ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ನಾದಚಕ್ರೇ ಸ್ಥಿತಃ ಸೂರ್ಯೋ ಬಿನ್ದುಚಕ್ರೇ ಚ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ । ಲೋಚನಸ್ಥಃ ಕುಜೋ ಜ್ಞೇಯೋ ಹೃದಯೇ ಚ ಬುಧಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೨,೩೨.

ನಾದಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಇದ್ದಾನೆ; ಬಿಂದುಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಇದ್ದಾನೆ; ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಾರಕನು ಇದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬುಧನು ಇದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ವಿಷ್ಣುಸ್ಥಾನೇ ಗುರುಂ ವಿದ್ಯಾಚ್ಛ್ರುಕ್ರೇ ಶುಕ್ರೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ । ನಾಭಿಸ್ಥಾನೇ ಸ್ಥಿತೋ ಮನ್ದೋ ಮುಖೇ ರಾಹುಃ ಸ್ಥಿತಃ ಸದಾ ॥ ೨,೩೨.

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗುರುನನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ವೀರ್ಯದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಶನಿಯು ಇದ್ದಾನೆ; ಬಾಯಲ್ಲಿ ರಾಹು ಸದಾ ಇದ್ದಾನೆ.

ಪಾಯು (ದ) ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ಥಿತಃ ಕೇತುಃ ಶರೀರೇ ಗ್ರಹಮಣ್ಡಲಮ್ । ವಿಭಕ್ತಞ್ಚ ಸಮಾಖ್ಯಾತಮಾಪಾದತಲಮಸ್ತಕಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಪಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಕೆತು ಇದ್ದಾನೆ; ದೇಹದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಗಳ ವಲಯವು ಪಾದದ ತುದಿಯಿಂದ ತಲೆಯವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ.

ಉತ್ಪನ್ನಾ ಯೇ ಹಿ ಸಂಸಾರೇ ಮ್ರಿಯನ್ತೇ ತೇ ನ ಸಂಶಯಃ । ಬುಭುಕ್ಷಾ ಚ ತೃಷಾ ರೌದ್ರಾ ದಾಹೋದ್ಭೂತಾ ಚ ಮೂರ್ಛನಾ ॥ ೨,೩೨.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ — ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಹಸಿವು, ದಾಹ, ಭಯಾನಕ ಪೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮೂರ್ಛೆ ಕೂಡ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.

ಯತ್ರ ಪೀಡಾಸ್ತ್ವಿಮಾ ರೌದ್ರಾಸ್ತಾ ವೈ ವೃಶ್ಚಿಕದಂಶಜಾಃ । ವಿನಾಶಃ ಪೂರ್ಣಕಾಲೇ ಚ ಜಾಯತೇ ಸರ್ವದೇಹಿನಾಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಈ ಭಯಾನಕ ನೋವುಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಅವು ವಿಷವಾಳದ ಕಚ್ಚುವಿಕೆಯಂತೆ; ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ನಾಶವು ಬರುತ್ತದೆ.

ಅಗ್ರೇ ಅಗ್ರೇ ಹಿ ಧಾವನ್ತಿ ಯಮಲೋಕಗತಸ್ಯವೈ । ತಪ್ತವಾಲುಕಮಧ್ಯೇನ ಪ್ರಜ್ವಲದ್ವಹ್ನಿಮಧ್ಯತಃ ॥ ೨,೩೨.

ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದವರು ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ ಓಡುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಉರಿಯುವ ಮರಳು ಮತ್ತು ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಕೇಶಗ್ರಾಹೈಃ ಸಮಾಕ್ರಾನ್ತಾ ನೀಯನ್ತೇ ಯಮಕಿಙ್ಕರೈಃ । ಪಾಪಿಷ್ಠಾಸ್ತ್ವಧಮಾಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ದಯಾಧರ್ಮವಿವಿರ್ಜಿತಾಃ ॥ ೨,೩೨.

ಯಮದೂತರವರು ಅವರ ತಲೆಯ ಕೂದಲು ಹಿಡಿದು ಎಳೆಯುತ್ತಾರೆ; ಪಾಪಿಗಳು, ಕೆಟ್ಟವರು, ದಯೆಯೂ ಧರ್ಮವೂ ಇಲ್ಲದವರು, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ.

ಯಮಲೋಕೇ ವಸನ್ತ್ಯೇತೇ ಕುಟ್ಯಾಂ ಜನ್ಮ ನ ವಿದ್ಯತೇ । ಏವಂ ಸಞ್ಜಾಯತೇ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಮರ್ತ್ಯೇ ಜನ್ತುಃ ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ ॥ ೨,೩೨.

ಅವರು ಯಮಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಕುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇದೇ ರೀತಿ, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ ತನ್ನ ಕರ್ಮದಂತೆ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಉತ್ಪನ್ನಾ ಯೇ ಹಿ ಸಂಸಾರೇ ಮ್ರಿಯನ್ತೇ ತೇ ನ ಸಂಶಯಃ । ಆಯುಃ ಕರ್ಮ ಚ ವಿತ್ತಞ್ಚ ವಿದ್ಯಾ ನಿಧನಮೇವ ಚ ॥ ೨,೩೨.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ — ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಆಯುಷ್ಯ, ಕರ್ಮ, ಸಂಪತ್ತು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮರಣವೂ ಕೂಡ—

ಪಞ್ಚೈತಾನಿ ಹಿ ಸೃಜ್ಯನ್ತೇ ಗರ್ಭಸ್ಥಸ್ಯೈವ ದೇಹಿನಃ । ಕರ್ಮಣಾ ಜಾಯತೇ ಜನ್ತುಃ ಕರ್ಮಣೈವ ಪ್ರಲೀಯತೇ ॥ ೨,೩೨.

ಈ ಐದುಗಳು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಗೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿವೆ; ಪ್ರಾಣಿ ಕರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸುಖಂ ದುಃಖಂ ಭಯಂ ಕ್ಷೇಮಂ ಕರ್ಮಣೈವಾಭಿಪದ್ಯತೇ । ಅಧೋಮುಖಂ ಚೋರ್ಧ್ವಪಾದಂ ಗರ್ಭಾದ್ವಾಯುಃ ಪ್ರಕರ್ಷತಿ ॥ ೨,೩೨.

ಸಂತೋಷ, ದುಃಖ, ಭಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಎಲ್ಲವೂ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತವೆ; ತಲೆ ಕೆಳಗಾಗಿಯೂ ಕಾಲು ಮೇಲಾಗಿಯೂ ಗರ್ಭದಿಂದ ವಾಯು ಜೀವಿಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಜನ್ಮತೋ ವೈಷ್ಣವೀ ಮಾಯಾ ಸಂಮೋಹಯತಿ ಸತ್ವರಮ್ । ಸ್ವಕರ್ಮಕೃತಸಮ್ಬನ್ಧೋ ಜನ್ತುರ್ಜನ್ಮ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ॥ ೨,೩೨.

ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾಯೆ ಜೀವಿಯನ್ನು ಬೇಗನೆ ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಬಂಧನಗೊಂಡು ಪ್ರಾಣಿ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಸುಕೃತಾದುತ್ತಮೋ ಭೋಗಭೋಗ್ಯವಾನ್ ಸುಕುಲೇ ಭವೇತ್ । ಯಥಾಯಥಾ ದುಷ್ಕೃತಂ ತತ್ಕುಲೇ ಹೀನೇ ಪ್ರಜಾಯತೇ ॥ ೨,೩೨.

ಉತ್ತಮ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವನು ಉತ್ತಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ, ಸುಖಭೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಮಾಡಿದ ದುಷ್ಕರ್ಮದಂತೆ ಕೆಳ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.

ದರಿದ್ರೋ ವ್ಯಾಧಿತೋ ಮೂರ್ಖಃ ಪಾಪಕೃದ್ದುಃಖಭಾಜನಮ್ । ಅತಃ ಪರಂ ಕಿಮರ್ಥಂ ತೇ ಕಥಯಾಮಿ ಖಗೇಶ್ವರ ॥ ೨,೩೨.

ಬಡವರು, ರೋಗಿಗಳು, ಮೂರ್ಖರು, ಪಾಪಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದವರು, ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವರು—ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಏನು ಹೇಳಲಿ, ಖಗೇಶ್ವರ?

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೩೩ ಗರುಡ ಉವಾಚ । ಉತ್ಪತ್ತಿಲಕ್ಷಣಂ ಜನ್ತೋಃ ಕಥಿತಂ ಮಯಿ ಪುತ್ತ್ರಕೇ । ಯಮಲೋಕಃ ಕಿಯನ್ಮಾತ್ರಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ಸಚರಾಚರೇ । ವಿಸ್ತರಂ ತಸ್ಯ ಮೇ ಬ್ರೂಹಿ ಅಧ್ವಾ ಚೈವ ಕಿಯಾನ್ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೨,೩೩.

ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು: ಜೀವಿಯ ಹುಟ್ಟಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ತಂದೆ; ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಚರಾಚರಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಮಲೋಕ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು? ಅದರ ವಿವರವನ್ನು ಮತ್ತು ಯಮಲೋಕದ ದಾರಿಯ ಉದ್ದವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ.

ಕೈಶ್ಚ ಪಾಪೈಃ ಕೃತೈರ್ದೇವ ಕೇನ ವಾ ಶುಭಕರ್ಮಣಾ । ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಮಾನವಾಸ್ತತ್ರ ಕಥಯಸ್ವ ವಿಶೇಷತಃ ॥ ೨,೩೩.

ಯಾವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಮಾನವರು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ? ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿ.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ । ಷಟಶೀತಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ಯೋಜನಾನಾಂ ಪ್ರಮಾಣತಃ । ಯಮಲೋಕಸ್ಯ ಚಾಧ್ವಾನಮನ್ತರಾ ಮಾನುಷಸ್ಯ ಚ ॥ ೨,೩೩.

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದರು: ಯಮಲೋಕದ ದಾರಿ ಎಣಿಕೆಯಂತೆ ಎಪ್ಪತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ದೂರವಿದೆ; ಇದು ಮಾನವ ಲೋಕದಿಂದ ಯಮಲೋಕದವರೆಗೆ ಇರುವ ದಾರಿ.

ಧ್ಮಾತತಾಮ್ರಮಿವಾತಪ್ತೋ ಜ್ವಲದ್ದುರ್ಗೋ ಮಹಾಪಥಃ । ತತ್ರ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಪಾಪಿಷ್ಠಾ ಮಾನವಾ ಮೂಢಚೇತಸಃ ॥ ೨,೩೩.

ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕೆಂಪಾಗಿರುವ ತಾಮ್ರದಂತೆ, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಭಯಾನಕವಾದ ಒಂದು ದಾರಿ ಮುಂದೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪಾಪಮಾಡಿದ, ಮೂರ್ಖ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾನವರು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಕಣ್ಟಕಾಶ್ಚ ಸುತೀಕ್ಷ್ಣಾ ವೈ ವಿವಿಧಾ ಘೋರದರ್ಶನಾಃ । ತೈಸ್ತುವಾಲುಕ್ಷಿತಿರ್ವ್ಯಾಪ್ತಾ ಹುತಾಶಶ್ಚ ತಥೋಲ್ಬಣಃ ॥ ೨,೩೩.

ಅಲ್ಲಿ ಬಹಳ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ, ಭಯಂಕರವಾದ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಮುಳ್ಳುಗಳು ಇವೆ. ಆ ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ನೆಲ ತುಂಬಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಭಯಾನಕವಾದ ಬೆಂಕಿಯೂ ಇದೆ.

ವೃಕ್ಷಚ್ಛಾಯಾ ನ ತತ್ರಾಸ್ತಿ ಯತ್ರ ವಿಶ್ರಮತೇ ನರಃ । ಗೃಹೀತಃ ಕಾಲಪಾಶೈಶ್ಚ ಕೃತೈಃ ಕರ್ಮಭಿರುಲ್ಬಣೈಃ ॥ ೨,೩೩.

ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಮರದ ನೆರಳು ಇಲ್ಲ. ತನ್ನ ಕೆಟ್ಟ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಕಾಲದ ಬಲದಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

ತಸ್ಮಿನ್ಮಾರ್ಗೇ ನ ಚಾನ್ನಾದ್ಯಂ ಯೇನ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಪ್ರಪೋಷಯೇತ್ । ನ ಜಲಂ ದೃಶ್ಯತೇ ತತ್ರ ತೃಷಾ ಯೇನ ವಿಲೀಯತೇ ॥ ೨,೩೩.

ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವ ಉಳಿಸಲು ಆಹಾರವೂ ಇಲ್ಲ, ಕುಡಿಯಲು ನೀರೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ದಾಹ ತಣಿಯಲು ಏನೂ ಸಿಗದು.

ಕ್ಷುಧಯಾ ಪೀಡಿತೋ ಯಾತಿ ತೃಷ್ಣಯಾ ಚ ಮಹಾಪಥೇ । ಶೀತೇನ ಕಮ್ಪತೇ ಕ್ವಾಪಿ ಯಮಮಾರ್ಗೇಽತಿದುರ್ಗಮೇ ॥ ೨,೩೩.

ಆ ಭಯಾನಕ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ದಾಹದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಯಮನ ಕಷ್ಟಕರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋ ತೀವ್ರವಾದ ಚಳಿಯಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾನೆ.

ಯದ್ಯಸ್ಯ ಯಾದೃಶಂ ಪಾಪಂ ಸ ಪನ್ಥಾಸ್ತಸ್ಯ ತಾದೃಶಃ । ಸುದೀನಾಃ ಕೃಪಣಾ ಮೂಢಾ ದುಃ ಖೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಾಸ್ತರನ್ತಿ ತಮ್ ॥ ೨,೩೩.

ಯಾರಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಪಾಪವಿದೆಯೋ, ಅವನಿಗೆ ಆ ದಾರಿ ಕೂಡ ಆ ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ದಯನೀಯವಾದ, ಮೂರ್ಖರಾದವರು ಆ ದಾರಿಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.

ರುದನ್ತಿ ದಾರುಣಂ ಕೇಚಿತ್ಕೇಚಿದ್ದ್ರೋಹಂ ವದನ್ತಿ ಚ । ಆತ್ಮಕರ್ಮಕೃತೈರ್ದೇಷೈಃ ಪಚ್ಯಮಾನಾ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ॥ ೨,೩೩.

ಕೆಲವರು ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ದ್ರೋಹದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕರ್ಮದ ಫಲದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಈದೃಗ್ವಿಧಃ ಸ ವೈ ಪನ್ಥಾ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ದಾರುಣಃ ಖಗ । ವಿತೃಷ್ಣಾ ಯೇ ನರಾ ಲೋಕೇ ಸುಖಂ ತಸ್ಮಿನ್ ವ್ರಜನ್ತಿ ತೇ ॥ ೨,೩೩.

ಹೀಗೇ ಆ ಭಯಾನಕ ದಾರಿ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಓ ಪಕ್ಷಿರಾಜ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವವರು ಆ ದಾರಿಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಯಾನಿಯಾನಿ ಚ ದಾನಾನಿ ದತ್ತಾನಿ ಭುವಿ ಮಾನವೈಃ । ತಾನಿತಾನ್ಯುಪತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಯಮಲೋಕೇ ಪುರಃ ಪಥಿ ॥ ೨,೩೩.

ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ನೀಡಿದ ಯಾವ ದಾನಗಳಿದೆಯೋ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲ ಯಮಲೋಕದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತವೆ.

ಪಾಪಿನೋ ನೋಪತಿಷ್ಠನ್ತಿ ದಾಹಶ್ರಾದ್ಧಜಲಾಞ್ಜಲಿ । ಭ್ರಮನ್ತಿ ವಾಯುಭೂತಾಸ್ತೇ ಯೇ ಕ್ಷುದ್ರಾಃ ಪಾಪಕರ್ಮಿಣಃ ॥ ೨,೩೩.

ಪಾಪಿಗಳು ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ನೀರಿನ ಅರ್ಪಣೆ ಅಥವಾ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಫಲ ಸಿಗದು. ಆ ಕುಟಿಲ ಪಾಪಕರ್ಮಿಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುವ ಆತ್ಮಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಈದೃಶಂ ವರ್ತ್ಮ ತದ್ರೌದ್ರಂ ಕಥಿತಂ ತವ ಸುವ್ರತ । ಪುನಶ್ಚ ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಯಮಮಾರ್ಗಸ್ಯ ಯಾ ಸ್ಥಿತಿಃ ॥ ೨,೩೩.

ಹೀಗೆ ಆ ಭಯಾನಕ ದಾರಿ ಹೇಗಿದೆ ಎಂದು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಓ ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತನ. ಈಗ ಮತ್ತೆ ಯಮನ ಮಾರ್ಗದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಯಾಮ್ಯನೈರೃತಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಪುರಂ ವೈವಸ್ವತಸ್ಯ ತು । ಸರ್ವಂ ವಜ್ರಮಯಂ ದಿವ್ಯಮಭೇದ್ಯಂ ತತ್ಸುರಾಸುರೈಃ ॥ ೨,೩೩.

ಯಮ ಮತ್ತು ನಿರೃತಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವೈವಸ್ವತನ ನಗರವಿದೆ. ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಜ್ರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದುದು, ದೈವಿಕವಾದುದು, ದೇವತೆಗಳು ಅಥವಾ ದಾನವರು ಕೂಡ ಭೇದಿಸಲಾಗದು.