ವರ್ಗೋ ನಾನಾವಿಧೋ ನಣಾಮ್ । ಭೋಗಾಃ ಸೌಖ್ಯಾತಿ ರೂಪಞ್ಚ ಬಲಂ ಬುದ್ಧೈಃ ಪರಾಕ್ರಮಃ ॥ ೨,೪೬.

ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲದಿಂದ ಮಾನವರಿಗೆ ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಸ್ವರ್ಗ, ಭೋಗ, ಸಂತೋಷ, ಸೌಂದರ್ಯ, ಶಕ್ತಿ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಸತ್ಯಂ ಪುಣ್ಯವತಾಂ ದೇವ ಜಾಯತೇಽತ್ರ ಪರತ್ರ ಚ । ಸತ್ಯಂಸತ್ಯಂ ಪುನಃ ಸತ್ಯಂ ವೇದವಾಕ್ಯಂ ನ ಚಾನ್ಯಥಾ ॥ ೨,೪೬.

ದೇವರೆ, ಸತ್ಪುರುಷರಿಗೆ ಸತ್ಯವು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ನಿಜ, ನಿಜ, ಮತ್ತೆ ನಿಜ, ವೇದವಾಕ್ಯ ಎಂದಿಗೂ ತಪ್ಪಾಗದು.

ಧರ್ಮೋ ಜಯತಿ ನಾಧರ್ಮಃ ಸತ್ಯಂ ಜಯಾತೇ ನಾನೃತಮ್ । ಕ್ಷಮಾ ಜಯತಿ ನ ಕ್ರೋಧೋ ವಿಷ್ಣುರ್ಜಯತಿ ನಾಸುರಃ ॥ ೨,೪೬.

ಧರ್ಮವೇ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಅಧರ್ಮವಲ್ಲ; ಸತ್ಯವೇ ಜಯಿಸುತ್ತದೆ, ಸುಳ್ಳಲ್ಲ; ಕ್ಷಮೆಯೇ ಮೇಲು, ಕೋಪವಲ್ಲ; ವಿಷ್ಣುವೇ ಜಯಶಾಲಿ, ಅಸುರನಲ್ಲ.

ತದ್ವತ್ಸತ್ಯಂ ಮಯಾ ಜ್ಞಾತಂ ಸುಕೃತಾಚ್ಛೋಭನಂ ಭವೇತ್ । ಯತೋತ್ಕೃಷ್ಟತಮಂ ಪುಣ್ಯಂ ತಥೋತ್ಕೃಷ್ಟತರೋನರಃ ॥ ೨,೪೬.

ಹಾಗೆಯೇ, ನಾನು ತಿಳಿದಿರುವುದು, ಸತ್ಯವು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಶುಭವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ; ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಣ್ಯ ಇದ್ದಂತೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.

ಏವನ್ತು ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಜಾಯನ್ತೇ ಪಾಪಿನೋ ಯಥಾ । ಯೇನ ಕರ್ಮವಿಪಾಕೇನ ಯಥಾ ನಿಯಮಭಾಗ್ಭವೇತ್ ॥ ೨,೪೬.

ಹೀಗಾಗಿ, ಪಾಪಿಗಳು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ಅವರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುವರು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಯಾಂಯಾಂ ಯೋನಿಮವಾಪ್ನೋತಿ ಯಥಾರೂಪಶ್ಚ ಜಾಯತೇ । ತನ್ಮೇ ವದ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಮಾಸೇನಾಪಿ ಕಾಙ್ಕ್ಷಿತಮ್ ॥ ೨,೪೬.

ಯಾವ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ, ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನೀನು, ನಾನು ಕೇಳಲು ಬಯಸಿರುವಂತೆ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳು.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಶುಭಾಶುಭಫಲೈಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಭುಕ್ತಭೋಗಾ ನರಾಸ್ತ್ವಿಹ । ಜಾಯನ್ತೇ ಲಕ್ಷಣೈರ್ಯೈಸ್ತುತಾನಿ ಮೇ ಶೃಣು ಕಾಶ್ಯಪ ॥ ೨,೪೬.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಒಳ್ಳೆಯದು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದಾದ ಕರ್ಮಫಲ ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ, ಜನರು ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ; ಆ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕಾಶ್ಯಪ.

ಗುರುರಾತ್ಮವತಾಂ ಶಾಸ್ತಾ ರಾಜಾ ಶಾಸ್ತಾ ದುರಾತ್ಮನಾಮ್ । ಇಹ ಪ್ರಚ್ಛನ್ನಪಾಪಾನಾಂ ಶಾಸ್ತಾ ವೈವಸ್ವತೋ ಯಮಃ ॥ ೨,೪೬.

ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ ಹೊಂದಿದವರಿಗೆ ಗುರುನೇ ಅಧಿಪತಿ; ದುಷ್ಟರಿಗೆ ರಾಜನೇ ಅಧಿಪತಿ; ಇಲ್ಲಿ, ಗುಪ್ತ ಪಾಪ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ವೈವಸ್ವತ ಯಮನೇ ಅಧಿಪತಿ.

ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತೇಷ್ವಚೀರ್ಣೇಷು ಯಮಲೋಕಾ ಹ್ಯನೇಕಧಾ । ಯಾತನಾಭಿರ್ವಿಮುಕ್ತಾ ಯೇ ಯಾನ್ತಿ ತೇ ಜೀವಸನ್ತತೀಮ್ ॥ ೨,೪೬.

ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡದವರಿಗೆ ಯಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಧದ ನರಕಗಳಿವೆ; ಯಾತನೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದವರು ಪುನಃ ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಗತ್ವಾ ಮಾನುಷಭಾವೇ ತು ಪಾಪಚಿಹ್ನಾ ಭವನ್ತಿ ತೇ । ತಾನ್ಯಹಂ ತವ ಚಿಹ್ನಾನಿ ಕಥಯಿಷ್ಯೇ ಖಗೋತ್ತಮ ॥ ೨,೪೬.

ಮಾನವನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ, ಅವರಿಗೆ ಪಾಪದ ಗುರುತುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ; ಆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೆ.

ಸೋಢ್ವಾ ವೈ ಯಾತನಾಃ ಸರ್ವಾ ಗತ್ವಾ ವೈವಸ್ವತಕ್ಷಯಮ್ । ನಿಸ್ತೀರ್ಣಯಾತನಾಸ್ತೇ ತು ಲೋಕಮಾಯಾನ್ತಿ ಚಿಹ್ನಿತಾಃ ॥ ೨,೪೬.

ಎಲ್ಲ ಯಾತನೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಯಮಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ, ಯಾತನೆ ಮುಗಿದವರು ಗುರುತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.

ಗದ್ಗದೋಽನತವಾದೀ ಸ್ಯಾನ್ಮೂಕಶ್ಚೈವ ಗವಾನೃತೇ । ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಜಾಯತೇ ಕುಷ್ಠೀ ಶ್ಯಾವದನ್ತಶ್ಚ ಮದ್ಯಪಃ ॥ ೨,೪೬.

ಗೋವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದವನು ತುಂಟು ಮಾತಾಡುವವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನು ಕುಷ್ಠರೋಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಹಲ್ಲುಗಳು ಕಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಕುನಖೀ ಸ್ವರ್ಣಹರಣಾದ್ದುಶ್ಚರ್ಮಾ ಗುರುತಲ್ಪಗಃ । ಸಂಯೋಗೀ ಹೀನಯೋನಿಃ ಸ್ಯಾದ್ದರಿದ್ರೋಽದತ್ತದಾನತಃ ॥ ೨,೪೬.

ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕದಿದವನು ಕೆಟ್ಟ ನಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಗುರುಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದವನು ಕೆಟ್ಟ ಚರ್ಮ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ; ಅಯೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಹೀನಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಪರದಿನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡವನು ಬಡವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

ಅಯಾಜ್ಯಯಾಜಕೋ ಯಾತಿ ಗ್ರಾಹಮಸೂಕರತಾಂ ದ್ವಿಜಃ । ಖರೋ ವೈ ಬಹುಯಾಜೀ ಸ್ಯಾತ್ಕಾಕೋ ನಿರ್ಮನ್ತ್ರಭೋಜನಾತ್ ॥ ೨,೪೬.

ಯೋಗ್ಯರಲ್ಲದವರಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹಕ್ಕಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಮಂತ್ರ ಹೇಳದೆ ಊಟ ಮಾಡಿದ ದ್ವಿಜನು ಕಾಗೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಅನೇಕ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದವನು ಕತ್ತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಯೋಗ್ಯರಲ್ಲದವರಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದವನು ಹಂದಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

ಅಪರೀಕ್ಷಿತಭೋಕ್ತಾರೋ ವ್ಯಾಘ್ರಾಃ ಸ್ಯುರ್ನಿರ್ಜನೇ ವನೇ । ಬಹುತರ್ಜಕೋ ಮಾರ್ಜರಃ ಖದ್ಯೋತಃ ಕಕ್ಷದಾಹಕಃ ॥ ೨,೪೬.

ಊಟ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಆಹಾರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ತಿನ್ನುವವರು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಆಗುತ್ತಾರೆ; ಹೆಚ್ಚು ಬೆದರಿಸುವವನು ಬೆಕ್ಕು ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಹುಲ್ಲು ಸುಡುವವನು ಜ್ಯೋತಿಪುಟು ಆಗುತ್ತಾನೆ.

ಪಾತ್ರೇ ವಿದ್ಯಾಪ್ರದಾತಾ ಯೋ ಬಲೀವರ್ದೋ ಭವೇತ್ತಸಃ । ಅನ್ನಂ ಪರ್ಯುಷಿತಂ ವಿಪ್ರೇ ಪ್ರದದತ್ಕುಕ್ಕರೋ ಭವೇತ್ ॥ ೨,೪೬.

ಅರ್ಹನಲ್ಲದವರಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಸುವವನು ಎತ್ತು ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹಳಸಿದ ಅನ್ನ ಕೊಟ್ಟರೆ ನಾಯಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

ಮಾತ್ಸರ್ಯಾದಪಿ ಜಾತ್ಯನ್ಧೋ ಜನ್ಮಾನ್ಧಃ ಪುಸ್ತಕಂ ಹರನ್ । ಫಲಾನ್ಯಾಹರತೋಽಪತ್ಯಂ ಮ್ರಿಯತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ ೨,೪೬.

ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡುವವನು ಅಥವಾ ಜನ್ಮದಿಂದ ಕುರುಡು ಆಗಿರುವವನು ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಕುರುಡು ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಹಣ್ಣು ಕಳವು ಮಾಡುವವನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಯುಷ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಮೃತೋ ವಾನರತಾಂ ಯಾತಿ ತನ್ಮುಖೋ ಗಣ್ಡವಾನ್ ಭವೇತ್ । ಅದತ್ತ್ವಾ ಭಕ್ಷ್ಯಮಶ್ರಾತಿ ಅನಪತ್ಯೋ ಭವೇತ್ತು ಸಃ ॥ ೨,೪೬.

ಅವನ ಮೃತ್ಯುವಿನ ನಂತರ ಅವನು ಕೋತಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಮುಖ ಊದಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ; ಇತರರಿಗೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲದೆ ತಿನ್ನುವವನು ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಹರನ್ವಸ್ತ್ರಂ ಭವೇದ್ಗೋಧಾ ಗರದಃ ಪವನಾಶನಃ । ಪ್ರವಜ್ಯಾಗಮನಾದ್ರಾಜನ್ ಭವೇನ್ಮರುಪಿಶಾಚಕಃ ॥ ೨,೪೬.

ಬಟ್ಟೆ ಕಳವು ಮಾಡಿದವನು ಹಾವಳಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ವಿಷ ಕೊಟ್ಟವನು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿನ್ನುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ರಾಜನೇ, ಸಂಸಾರ ತ್ಯಜಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಬರುವವನು ಗಾಳಿಪಿಶಾಚಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಚಾತಕೋ ಜಲಹರ್ತಾ ಸ್ಯಾದ್ಧಾನ್ಯಹರ್ತಾ ಚ ಮೂಷಿಕಃ । ಅಪ್ರಾಪ್ತಯೌವನಾಂ ಸೇವನ್ ಭವೇತ್ಸರ್ಪ ಇತಿ ಶ್ರುತಿಃ ॥ ೨,೪೬.

ನೀರು ಕಳವು ಮಾಡಿದವನು ಚಾತಕಪಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಧಾನ್ಯ ಕಳವು ಮಾಡಿದವನು ಇಲಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಯೌವನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದವನು ಹಾವು ಆಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಗುರುದಾರಾಭಿಲಾಷೀ ಚ ಕೃಕಲಾಸೋ ಭವೇದ್ಧ್ರುವಮ್ । ಜಲಪ್ರಸ್ತ್ರವಣಂ ಯಸ್ತು ಭಿನ್ದ್ಯಾನ್ಮತ್ಸ್ಯೋ ಭವೇನ್ನರಃ ॥ ೨,೪೬.

ಗುರುವಿನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕೃಕಲಾಸಪಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ನೀರಿನ ಕಾಲುವೆ ಒಡೆದವನು ಮೀನು ಆಗುತ್ತಾನೆ.

ಅವಿಕ್ರೇಯಕ್ರಯಾಚ್ಚೈವ ಬಕೋ ಗೃಧ್ರೋ ಭವೇನ್ನರಃ । ಅಯೋನಿಗೋ ವೃಕೋ ಹಿ ಸ್ಯಾದುಲೂಕಃ ಕ್ರಯವಞ್ಚನಾತ್ ॥ ೨,೪೬.

ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರಿದವನು ಬಕ ಅಥವಾ ಗಿಡುಗ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಅಯೋಗ್ಯ ಜನ್ಮ ಪಡೆದವನು ತೋಳಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಮೋಸ ಮಾಡಿದವನು ಗೂಬೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

ಮೃತಸ್ಯೈಕಾದಶಾಹೇ ತು ಭುಞ್ಜಾನಶ್ಚಾಭಿಜಾಯತೇ । ಪ್ರತಿಶ್ರುತ್ಯ ದ್ವಿಜೇಭ್ಯೋರ್ಽಥಮದದಜ್ಜಮ್ಬುಕೋ ಭವೇತ್ ॥ ೨,೪೬.

ಮರಣದ ನಂತರದ ಹನ್ನೊಂದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಿದವನು ತಕ್ಕಂತೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುವೆನೆಂದು ಹೇಳಿ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲದವನು ನರಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ.