ಪ್ರವಾಸಮನ್ತರೇಣಾಪಿ ಸ್ಯಾತಾಂ ತೌ ವಿಸ್ಮೃತೌ ಯದಾ । ತದಾನೀಮಪಿ ತೌ ಗ್ರಾಹ್ಯೌ ಪೂರ್ವವತ್ತು ಮೃತಾಹಿಕೇ ॥ ೨,೪೫.
ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ದಿನವೂ ತಿಂಗಳೂ ಮರೆತುಹೋದರೂ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಆ ಎರಡನ್ನೂ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಗೃಹಸ್ಥೇ ಪ್ರೋಷಿತೇ ಯಚ್ಚ ಕಶ್ಚಿತ್ತು ಮ್ರಿಯತೇ ಗೃಹೇ । ಆಸೌಚಾಪಗಮೇ ಯತ್ರ ಪ್ರಾರಬ್ಧೇ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮಣಿ ॥ ೨,೪೫.
ಗೃಹಸ್ಥನು ಮನೆಗೆ ಇಲ್ಲದಾಗ ಯಾರಾದರೂ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸತ್ತರೆ, ಅಶೌಚ ಕಾಲ ಮುಗಿದು ಶ್ರಾದ್ಧ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ,
ಪ್ರತ್ಯಾಗತಶ್ಚೇಜ್ಜಾನಾತಿ ತತ್ರ ವೃತ್ತಂ ಗೃಹೀ ತಥಾ । ಆಶೌಚಂ ಗೃಹಿಣಸ್ತೇಷಾಂ ನ ದ್ರವ್ಯಾದೇಸ್ತದಾ ಭವೇತ್ ॥ ೨,೪೫.
ಗೃಹಸ್ಥನು ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಏನು ಸಂಭವಿಸಿತೆಂದು ತಿಳಿದಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಶೌಚವಿಲ್ಲ.
ಪುತ್ರಾದಿನಾ ಯದಾರಬ್ಧಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ತತ್ತ್ವೇನ ವಾಖಿಲಮ್ । ಸಮಾಪನೀಯಂ ತತ್ರಾಪಿ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಗೃಹೀತು ದೂರತಃ ॥ ೨,೪೫.
ಮಗ ಅಥವಾ ಇತರರು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು; ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಗೃಹಸ್ಥನು ಆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು.
ದಾತ್ರಾ ಬೋಕ್ತ್ರಾ ಚ ನ ಜ್ಞಾತಂ ಸೂತಕಂ ಮೃತಕಂ ತಥಾ । ಉಭಯೋರಪಿ ತದ್ದೋಷಂ ನಾರೋಪಯತಿ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ ॥ ೨,೪೫.
ಯಾರಿಗೂ ಅಶೌಚ ಅಥವಾ ಸಾವು ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯದೆ ದಾನ ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕಾರವಾದರೆ, ಆ ಅಪರಾಧವು ಯಾರಿಗೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಯದಾ ತ್ವನ್ಯತರಜ್ಞಾತಂ ಸೂತಕಂ ಮೃತಕಂ ತಥಾ । ಭೋಕ್ತುರೇವ ತದಾ ದೋಷೋ ನಾನ್ಯೋ ದಾತಾ ಪ್ರದುಷ್ಯತಿ ॥ ೨,೪೫.
ಆದರೆ, ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಅಶೌಚ ಅಥವಾ ಸಾವು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ, ತಪ್ಪು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬರುವುದು, ದಾನಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಅಲ್ಲ.
ಇತ್ಯುಕ್ತೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಯಃ ಕುರ್ಯಾನ್ಮೃತವಾಸರಮ್ । ಅವಿಜ್ಞಾತಮೃತಾಹಸ್ಯ ಸತತಂ ತಾರಯತ್ಯಸೌ ॥ ೨,೪೫.
ಈ ರೀತಿ, ಯಾರ ಮೃತ ದಿನ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನನ್ನು ಸದಾ ಉದ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿತ್ಯಶ್ರಾದ್ಧೇಽಥ ಗನ್ಧಾದ್ಯೈರ್ದ್ವಿಜಾನಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಭಕ್ತಿತಃ । ಸರ್ವಾನ್ ಪಿತೃಗಣಾನ್ ಸಮ್ಯಕ್ಸಹೈವೋದ್ದಿಶ್ಯ ಯೋಜಯೇತ್ ॥ ೨,೪೫.
ನಿತ್ಯ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಗಂಧಾದಿಗಳಿಂದ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಆವಾಹನಂ ಸ್ವಧಾಕಾರೋ ಪಿಣ್ಡಾಗ್ನೌಕರಣಾದಿಕಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾದಿನಿಯಮಾ ವಿಶ್ವದೇವಾಸ್ತಥೈವ ಚ ॥ ೨,೪೫.
ಆವಾಹನ, ಸ್ವಧಾ ಅರ್ಪಣೆ, ಪಿಂಡವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾದಿ ನಿಯಮಗಳು, ವಿಶ್ವದೇವರ ಪೂಜೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಾಡಬೇಕು.
ನಿತ್ಯಶ್ರಾದ್ಧೇ ತ್ಯಜೇದೇತಾನ್ ಭೋಜ್ಯಮನ್ನಂ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್ । ದತ್ತ್ವಾ ತು ದಕ್ಷಿಣಾಂ ಶಕ್ತ್ಯಾ ನಮಸ್ಕಾರೈರ್ವಿಸರ್ಜಯೇತ್ ॥ ೨,೪೫.
ನಿತ್ಯ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಭೋಜ್ಯ ಅನ್ನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು; ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿದ ಮೇಲೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ ವಿದಾಯಿಸಬೇಕು.
ದೇವಾನುದ್ದಿಶ್ಯ ವಿಶ್ವಾದೀನ್ ಯದ್ದದ್ಯಾದ್ದ್ವಿಜಭೋಜನಮ್ । ತನ್ನಿತ್ಯಶ್ರಾದ್ಧವತ್ಕಾರ್ಯಂ ದೇವಶ್ರಾದ್ಧಂ ತದುಚ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೫.
ವಿಶ್ವದೇವರು ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಅದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಶ್ರಾದ್ಧದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದನ್ನು ದೇವಶ್ರಾದ್ಧವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಮಾತೃಶ್ರಾದ್ಧನ್ತು ಪೂರ್ವೇಣ ಕರ್ಮಾದೌ ಪೈತೃಕಂ ತಥಾ । ಉತ್ತರೇಽಹನಿ ವೃದ್ಧೌ ಸ್ಯಾನ್ಮಾತಾಮಹಗಣಸ್ಯ ತು ॥ ೨,೪೫.
ತಾಯಿಯ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ, ತಂದೆಯದನ್ನು ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರದ ದಿನ ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ವಂಶದವರ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
ಶ್ರಾದ್ಧತ್ರಯಂ ಪ್ರಕುರ್ರ್ವೀತ ವೈಶ್ವದೇವನ್ತುತಾನ್ತ್ರಿಕಮ್ ॥ ೨,೪೫.
ಮೂರು ವಿಧದ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು: ವೈಶ್ವದೇವ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧವೂ ಸೇರಿವೆ.
ಮಾತೃಭ್ಯಃ ಕಲ್ಪಯೇತ್ಪೂರ್ವಂ ಪಿತೃಭ್ಯಸ್ತದನನ್ತರಮ್ । ಮಾತಾಮಹೇಭ್ಯಶ್ಚ ತಥಾ ದದ್ಯಾದಿತ್ಥಂ ಕ್ರಮೇಣ ತು ॥ ೨,೪೫.
ಮೊದಲು ತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು, ನಂತರ ತಂದೆಗಳಿಗೆ, ನಂತರ ತಾಯಿಯ ತಂದೆಗಳಿಗೆ ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೊಡಬೇಕು.
ಮಾತೃಶ್ರಾದ್ಧೇ ತು ವಿಪ್ರಾಣಾಮಭಾವೇ ಸುಕುಲೋದ್ಗತಾಃ । ಪತಿಪುತ್ರಾನ್ವಿತಾಃ ಸಾಧ್ವ್ಯೋ ಯೋಷಿತೋಽಷ್ಟೌ ಚ ಭಾವಯೇತ್ ॥ ೨,೪೫.
ತಾಯಿಯ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಕುಟುಂಬದ, ಗಂಡ ಅಥವಾ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಎಂಟು ಸದ್ಗುಣದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತಾದಿಕೇ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ಯಾದಾಭ್ಯುದಯಂ ತಥಾ । ಉತ್ಪಾತಾದಿನಿಮಿತ್ತೇಷು ನಿತ್ಯ ಶ್ರಾದ್ಧವದೇವ ತು ॥ ೨,೪೫.
ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತ ಮತ್ತು ಇತರ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಅಪಶಕುನಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ನಿತ್ಯಂ ದೈವಞ್ಚ ವೃದ್ಧಿಞ್ಚ ಕಾಮ್ಯಂ ನೈಮಿತ್ತಿಕಂ ತಥಾ । ಶ್ರಾದ್ಧಾನ್ಯುಕ್ತಪ್ರಕಾರೇಣ ಕುರ್ವನ್ ಸಿದ್ಧಿಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಇತಿ ತೇ ಕಥಿತಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಕಿಮನ್ಯತ್ಪರಿಪೃಚ್ಛಸಿ ॥ ೨,೪೫.
ನಿತ್ಯ, ದೈವ, ವೃದ್ಧಿ, ಕಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರೆ ಸಿದ್ಧಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯ?
ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೪೬ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಉವಾಚ । ಸುಕೃತಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವೇಣ ಸ್ವರ್ಗೋ ನಾನಾವಿಧೋ ನಣಾಮ್ । ಭೋಗಾಃ ಸೌಖ್ಯಾತಿ ರೂಪಞ್ಚ ಬಲಂ ಬುದ್ಧೈಃ ಪರಾಕ್ರಮಃ ॥ ೨,೪೬.
ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲದಿಂದ ಮಾನವರಿಗೆ ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಸ್ವರ್ಗ, ಭೋಗ, ಸಂತೋಷ, ಸೌಂದರ್ಯ, ಶಕ್ತಿ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಸತ್ಯಂ ಪುಣ್ಯವತಾಂ ದೇವ ಜಾಯತೇಽತ್ರ ಪರತ್ರ ಚ । ಸತ್ಯಂಸತ್ಯಂ ಪುನಃ ಸತ್ಯಂ ವೇದವಾಕ್ಯಂ ನ ಚಾನ್ಯಥಾ ॥ ೨,೪೬.
ದೇವರೆ, ಸತ್ಪುರುಷರಿಗೆ ಸತ್ಯವು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ನಿಜ, ನಿಜ, ಮತ್ತೆ ನಿಜ, ವೇದವಾಕ್ಯ ಎಂದಿಗೂ ತಪ್ಪಾಗದು.
ಧರ್ಮೋ ಜಯತಿ ನಾಧರ್ಮಃ ಸತ್ಯಂ ಜಯಾತೇ ನಾನೃತಮ್ । ಕ್ಷಮಾ ಜಯತಿ ನ ಕ್ರೋಧೋ ವಿಷ್ಣುರ್ಜಯತಿ ನಾಸುರಃ ॥ ೨,೪೬.
ಧರ್ಮವೇ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಅಧರ್ಮವಲ್ಲ; ಸತ್ಯವೇ ಜಯಿಸುತ್ತದೆ, ಸುಳ್ಳಲ್ಲ; ಕ್ಷಮೆಯೇ ಮೇಲು, ಕೋಪವಲ್ಲ; ವಿಷ್ಣುವೇ ಜಯಶಾಲಿ, ಅಸುರನಲ್ಲ.
ತದ್ವತ್ಸತ್ಯಂ ಮಯಾ ಜ್ಞಾತಂ ಸುಕೃತಾಚ್ಛೋಭನಂ ಭವೇತ್ । ಯತೋತ್ಕೃಷ್ಟತಮಂ ಪುಣ್ಯಂ ತಥೋತ್ಕೃಷ್ಟತರೋನರಃ ॥ ೨,೪೬.
ಹಾಗೆಯೇ, ನಾನು ತಿಳಿದಿರುವುದು, ಸತ್ಯವು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಶುಭವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ; ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಣ್ಯ ಇದ್ದಂತೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.
ಏವನ್ತು ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಜಾಯನ್ತೇ ಪಾಪಿನೋ ಯಥಾ । ಯೇನ ಕರ್ಮವಿಪಾಕೇನ ಯಥಾ ನಿಯಮಭಾಗ್ಭವೇತ್ ॥ ೨,೪೬.
ಹೀಗಾಗಿ, ಪಾಪಿಗಳು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ಅವರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುವರು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಯಾಂಯಾಂ ಯೋನಿಮವಾಪ್ನೋತಿ ಯಥಾರೂಪಶ್ಚ ಜಾಯತೇ । ತನ್ಮೇ ವದ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಮಾಸೇನಾಪಿ ಕಾಙ್ಕ್ಷಿತಮ್ ॥ ೨,೪೬.
ಯಾವ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ, ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನೀನು, ನಾನು ಕೇಳಲು ಬಯಸಿರುವಂತೆ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳು.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಶುಭಾಶುಭಫಲೈಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಭುಕ್ತಭೋಗಾ ನರಾಸ್ತ್ವಿಹ । ಜಾಯನ್ತೇ ಲಕ್ಷಣೈರ್ಯೈಸ್ತುತಾನಿ ಮೇ ಶೃಣು ಕಾಶ್ಯಪ ॥ ೨,೪೬.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಒಳ್ಳೆಯದು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದಾದ ಕರ್ಮಫಲ ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ, ಜನರು ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ; ಆ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕಾಶ್ಯಪ.
ಗುರುರಾತ್ಮವತಾಂ ಶಾಸ್ತಾ ರಾಜಾ ಶಾಸ್ತಾ ದುರಾತ್ಮನಾಮ್ । ಇಹ ಪ್ರಚ್ಛನ್ನಪಾಪಾನಾಂ ಶಾಸ್ತಾ ವೈವಸ್ವತೋ ಯಮಃ ॥ ೨,೪೬.
ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ ಹೊಂದಿದವರಿಗೆ ಗುರುನೇ ಅಧಿಪತಿ; ದುಷ್ಟರಿಗೆ ರಾಜನೇ ಅಧಿಪತಿ; ಇಲ್ಲಿ, ಗುಪ್ತ ಪಾಪ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ವೈವಸ್ವತ ಯಮನೇ ಅಧಿಪತಿ.
ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತೇಷ್ವಚೀರ್ಣೇಷು ಯಮಲೋಕಾ ಹ್ಯನೇಕಧಾ । ಯಾತನಾಭಿರ್ವಿಮುಕ್ತಾ ಯೇ ಯಾನ್ತಿ ತೇ ಜೀವಸನ್ತತೀಮ್ ॥ ೨,೪೬.
ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡದವರಿಗೆ ಯಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಧದ ನರಕಗಳಿವೆ; ಯಾತನೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದವರು ಪುನಃ ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಗತ್ವಾ ಮಾನುಷಭಾವೇ ತು ಪಾಪಚಿಹ್ನಾ ಭವನ್ತಿ ತೇ । ತಾನ್ಯಹಂ ತವ ಚಿಹ್ನಾನಿ ಕಥಯಿಷ್ಯೇ ಖಗೋತ್ತಮ ॥ ೨,೪೬.
ಮಾನವನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ, ಅವರಿಗೆ ಪಾಪದ ಗುರುತುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ; ಆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೆ.
ಸೋಢ್ವಾ ವೈ ಯಾತನಾಃ ಸರ್ವಾ ಗತ್ವಾ ವೈವಸ್ವತಕ್ಷಯಮ್ । ನಿಸ್ತೀರ್ಣಯಾತನಾಸ್ತೇ ತು ಲೋಕಮಾಯಾನ್ತಿ ಚಿಹ್ನಿತಾಃ ॥ ೨,೪೬.
ಎಲ್ಲ ಯಾತನೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಯಮಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ, ಯಾತನೆ ಮುಗಿದವರು ಗುರುತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಗದ್ಗದೋಽನತವಾದೀ ಸ್ಯಾನ್ಮೂಕಶ್ಚೈವ ಗವಾನೃತೇ । ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಜಾಯತೇ ಕುಷ್ಠೀ ಶ್ಯಾವದನ್ತಶ್ಚ ಮದ್ಯಪಃ ॥ ೨,೪೬.
ಗೋವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದವನು ತುಂಟು ಮಾತಾಡುವವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನು ಕುಷ್ಠರೋಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಹಲ್ಲುಗಳು ಕಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಕುನಖೀ ಸ್ವರ್ಣಹರಣಾದ್ದುಶ್ಚರ್ಮಾ ಗುರುತಲ್ಪಗಃ । ಸಂಯೋಗೀ ಹೀನಯೋನಿಃ ಸ್ಯಾದ್ದರಿದ್ರೋಽದತ್ತದಾನತಃ ॥ ೨,೪೬.
ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕದಿದವನು ಕೆಟ್ಟ ನಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಗುರುಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದವನು ಕೆಟ್ಟ ಚರ್ಮ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ; ಅಯೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಹೀನಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಪರದಿನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡವನು ಬಡವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.