ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಯಜ್ಞೋಪವೀತಿ ಸತಿಲಾನ್ ಧ್ಯಾಯನ್ ವಿಷ್ಣುಂ ಯಮಂ ತಥಾ । ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖಸ್ತೂಷ್ಣೀಮೇಕೈಕಂ ನಿರ್ವಪೇತ್ತುತಾನ್ ॥ ೨,೪೪.

ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸಿ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನೂ ಯಮನನ್ನೂ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ, ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಿಂಡವನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಉದ್ಧೃತ್ಯ ಮಿಶ್ರಿತಾನ್ ಪಶ್ಚಾತ್ತೀರ್ಥೇಽಭ್ಮಃ ಸು ವಿನಿಃ ಕ್ಷಿಪೇತ್ । ಕ್ಷಿಪನ್ ಸಂಕೀರ್ತಯೇನ್ನಾಮ ಗೋತ್ರಂ ಚ ಮೃತಕಸ್ಯ ಚ ॥ ೨,೪೪.

ಆ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಶುದ್ಧವಾದ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು; ಹಾಕುವಾಗ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗೋತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

ಪುನರಪ್ಯರ್ಚಯೇದ್ವಿಷ್ಣುಂ ಯಮಂ ಕುಸುಮಚನ್ದನೈಃ । ಧೂಪದೀಪೈಃ ಸನೈವೇದ್ಯೈರ್ಭಕ್ಷ್ಯಭೋಜ್ಯಸಮನ್ವಿತೈಃ ॥ ೨,೪೪.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನೂ ಯಮನನ್ನೂ ಹೂವು, ಚಂದನ, ಧೂಪ, ದೀಪ ಮತ್ತು ಭಕ್ಷ್ಯ-ಭೋಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ತಸ್ಮಿನ್ನುಪವಸೇದಹ್ನಿ ವಿಪ್ರಾಂಶ್ಚೇವ ನಿಮನ್ತ್ರಯೇತ್ । ಕುಲವಿದ್ಯಾತಪೋಯುಕ್ತಾನ್ ಸಾಧುಶೀಲಸಮನ್ವಿತಾನ್ ॥ ೨,೪೪.

ಆ ದಿನ ಉಪವಾಸವಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಕುಲ, ವಿದ್ಯೆ, ತಪಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯುಳ್ಳ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು.

ನವ ಸಪ್ತಾಥವಾ ಪಞ್ಚ ಸ್ವಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರತಃ । ಅಪರೇಽಹನಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ಯಮಂ ವಿಷ್ಣುಂ ತಥಾರ್ಚಯೇತ್ ॥ ೨,೪೪.

ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಒಂಬತ್ತು, ಏಳು ಅಥವಾ ಐದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು; ಮುಂದಿನ ದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಯಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಉದಙ್ಮುಖಾಂಸ್ತಥಾ ವಿಪ್ರಾಂಸ್ತಾನ್ ಸಮ್ಯಗುಪವೇಶಯೇತ್ । ಆವಾಹನಾರ್ಘದಾನಾದೌ ವಿಷ್ಣುಂ ಯಮಸಮನ್ವಿತಮ್ ॥ ೨,೪೪.

ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿರಿಸಿ, ಆಮಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಘ್ಯದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನೂ ಯಮನನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಯಜ್ಞೋಪವೀತೀ ಕುರ್ವೀತ ಪ್ರೇತನಾಮ ಪ್ರಕೀರ್ತಯೇತ್ । ಪ್ರೇತಂ ಯಮಂ ಚ ವಿಷ್ಣುಂ ಚ ಸ್ಮರನ್ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಮಾಪಯೇತ್ ॥ ೨,೪೪.

ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸಿ, ಮೃತನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಯಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಅನ್ಯೇಭ್ಯಶ್ಚಾಪಿ ಸರ್ವೇಭ್ಯಃ ಪಿಣ್ಡದಾನಾರ್ಥಮುದ್ಧರೇತ್ । ಪೃಥಗ್ವಾ ದಶ ಪಿಣ್ಡಾಂಶ್ಚ ಪಞ್ಚ ದದ್ಯಾತ್ಕ್ರಮೇಣ ತು ॥ ೨,೪೪.

ಇತರರಿಗೂ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹತ್ತು ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೆಗೆದು, ಐದು ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಥಮಂ ವಿಷ್ಣವೇ ದದ್ಯಾದ್ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಚ ಶಿವಾಯ ಚ । ಸಭೃತ್ಯಾಯ ಶಿವಾಯಾಥ ಪ್ರೇತಾಯಾಪಿ ಚ ಪಞ್ಚಮಮ್ ॥ ೨,೪೪.

ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಿವನಿಗೆ, ನಂತರ ಭೃತ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಶಿವನಿಗೆ, ಐದನೆಯದನ್ನು ಮೃತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನಾಮ ಗೋತ್ರಂ ಸ್ಮರೇತ್ತಸ್ಯ ವಿಷ್ಣುಶಬ್ದಂ ಪ್ರಕೀರ್ತಯೇತ್ । ನಮಸ್ಕಾರಶಿರಸ್ಕನ್ತು ಪಞ್ಚಮಂ ಪಿಣ್ಡಮುದ್ಧರೇತ್ ॥ ೨,೪೪.

ಮೃತನ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗೋತ್ರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, 'ವಿಷ್ಣು' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಐದನೆಯ ಪಿಂಡವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಗೋಭೂಮಿಪಿಣ್ಡದಾನಾದ್ಯೈಃ ಶಕ್ತ್ಯಾ ಪ್ರೇತಂ ಸ್ಮರಂಶ್ಚ ತಮ್ । ತಿಲೈಸ್ತಿಲಾಂಸ್ತು ವಿಪ್ರಾಣಾಂ ದರ್ಭಯುಕ್ತೇಷು ಪಾಣಿಷು ॥ ೨,೪೪.

ಮೃತನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಶಕ್ತಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಹಸು, ಭೂಮಿ, ಪಿಂಡ ಮತ್ತು ಇತರ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ತಿಲವನ್ನು ದರ್ಭೆಯೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.

ದದ್ಯಾದನ್ನಂ ದ್ವಿಜಾನಾಂ ಚ ತಾಮ್ಬೂಲಂ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ತಥಾ । ಏವಂ ಶಿಷ್ಟತಮಂ ವಿಪ್ರಂ ಹರಿಣ್ಯೇನ ಪ್ರಪೂಜಯೇತ್ ॥ ೨,೪೪.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅನ್ನ, ತಾಂಬೂಲ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು; ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಹರಿಣಚರ್ಮದಿಂದ ಗೌರವಿಸಬೇಕು.

ನಾಮ ಗೋತ್ರಂ ಸ್ಮರನ್ ದದ್ಯಾದ್ವಿಷ್ಣುಪ್ರೀತೋಸ್ತ್ವಿತಿ ಬ್ರುವನ್ । ಅನುವ್ರಜ್ಯ ದ್ವಿಜಾನ್ ಪಶ್ಚಾತ್ತ್ಯಕ್ತಾಮ್ಭೋ ದಕ್ಷಿಣಾಮುಖಃ ॥ ೨,೪೪.

ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗೋತ್ರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, 'ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಬಿಸಾಡಬೇಕು.

ಕೀರ್ತಯನ್ನಾಮಗೋತ್ರೇ ತು ಭುವಿ ಪ್ರೀತೋಸ್ತ್ವಿತಿ ಕ್ಷಿಪೇತ್ । ಮಿತ್ರಬನ್ಧುಜನೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಶೇಷಂ ಭುಞ್ಜೀತ ವಾಗ್ಯತಃ । ಪ್ರತಿಸಂವತ್ಸರಾದಿ ಸ್ಯಾದೇಕೋದ್ದಿಷ್ಟವಿಧಾನತಃ ॥ ೨,೪೪.

ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗೋತ್ರವನ್ನು ನೆನೆಸಿ, 'ಪ್ರೀತಿಯಿಗಾಗಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು; ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ಏವಂ ಕೃತೇ ಗಮಿಷ್ಯನ್ತಿ ಸ್ವರ್ಲೋಕಂ ಪಾಪಕರ್ಮಿಣಃ । ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಾದೌ ತು ಕೃತೇ ಚೈವಾಪ್ನುವನ್ತಿತೇ ॥ ೨,೪೪.

ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪ ಮಾಡಿದವರೂ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಸಪಿಂಡೀಕರಣ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಅವರು ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಥ ಕಶ್ಚಿತ್ಪ್ರಮಾದೇನ ಮ್ರಿಯತೇ ಹ್ಯುದಕಾದಿಭಿಃ । ಸಂಸಾರಪ್ರಮುಖಸ್ತಸ್ಯ ಸರ್ವಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಥಾವಿಧಿ ॥ ೨,೪೪.

ಯಾರಾದರೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಅಥವಾ ನೀರು ಮುಂತಾದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರೆ, ಅವರ ಮನೆಯ ಮುಖ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಯು ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿಯಂತೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಪ್ರಮಾದಾದಿಚ್ಛಯಾ ಮರ್ತ್ಯೋ ನ ಗಚ್ಛೇತ್ಸರ್ಪಸಂಮುಖಃ । ಪಕ್ಷಯೋರುಭಯೋರ್ನಾಗಂ ಪಞ್ಚಮೀಷು ಪ್ರಪೂಜಯೇತ್ ॥ ೨,೪೪.

ಮನುಷ್ಯನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದಲೋ, ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೋ ಹಾವು ಎದುರಿಗೆ ಹೋಗಬಾರದು; ಪಂಚಮಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಬದಿಯ ಹಾವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಕುರ್ಯಾತ್ಪಿಷ್ಟಮಯೀಂ ಲೇಖಾಂ ನಾಗಾನಾಮಾಕೃತಿಂ ಭುವಿ । ಅರ್ಚಯೇತ್ತಾಂ ಸಿತೈಃ ಪುಷ್ಪೈಃ ಸುಗನ್ಧೈಶ್ಚನ್ದನೇನಚ ॥ ೨,೪೪.

ಅವನು ಹಾವಿನ ಆಕಾರವನ್ನು ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ಬಿಳಿ ಹೂವುಗಳಿಂದ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಚಂದನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರದದ್ಯಾದ್ಧೂಪದೀಪನ್ತು ತಣ್ಡುಲಾಂಶ್ಚ ಸಿತಾನ್ ಕ್ಷಿಪೇತ್ । ಆಮಪಿಷ್ಟಂ ತಥೈವಾನ್ನಂ ಕ್ಷೀರಞ್ಚ ವಿನಿವೇದಯೇತ್ ॥ ೨,೪೪.

ಅವನು ಧೂಪ ಮತ್ತು ದೀಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಬಿಳಿ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಚೆಲ್ಲಬೇಕು; ಹಿಟ್ಟು ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ಕೂಡ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಉಪಸ್ಥಾಯ ವದೇದೇವಂ ಮುಞ್ಚನ್ಮುದ್ರಾಂಶುಕಾನಿ ಚ । ಮಧುರಂ ತದ್ದಿನೇಽಶ್ರೀಯಾದ್ದೇವಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಮಾಪಯೇತ್ ॥ ೨,೪೪.

ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ, ದೇವರ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಮುದ್ರೆ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆ ದಿನ ಮಧುರವಾದುದನ್ನು ತಿನ್ನಬೇಕು ಮತ್ತು ದೇವರ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಸೌವರ್ಣಂ ಶಕ್ತಿತೋ ನಾಗಂ ತತೋ ದದ್ಯಾದ್ದ್ವಿಜೋತ್ತಮೇ । ಧೇನುಂ ದತ್ತ್ವಾ ತತೋ ಬ್ರೂಯಾತ್ಪ್ರೀಯತಾಂ ನಾಗರಾಡಿತಿ ॥ ೨,೪೪.

ಅವನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಅವನು ಚಿನ್ನದ ಹಾವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು; ನಂತರ ಹಸುವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, 'ಹಾವುಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಸಂತೋಷವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

ಯಥಾವಿಭವ್ಯಂ ಕುರ್ವೀತ ಕರ್ಮಾಣ್ಯನ್ಯಾನಿ ಪೂರ್ವವತ್ । ಸ್ವಶಾಖೋಕ್ತವಿಧಾನೇನ ಇತ್ಥಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಥಾತಥಮ್ । ಪ್ರೇತತ್ವಾನ್ಮೋಚಯೇತ್ತಾಂಸ್ತು ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗಂ ನಯೇತ್ಚ ॥ ೨,೪೪.

ಇತರೆ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಪೂರ್ವದಂತೆ, ತಮ್ಮ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರು ಪ್ರೇತ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೪೫ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುರುವಾಚ । ಪ್ರತ್ಯಬ್ದಂ ಶ್ರಾದ್ಧಮೇವಂ ತೇ ಕಥಯಾಮಿ ಖಗೇಶ್ವರ । ಪ್ರತ್ಯಬ್ದಂ ಪಾರ್ವಣೇನೈವ ಕುರ್ಯಾತಾಂ ಕ್ಷೇತ್ರಜೋರಸೌ ॥ ೨,೪೫.

ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುನು ಹೇಳಿದನು: ಖಗೇಶ್ವರಾ, ನಾನು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಮಾಡುವ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಕ್ಷೇತ್ರಜ ಪುತ್ರನು ಪರ್ವಣ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ವಿಧಿನಾಚೇತರೈರೇವಮೇಕೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ನ ಪಾರ್ವಣಮ್ ॥ ೨,೪೫.

ಇತರರು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಏಕೋದ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಪರ್ವಣ ಶ್ರಾದ್ಧವಲ್ಲ.

ಅನಗ್ನೇಶ್ಚ ಸುತೌ ಸ್ಯಾತಾಮನಗ್ನೀ ಕ್ಷೇತ್ರಜೋರಸೌ । ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ನ ಕುರ್ಯಾತಾಂ ಪ್ರತ್ಯಬ್ದಂ ತೌ ತು ಪಾರ್ವಣಮ್ ॥ ೨,೪೫.

ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗ ಇಬ್ಬರೂ ಅಗ್ನಿಹೀನರಾಗಿದ್ದರೆ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ ಪುತ್ರನು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಏಕೋದ್ಧಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು, ಪರ್ವಣ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು.

ಯದಾ ತ್ವನ್ಯತರಃ ಸಾಗ್ನಿಃ ಪುತ್ರೋ ವಾಪ್ಯಥವಾ ಪಿತಾ । ಪ್ರತ್ಯಬ್ದಂ ಪಾರ್ವಣಂ ತತ್ರ ಕುರ್ಯಾತಾಂ ಕ್ಷೇತ್ರಜೌರಸೌ ॥ ೨,೪೫.

ಆದರೆ ಮಗ ಅಥವಾ ತಂದೆ ಯಾರು ಅಗ್ನಿಯುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರೆ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ ಪುತ್ರನು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪರ್ವಣ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಅನಗ್ನಯಃ ಸಾಗ್ನಯೋ ವಾ ಪುತ್ರಾ ವಾ ಪಿತರೋಽಪಿ ವಾ । ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ಸುತೈಃ ಕಾರ್ಯಂ ಕ್ಷಯಾಹ ಇತಿ ಕೇಚನ ॥ ೨,೪೫.

ಕೆಲವರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಅಗ್ನಿಯಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಗ ಅಥವಾ ತಂದೆ ಯಾರೇ ಆಗಿರಲಿ, ಚಂದ್ರನ ಕ್ಷಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಗನಿಂದ ಏಕೋದ್ಧಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ದರ್ಶಕಾಲೇ ಕ್ಷಯೋ ಯಸ್ಯ ಪ್ರೇತಪಕ್ಷೇಽಥ ವಾ ಪುನಃ । ಪ್ರತ್ಯಬ್ದಂ ಪಾರ್ವಣಂ ಕಾರ್ಯಂ ತಸ್ಯ ಸರ್ವೈಃ ಸುತೈರಪಿ ॥ ೨,೪೫.

ಯಾರಿಗಾದರೂ ಕ್ಷಯ ಕಾಲವು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ಪಿತೃಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಂದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರರೂ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪರ್ವಣ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟಮಪುತ್ರಾಣಾಂ ಪುಂಸಾಂ ಸ್ಯಾದ್ಯೋಪಿತಾಮಪಿ । ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟೇ ಕುಶಾ ಗ್ರಾಹ್ಯಾಃ ಸಮೂಲಾ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಣಿ । ಬಹಿರ್ಲೂನಾಃ ಸಕೃಲ್ಲನಾಃ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ವೃದ್ಧಿಮೃತೇ ಸದಾ ॥ ೨,೪೫.

ಪುತ್ರರಿಲ್ಲದ ಪುರುಷರಿಗೆ, ಹೆಂಡತಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಏಕೋದ್ಧಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧವಿದೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂಲದೊಡನೆ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಬಳಸಬೇಕು, ವೃದ್ಧಿ ಶ್ರಾದ್ಧವಲ್ಲದೆ.