ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಲಾಲಾ ಮೂತ್ರಂ ತಥಾ ಶುಕ್ರಂ ಮಜ್ಜಾರ ರಕ್ತಞ್ಚ ಪಞ್ಚಮಮ್ । ಆಪಃ ಪಞ್ಚಗುಣಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಜ್ಞಾತವ್ಯಾಸ್ತೇ ಪ್ರಯತ್ನತಃ ॥ ೨,೩೨.

ಜಿಹ್ವಾರಸ, ಮೂತ್ರ, ವೀರ್ಯ, ಮಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಐದನೆಯದು ರಕ್ತ—ಇವು ನೀರಿನ ಐದು ಗುಣಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಕ್ಷುಧಾ ತೃಷಾ ತಥಾ ನಿದ್ರಾ ಆಲಸ್ಯಂ ಕಾನ್ತಿರೇವ ಚ । ತೇಜಃ ಪಞ್ಚಗುಣಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಸರ್ವತ್ರಯೋಗಿಭಿಃ ॥ ೨,೩೨.

ಹಸಿವು, ದಾಹ, ನಿದ್ರೆ, ಆಲಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶ—ಇವು ಅಗ್ನಿಯ ಐದು ಗುಣಗಳು ಎಂದು ಎಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ.

ರಾಗದ್ವೇಷೌ ತಥಾ ಲಜ್ಜಾ ಭಯಂ ಮೋಹಸ್ತಥೈವ ಚ । ಇತ್ಯೇತತ್ಕಥಿತಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ವಾಯುಜಂ ಗುಣಪಞ್ಚಕಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಆಸಕ್ತಿ, ದ್ವೇಷ, ಲಜ್ಜೆ, ಭಯ ಮತ್ತು ಮೋಹ—ಇವು ವಾಯುವಿನ ಐದು ಗುಣಗಳು ಎಂದು ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆಕುಞ್ಚನಂ ಧಾವನಞ್ಚ ಲಙ್ಘನಞ್ಚ ಪ್ರಸಾರಣಮ್ । ನಿರೋಧಃ ಪಞ್ಚಮಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ವಾಯೋಃ ಪಞ್ಚ ಗುಣಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೨,೩೨.

ಕುಗ್ಗಿಸುವುದು, ಓಡುವುದು, ಹಾರುವುದು, ಚಾಚುವುದು ಮತ್ತು ಐದನೆಯದು ನಿರೋಧ—ಇವು ವಾಯುವಿನ ಐದು ಗುಣಗಳು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಘೋಷಶ್ಚಿನ್ತಾ ಚ ಗಾಮ್ಭೀರ್ಯಂ ಶ್ರವಣಂ ಸತ್ಯಸಂಕ್ರಮಃ । ಆಕಾಶಸ್ಯ ಗುಣಾಃ ಪಞ್ಚ ಜ್ಞಾತವ್ಯಾಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಯತ್ನತಃ ॥ ೨,೩೨.

ಶಬ್ದ, ಚಿಂತನೆ, ಆಳತೆ, ಕೇಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಾದ ಸಂಚಾರ—ಇವು ಆಕಾಶದ ಐದು ಗುಣಗಳು ಎಂದು ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಶ್ರೋತ್ರಂ ತ್ವಕ್ಚಕ್ಷುಷೀ ಜಿಹ್ವಾ ನಾಸಾ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ । ಪಾಣೀ ಪಾದೌ ಗುದಂ ಪ್ರಾಕ್ಚ ಗುಹ್ಯಂ ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ ॥ ೨,೩೨.

ಕಿವಿ, ಚರ್ಮ, ಕಣ್ಣು, ಜಿಹ್ವೆ ಮತ್ತು ಮೂಗು—ಇವು ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು. ಕೈ, ಕಾಲು, ಗುದ ಮತ್ತು ಮೊದಲು ಗುಪ್ತಾಂಗ—ಇವು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು.

ಇಡಾಚ ಪಿಙ್ಗಲಾ ಚೈವ ಸುಷುಮ್ಣಾ ಚ ತೃತೀಯಕಾ । ಗಾನ್ಧಾರೀ ಗಜಜಿಹ್ವಾ ಚ ಪೂಷಾ ಚೈವ ಯಶಾ ತಥಾ ॥ ೨,೩೨.

ಇಡಾ, ಪಿಂಗಲಾ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು ಸುಷುಮ್ನಾ; ಗಾಂಧಾರಿ, ಗಜಜಿಹ್ವೆ, ಪೂಷಾ ಮತ್ತು ಯಶಾ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.

ಅಲಮ್ಬುಷಾ ಕುಹೂಶ್ಚೈವ ಶಙ್ಖಿನೀ ದಶಮೀ ಸ್ಮೃತಾ । ಪಿಣ್ಡ ಮಧ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಾ ಹ್ಯೇತಾಃ ಪ್ರಧಾನಾ ದಶ ನಾಡಯಃ ॥ ೨,೩೨.

ಅಲಂಬುಷಾ, ಕುಹೂ, ಶಂಖಿನಿ ಮತ್ತು ದಶಮಿ ಎಂಬ ಹತ್ತು ಮುಖ್ಯ ನಾಡಿಗಳು ದೇಹದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಸಮಾನಶ್ಚ ಉದಾನೋ ವ್ಯಾನ ಏವ ಚ । ನಾಗಃ ಕೂರ್ಮಶ್ಚ ಕೃಕರೋ ದೇವದತ್ತೋ ಧನಞ್ಜಯಃ ॥ ೨,೩೨.

ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ಸಮಾನ, ಉದಾನ, ವ್ಯಾನ, ಹಾಗೆಯೇ ನಾಗ, ಕೂರ್ಮ, ಕೃಕರ, ದೇವದತ್ತ ಮತ್ತು ಧನಂಜಯ ಎಂಬ ಹತ್ತು ವಾಯುಗಳು ಇದ್ದವೆ.

ಇತ್ಯೇತೇ ವಾಯವಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ದಶ ದೇಹೇಷು ಸುಸ್ಥಿತಾಃ । ಕೇವಲಂ ಭುಕ್ತಮನ್ನಞ್ಚ ಪುಷ್ಟಿದಂ ಸರ್ವದೇಹಿನಾಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಈ ಹತ್ತು ವಾಯುಗಳು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿವೆ; ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವೇ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ನಯತೇ ಪ್ರಾಣದೋ ವಾಯುಃ ಶರೀರೇ ಸರ್ವಸನ್ಧಿಷು । ಆಹಾರೋ ಭುಕ್ತಮಾತ್ರಸ್ತು ವಾಯುನಾ ಕ್ರಿಯತೇ ದ್ವಿಧಾ ॥ ೨,೩೨.

ಪ್ರಾಣವಾಯು ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲೂ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ; ತಿನ್ನಿದ ಕೂಡಲೇ ಆ ಆಹಾರವನ್ನು ವಾಯು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಗುಹೇ ಸಮ್ಯಕ್ಪೃಥಗನ್ನಂ ಪೃಥಗ್ಜಲಮ್ । ಊರ್ಧ್ವಮಗ್ನೇರ್ಜಲಂ ಕೃತ್ವಾ ತದನ್ನಞ್ಚ ಜಲೋಪರಿ ॥ ೨,೩೨.

ಆ ವಾಯು ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ; ನೀರನ್ನು ಅಗ್ನಿಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಆಹಾರವನ್ನು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಇಡುತ್ತದೆ.

ಅಗ್ನೇಶ್ಚಾಧಃ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಾಣಸ್ತಮಗ್ನಿಞ್ಚ ಧಮೇಚ್ಛನೈಃ । ವಾಯುನಾ ಧಮ್ಯಮಾನೋಽಗ್ನಿಃ ಪೃಥಕ್ಕಿಟ್ಟಂ ಪೃಥಗ್ರಸಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಅಗ್ನಿಯ ಕೆಳಗಡೆ ಪ್ರಾಣವಾಯುವು ಸ್ವತಃ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಉದುರಿಸುತ್ತದೆ; ವಾಯುವಿನಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಉದುರಿದಾಗ, ಕಸ ಮತ್ತು ರಸವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಲೈರ್ದ್ವಾದಶಭಿಃ ಕಿಟ್ಟಂ ಭಿನ್ನಂ ದೇಹಾತ್ಪೃಥಗ್ಭವೇತ್ । ಕರ್ಣಾಕ್ಷಿನಾಸಿಕಾ ಜಿಹ್ವಾ ದನ್ತನಾಭಿವಪುರ್ಗುದಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಹನ್ನೆರಡು ವಿಧದ ಮಲಗಳು ದೇಹದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಕಿವಿ, ಕಣ್ಣು, ಮೂಗು, ನಾಲಿಗೆ, ಹಲ್ಲು, ನಾಭಿ, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಗುದ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿವೆ.

ನಖಾ ಮಲಾಶ್ರಯಾ ಹ್ಯೇತೇ ವಿಣ್ಮೂತ್ರಞ್ಚೇತ್ಯನನ್ತಕಮ್ । ಶುಕ್ರಶೋಣಿತಸಂಯೋಗಾದೇತತ್ಷಾಟ್ಕೌಶಿಕಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ನಖಗಳು ಮಲದ ಆಸರೆಯಾಗಿವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಲ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರವೂ; ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಆರು ವಿಧದ ಉಳಿದವುಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ರೋಮ್ಣಾಂ ಕೋಟ್ಯಸ್ತಥಾ ತಿಸ್ರೋಽಪ್ಯರ್ಧಕೋಟಿ ಸಮನ್ವಿತಾಃ । ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದ್ದಶನಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಸಾಮಾನ್ಯಾದ್ವಿನತಾಸುತ ॥ ೨,೩೨.

ಏಳು ಲಕ್ಷ ಕೂದಲುಗಳು, ಹತ್ತು ಹತ್ತು ನಖಗಳು, ಮೂವತ್ತೆರಡು ಹಲ್ಲುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಿನತೆಯ ಪುತ್ರನೇ, ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸಪ್ತ ಲಕ್ಷಾಣಿ ಕೇಶಾಃ ಸ್ಯುರ್ನಖಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಸ್ತು ವಿಂಶತಿಃ । ಮಾಂಸಂ ಪಲಸಹಸ್ರೈಕಂ ಸಾಮಾನ್ಯಾದ್ದೇಹಸಂಸ್ಥಿತಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಏಳು ಲಕ್ಷ ಕೂದಲುಗಳು, ಇಪ್ಪತ್ತು ನಖಗಳು ಇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಂಸ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾವಿರ ಪಲಗಳಷ್ಟು ತೂಕವಿರುತ್ತದೆ.

ರಕ್ತಂ ಪಲಶತಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಂ ಬುದ್ಧಮೇವ ಪುರಾತನೈಃ । ಪಲಾನಿ ದಶ ಮೇದಶ್ಚ ತ್ವಚಾ ಚೈವ ತು ತತ್ಸಮಾ ॥ ೨,೩೨.

ರಕ್ತವು ನೂರು ಪಲಗಳಷ್ಟು ಎಂದು ಪುರಾತನರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ; ಮೇದು ಹತ್ತು ಪಲಗಳು, ಚರ್ಮವೂ ಅದಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಪಲದ್ವಾದಶಕಂ ಮಜ್ಜಾ ಮಹಾರಕ್ತಂ ಪಲತ್ರಯಮ್ । ಶುಕ್ರಂ ದ್ವಿಕುಡವಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಶೋಣಿತಂ ಕುಡವಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಮಜ್ಜೆ ಹನ್ನೆರಡು ಪಲಗಳು, ಹೆಚ್ಚಾದ ರಕ್ತ ಮೂರು ಪಲಗಳು; ಶುಕ್ರ ಎರಡು ಕುಡವಗಳು, ರಕ್ತ ಒಂದು ಕುಡವ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಣಶ್ಚ ಷಡೂರ್ಧ್ವಞ್ಚ ವಿಣ್ಮೂತ್ರಂ ತತ್ಪ್ರಮಾಣತಃ । ಅಸ್ಥ್ನಾಂ ಹಿ ಹ್ಯಧಿಕಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಷಷ್ಟ್ಯುತ್ತರಶತತ್ರಯಾತ್ ॥ ೨,೩೨.

ಛೇಮವು ಆರು ಪ್ರಮಾಣ, ಮಲ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರವೂ ಅದಷ್ಟೇ; ಎಲುಬುಗಳು ಮೂರು ನೂರು ಅರವತ್ತು ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಏವಂ ಪಿಣ್ಡಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತೋ ವೈಭವಂ ಸಮ್ಪ್ರಚಕ್ಷ್ಮಹೇ । ಸುಖಂ ದುಃ ಖಂ ಭಯಂ ಕ್ಷೇಮಂ ಕರ್ಮಣೈವ ಹಿ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ॥ ೨,೩೨.

ಈ ರೀತಿ ದೇಹವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಈಗ ಅದರ ವೈಭವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸುಖ, ದುಃಖ, ಭಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವೆಲ್ಲವೂ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಅಧೋಮುಖಂ ಚೋರ್ಧ್ವಪಾದಂ ಗರ್ಭಾದ್ವಾಯುಃ ಪ್ರಕರ್ಷತಿ । ತಲೇ ತು ಕರಯೋರ್ನ್ಯಸ್ಯ ವರ್ಧತೇ ಜಾನುಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ ॥ ೨,೩೨.

ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ವಾಯು, ತಲೆ ಕೆಳಗೆ ಕಾಲುಗಳು ಮೇಲೆ ಆಗುವಂತೆ ಭ್ರೂಣವನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತದೆ; ಕೈಗಳನ್ನು ತಲೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಾಗ, ಅದು ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಅಙ್ಗುಷ್ಠೌ ಚೋಪರಿ ನ್ಯಸ್ತೌ ಜಾನ್ವೋರಥ ಕರಾಙ್ಗುಲೀ । ಜಾನುಪೃಷ್ಠೇ ತಥಾ ನೇತ್ರೇ ಜಾನುಮಧ್ಯೇ ಚ ನಾಸಿಕಾ ॥ ೨,೩೨.

ಮೆಟ್ಟಿನ ಬೆರಳುಗಳು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳು ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಬಳಿ ಇರುತ್ತವೆ; ಕಣ್ಣುಗಳು ಮೊಣಕಾಲಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮೂಗು ಮೊಣಕಾಲಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.

ಏವಂ ವೃದ್ಧಿಂ ಕ್ರಮಾದ್ಯಾತಿ ಜನ್ತುಃ ಸ್ತ್ರೀಗರ್ಭಸಂಸ್ಥಿತಃ । ಕಾಠಿನ್ಯಮಸ್ಥೀನ್ಯಾಯಾನ್ತಿ ಭುಕ್ತಪೀತೇನ ಜೀವತಿ ॥ ೨,೩೨.

ಹೀಗೆ, ಹೆಣ್ಣಿನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ; ಎಲುಬುಗಳಿಗೆ ಗಟ್ಟಿತನ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ, ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾಡೀ ವಾಪ್ಯಾಯನೀ ನಾಮ ನಾಭ್ಯಾಂ ತತ್ರ ನಿಬಧ್ಯತೇ । ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ತಥಾನ್ತ್ರಸುಷಿರೇ ಸ ನಿಬದ್ಧಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ ॥ ೨,೩೨.

ವಾಪ್ಯಾಯನಿ ಎಂಬ ಒಂದು ನಾಡಿ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅದು ಆಂತರದ ರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಜನನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕ್ರಾಮನ್ತಿ ಭುಕ್ತಪೀತಾನಿ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಗರ್ಭೋದರೇ ತಥಾ । ತೈರಾಪ್ಯಾಯಿತದೇಹೋಽಸೌ ಜನ್ತುರ್ವೃದ್ಧಿಮುಪೈತಿ ಚ ॥ ೨,೩೨.

ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳ ತಿಂದೂ ಕುಡಿಯುವ ಆಹಾರ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಒಳಗಿರುವ ಜೀವಿಗೆ ದೇಹ ಬೆಳೆಯಲು ಪೋಷಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಮೃತ್ಯಸ್ತತ್ರ ಪ್ರಯಾನ್ತ್ಯಸ್ಯ ಬಹ್ವ್ಯಃ ಸಂಸಾರಭೂತಯಃ । ತತೋ ನಿರ್ವೇದಮಾಯಾತಿ ಪೀಡ್ಯಮಾನ ಇತಸ್ತತಃ ॥ ೨,೩೨.

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಜೀವಿಗೆ ಅನೇಕ ನೆನಪುಗಳು ಬಂದು, ಅವು ಸಂಸಾರದ ಬೇರುಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕಡೆ ಆ ಕಡೆ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಅವನು ಬೇಸರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಪುನರ್ನೈವಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಭುಕ್ತಮಾತ್ರ ಇಹೋದರಾತ್ । ತಥಾತಥಾ ಯತಿಷ್ಯಾಮಿ ಗರ್ಭಂ ನಾಪ್ನೋಮ್ಯಹಂ ಯಥಾ ॥ ೨,೩೨.

ಗರ್ಭದಲ್ಲೇ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದ ಕೂಡಲೆ, 'ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲ್ಲ,' ಎಂದು ಆ ಜೀವಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ. 'ನಾನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭಕ್ಕೆ ಹೋಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ,' ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಇತಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತಯಞ್ಜೀವೋ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಜನ್ಮಶತಾನಿ ವೈ । ಯಾನಿ ಪೂರ್ವಾನುಭೂತಾನಿ ದೇವಭೂತಾತ್ಮಜಾನಿ ವೈ ॥ ೨,೩೨.

ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ, ಆತ್ಮ ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು, ದೇವತೆ, ಭೂತ, ಮಾನವನಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ.