ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಪಾದಾಧಸ್ತು ತಲಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಪಾದೋರ್ಧ್ವಂ ವಿತಲಂ ತಥಾ । ಜಾನುಭ್ಯಾಂ ಸುತಲಂ ವಿದ್ಧಿ ಸಕ್ಥಿದೇಶೇ ಮಹಾತಲಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಪಾದಗಳ ಕೆಳಗೆ ತಲ ಎಂಬುದು, ಪಾದಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿತಲ; ಮೊಣಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುತಲ, ತೊಡೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾತಲ ಎಂದು ತಿಳಿ.

ತಥಾ ತಲಾತಲಞ್ಚೋರೌ ಗುಹ್ಯದೇಶೇ ರಸಾತಲಮ್ । ಪಾತಾಲಂ ಕಟಿಸಂಸ್ಥನ್ತು ಪಾದಾದೌ ಲಕ್ಷಯೇದ್ಬುಧಃ ॥ ೨,೩೨.

ಹಾಗೆಯೇ, ಕಾಲಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಲಾತಲ, ಗುಪ್ತಾಂಗದಲ್ಲಿ ರಸಾತಲ; ಕಮರಿಗೆ ಪಾತಾಳ, ಈ ರೀತಿ ಪಾದದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಗುರುತಿಸಬೇಕು.

ಭೂರ್ಲೋಕಂ ನಾಭಿಮಧ್ಯೇ ತು ಭುವರ್ಲೋಕಂ ತದೂರ್ಧ್ವತಃ । ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಂ ಹೃದಯೇ ವಿದ್ಯಾತ್ಕಣ್ಠದೇಶೇ ಮಹಸ್ತಥಾ ॥ ೨,೩೨.

ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಭೂರ್ಲೋಕ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭುವರ್ಲೋಕ; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕ, ಗಂಟಿನಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಲೋಕ ಎಂದು ತಿಳಿ.

ಜನಲೋಕಂ ವಕ್ತ್ರದೇಶೇ ತಪೋಲೋಕಂ ಲಲಾಟಕೇ । ಸತ್ಯಲೋಕಂ ಮಹಾರನ್ಧ್ರೇ ಭುವನಾನಿ ಚತುರ್ದಶ ॥ ೨,೩೨.

ಬಾಯಲ್ಲಿ ಜನಲೋಕ, ನಾಸಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಪೋಲೋಕ; ಮಹಾರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಲೋಕ—ಈ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳು ದೇಹದಲ್ಲಿವೆ.

ತ್ರಿಕೋಣೇ ಸಂಸ್ಥಿತೋ ಮೇರುರಧಃ ಕೋಣೇ ಚ ಮನ್ದರಃ । ದಕ್ಷಿಣೇ ಚೈವ ಕೈಲಾಸೋ ವಾಮಭಾಗೇ ಹಿಮಾಚಲಃ ॥ ೨,೩೨.

ತ್ರಿಕೋಣದಲ್ಲಿ ಮೇರುಪರ್ವತ, ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಂದರ; ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸ, ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಚಲ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

ನಿಷಧಶ್ಚೋರ್ಧ್ವಭಾಗೇ ಚ ದಕ್ಷಿಣೇ ಗನ್ಧಮಾದನಃ । ಮಲಯೋ (ರಮಣೋ) ವಾಮರೇಖಾಯಾಂ ಸಪ್ತೈತೇ ಕುಲಪರ್ವತಾಃ ॥ ೨,೩೨.

ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಷಧ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಗಂಧಮಾದನ; ಎಡಗಡೆಯ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಯ ಅಥವಾ ರಮಣ—ಈ ಏಳು ಕುಲಪರ್ವತಗಳು.

thumb|400px|ಕುಶಾ ಏವಂ ಅಶ್ವತ್ಥ ಪತ್ರಯೋಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶೀ ಅವಲೋಕನಮ್ ಅಸ್ಥಿಸ್ಥಾನೇ ಸ್ಥಿತೋ ಜಮ್ಬೂಃ ಶಾಕೋ ಮಜ್ಜಾಸು ಸಂಸ್ಥಿತಃ । ಕುಶದ್ವೀಪಃ ಸ್ಥಿತೋ ಮಾಂಸೇ ಕ್ರೌಞ್ಚದ್ವೀಪಃ ಶಿರಾಸ್ಥಿತಃ ॥ ೨,೩೨.

ಎಲುಬಿನಲ್ಲಿದೆ ಜಾಂಬೂದ್ವೀಪ, ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಶಾಕದ್ವೀಪ; ಮಾಂಸದಲ್ಲಿ ಕುಶದ್ವೀಪ, ಶಿರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೌಂಚದ್ವೀಪ ಇದೆ.

ತ್ವಚಾಯಾಂ ಶಾಲ್ಮಲಿರ್ದ್ವೀಪೋ ಪ್ಲಕ್ಷಃ ರೋಮ್ಣಾಂ ಚ ಸಞ್ಚಯೇ । ನಖಸ್ಥಃ ಪುಷ್ಕರದ್ವೀಪಃ ಸಾಗರಾಸ್ತದನನ್ತರಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶಾಲ್ಮಲಿದ್ವೀಪ, ಕೂದಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ; ನಖಗಳಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರದ್ವೀಪ, ನಂತರ ಸಾಗರಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

ಕ್ಷಾರೋದಶ್ಚ ತಥಾ ಮೂತ್ರೇ ಕ್ಷಾರೇ ಕ್ಷೀರೋದಸಾಗರಃ । ಸುರೋದಧಿಶ್ಚ ಶ್ಲೇಷ್ಮಸ್ಥಃ ಮಜ್ಜಾಯಾಂ ಘೃತಸಾಗರಃ ॥ ೨,೩೨.

ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾರೋದಸಾಗರ, ಪಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರೋದಸಾಗರ; ಶ್ಲೇಷ್ಮದಲ್ಲಿ ಸುರೋದಧಿ, ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪದ ಸಾಗರ ಇದೆ.

ರಸೋದಧಿಂ ರಸೇ ವಿದ್ಯಾಚ್ಛೋಣಿತೇ ದಧಿಸಾಗರಮ್ । ಸ್ವಾದುಲಂ ಲಮ್ಬಿಕಾಸ್ಥಾನೇ ಗರ್ಭೋದಂ ಶುಕ್ರಸಂಸ್ಥಿತಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ರಸದ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ರಸಸಾಗರವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಮೊಸರಿನ ಸಾಗರವಿದೆ; ಜಿಹ್ವೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಹಿತನ ಇದೆ; ವೀರ್ಯದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗಳ ಸಾಗರವಿದೆ.

ನಾದಚಕ್ರೇ ಸ್ಥಿತಃ ಸೂರ್ಯೋ ಬಿನ್ದುಚಕ್ರೇ ಚ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ । ಲೋಚನಸ್ಥಃ ಕುಜೋ ಜ್ಞೇಯೋ ಹೃದಯೇ ಚ ಬುಧಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೨,೩೨.

ನಾದಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಇದ್ದಾನೆ; ಬಿಂದುಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಇದ್ದಾನೆ; ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಾರಕನು ಇದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬುಧನು ಇದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ವಿಷ್ಣುಸ್ಥಾನೇ ಗುರುಂ ವಿದ್ಯಾಚ್ಛ್ರುಕ್ರೇ ಶುಕ್ರೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ । ನಾಭಿಸ್ಥಾನೇ ಸ್ಥಿತೋ ಮನ್ದೋ ಮುಖೇ ರಾಹುಃ ಸ್ಥಿತಃ ಸದಾ ॥ ೨,೩೨.

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗುರುನನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ವೀರ್ಯದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಶನಿಯು ಇದ್ದಾನೆ; ಬಾಯಲ್ಲಿ ರಾಹು ಸದಾ ಇದ್ದಾನೆ.

ಪಾಯು (ದ) ಸ್ಥಾನೇ ಸ್ಥಿತಃ ಕೇತುಃ ಶರೀರೇ ಗ್ರಹಮಣ್ಡಲಮ್ । ವಿಭಕ್ತಞ್ಚ ಸಮಾಖ್ಯಾತಮಾಪಾದತಲಮಸ್ತಕಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಪಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಕೆತು ಇದ್ದಾನೆ; ದೇಹದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಗಳ ವಲಯವು ಪಾದದ ತುದಿಯಿಂದ ತಲೆಯವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ.

ಉತ್ಪನ್ನಾ ಯೇ ಹಿ ಸಂಸಾರೇ ಮ್ರಿಯನ್ತೇ ತೇ ನ ಸಂಶಯಃ । ಬುಭುಕ್ಷಾ ಚ ತೃಷಾ ರೌದ್ರಾ ದಾಹೋದ್ಭೂತಾ ಚ ಮೂರ್ಛನಾ ॥ ೨,೩೨.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ — ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಹಸಿವು, ದಾಹ, ಭಯಾನಕ ಪೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮೂರ್ಛೆ ಕೂಡ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.

ಯತ್ರ ಪೀಡಾಸ್ತ್ವಿಮಾ ರೌದ್ರಾಸ್ತಾ ವೈ ವೃಶ್ಚಿಕದಂಶಜಾಃ । ವಿನಾಶಃ ಪೂರ್ಣಕಾಲೇ ಚ ಜಾಯತೇ ಸರ್ವದೇಹಿನಾಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಈ ಭಯಾನಕ ನೋವುಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಅವು ವಿಷವಾಳದ ಕಚ್ಚುವಿಕೆಯಂತೆ; ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ನಾಶವು ಬರುತ್ತದೆ.

ಅಗ್ರೇ ಅಗ್ರೇ ಹಿ ಧಾವನ್ತಿ ಯಮಲೋಕಗತಸ್ಯವೈ । ತಪ್ತವಾಲುಕಮಧ್ಯೇನ ಪ್ರಜ್ವಲದ್ವಹ್ನಿಮಧ್ಯತಃ ॥ ೨,೩೨.

ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದವರು ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ ಓಡುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಉರಿಯುವ ಮರಳು ಮತ್ತು ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಕೇಶಗ್ರಾಹೈಃ ಸಮಾಕ್ರಾನ್ತಾ ನೀಯನ್ತೇ ಯಮಕಿಙ್ಕರೈಃ । ಪಾಪಿಷ್ಠಾಸ್ತ್ವಧಮಾಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ದಯಾಧರ್ಮವಿವಿರ್ಜಿತಾಃ ॥ ೨,೩೨.

ಯಮದೂತರವರು ಅವರ ತಲೆಯ ಕೂದಲು ಹಿಡಿದು ಎಳೆಯುತ್ತಾರೆ; ಪಾಪಿಗಳು, ಕೆಟ್ಟವರು, ದಯೆಯೂ ಧರ್ಮವೂ ಇಲ್ಲದವರು, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ.

ಯಮಲೋಕೇ ವಸನ್ತ್ಯೇತೇ ಕುಟ್ಯಾಂ ಜನ್ಮ ನ ವಿದ್ಯತೇ । ಏವಂ ಸಞ್ಜಾಯತೇ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಮರ್ತ್ಯೇ ಜನ್ತುಃ ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ ॥ ೨,೩೨.

ಅವರು ಯಮಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಕುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇದೇ ರೀತಿ, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ ತನ್ನ ಕರ್ಮದಂತೆ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಉತ್ಪನ್ನಾ ಯೇ ಹಿ ಸಂಸಾರೇ ಮ್ರಿಯನ್ತೇ ತೇ ನ ಸಂಶಯಃ । ಆಯುಃ ಕರ್ಮ ಚ ವಿತ್ತಞ್ಚ ವಿದ್ಯಾ ನಿಧನಮೇವ ಚ ॥ ೨,೩೨.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ — ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಆಯುಷ್ಯ, ಕರ್ಮ, ಸಂಪತ್ತು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮರಣವೂ ಕೂಡ—

ಪಞ್ಚೈತಾನಿ ಹಿ ಸೃಜ್ಯನ್ತೇ ಗರ್ಭಸ್ಥಸ್ಯೈವ ದೇಹಿನಃ । ಕರ್ಮಣಾ ಜಾಯತೇ ಜನ್ತುಃ ಕರ್ಮಣೈವ ಪ್ರಲೀಯತೇ ॥ ೨,೩೨.

ಈ ಐದುಗಳು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಗೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿವೆ; ಪ್ರಾಣಿ ಕರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸುಖಂ ದುಃಖಂ ಭಯಂ ಕ್ಷೇಮಂ ಕರ್ಮಣೈವಾಭಿಪದ್ಯತೇ । ಅಧೋಮುಖಂ ಚೋರ್ಧ್ವಪಾದಂ ಗರ್ಭಾದ್ವಾಯುಃ ಪ್ರಕರ್ಷತಿ ॥ ೨,೩೨.

ಸಂತೋಷ, ದುಃಖ, ಭಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಎಲ್ಲವೂ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತವೆ; ತಲೆ ಕೆಳಗಾಗಿಯೂ ಕಾಲು ಮೇಲಾಗಿಯೂ ಗರ್ಭದಿಂದ ವಾಯು ಜೀವಿಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಜನ್ಮತೋ ವೈಷ್ಣವೀ ಮಾಯಾ ಸಂಮೋಹಯತಿ ಸತ್ವರಮ್ । ಸ್ವಕರ್ಮಕೃತಸಮ್ಬನ್ಧೋ ಜನ್ತುರ್ಜನ್ಮ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ॥ ೨,೩೨.

ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾಯೆ ಜೀವಿಯನ್ನು ಬೇಗನೆ ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಬಂಧನಗೊಂಡು ಪ್ರಾಣಿ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಸುಕೃತಾದುತ್ತಮೋ ಭೋಗಭೋಗ್ಯವಾನ್ ಸುಕುಲೇ ಭವೇತ್ । ಯಥಾಯಥಾ ದುಷ್ಕೃತಂ ತತ್ಕುಲೇ ಹೀನೇ ಪ್ರಜಾಯತೇ ॥ ೨,೩೨.

ಉತ್ತಮ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವನು ಉತ್ತಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ, ಸುಖಭೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಮಾಡಿದ ದುಷ್ಕರ್ಮದಂತೆ ಕೆಳ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.

ದರಿದ್ರೋ ವ್ಯಾಧಿತೋ ಮೂರ್ಖಃ ಪಾಪಕೃದ್ದುಃಖಭಾಜನಮ್ । ಅತಃ ಪರಂ ಕಿಮರ್ಥಂ ತೇ ಕಥಯಾಮಿ ಖಗೇಶ್ವರ ॥ ೨,೩೨.

ಬಡವರು, ರೋಗಿಗಳು, ಮೂರ್ಖರು, ಪಾಪಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದವರು, ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವರು—ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಏನು ಹೇಳಲಿ, ಖಗೇಶ್ವರ?

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೩೩ ಗರುಡ ಉವಾಚ । ಉತ್ಪತ್ತಿಲಕ್ಷಣಂ ಜನ್ತೋಃ ಕಥಿತಂ ಮಯಿ ಪುತ್ತ್ರಕೇ । ಯಮಲೋಕಃ ಕಿಯನ್ಮಾತ್ರಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ಸಚರಾಚರೇ । ವಿಸ್ತರಂ ತಸ್ಯ ಮೇ ಬ್ರೂಹಿ ಅಧ್ವಾ ಚೈವ ಕಿಯಾನ್ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೨,೩೩.

ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು: ಜೀವಿಯ ಹುಟ್ಟಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ತಂದೆ; ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಚರಾಚರಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಮಲೋಕ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು? ಅದರ ವಿವರವನ್ನು ಮತ್ತು ಯಮಲೋಕದ ದಾರಿಯ ಉದ್ದವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ.

ಕೈಶ್ಚ ಪಾಪೈಃ ಕೃತೈರ್ದೇವ ಕೇನ ವಾ ಶುಭಕರ್ಮಣಾ । ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಮಾನವಾಸ್ತತ್ರ ಕಥಯಸ್ವ ವಿಶೇಷತಃ ॥ ೨,೩೩.

ಯಾವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಮಾನವರು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ? ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿ.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ । ಷಟಶೀತಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ಯೋಜನಾನಾಂ ಪ್ರಮಾಣತಃ । ಯಮಲೋಕಸ್ಯ ಚಾಧ್ವಾನಮನ್ತರಾ ಮಾನುಷಸ್ಯ ಚ ॥ ೨,೩೩.

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದರು: ಯಮಲೋಕದ ದಾರಿ ಎಣಿಕೆಯಂತೆ ಎಪ್ಪತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ದೂರವಿದೆ; ಇದು ಮಾನವ ಲೋಕದಿಂದ ಯಮಲೋಕದವರೆಗೆ ಇರುವ ದಾರಿ.

ಧ್ಮಾತತಾಮ್ರಮಿವಾತಪ್ತೋ ಜ್ವಲದ್ದುರ್ಗೋ ಮಹಾಪಥಃ । ತತ್ರ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಪಾಪಿಷ್ಠಾ ಮಾನವಾ ಮೂಢಚೇತಸಃ ॥ ೨,೩೩.

ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕೆಂಪಾಗಿರುವ ತಾಮ್ರದಂತೆ, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಭಯಾನಕವಾದ ಒಂದು ದಾರಿ ಮುಂದೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪಾಪಮಾಡಿದ, ಮೂರ್ಖ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾನವರು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಕಣ್ಟಕಾಶ್ಚ ಸುತೀಕ್ಷ್ಣಾ ವೈ ವಿವಿಧಾ ಘೋರದರ್ಶನಾಃ । ತೈಸ್ತುವಾಲುಕ್ಷಿತಿರ್ವ್ಯಾಪ್ತಾ ಹುತಾಶಶ್ಚ ತಥೋಲ್ಬಣಃ ॥ ೨,೩೩.

ಅಲ್ಲಿ ಬಹಳ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ, ಭಯಂಕರವಾದ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಮುಳ್ಳುಗಳು ಇವೆ. ಆ ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ನೆಲ ತುಂಬಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಭಯಾನಕವಾದ ಬೆಂಕಿಯೂ ಇದೆ.