ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಆತ್ಮಾ ಶಮ್ಭುಃ ಶಿವಾ ಗೌರೀ ಶಕ್ರಃ ಸುರಗಣೈಃ ಸಹ । ತಸ್ಮಾಚ್ಛಯ್ಯಾಪ್ರದಾನೇನ ಸೈಷ ಆತ್ಮಾ ಪ್ರಸೀದತು ॥ ೨,೩೪.

ಆತ್ಮನೇ ಶಂಭು, ಶಿವೆಯೇ ಗೌರಿ, ಇಂದ್ರನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾನೆ. ಈ ಹಾಸಿಗೆ ದಾನದಿಂದ ಆತ್ಮ ಸಂತೋಷವಾಗಲಿ.

ಆಚಾರ್ಯಾಯ ಪ್ರದಾತವ್ಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ಕುಟುಮ್ಬಿನೇ । ಗೃಹೀತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ತತ್ರ ಕೋಽದಾದಿತಿ ಚ ಕೀರ್ತಯೇತ್ ॥ ೨,೩೪.

ಇದು ಆಚಾರ್ಯನಿಗೆ ಅಥವಾ ಗೃಹಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, 'ಯಾರು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ?' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು.

ತತಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೀಕೃತ್ಯ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ವಿಸರ್ಜಯೇತ್ । ವಿಧಿನಾನೇನ ವೈ ಪಕ್ಷಿನ್ ದಾನಮೇಕಸ್ಯ ದಾಪಯೇತ್ ॥ ೨,೩೪.

ನಂತರ ಅವನನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವಿದಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ, ಪಕ್ಷಿ, ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

ಬಹುಭ್ಯೋ ನ ಪ್ರದೇಯಾನಿ ಗೌರ್ಗೃಹಂ ಶಯನಂ ಸ್ತ್ರಿಯಃ । ವಿಭಕ್ತದಕ್ಷಿಣಾ ಹ್ಯೇತೇ ದಾತಾರಂ ಪಾತಯನ್ತಿ ಹಿ ॥ ೨,೩೪.

ಹೆಣ್ಣು, ಹಾಸಿಗೆ, ಮನೆ, ಆಕೆಯನ್ನು ಹಲವರಿಗೆ ಹಂಚಿ ಕೊಡಬಾರದು. ಹೀಗೆ ವಿಭಜಿಸಿ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಅದು ದಾತನಿಗೆ ಹಾನಿ ತರಬಹುದು.

ಏವಂ ಯೋ ವಿತರೇತ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಶೃಣು ತಸ್ಯ ಚ ಯತ್ಫಲಮ್ । ಸಾಗ್ರಂ ವರ್ಷಶತಂ ದಿವ್ಯಂ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕೇ ಮಹೀಯತೇ ॥ ೨,೩೪.

ಹೀಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಏನು ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೇಳು ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಾ: ಅವನು ನೂರು ದಿವ್ಯ ವರ್ಷ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಯತ್ಪುಣ್ಯನ್ತು ವ್ಯತೀಪಾತೇ ಕಾರ್ತಿಕ್ಯಾಮಯನದ್ವಯೇ । ದ್ವಾರಕಾಯಾನ್ತು ಯತ್ಪುಣ್ಯಂ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯಗ್ರಹೇ ತಥಾ ॥ ೨,೩೪.

ವ್ಯತೀಪಾತ, ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸ, ಎರಡೂ ಅಯನಾಂತರ, ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣ, ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ—ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಪುಣ್ಯವು—

ಪ್ರಯಾಗೇ ನೈಮಿಷೇ ಯಚ್ಚ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೇ ತರ್ಥಾಬುದೇ । ಗಙ್ಗಾಯಾಂ ಯಮುನಾಯಾಞ್ಚ ಸಿನ್ಧುಸಾಗರಸಂಗಮೇ ॥ ೨,೩೪.

ಪ್ರಯಾಗ, ನೈಮಿಷ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ಪುಷ್ಕರ, ಗಂಗಾ-ಯಮುನಾ ಸಂಗಮ, ಸಿಂಧು ಸಾಗರ ಸಂಗಮ—ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಪುಣ್ಯವೂ—

ತೇಷು ಯದ್ದೀಯತೇ ದಾನಂ ತಸ್ಮಾದಪ್ಯಧಿಕನ್ತ್ವಿದಮ್ । ಏತಚ್ಛಯ್ಯಾಪ್ರದಾನಸ್ಯ ನಾಪ್ನೋತಿ ಷೋಡಶೀಂ ಕಲಾಮ್ ॥ ೨,೩೪.

ಅಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ದಾನಕ್ಕಿಂತ ಈ ಹಾಸಿಗೆ ದಾನವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ; ಇತರ ದಾನಗಳು ಇದರ ಹದಿನಾರು ಭಾಗಕ್ಕೂ ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ.

ಯತ್ರಾಸೌ ಜಾಯತೇ ಪ್ರಾಣೀ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ತತ್ರೈವ ತತ್ಫಲಮ್ । ಕರ್ಮಕ್ಷಯೇ ಕ್ಷಿತೌ ಯಾತಿ ಮಾನುಷಃ ಶುಭದರ್ಶನಃ ॥ ೨,೩೪.

ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆ ಜೀವಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕರ್ಮ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶುಭದರ್ಶನವಂತ ಪುರುಷನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.

ಮಹಾಧನೀ ಚ ಧರ್ಮಜ್ಞಃ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರವಿಶಾರದಃ । ಪುನಃ ಸ ಯಾತಿ ವೈಕುಣ್ಠಂ ಮೃತೋಽಸೌ ನರಪುಙ್ಗವಃ ॥ ೨,೩೪.

ಅವನು ಮಹಾ ಧನಿಕ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವ, ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಾಯುವ ನಂತರ, ಆ ಮಹಾಪುರುಷನು ಮತ್ತೆ ವೈಕುಂಠವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ದಿವ್ಯಂ ವಿಮಾನಮಾರುಹ್ಯ ಅಪ್ಸರೋಭಿಃ ಸಮಾವೃತಃ । ಅಹೋಽಸೌ ಹವ್ಯಕವ್ಯೇಷು ಪಿತೃಭಿಃ ಸಹ ಮೋದತೇ ॥ ೨,೩೪.

ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಅಪ್ಸರೆಯರೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಅವನು ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಹವಿಸು ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಭಾಗವನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅಷ್ಟಕಾಸು ಕೃತಂ ಶ್ರಾದ್ಧಮಮಾವಾಸ್ಯಾದಿನೇ ತಥಾ । ಮಘಾಸು ಪಿತೃಪರ್ವಾಣಿ ಯಾನಿಯಾನಿ ಚ ತೇಷು ಚ ॥ ೨,೩೪.

ಅಷ್ಟಕಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಘಾ ನಕ್ಷತ್ರದ ಪಿತೃಪರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ಶೃಣು ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಪ್ರೇತತ್ವೇ ಪಿತರೋ ಯದಿ । ನೋಪತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಶ್ರಾದ್ಧಾನಿ ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಂ ವಿನಾ ॥ ೨,೩೪.

ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೇಳು: ಪಿತೃಗಳು ಪ್ರೇತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಸಪಿಂಡೀಕರಣವಿಲ್ಲದೆ ಅವರು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಂ ಕಾರ್ಯಂ ಪೂರ್ಣೇ ವರ್ಷೇ ನ ಸಂಶಯಃ । ಆದ್ಯನ್ತು ಶವಶುದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಕೃತ್ವಾ ಚೈವಾಕ್ಷ ಷೋಡಶೀಮ್ ॥ ೨,೩೪.

ಸಪಿಂಡೀಕರಣವನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಮೊದಲಿಗೆ ಶವದ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹದಿನಾರು ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

ಪಿತೃಪಾಙ್ಕ್ತಿವಿಶುರ್ಧ್ಯಂ ಶತಾರ್ಧೇನ? ತು ಯೋಜಯೇತ್ । ವೃದ್ಧಿಂ ಪ್ರಾಪ್ಯಾಗ್ರತಃ ಕುರ್ಯಾಚ್ಛೂದ್ರಸ್ಯ ಸ್ವಚ್ಛಯೈವ ಹಿ ॥ ೨,೩೪.

ಪಿತೃಪಂಕ್ತಿಯ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಐವತ್ತನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು; ಹೆಚ್ಚಳವಾದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲು ಮಾಡಬೇಕು; ಶೂದ್ರನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಇದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬಹುದು.

ಸಾಮ್ಪ್ರತಂ ಸಾಗ್ನಿಕೇ ಕಾರ್ಯಂ ದ್ವಾದಶಾಹೇ ಸಪಿಣ್ಡನಮ್ । ನ ಚಾಸೌ ಕುರುತೇ ಯಾವತ್ಪ್ರೇತ ಏವ ಸ ವಹ್ನಿಮಾನ್ । ದ್ವಾದಶಾಹೇ ತತಃ ಕಾರ್ಯಂ ಸಾಗ್ನಿಕೇನ ಸಪಿಣ್ಡನಮ್ ॥ ೨,೩೪.

ಈಗ ಸಪಿಂಡೀಕರಣವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದುವರೆಗೆ ಪ್ರೇತನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ; ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನದ ನಂತರ ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಪಿಂಡೀಕರಣ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅಸ್ಥಿಪೋಕ್ಷೇ ಗಯಾಶ್ರಾದ್ಧಂ ಶ್ರಾದ್ಧಞ್ಚಾಪರಪಕ್ಷಿಕಮ್ । ಅಬ್ದಮಧ್ಯೇ ನ ಕುರ್ವೀತ ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಂ ವಿನಾ ॥ ೨,೩೪.

ಅಸ್ಥಿಪೋಷಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗಯಾ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪಕ್ಷದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು, ಸಪಿಂಡೀಕರಣವಿಲ್ಲದೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಾರದು.

ಸಪತ್ನ್ಯೋ ಯದಿ ಬಹ್ವ್ಯಃ ಸ್ಯುರೇಕಾ ಪುತ್ರವತೀ ಭವೇತ್ । ಸರ್ವಾಸ್ತಾಃ ಪುತ್ರವತ್ಯಃ ಸ್ಯುಸ್ತೇನೈಕೇನಾತ್ಮಜೇನ ಹಿ ॥ ೨,೩೪.

ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಪತ್ನಿಯರು ಇದ್ದರೂ, ಒಬ್ಬಳಿಗೆ ಮಗನಿದ್ದರೆ, ಆ ಮಗನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪತ್ನಿಯರೂ ಮಗನಿದ್ದವರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ನಾಸಪಿಣ್ಡೋಗ್ನಿಮಾನ್ ಪುತ್ರಃ ಪಿತೃಯಜ್ಞಂ ಸಮಾಚರೇತ್ । ಸಮಾಚಾರಾದ್ಭವೇತ್ಪಾಪೀ ಪಿತೃಹಾ ಚಾಪಿ ಜಾಯತೇ ॥ ೨,೩೪.

ಸಪಿಂಡನಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯುಳ್ಳ ಮಗನು ಪಿತೃಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು; ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡದೆ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪಿತೃಹತ್ಯೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಮೃತೇ ಭರ್ತರಿ ಯಾ ನಾರೀ ಪ್ರಾಣಾಂಶ್ಚೈವ ಪರಿತ್ಯಜೇತ್ । ಭರ್ತ್ರೈವ ಹಿ ಸಮಂ ತಸ್ಯಾಃ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಸಪಿಣ್ಡನಮ್ ॥ ೨,೩೪.

ಭಾರ್ಯೆ ತನ್ನ ಪತಿಯು ಸತ್ತಾಗ, ಅವನ ಜೊತೆ ಜೀವ ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ, ಆಕೆಗೆ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಪಿಂಡೀಕರಣ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅಸ್ಥಾನಿಕಾಪಿ ಯಾ ವ್ಯೂಢಾ ವೈಶ್ಯಾ ವಾ ಕ್ಷತ್ತ್ರಿಯಾಪಿ ವಾ । ಯಾಃ ಪತ್ನ್ಯೋ ವೈ ಪಿತುಃ ಕಶ್ಚಿತ್ಕುರ್ಯಾತ್ಪುತ್ರಃ ಸಪಿಣ್ಡನಮ್ ॥ ೨,೩೪.

ಅವಳು ತನ್ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರದವಳಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿವಾಹವಾದವಳಾಗಿದ್ದರೂ, ವೈಶ್ಯ ಅಥವಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯಳಾಗಿದ್ದರೂ, ತಂದೆಯ ಪತ್ನಿಯಾರಾದರೂ, ಮಗನು ಅವರಿಗೆ ಸಪಿಂಡೀಕರಣ ಮಾಡಬೇಕು.

ವಿಪ್ರೇಣೈವ ಯದಾ ಶೂದ್ರಾ ಪರಿಣೀತಾ ಪ್ರಮಾದತಃ । ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟನ್ತು ತಚ್ಛ್ರಾದ್ಧ ಸಾ ತು ತೇನೈವ ಯುಜ್ಯತೇ ॥ ೨,೩೪.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಶೂದ್ರೆಯರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರೆ, ಅವಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಅವಳಿಗೆ ಅದೊಂದೇ ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಅನ್ಯೇ ತು ದಶ ಯೇ ಪುತ್ರಾ ಜಾತಾ ವರ್ಣ ಚತುಷ್ಟಯೇ । ತೇ ತಾಸುತಾಸು ಯೋಕ್ತ್ವಯಾಃ ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣೇ ಸದಾ ॥ ೨,೩೪.

ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಇತರ ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಅವರ ತಾಯಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸಪಿಂಡೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಅನ್ವಷ್ಟಕಾಸು ಯಚ್ಛ್ರಾದ್ಧ ಯಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ವೃದ್ಧಿಹೇತುಕಮ್ । ಪಿತುಃ ಪೃಥಕ್ಪ್ರದಾವ್ಯಂ ಸ್ತ್ರಿಯಾಃ ಪಿಣ್ಡಂ ಸಪಿಣ್ಡನೇ ॥ ೨,೩೪.

ಅನ್ವಷ್ಟಕಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ತಂದೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು; ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಪಿಂಡವನ್ನು ಸಪಿಂಡೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಪಿತಾಮಹ್ಯಾ ಸಮಂ ಮಾತುಃ ಪಿತುಃ ಸಹಪಿತಾಮಹೈಃ । ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಂ ಕಾರ್ಯಮಿತಿ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಮತಂ ಮಮ ॥ ೨,೩೪.

ತಾತಿಯ ಅಜ್ಜಿಗೆ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ, ತಂದೆಗೆ ತಾತಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಸಪಿಂಡೀಕರಣ ಮಾಡಬೇಕು; ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಇದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಅಪುತ್ರಾಯಾಂ ಮೃತಾಯಾಂ ತು ಪತಿಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಸಪಿಣ್ಡನಮ್ । ಮಾತ್ರಾದಿತಿಸೃಭಿಃ ಸಾರ್ಧಮೇವಂ ಧರ್ಮೇಣ ಯೋಜಯೇತ್ ॥ ೨,೩೪.

ಮಗನಿಲ್ಲದೆ ಹೆಂಗಸು ಸತ್ತರೆ, ಗಂಡನು ಅವಳಿಗೆ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಸಪಿಂಡೀಕರಣವನ್ನು ಧರ್ಮದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪುತ್ರೋ ನಾಸ್ತಿ ನ ಭರ್ತಾ ಚ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಸಪಿಣ್ಡನಮ್ । ಕಾರಯೇದ್ವೃದ್ಧಿಸಮಯೇ ಭ್ರಾತೃದಾಯಾದದೇವರೈಃ ॥ ೨,೩೪.

ಮಗನೂ ಗಂಡನೂ ಇಲ್ಲದ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ವೃದ್ಧಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಣ್ಣ, ವಾರಸುದಾರರು ಅಥವಾ ದೇವರರು ಸಪಿಂಡೀಕರಣ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪತಿಪುತ್ರವಿಹೀನಾನಾಂ ಗೋತ್ರೀ ನಾಸ್ತಿ ನ ದೇವರಃ । ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟೇನ ದಾತವ್ಯಂ ಪರೇಣ ಸಹ ಭ್ರಾತೃಭಿಃ ॥ ೨,೩೪.

ಪತಿ ಮತ್ತು ಮಗ ಇಲ್ಲದವರಿಗೂ, ಗೋತ್ರದವರೂ ದೇವರರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಅಜ್ಞಾನಾದ್ವಿಘ್ನತೋ ವಾಪಿ ನ ಕೃತಞ್ಚೇತ್ಸಪಿಣ್ಡನಮ್ । ನವಕಂ ಷೋಡಶಶ್ರಾದ್ಧಮಾಬ್ದಿಕಂ ಕಾರಯೇತ್ತತಃ ॥ ೨,೩೪.

ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅಥವಾ ಅಡ್ಡಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಪಿಂಡೀಕರಣವಾಗದೆ ಇದ್ದರೆ, ನಂತರ ಒಂಬತ್ತು, ಹದಿನಾರು ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.