ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ದರ್ಶನೇನ ಚ ತೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ಮುದಿತಾಪ್ಯಾಯಿತಾ ವಯಮ್ । ಮುಹೂರ್ತನ್ತಿಷ್ಠ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವೃತ್ತಾನ್ತಂ ಸರ್ವಮಾದಿತಃ ॥ ೨,೨೨.

ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಾವು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಾಜಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲು, ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯವನ್ನು ಆರಂಭದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಅಹಂ ಪರ್ಯುಷಿತೋ ನಾಮ ಏಷ ಸೂಚೀಮುಖಸ್ತಥಾ । ಶೀಘ್ರಗೋ ರೋಘ (ಹ) ಕಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚಮೋ ಲೇಖಕಃ ಸ್ಮತೃತಃ ॥ ೨,೨೨.

ನಾನು ಪರ್ಯುಷಿತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತೇನೆ. ಇವನು ಸೂಚಿಮುಖ, ಹಾಗೆಯೇ ಶೀಘ್ರಗ, ರೋಧಕ ಮತ್ತು ಐದನೆಯವನು ಲೇಖಕ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಏವಂ ನಾಮ್ನಾ ಚ ಸರ್ವೇ ವೈ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಾಃ ಪ್ರೇತತಾಂ ವಯಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ । ಪ್ರೇತಾನಾಂ ಕರ್ಮಜಾತಾನಾಂ ಕಥಂ ವೈ ನಾಮಸಮ್ಭವಃ । ಕಿಞ್ಚಿತ್ಕಾರಣಮುದಿಶ್ಯ ಯೇನ ಬ್ರೂಯಾಃ ಸ್ವನಾಮಕಾನ್ ॥ ೨,೨೨.

ಈ ರೀತಿ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರೇತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: ವಿವಿಧ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರೇತರಿಗೆ ಇಂತಹ ಹೆಸರುಗಳು ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತವೆ? ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.

ಪ್ರೇತರಾಜ ಉವಾಚ । ಮಯಾ ಸ್ವಾದು ಸದಾ ಭುಕ್ತಂ ದತ್ತಂ ಪರ್ಯುಷಿತಂ ದ್ವಿಜ ॥ ೨,೨೨.

ಪ್ರೇತರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಳಸಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದೆ ಮತ್ತು ಹಳಸಾದ ಅನ್ನವನ್ನೇ ದಾನಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ.

ಶೀಘ್ರಂ ಗಚ್ಛತಿ ವಿಪ್ರೇಣ ಯಾಚಿತಃ ಕ್ಷುಧಿತೇನ ವೈ । ಏತತ್ಕಾರಣಮುದ್ದಿಶ್ಯ ನಾಮ ಪರ್ಯುಷಿತಂ ಮಮ ॥ ೨,೨೨.

ಒಬ್ಬ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕೇಳಿದಾಗ ನಾನು ಬೇಗನೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆನು. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನನ್ನಿಗೆ ಪರ್ಯುಷಿತ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ಶೀಘ್ರಂ ಗಚ್ಛತಿ ವಿಪ್ರೇಣ ಯಾಚಿತಃ ಕ್ಷುಧಿತೇನ ವೈ । ಏತತ್ಕಾರಣಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಶೀಘ್ರಗೋಽಯಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ॥ ೨,೨೨.

ಒಬ್ಬ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕೇಳಿದಾಗ ಈವನು ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಈವನಿಗೆ ಶೀಘ್ರಗ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಸೂಚಿತಾ ಬಹವೋಽನೇನ ವಿಪ್ರಾ ಅನ್ನಾಧಿಕಾಙ್ಕ್ಷಯಾ । ಏತತ್ಕಾರಣಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಏಷ ಸೂಚಿಮುಖಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೨,೨೨.

ಈವನು ಹೆಚ್ಚು ಅನ್ನದ ಆಸೆಯಿಂದ ಅನೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದನು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಈವನು ಸೂಚಿಮುಖ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಏಕಾಕೀ ಮಿಷ್ಟಮಶ್ರಾತಿ ಪೋಷ್ಯವರ್ಗಮೃತೇ ಸದಾ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಮಭಾವೇನ ರೋಧ (ಹ) ಕಸ್ತೇನ ಚೋಚ್ಯತೇ ॥ ೨,೨೨.

ಈವನು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಒಬ್ಬನೇ ಸಿಹಿ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದನು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಈವನು ರೋಧಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಪುರಾಯಂ ಮೌನಮಾಸ್ಥಾಯ ಯಾಚಿತೋ ವಿಲಿಖೇದ್ಭುವಮ್ । ತೇನ ಕರ್ಮವಿಪಾಕೇನ ಲೇಖಕೋ ನಾಮ ಚೋಚ್ಯತೇ ॥ ೨,೨೨.

ಈವನು ಹಿಂದೆ ಮೌನವಾಗಿದ್ದು, ಯಾರಾದರೂ ಕೇಳಿದಾಗ ನೆಲವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಕರ್ಮದ ಫಲದಿಂದಲೇ ಈವನು ಲೇಖಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಪ್ರೇತತ್ವಂ ಕರ್ಮಭಾವೇನ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ನಾಮಾನಿ ಚ ದ್ವಿಜ । ಮೇಷಾನನೋ ಲೇಖಕೋಽಯಂ ರೋಧ (ಹ) ಕಃ ಪರ್ವತಾನನಃ ॥ ೨,೨೨.

ನಮ್ಮ ಕರ್ಮದ ಫಲದಿಂದ ನಾವು ಪ್ರೇತರಾಗಿ ಈ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ: ಮೇಷಾನನ, ಲೇಖಕ, ರೋಧಕ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಾನನ.

ಶೀಘ್ರಗಃ ಪುಶುವಕ್ತ್ರಶ್ಚ ಸೂಚಕಃ ಸೂಚಿವಕ್ತ್ರವಾನ್ । ದುಃಖಿತಾ ನಿತರಾಂ ಸ್ವಮಿನ್ಪಶ್ಯ ರೂಪವಿಪರ್ಯಯಮ್ ॥ ೨,೨೨.

ಶೀಘ್ರಗನಿಗೆ ಕುರಿಯ ಮುಖವಿದೆ, ಪುಶುವಕ್ತ್ರ; ಸೂಚಕನಿಗೆ ಸೂಚಿಯ ಮುಖವಿದೆ; ನಾವು ತುಂಬಾ ದುಃಖಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ, ಸ್ವಾಮಿ, ನಮ್ಮ ವಿಕೃತ ರೂಪಗಳನ್ನು ನೋಡಿ.

ಕೃತ್ವಾ ಮಾಯಾಮಯಂ ರೂಪಂ ವಿಚರಾಮೋ ಮಹೀತಲೇ । ಸರ್ವೇ ಚ ವಿಕೃತಾಕಾರಾ ಲಮ್ಬೋಷ್ಠಾ ವಿಕೃತಾನನಾಃ ॥ ೨,೨೨.

ಮಾಯಾಮಯವಾದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಾವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ; ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ವಿಕೃತಾಕಾರಿಗಳಾಗಿ, ಉದುರುವ ತುಟಿಗಳಿಂದ, ವಿಕೃತ ಮುಖಗಳಿಂದ ಇದ್ದೇವೆ.

ಬೃಹಚ್ಛರೀರಿಣೋ ರೌದ್ರಾ ಜಾತಾಃ ಸ್ವೇನೈವ ಕರ್ಮಣಾ । ಏತತ್ತೇ ಸರ್ವಮಾಖ್ಯಾತಂ ಪ್ರೇತತ್ವೇ ಕಾರಣಂ ಮಯಾ ॥ ೨,೨೨.

ದೊಡ್ಡ ದೇಹಗಳು, ಭಯಾನಕ ರೂಪಗಳು ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕರ್ಮದಿಂದ ಬಂದಿವೆ; ಪ್ರೇತರಾಗಿ ಇರುವ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಜ್ಞಾನಿನೋಽಪಿ ವಯಂ ಸರ್ವೇ ಜಾತಾಃ ಸ್ಮ ತವ ದರ್ಶನಾತ್ । ಯತ್ರ ತೇ ಶ್ರವಣೇ ಶ್ರದ್ಧಾ ತತ್ಪೃಚ್ಛ ಕಥಯಾಮಿ ತೇ ॥ ೨,೨೨.

ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ನಿನಗೆ ಕೇಳುವಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇದ್ದರೆ, ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಕೇಳು, ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ । ಯೇ ಜೀವಾ ಭುವಿ ಜೀವನ್ತಿ ಸರ್ವೇಽಪ್ಯಾಹಾರಮೂಲಕಾಃ । ಯುಷ್ಮಾಕಮಪಿಚಾಹಾರಂ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತತ್ತ್ವತಃ ॥ ೨,೨೨.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಆಹಾರದಿಂದಲೇ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ; ನಿಮ್ಮ ಆಹಾರವನ್ನೂ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಪ್ರೇತಾ ಊಚುಃ । ಯದಿ ತೇ ಶ್ರವಣೇ ಶ್ರದ್ಧಾ ಆಹಾರಾಣಾಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ । ಅಸ್ಮಾಕಂ ತು ಮಹೀಭಾಗ ಶೃಣುತ್ವಂ ಸುಸಮಾಹಿತಃ ॥ ೨,೨೨.

ಪ್ರೇತರು ಹೇಳಿದರು: ನಮ್ಮ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೇಳಲು ನಿನಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಇದ್ದರೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳು, ಧನ್ಯನೇ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ । ಕಥಯನ್ತು ಮಹಾಪ್ರೇತಾ ಆಹಾರಂ ಚ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್ । ಇತ್ಯುಕ್ತಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನೇಮಮೂಚುಃ ಪ್ರೇತಾಃ ಪೃಥಕಪೃಥಕ್ ॥ ೨,೨೨.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾಪ್ರೇತರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಹಾರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಿ. ಹೀಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕೇಳಿದಾಗ ಪ್ರೇತರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಪ್ರೇತಾ ಊಚುಃ । ಶೃಣು ಚಾಹಾರಮಸ್ಮಾಕಂ ಸರ್ವಸತ್ತ್ಬವಿಗರ್ಹಿತಮ್ । ಯಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಗರ್ಹಸೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಭೂಯೋಭೂಯಶ್ಚ ಗರ್ಹಿತಮ್ ॥ ೨,೨೨.

ಪ್ರೇತರು ಹೇಳಿದರು: ನಮ್ಮ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೇಳು, ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತವಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ನೀನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವೆ, ಅದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತಿರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾದುದು.

ಶ್ಲೇಷ್ಮಮೂತ್ರಪುರೀಷೋತ್ಥಂ ಶರೀರಾಣಾಂ ಮಲೈಃ ಸಹ । ಉಚ್ಛಿಷ್ಟೈಶ್ಚೈವ ಚಾನ್ಯೈಶ್ಚ ಪ್ರೇತಾನಾಂ ಭೋಜನಂ ಭವೇತ್ ॥ ೨,೨೨.

ಕಫ, ಮೂತ್ರ, ಮಲ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಇತರ ಅಶುಚಿಗಳು, ಉಳಿದ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ವಸ್ತುಗಳು ಪ್ರೇತರ ಆಹಾರವಾಗಿವೆ.

ಗೃಹಾಣಿ ಚಾಪ್ಯಶೌಚಾನಿ ಪ್ರಕೀರ್ಣೋಪಸ್ಕರಾಣಿ ಚ । ಮಲಿನಾನಿ ಪ್ರಸೂತಾನಿ ಪ್ರೇತಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ತತ್ರ ವೈ ॥ ೨,೨೨.

ಅಶುದ್ಧವಾದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾತ್ರೆಗಳು ಚದುರಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಸ ಇರುವಾಗ, ಹೆರಿಗೆ ಆಗಿರುವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನಾಸ್ತಿ ಸತ್ಯಂ ಗೃಹೇ ಯತ್ರ ನ ಶೌಚಂ ನ ಚ ಸಂಯಮಃ । ಪತಿತೈರ್ದಸ್ಯುಭಿಃ ಸಙ್ಗಃ ಪ್ರೇತಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ತತ್ರ ವೈ ॥ ೨,೨೨.

ಯಾವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಂತಿಕೆ ಇಲ್ಲ, ಶುದ್ಧತೆ ಇಲ್ಲ, ಆತ್ಮಸಂಯಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಕೆಟ್ಟವರೊಡನೆ ಅಥವಾ ಕಳ್ಳರೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬಲಿಮನ್ತ್ರವಿಹೀನಾನಿ ಹೋಮಹೀನಾನಿ ಯಾನಿ ಚ । ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ವ್ರತಹೀನಾನಿ ಪ್ರೇತಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ತತ್ರ ವೈ ॥ ೨,೨೨.

ಯಾವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಿ, ಮಂತ್ರಗಳು, ಹೋಮ ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗದು, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಅಥವಾ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗದು, ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನ ಲಜ್ಜಾ ನ ಚ ಮರ್ಯಾದಾ ಯದಾತ್ರ ಸ್ತ್ರೀಜಿತೋ ಗೃಹೀ । ಗುರವೋ ಯತ್ರ ಪೂಜ್ಯಾ ನ ಪ್ರೇತಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ತತ್ರ ವೈ ॥ ೨,೨೨.

ಯಾವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಜ್ಜೆ ಇಲ್ಲ, ನಿಯಮ ಇಲ್ಲ, ಗೃಹಸ್ಥನು ಹೆಂಗಸರಿಂದ ಆಳಲ್ಪಡುವನು, ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಯತ್ರ ಲೋಭಸ್ತಥಾ ಕ್ರೋಧೋ ನಿದ್ರಾ ಶೋಕೋ ಭಯಂ ಮದಃ । ಆಲಸ್ಯಂ ಕಲಹೋ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರೇತಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ತತ್ರ ವೈ ॥ ೨,೨೨.

ಯಾವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಭ, ಕೋಪ, ಜಾಗ್ರತೆ ಇಲ್ಲದೆ ನಿದ್ರೆ, ದುಃಖ, ಭಯ, ಮದ, ಆಲಸ್ಯ, ಸದಾ ಜಗಳ ಇವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭರ್ತೃಹೀನಾ ಚ ಯಾ ನಾರೀ ಪರವೀರ್ಯಂ ನಿಷೇವತೇ । ಬೀಜಂ ಮೂತ್ರಸಮಾಯುರ್ಕ್ತ ಪ್ರೇತಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ತತ್ತು ವೈ ॥ ೨,೨೨.

ಯಾವ ಹೆಂಗಸು ಗಂಡನಿಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆ ಪುರುಷನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಅಥವಾ ಮೂತ್ರ ಇರುವಾಗ, ಪಿತೃಗಳು ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಲಜ್ಜಾ ಮೇ ಜಾಯತೇ ತಾತ ವದತೋ ಭೋಜನಂ ಸ್ವಕಮ್ । ಯತ್ಸ್ತ್ರೀರಜೋ ಯೋನಿಗತಂ ಪ್ರೇತಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ತತ್ತು ವೈ ॥ ೨,೨೨.

ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ನನಗೆ ಲಜ್ಜೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ರಜೋ ಅಥವಾ ಮಾಸಿಕ ರಕ್ತ ಇರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಿತೃಗಳು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನಿರ್ವಿಣ್ಣಾಃ ಪ್ರೇತಭಾವೇನ ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ತ್ವಾಂ ದೃಢವ್ರತ । ಯಥಾ ನ ಭವಿತಾ ಪ್ರೇತಸ್ತನ್ಮೇ ವದ ತಪೋಧನ । ನಿತ್ಯಂ ಮೃತ್ಯುರ್ವರಂ ಜನ್ತೋಃ ಪ್ರೇತತ್ವಂ ಮಾ ಭವೇತ್ಕ್ವಚಿತ್ ॥ ೨,೨೨.

ಪಿತೃಯೋಗದಿಂದ ಬೇಸರಗೊಂಡು, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ, ದೃಢವ್ರತನೆ, ಪಿತೃಯೋಗವಾಗದಂತೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮರಣ ಖಚಿತ, ಆದರೆ ಪಿತೃಯೋಗ ಎಂದಿಗೂ ಬರುವಂತಾಗಬಾರದು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ । ಉಪವಾಸಪರೋ ನಿತ್ಯಂ ಕೃಚ್ಛ್ರಚಾನ್ದ್ರಾಯಣೇ ರತಃ । ವ್ರತೈಶ್ಚ ವಿವಿಧೈಃ ಪೂತೋ ನ ಪ್ರೇತೋ ಜಾಯತೇ ನರಃ ॥ ೨,೨೨.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: ಯಾವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾನೋ, ಕಠಿಣ ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾನೋ, ವಿವಿಧ ವ್ರತಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿರುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪಿತೃಯೋಗಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಏಕಾದಶ್ಯಾಂ ವ್ರತಂ ಕುರ್ವಞ್ಜಾಗರೇಣ ಸಮನ್ವಿತಮ್ । ಅಪರೈಃ ಸುಕೃತೈಃ ಪೂತೋ ನ ಪ್ರೇತೋ ನ ಪ್ರೇತೋ ಜಾಯತೇ ನರಃ ॥ ೨,೨೨.

ಯಾರು ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತವನ್ನು ಜಾಗರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಇನ್ನಿತರೆ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧರಾಗಿರುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪಿತೃಯೋಗಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.