ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟೇ ತು ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಯದಿ ವಿಘ್ನಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ । ಮಾಸೇನ್ಯಸ್ಮಿನ್ ತಿಥೌ ತಸ್ಯಾಂ ಕುರ್ಯಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ತದೈವ ಹಿ ॥ ೨,೪೫.

ಏಕೋದ್ಧಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನ ಬಂದರೆ, ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅದೇ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ತೂಷ್ಣೀಂ ಶ್ರಾದ್ಧಾನ್ತು ಶೂದ್ರಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಯಾಸ್ತತ್ಸುತಸ್ಯ ಚ । ಕನ್ಯಾಯಾಶ್ಚ ದ್ವಿಜಾತೀನಾಮನುಪೇತದ್ವಿಜಸ್ಯ ಚ ॥ ೨,೪೫.

ತೂಷ್ಣೀ ಶ್ರಾದ್ಧವು ಶೂದ್ರನು, ಅವನ ಹೆಂಡತಿ, ಅವನ ಮಗ, ಕನ್ಯೆ ಮತ್ತು ಉಪನಯನವಾಗದ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಏಕಕಾಲೇ ಗತಾ ಸೂನಾಂ ಬಹೂನಾಮಥ ವಾ ದ್ವಯೋಃ । ತನ್ತ್ರೇಣ ಶ್ರಪಣಂ ಕುರ್ಯಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್ ॥ ೨,೪೫.

ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸತ್ತಿದ್ದರೆ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಆದರೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ದದ್ಯಾತ್ಪೂರ್ವಂ ಮೃತಸ್ಯಾದೌ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯ ತತಃ ಪುನಃ । ತೃತೀಯಸ್ಯ ತತಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಸಂನಿಪಾತೇ ತ್ವಯಂ ವಿಧಿಃ (ಕ್ರಮಃ) ॥ ೨,೪೫.

ಒಬ್ಬರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೃತರಾಗಿದ್ದರೆ, ಮೊದಲು ಯಾರು ಸತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೇ ಮೊದಲಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು, ನಂತರ ಎರಡನೆಯವರಿಗೆ, ನಂತರ ಮೂರನೆಯವರಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕ್ರಮ.

ಪ್ರತ್ಯಬ್ದಮೇವಂ ಯಃ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಥಾತಥಮತನ್ದ್ರಿತಃ । ತಾರಯಿತ್ವಾ ಪಿತೄನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್ ॥ ೨,೪೫.

ಯಾರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಈ ರೀತಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ಸಾಧ್ಯವಾದಂತೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿ, ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನ ಜ್ಞಾಯತೇ ಮೃತಾಹಶ್ಚೇತ್ಪ್ರಸ್ಥಾನದಿನಮೇವ ಚ । ಮಾಸಶ್ಚೇತ್ಸ್ಯಾತ್ಪರಿಜ್ಞಾತಸ್ತದ್ದರ್ಶೇ ಸ್ಯಾನ್ಮೃತಾಹಿಕಮ್ ॥ ೨,೪೫.

ಯಾವಾಗ ಮೃತರಾದ ದಿನ ಅಥವಾ ಹೊರಡುವ ದಿನ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ತಿಂಗಳು ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತಿದೆ ಅಂದರೆ, ಆ ತಿಂಗಳು ಬಂದಾಗ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಯದಾ ಮಾಸೋ ನ ವಿಜ್ಞಾತೋ ವಿಜ್ಞಾತಂ ದಿನಮೇವ ಚ । ತದಾ ಮಾರ್ಗಶಿರೇ ಮಾಸಿ ಮಾಘೇ ವಾ ತದ್ದಿನಂ ಭವೇತ್ ॥ ೨,೪೫.

ತಿಂಗಳು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ದಿನ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತಿದೆ ಅಂದರೆ, ಆ ದಿನ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಅಥವಾ ಮಾಘ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ದಿನಮಾಸಾವವಿಜ್ಞಾತೌ ಮರಣಸ್ಯ ಯದಾ ಪುನಃ । ಪ್ರಸ್ಥಾನದಿನಮಾಸೌ ತು ಗ್ರಾಹ್ಯೌ ಶ್ರಾದ್ಧೇ ಮಯೋದಿತೌ ॥ ೨,೪೫.

ಮರಣದ ದಿನವೂ ತಿಂಗಳೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಹೊರಡುವ ದಿನ ಮತ್ತು ತಿಂಗನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಪ್ರಸ್ಥಾನಸ್ಯಾಪಿ ನ ಜ್ಞಾತೌ ದಿನಮಾಸೌ ಯದಾ ಪುನಃ । ಮೃತವಾರ್ತಾಶ್ರುತೌ ಗ್ರಾಹ್ಯೌ ಪೂರ್ವಪ್ರೋಕ್ತಕ್ರಮೇಣ ತು ॥ ೨,೪೫.

ಹೊರಡುವ ದಿನವೂ ತಿಂಗಳೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಮಾತ್ರ ಬಂದಿದ್ದರೆ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪ್ರವಾಸಮನ್ತರೇಣಾಪಿ ಸ್ಯಾತಾಂ ತೌ ವಿಸ್ಮೃತೌ ಯದಾ । ತದಾನೀಮಪಿ ತೌ ಗ್ರಾಹ್ಯೌ ಪೂರ್ವವತ್ತು ಮೃತಾಹಿಕೇ ॥ ೨,೪೫.

ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ದಿನವೂ ತಿಂಗಳೂ ಮರೆತುಹೋದರೂ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಆ ಎರಡನ್ನೂ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಗೃಹಸ್ಥೇ ಪ್ರೋಷಿತೇ ಯಚ್ಚ ಕಶ್ಚಿತ್ತು ಮ್ರಿಯತೇ ಗೃಹೇ । ಆಸೌಚಾಪಗಮೇ ಯತ್ರ ಪ್ರಾರಬ್ಧೇ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮಣಿ ॥ ೨,೪೫.

ಗೃಹಸ್ಥನು ಮನೆಗೆ ಇಲ್ಲದಾಗ ಯಾರಾದರೂ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸತ್ತರೆ, ಅಶೌಚ ಕಾಲ ಮುಗಿದು ಶ್ರಾದ್ಧ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ,

ಪ್ರತ್ಯಾಗತಶ್ಚೇಜ್ಜಾನಾತಿ ತತ್ರ ವೃತ್ತಂ ಗೃಹೀ ತಥಾ । ಆಶೌಚಂ ಗೃಹಿಣಸ್ತೇಷಾಂ ನ ದ್ರವ್ಯಾದೇಸ್ತದಾ ಭವೇತ್ ॥ ೨,೪೫.

ಗೃಹಸ್ಥನು ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಏನು ಸಂಭವಿಸಿತೆಂದು ತಿಳಿದಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಶೌಚವಿಲ್ಲ.

ಪುತ್ರಾದಿನಾ ಯದಾರಬ್ಧಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ತತ್ತ್ವೇನ ವಾಖಿಲಮ್ । ಸಮಾಪನೀಯಂ ತತ್ರಾಪಿ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಗೃಹೀತು ದೂರತಃ ॥ ೨,೪೫.

ಮಗ ಅಥವಾ ಇತರರು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು; ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಗೃಹಸ್ಥನು ಆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು.

ದಾತ್ರಾ ಬೋಕ್ತ್ರಾ ಚ ನ ಜ್ಞಾತಂ ಸೂತಕಂ ಮೃತಕಂ ತಥಾ । ಉಭಯೋರಪಿ ತದ್ದೋಷಂ ನಾರೋಪಯತಿ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ ॥ ೨,೪೫.

ಯಾರಿಗೂ ಅಶೌಚ ಅಥವಾ ಸಾವು ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯದೆ ದಾನ ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕಾರವಾದರೆ, ಆ ಅಪರಾಧವು ಯಾರಿಗೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಯದಾ ತ್ವನ್ಯತರಜ್ಞಾತಂ ಸೂತಕಂ ಮೃತಕಂ ತಥಾ । ಭೋಕ್ತುರೇವ ತದಾ ದೋಷೋ ನಾನ್ಯೋ ದಾತಾ ಪ್ರದುಷ್ಯತಿ ॥ ೨,೪೫.

ಆದರೆ, ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಅಶೌಚ ಅಥವಾ ಸಾವು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ, ತಪ್ಪು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬರುವುದು, ದಾನಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಅಲ್ಲ.

ಇತ್ಯುಕ್ತೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಯಃ ಕುರ್ಯಾನ್ಮೃತವಾಸರಮ್ । ಅವಿಜ್ಞಾತಮೃತಾಹಸ್ಯ ಸತತಂ ತಾರಯತ್ಯಸೌ ॥ ೨,೪೫.

ಈ ರೀತಿ, ಯಾರ ಮೃತ ದಿನ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನನ್ನು ಸದಾ ಉದ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿತ್ಯಶ್ರಾದ್ಧೇಽಥ ಗನ್ಧಾದ್ಯೈರ್ದ್ವಿಜಾನಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಭಕ್ತಿತಃ । ಸರ್ವಾನ್ ಪಿತೃಗಣಾನ್ ಸಮ್ಯಕ್ಸಹೈವೋದ್ದಿಶ್ಯ ಯೋಜಯೇತ್ ॥ ೨,೪೫.

ನಿತ್ಯ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಗಂಧಾದಿಗಳಿಂದ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಆವಾಹನಂ ಸ್ವಧಾಕಾರೋ ಪಿಣ್ಡಾಗ್ನೌಕರಣಾದಿಕಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾದಿನಿಯಮಾ ವಿಶ್ವದೇವಾಸ್ತಥೈವ ಚ ॥ ೨,೪೫.

ಆವಾಹನ, ಸ್ವಧಾ ಅರ್ಪಣೆ, ಪಿಂಡವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾದಿ ನಿಯಮಗಳು, ವಿಶ್ವದೇವರ ಪೂಜೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಾಡಬೇಕು.

ನಿತ್ಯಶ್ರಾದ್ಧೇ ತ್ಯಜೇದೇತಾನ್ ಭೋಜ್ಯಮನ್ನಂ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್ । ದತ್ತ್ವಾ ತು ದಕ್ಷಿಣಾಂ ಶಕ್ತ್ಯಾ ನಮಸ್ಕಾರೈರ್ವಿಸರ್ಜಯೇತ್ ॥ ೨,೪೫.

ನಿತ್ಯ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಭೋಜ್ಯ ಅನ್ನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು; ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿದ ಮೇಲೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ ವಿದಾಯಿಸಬೇಕು.

ದೇವಾನುದ್ದಿಶ್ಯ ವಿಶ್ವಾದೀನ್ ಯದ್ದದ್ಯಾದ್ದ್ವಿಜಭೋಜನಮ್ । ತನ್ನಿತ್ಯಶ್ರಾದ್ಧವತ್ಕಾರ್ಯಂ ದೇವಶ್ರಾದ್ಧಂ ತದುಚ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೫.

ವಿಶ್ವದೇವರು ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಅದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಶ್ರಾದ್ಧದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದನ್ನು ದೇವಶ್ರಾದ್ಧವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಮಾತೃಶ್ರಾದ್ಧನ್ತು ಪೂರ್ವೇಣ ಕರ್ಮಾದೌ ಪೈತೃಕಂ ತಥಾ । ಉತ್ತರೇಽಹನಿ ವೃದ್ಧೌ ಸ್ಯಾನ್ಮಾತಾಮಹಗಣಸ್ಯ ತು ॥ ೨,೪೫.

ತಾಯಿಯ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ, ತಂದೆಯದನ್ನು ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರದ ದಿನ ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ವಂಶದವರ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ಶ್ರಾದ್ಧತ್ರಯಂ ಪ್ರಕುರ್ರ್ವೀತ ವೈಶ್ವದೇವನ್ತುತಾನ್ತ್ರಿಕಮ್ ॥ ೨,೪೫.

ಮೂರು ವಿಧದ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು: ವೈಶ್ವದೇವ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧವೂ ಸೇರಿವೆ.

ಮಾತೃಭ್ಯಃ ಕಲ್ಪಯೇತ್ಪೂರ್ವಂ ಪಿತೃಭ್ಯಸ್ತದನನ್ತರಮ್ । ಮಾತಾಮಹೇಭ್ಯಶ್ಚ ತಥಾ ದದ್ಯಾದಿತ್ಥಂ ಕ್ರಮೇಣ ತು ॥ ೨,೪೫.

ಮೊದಲು ತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು, ನಂತರ ತಂದೆಗಳಿಗೆ, ನಂತರ ತಾಯಿಯ ತಂದೆಗಳಿಗೆ ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೊಡಬೇಕು.

ಮಾತೃಶ್ರಾದ್ಧೇ ತು ವಿಪ್ರಾಣಾಮಭಾವೇ ಸುಕುಲೋದ್ಗತಾಃ । ಪತಿಪುತ್ರಾನ್ವಿತಾಃ ಸಾಧ್ವ್ಯೋ ಯೋಷಿತೋಽಷ್ಟೌ ಚ ಭಾವಯೇತ್ ॥ ೨,೪೫.

ತಾಯಿಯ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಕುಟುಂಬದ, ಗಂಡ ಅಥವಾ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಎಂಟು ಸದ್ಗುಣದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತಾದಿಕೇ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ಯಾದಾಭ್ಯುದಯಂ ತಥಾ । ಉತ್ಪಾತಾದಿನಿಮಿತ್ತೇಷು ನಿತ್ಯ ಶ್ರಾದ್ಧವದೇವ ತು ॥ ೨,೪೫.

ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತ ಮತ್ತು ಇತರ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಅಪಶಕುನಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ನಿತ್ಯಂ ದೈವಞ್ಚ ವೃದ್ಧಿಞ್ಚ ಕಾಮ್ಯಂ ನೈಮಿತ್ತಿಕಂ ತಥಾ । ಶ್ರಾದ್ಧಾನ್ಯುಕ್ತಪ್ರಕಾರೇಣ ಕುರ್ವನ್ ಸಿದ್ಧಿಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಇತಿ ತೇ ಕಥಿತಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಕಿಮನ್ಯತ್ಪರಿಪೃಚ್ಛಸಿ ॥ ೨,೪೫.

ನಿತ್ಯ, ದೈವ, ವೃದ್ಧಿ, ಕಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರೆ ಸಿದ್ಧಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯ?

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೪೬ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಉವಾಚ । ಸುಕೃತಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವೇಣ ಸ್ವರ್ಗೋ ನಾನಾವಿಧೋ ನಣಾಮ್ । ಭೋಗಾಃ ಸೌಖ್ಯಾತಿ ರೂಪಞ್ಚ ಬಲಂ ಬುದ್ಧೈಃ ಪರಾಕ್ರಮಃ ॥ ೨,೪೬.

ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲದಿಂದ ಮಾನವರಿಗೆ ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಸ್ವರ್ಗ, ಭೋಗ, ಸಂತೋಷ, ಸೌಂದರ್ಯ, ಶಕ್ತಿ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಸತ್ಯಂ ಪುಣ್ಯವತಾಂ ದೇವ ಜಾಯತೇಽತ್ರ ಪರತ್ರ ಚ । ಸತ್ಯಂಸತ್ಯಂ ಪುನಃ ಸತ್ಯಂ ವೇದವಾಕ್ಯಂ ನ ಚಾನ್ಯಥಾ ॥ ೨,೪೬.

ದೇವರೆ, ಸತ್ಪುರುಷರಿಗೆ ಸತ್ಯವು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ನಿಜ, ನಿಜ, ಮತ್ತೆ ನಿಜ, ವೇದವಾಕ್ಯ ಎಂದಿಗೂ ತಪ್ಪಾಗದು.

ಧರ್ಮೋ ಜಯತಿ ನಾಧರ್ಮಃ ಸತ್ಯಂ ಜಯಾತೇ ನಾನೃತಮ್ । ಕ್ಷಮಾ ಜಯತಿ ನ ಕ್ರೋಧೋ ವಿಷ್ಣುರ್ಜಯತಿ ನಾಸುರಃ ॥ ೨,೪೬.

ಧರ್ಮವೇ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಅಧರ್ಮವಲ್ಲ; ಸತ್ಯವೇ ಜಯಿಸುತ್ತದೆ, ಸುಳ್ಳಲ್ಲ; ಕ್ಷಮೆಯೇ ಮೇಲು, ಕೋಪವಲ್ಲ; ವಿಷ್ಣುವೇ ಜಯಶಾಲಿ, ಅಸುರನಲ್ಲ.