ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಋತುಕಾಲೇ ಚ ನಾರೀಣಾಂ ವರ್ಜ್ಯಂ ದಿನಚತುಷ್ಟಯಮ್ । ಯತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಂ ಪುರಾ ವೃತ್ರಸಮುತ್ಥಿತಾಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಋತು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಬೇಕು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ರನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವಿದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಾ ಶಕ್ರಾತ್ಸಮುತ್ತಾರ್ಯ ಚತುರ್ಥಾಂಶೇನ ದತ್ತವಾನ್ । ತಾವನ್ನಾಲೋಕ್ಯತೇ ವಕ್ತ್ರಂ ಪಾಪಂ ಯಾವದ್ವಪುಃ ಸ್ಥಿತಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಇಂದ್ರನಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಪಾಪವು ದೇಹದಲ್ಲಿರುವವರೆಗೆ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಲಾಗದು.

ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಚಾಣ್ಡಾಲೀ ದ್ವಿತೀಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಘಾತಿನೀ । ತೃತೀಯೇ ರಜಕೀ ಜ್ಞೇಯಾ ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಶುಧ್ಯತಿ ॥ ೨,೩೨.

ಮೊದಲ ದಿನ ಅವಳನ್ನು ಚಂಡಾಳಿಯಾಗಿಯೇ ಎಣಿಸಬೇಕು; ಎರಡನೇ ದಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹಂತಕಿಯಾಗಿಯೇ; ಮೂರನೇ ದಿನ ಧೋಬಣಿಯಾಗಿಯೇ; ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಶುದ್ಧಳಾಗುತ್ತಾಳೆ.

ಸಪ್ತಾಹಾತ್ಪಿತೃದೇವಾನಾಂ ಭವೇದ್ಯೋಗ್ಯಾ ಕೃತಾರ್ಚನೇ । ಸಪ್ತಾಹಮಧ್ಯೇ ಯೋ ಗರ್ಭಸ್ತತ್ಸಂಮ್ಭೂತಿರ್ಮಲಿಮ್ಲುಚಾ ॥ ೨,೩೨.

ಏಳು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಮಹಿಳೆ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆ ಏಳು ರಾತ್ರಿ ಒಳಗೆ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಗಿದರೆ, ಅವಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವದು ಅಶುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ನಿಷೇಕಸಮಯೇ ಪಿತ್ರೋರ್ಯಾದೃಕ್ಚಿತ್ತವಿಕಲ್ಪನಾ । ತಾದೃಗ್ಗರ್ಭಸಮುತ್ಪತ್ತಿರ್ಜಾಯತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ ೨,೩೨.

ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯೋಚನೆಗಳಿದೆಯೋ, ಹೌದು, ಗರ್ಭವೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಯುಗ್ಮಾಸು ಪುತ್ತ್ರಾ ಜಾಯನ್ತೇ ಸ್ತ್ರಿಯೋಽಯುಗ್ಮಾಸು ರಾತ್ರಿಷು । ಪೂರ್ವಸಪ್ತಮಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ತಸ್ಮಾದ್ಯುಗ್ಮಾಸು ಸಂವಿಶೇತ್ ॥ ೨,೩೨.

ಸಮಸಂಖ್ಯೆಯ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ, ಬೆಸಸಂಖ್ಯೆಯ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲ ಏಳು ರಾತ್ರಿ ಬಿಟ್ಟು, ಸಮಸಂಖ್ಯೆಯ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರುವದು ಉತ್ತಮ.

ಷೋಡಶರ್ತುರ್ನಿಶಾಃ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಸಾಮಾನ್ಯಾತ್ಸಮುದಾಹೃತಃ । ಯಾ ಚತುರ್ದಶಮೀ ರಾತ್ರಿರ್ಗರ್ಭಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ತತ್ರ ಚೇತ್ ॥ ೨,೩೨.

ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹದಿನಾರು ರಾತ್ರಿ ಎಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ರಾತ್ರಿ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಗಿದರೆ—

ಗುಣಭಾಗ್ಯನಿಧಿಃ ಪುತ್ರಸ್ತತ್ರ ಜಾಯೇತ ಧಾರ್ಮಿಕಃ । ಸಾ ನಿಶಾ ತತ್ರ ಸಾಮಾನ್ಯೈರ್ನ ಲಭ್ಯೇತ ಖಗಾಧಿಪ ॥ ೨,೩೨.

ಆ ರಾತ್ರಿ ಗರ್ಭದಿಂದ ಧರ್ಮವಂತನಾದ, ಗುಣಗಳಿಗೂ ಭಾಗ್ಯಕ್ಕೂ ಧನಿಯಾದ ಮಗನು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಖಗಾಧಿಪತೇ, ಆ ರಾತ್ರಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಾಯಶಃ ಸಮ್ಭವತ್ಯತ್ರ ಗರ್ಭಸ್ತ್ವಷ್ಟಾಹಮಧ್ಯತಃ । ಪಞ್ಚಮೇಽಹನಿ ನಾರೀಣಾಂ ಕಾರ್ಯಂ ಮಾಧುರ್ಯಭೋಜನಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಂಟನೇ ರಾತ್ರಿ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಐದನೇ ದಿನ ಹೆಂಗಸರು ಮಧುರವಾದ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ಕಟುಕ್ಷಾರಞ್ಚ ತೀಕ್ಷ್ಣಞ್ಚ ತ್ಯಾಜ್ಯಮುಷ್ಣಞ್ಚ ದೂರತಃ । ತತ್ಕ್ಷೇತ್ರಮೋಷಧೀಪಾತ್ರಂ ಬೀಜಞ್ಚಾಪ್ಯಮೃತಾಯಿತಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಕಹಿ, ಉಪ್ಪು, ತೀಕ್ಷ್ಣ, ಬಿಸಿ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ದೂರವಿಟ್ಟು ಬಿಡಬೇಕು. ದೇಹ, ಔಷಧಿಯ ಪಾತ್ರೆ, ಬೀಜ — ಇವು ಎಲ್ಲವೂ ಅಮೃತದಂತೆ ಇರಬೇಕು.

ತಸ್ಮಿನ್ನುಪ್ತ್ವಾ ನರಃ ಸ್ವಾಮೀ ಸಮ್ಯಕ್ಫಲಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ । ತಸ್ಯಾಶ್ಚೈವಾತಪೋ ವರ್ಜ್ಯ ಶೀತಲಂ ಕೇವಲಂ ಚರೇತ್ ॥ ೨,೩೨.

ಈ ರೀತಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿದರೆ, ಪುರುಷನು ಉತ್ತಮ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆಕೆಯೂ ಬಿಸಿಲನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕು.

ತಾಮ್ಬೂಲಪುಷ್ಪಶ್ರೀಖಣ್ಡೈಃ ಸಂಯುಕ್ತಃ ಶುಚಿವಸ್ತ್ರಭೃತ್ । ಧರ್ಮಮಾದಾಯ ಮನಸಿ ಸುತಲ್ಪಂ ಸಂವಿಶೇತ್ಪುಮಾನ್ ॥ ೨,೩೨.

ತಾಂಬೂಲ, ಹೂವು, ಚಂದನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಶುಭ್ರವಾದ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಪುರುಷನು ಉತ್ತಮ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರುವನು.

ನಿಷೇಕಸಮಯೇ ಯಾದೃಙ್ನರಚಿತ್ತವಿಕಲ್ಪನಾ । ತಾದೃಕ್ಸ್ವಭಾವಸಮ್ಭೂತಿರ್ಜನ್ತುರ್ವಿಶತಿ ಕುಕ್ಷಿಗಃ ॥ ೨,೩೨.

ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯೋಚನೆಗಳಿದೆಯೋ, ಆ ರೀತಿ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಗೂ ಸ್ವಭಾವ ಬರುತ್ತದೆ.

ಶುಕ್ರಶೋಣಿತಸಂಯೋಗೇ ಪಿಣ್ಡೋತ್ಪತ್ತಿಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ । ವರ್ಧತೇ ಜಠರೇ ಜನ್ತುಸ್ತಾರಾಪತಿರಿವಾಮ್ಬರೇ ॥ ೨,೩೨.

ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಒಂದಾಗುವಾಗ ಗರ್ಭ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆ ಜೀವನು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನಕ್ಷತ್ರಾಧಿಪತಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಚೈತನ್ಯಂ ಬೀಜರೂಪಂ ಹಿ ಶುಕ್ರೇ ನಿತ್ಯಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್ । ಕಾಮಶ್ಚಿತ್ತಞ್ಚ ಶುಕ್ರಞ್ಚ ಯದಾ ಹ್ಯೇಕತ್ವಮಾಪ್ನುಯುಃ ॥ ೨,೩೨.

ಚೈತನ್ಯವು ಬೀಜ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಶುಕ್ರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕಾಮ, ಮನಸ್ಸು, ಶುಕ್ರ — ಇವು ಒಂದಾಗುವಾಗ—

ತದಾ ದ್ರಾವಮವಾಪ್ನೋತಿ ಯೋಷಾಗರ್ಭಾಶಯೇ ನರಃ । ರಕ್ತಾಧಿಕ್ಯೇ ಭವೇನ್ನಾರೀ ಶುಕ್ರಾಧಿಕ್ಯೇ ಭವೇತ್ಪುಮಾನ್ ॥ ೨,೩೨.

ಆಗ, ಹೆಂಗಸಿನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪುರುಷನು ದ್ರವ ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ರಕ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದರೆ ಹೆಣ್ಣು, ಶುಕ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದರೆ ಗಂಡು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.

ಶುಕ್ರಶೋಣಿತಯೋ ಸಾಮ್ಯೇ ಗರ್ಭಾಃ ಷಣ್ಡತ್ವಮಾಪ್ನುಯುಃ । ಅಹೋರಾತ್ರೇಣ ಕಲಿಲಂ ಬುದ್ವದಂ ಪಞ್ಚಭಿರ್ದಿನೈಃ ॥ ೨,೩೨.

ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸಮನಾಗಿದ್ದರೆ ಗರ್ಭವು ನಪುಂಸಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದರೆ, ಅದು ಗುಡ್ಡೆಯಾಗಿ, ಐದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಗಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಚತುರ್ದಶೇ ಭವೇನ್ಮಾಂಸಂ ಮಿಶ್ರಧಾತುಸಮನ್ವಿತಮ್ । ಘನಂ ಮಾಂಸಞ್ಚ ವಿಂಶಾಹೇ ಗರ್ಭಸ್ಥೋ ವರ್ಧತೇ ಕ್ರಮಾತ್ ॥ ೨,೩೨.

ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಮಾಂಸವು, ಬೇರೆ ಧಾತುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹತ್ತನೇ ದಿನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಘನ ಮಾಂಸ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಪಞ್ಚವಿಂಶತಿಮೇ ಚಾಹ್ನಿ ಬಲಂ ಪುಷ್ಟಿಶ್ಚ ಜಾಯತೇ । ತಥಾ ಮಾಸೇ ತು ಸಮ್ಪೂರ್ಣೇ ಪಞ್ಚತತ್ತ್ವಂ ನಿಧಾರಯೇತ್ ॥ ೨,೩೨.

ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ದಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಪೂರ್ತಿಯಾದಾಗ ಐದು ಭೂತಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತವೆ.

ಮಾಸದ್ವಯೇ ತು ಸಞ್ಜಾತೇ ತ್ವಚಾ ಮೇದಶ್ಚ ಜಾಯತೇ । ಮಜ್ಜಾಸ್ಥೀನಿ ತ್ರಿಭಿರ್ಮಾಸೈಃ ಕೇಶಾಙ್ಗುಲ್ಯಶ್ಚತುರ್ಥಕೇ ॥ ೨,೩೨.

ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮೂರನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಎಲುಬುಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ನಾಲ್ಕನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಉಗುರುಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ.

ಕರ್ಣೌ ಚ ನಾಸಿಕೇ ವಕ್ಷೋ ಜಾಯೇರನ್ಮಾಸಿ ಪಞ್ಚಮೇ । ಕಣ್ಠರನ್ಧ್ರೋದರಂ ಷಷ್ಠೇ ಗುಹ್ಯಾದಿರ್ಮಾಸಿ ಸಪ್ತಮೇ ॥ ೨,೩೨.

ಐದನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಿವಿ, ಮೂಗಿನ ರಂಧ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮೊದುಗು ಮೂಡುತ್ತವೆ. ಆರನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಠ, ಒಳಗಿರುವ ಜಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಏಳನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತಾಂಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.

ಅಙ್ಗಪ್ರತ್ಯಙ್ಗಸಮ್ಪೂರ್ಣೋ ಗರ್ಭೋ ಮಾಸೈರಥಾಷ್ಟಭಿಃ । ಅಷ್ಟಮೇ ಚಲತೇ ಜೀವೋ ಧಾತ್ರೀಗರ್ಭೇ ಪುನಃ ಪುನಃ । ನವಮೇಮಾಸಿ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಗರ್ಭಸ್ಥೌಜೌ ದೃಢಂ ಭವೇತ್ ॥ ೨,೩೨.

ಎಂಟು ತಿಂಗಳು ತುಂಬಿದಾಗ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಶು ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳ ಸಹಿತ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಂಟನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂಬತ್ತನೇ ತಿಂಗಳು ಬಂದಾಗ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಶಕ್ತಿಯು ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಜಾಯತೇ ತಸ್ಯ ಗರ್ಭವಾಸಪರಿಕ್ಷಯೇ । ನಾರೀ ವಾಥ ನರೋ ವಾಥ ನಪುಂಸ್ತ್ವಂ ವಾಭಿಜಾಯತೇ ॥ ೨,೩೨.

ಗರ್ಭಾವಧಿ ಪೂರ್ತಿಯಾದಾಗ ಜನನವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಹೆಣ್ಣು, ಗಂಡು ಅಥವಾ ಉಭಯಲಿಂಗ ಶಿಶು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಶಕ್ತಿತ್ರಯಂ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಂ ಷಾಟ್ಕೌಶಿಕಸಮಾಯುತಮ್ । ಪಞ್ಚೇನ್ದ್ರಿಯಸಮೋಪೇತಂ ದಶನಾಡೀವಿಭೂಷಿತಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಮೂರು ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ, ಆರು ಆವರಣಗಳಿರುವ, ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿರುವ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ನಾಡಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶರೀರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ದಶಪ್ರಾಣಗುಣೋಪೇತಂ ಯೋ ಜಾನಾತಿ ಸ ಯೋಗವಿತ್ । ಮಜ್ಜಾಸ್ಥಿಶುಕ್ರಮಾಂಸಾನಿ ರೋಮ ರಕ್ತಂ ಬಲಂ ತಥಾ ॥ ೨,೩೨.

ಹತ್ತು ಪ್ರಾಣವಾಯುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಶರೀರ, ಇದನ್ನು ಅರಿತವನು ಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿದವನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಜ್ಜೆ, ಎಲುಬು, ವೀರ್ಯ, ಮಾಂಸ, ಕೂದಲು, ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯೂ ಸೇರಿವೆ.

ಷಾಟ್ಕೌಶಿಕಮಿದಂ ಪಿಣ್ಡಂ ಸ್ಯಾಜ್ಜನ್ತೋಃ ಪಾಞ್ಚಭೌತಿಕಮ್ । ನವಮೇ ದಶಮೇ ಮಾಸಿ ಜಾಯತೇ ಪಾಞ್ಚಭೌತಿಕಃ ॥ ೨,೩೨.

ಆರು ಆವರಣಗಳಿರುವ ಈ ಶರೀರವು ಐದು ಭೂತಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಒಂಬತ್ತನೇ ಅಥವಾ ಹತ್ತನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಐದು ಭೂತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜೀವಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಸೂತಿವಾತೈಃ ಸಮಾಕೃಷ್ಟಃ ಪೀಡಯಾ ವಿಹ್ವಲೀಕೃತಃ । ಪುಷ್ಟೋ ನಾಡ್ಯಾಃ ಸುಷುಮ್ಣಾಯಾ ಯೋಷಿದ್ಗರ್ಭಸ್ಥಿತಸ್ತ್ವರನ್ ॥ ೨,೩೨.

ಹುಟ್ಟುವ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ಮಧ್ಯದ ನಾಡಿಯಿಂದ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಹೆಣ್ಣಿನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿ ಹೊರಗೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಆತುರಪಡುತ್ತಾನೆ.

thumb|ಪಞ್ಚಮಹಾಭೂತಾನಿ ಕ್ಷಿತಿರ್ವಾರಿ ಹವಿರ್ಭೋಕ್ತಾ ಪವನಾಕಾಶಮೇವ ಚ । ಏಭಿರ್ಭೂತೈಃ ಪೀಡಿತಸ್ತು ನಿಬದ್ಧಃ ಸ್ನಾಯುಬನ್ಧನೈಃ ॥ ೨,೩೨.

ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಆಕಾಶ ಎಂಬ ಐದು ಮಹಾಭೂತಗಳು ಜೀವಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವನು ಸ್ನಾಯುಬಂಧಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ.

ಮೂಲಭೂತಾ ಇಮೇ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಸಪ್ತ ನಾಡ್ಯನ್ತರೇ ಸ್ಥಿತಾಃ । ತ್ವಚಾಸ್ಥಿನಾಡ್ಯೋ ರೋಮಾಣಿ ಮಾಂಸಞ್ಚೈವಾತ್ರ ಪಞ್ಚಮಮ್ ॥ ೨,೩೨.

ಈ ಏಳು ಮೂಲಭೂತಗಳು ನಾಡಿಗಳ ಒಳಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಚರ್ಮ, ಎಲುಬು, ಕೂದಲು, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಐದನೆಯದು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.