ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಕುಲಮಾರ್ಗಾಂಶ್ಚ ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ಪರಧರ್ಮರತಸ್ತಥಾ । ವಿದ್ಯಾವೃತ್ತವಿಹೀನಶ್ಚ ಸ ಪ್ರೇತೋ ಜಾಯತೇಧ್ರುವಮ್ ॥ ೨,೨೨.

ಕುಲದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದುವವನು, ವಿದ್ಯೆಯೂ ಜೀವನೋಪಾಯವೂ ಇಲ್ಲದವನು ಖಂಡಿತ ಪ್ರೇತರಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅತ್ರೈವೋದಾಹರನ್ತೀಮಮಿತಿಹಾಸಂ ಪುರಾತನಮ್ । ಯುಧಿಷ್ಠಿರಸ್ಯ ಸಂವಾದಂ ಭೀಷ್ಮೇಣ ಸಹ ಸುವ್ರತ । ತದಹಂ ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಯಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಸೌಖ್ಯಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೨,೨೨.

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಮತ್ತು ಭೀಷ್ಮರ ಸಂಭಾಷಣೆ. ಅದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳಿದರೆ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಉವಾಚ । ಕೇನ ಕರ್ಮವಿಪಾಕೇನ ಪ್ರೇತತ್ವಮುಪಜಾಯತೇ । ಕೇನ ವಾ ಮುಚ್ಯತೇ ಕಸ್ಮಾತ್ತನ್ಮೇ ಬ್ರೂಹಿ ಪಿತಾಮಹ । ಯಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ನ ಪುನರ್ಮೋಹಮೇವಂ ಯಾಸ್ಯಾ ಮಿ ಸುವ್ರತ ॥ ೨,೨೨.

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು: ಯಾವ ಕರ್ಮದ ಫಲದಿಂದ ಪ್ರೇತರಾಗುತ್ತಾರೆ? ಯಾವದರಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಯಾವದರಿಂದ ಅಲ್ಲ? ಪಿತಾಮಹ, ಇದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ನಾನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದಂತೆ.

ಭೀಷ್ಮ ಉವಾಚ । ಯೇನೈವ ಜಾಯತೇ ಪ್ರೇತೋ ಯೇನೈವ ಸ ವಿಮುಚ್ಯತೇ । ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ನರಕಂ ಘೋರಂ ದುಸ್ತರಂ ದೈವತೈರಪಿ ॥ ೨,೨೨.

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಯಾರಿಂದ ಪ್ರೇತಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದಾಟಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಭಯಾನಕ ನರಕವನ್ನು ಅವನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಸತತಂ ಶ್ರವಣಾದ್ಯಸ್ಯ ಪುಣ್ಯಶ್ರವಣಕೀರ್ತನಾತ್ । ಮಾನವಾ ವಿಪ್ರಮುಚ್ಯನ್ತೇ ಆಪನ್ನಾಃ ಪ್ರೇತಯೋನಿಷು ॥ ೨,೨೨.

ಯಾರ ಪುಣ್ಯಮಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸದಾ ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾನವರು ಪ್ರೇತಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರೂಯತೇ ಹಿ ಪುರಾ ವತ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಶಂಸಿತವ್ರತಃ । ನಾಮ್ನಾ ಸನ್ತಪ್ತಕಃ ಖ್ಯಾತ ಸ್ತಪೋರ್ಽಥೇ ವನಮಾಶ್ರಿತಃ ॥ ೨,೨೨.

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ರತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಇದ್ದನು, ಅವನ ಹೆಸರು ಸಂತಪ್ತಕ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದನು; ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಅವನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸವನ್ನಿಟ್ಟಿದ್ದನು ಎಂಬುದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಯುಕ್ತೋ ಹೋಮೇನ ಯೋ (ಯಾ) ಗಯುಕ್ತೋ ದಯಾನ್ವಿತಃ । ಯಜನ್ಸ ಸಕಲಾನ್ಯಜ್ಞಾನ್ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಕಾಲಂ ಚ ವಿಕ್ಷಿಪನ್ ॥ ೨,೨೨.

ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ, ಹೋಮದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ, ದಯೆ ತುಂಬಿದ, ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ, ಹೀಗೆ ಕಾಲವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.

ಬ್ರಹಾಮಚರ್ಯಸಮಾಯುಕ್ತೋ ಯುಕ್ತಸ್ತಪಸಿ ಮಾರ್ದವೇ । ಪರಲೋಕಭಯೋಪೇತಃ ಸತ್ಯಶೌಚೈಶ್ಚ ನಿರ್ಮಲಃ ॥ ೨,೨೨.

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಮೃದುವಾದ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಪರಲೋಕದ ಭಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಶೌಚದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

ಯುಕ್ತೋಽಹಿ ಗುರುವಾಕ್ಯೇನ ಯುಕ್ತಶ್ಚಾತಿಥಿಪೂಜನೇ । ಆತ್ಮಯೋಗೇ ಸದೋದ್ಯುಕ್ತಃ ಸರ್ವದ್ವನ್ದ್ವವಿವರ್ಜಿತಃ ॥ ೨,೨೨.

ಗುರುವಿನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ, ಆತ್ಮ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಸದಾ ತೊಡಗಿದ್ದ, ಎಲ್ಲ ಜೋಡಣೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು.

ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸೇ ಸದಾ ಯುಕ್ತಃ ಸಂಸಾರವಿಜಿಗೀಷಯಾ । ಏವಂವೃತ್ತಃ ಸದಾಚಾರೋ ಮೋಕ್ಷಕಾಙ್ಕ್ಷೀ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ ॥ ೨,೨೨.

ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ತೊಡಗಿದ್ದ, ಸಂಸಾರವನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಆಸೆ ಹೊಂದಿದ್ದ, ಸದಾಚಾರಿಯೂ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವನು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನಾಗಿದ್ದನು.

ಬಹೂನ್ಯಬ್ದಾನಿ ವಿಜನೇ ವನೇ ತಸ್ಯ ಗತಾನಿ ವೈ । ತಸ್ಯ ಬುದ್ಧಿಸ್ತತೋ ಜಾತಾ ತೀರ್ಥಾನುಗಮನಂ ಪ್ರತಿ ॥ ೨,೨೨.

ಅವನಿಗೆ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಆ ಏಕಾಂತ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋದವು; ನಂತರ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿತು.

ಪುಣ್ಯೈಸ್ತೀರ್ಥಜಲೈರೇವ ಶೋಷಯಿಷ್ಯೇ ಕಲೇವರಮ್ । ಸ ತೀರ್ಥೇತ್ವರಿತಂ ಸ್ನಾತ್ವಾ ತಪಸ್ವೀ ಭಾಸ್ಕರೋದಯೇ । ಕೃತಜಾಪ್ಯನಮಸ್ಕಾರೋ ಹ್ಯಧ್ವಾನಂ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ ॥ ೨,೨೨.

"ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳ ನೀರಿನಿಂದ ಈ ದೇಹವನ್ನು ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ತಪಸ್ವಿಯು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಜಪ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಪಯಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

ಏಕಸ್ಮಿನ್ದಿವಸೇ ವಿಪ್ರೋ ಮಾರ್ಗಭ್ರಷ್ಟೋ ಮಹಾತಪಾಃ । ದದರ್ಶಾಧ್ವನಿ ಗಚ್ಛನ್ಸ ಪಞ್ಚ ಪ್ರೇತಾನ್ ಸುದಾರುಣಾನ್ ॥ ೨,೨೨.

ಒಂದು ದಿನ, ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ದಾರಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿ, ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಐದು ಭಯಾನಕ ಪ್ರೇತಗಳನ್ನು ಕಂಡನು.

ಅರಣ್ಯೇ ನಿರ್ಜನೇ ದೇಶೇ ಸಂಕಟೇ ವೃಕ್ಷವರ್ಜಿತೇ । ಪಞ್ಚೈತಾನ್ವಿಕೃತಾಕಾರಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವೈ ಘೋರದರ್ಶನಾನ್ । ಈಷತ್ಸನ್ತ್ರಸ್ತಹೃದಯೋಽತಿಷ್ಠದುನ್ಮೀಲ್ಯ ಲೋಚನೇ ॥ ೨,೨೨.

ಅರಣ್ಯದ ಒಂದು ನಿರ್ಜನ, ಕಠಿಣ, ಮರಗಳಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಆ ಐದು ವಿಕೃತ ರೂಪದ, ಭಯಾನಕ ಪ್ರೇತಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಯ ಉಂಟಾಯಿತು; ಅವನು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ನಿಂತನು.

ಅವಲಮ್ಬ್ಯ ತತೋ ಧೈರ್ಯಂ ಭಯಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ದೂರತಃ । ಪಪ್ರಚ್ಛ ಮಧುರಾಭಾಷೀ ಕೇ ಯೂಯಂ ವಿಕೃತಾನನಾಃ ॥ ೨,೨೨.

ನಂತರ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದೂರದಿಂದ ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು: "ನೀವು ಯಾರು, ಇಂತಹ ವಿಕೃತ ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ?"

ಕಿಞ್ಚಾಶುಭಂ ಕೃತಂ ಕರ್ಮ ಯೇನ ಪ್ರಾಪ್ತಾಃ ಸ್ಥ ವೈಕೃತಮ್ । ಕಥಂ ವಾ ಚೈಕತಃ ಕರ್ಮ ಪ್ರಸ್ಥಿತಾಃ ಕುತ್ರ ನಿಶ್ಚಿತಮ್ ॥ ೨,೨೨.

"ಯಾವ ದುಷ್ಕರ್ಮದಿಂದ ನೀವು ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ? ಹೇಗೆ ನೀವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದೀರಿ, ಮತ್ತು ನೀವು ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿ."

ಪ್ರೇತರಾಜ ಉವಾಚ । ಸ್ವೈಃ ಸ್ವೈಸ್ತು ಕರ್ಮಭಿಃ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಪ್ರೇತತ್ವಂ ಹಿ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ । ಪರದ್ರೋಹರತಾಃ ಸರ್ವೇ ಪಾಪಮೃತ್ಯುವಶಂ ಗತಾಃ ॥ ೨,೨೨.

ಪ್ರೇತರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ನಾವು ಪ್ರೇತಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ; ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಪರರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದೆವು, ಪಾಪದಿಂದ ಸತ್ತವರಾಗಿದ್ದೇವೆ.

ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸಾರ್ದಿತಾ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರೇತತ್ವಂ ಸಮುಪಾಗತಾಃ । ಹತವಾಕ್ಯಾ ಹತಶ್ರೀಕಾ ಹತ ಸಂಜ್ಞಾ ವಿಚೇತಸಃ ॥ ೨,೨೨.

ನಾವು ಸದಾ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಮತ್ತು ದಾಹದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ, ಪ್ರೇತಯೋನಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ; ಮಾತು ಇಲ್ಲದವರು, ಐಶ್ವರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರು, ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದವರು, ಗೊಂದಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದೇವೆ.

ನ ಜಾನೀಮೋ ದಿಶಂ ತಾತ ವಿದಿಶಂ ಚಾತಿದುಃ ಖಿತಾಃ । ಕ್ವ ನು ಗಚ್ಛಾಮಹೇ ಮೂಢಾಃ ಪಿಶಾಚಾಃ ಕರ್ಮಜಾ ವಯಮ್ ॥ ೨,೨೨.

ನಾವು ಯಾವ ದಿಕ್ಕು, ಯಾವ ಭಾಗ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಪ್ರಿಯನೇ; ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದಿದ್ದೇವೆ; ನಾವು ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಕರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪಿಶಾಚಿಗಳು, ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂಬುದೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.

ನ ಮಾತಾ ನ ಪಿತಾಸ್ಮಾಕಂ ಪ್ರೇತತ್ವಂ ಕರ್ಮಭಿಃ ಸ್ವಕೈಃ । ಪ್ರಾಪ್ತಾಃ ಸ್ಮ ಸಹಸಾ ಜಾತದುಃ ಖೋದ್ವೇಗಸಮಾಕುಲಮ್ ॥ ೨,೨೨.

ನಮಗೆ ತಾಯಿ ಇಲ್ಲ, ತಂದೆ ಇಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೇ ನಾವು ಹಠಾತ್ ಪ್ರೇತಯೋನಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇವೆ, ಹೊಸದುಃಖ ಮತ್ತು ಆತಂಕದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದೇವೆ.

ದರ್ಶನೇನ ಚ ತೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ಮುದಿತಾಪ್ಯಾಯಿತಾ ವಯಮ್ । ಮುಹೂರ್ತನ್ತಿಷ್ಠ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವೃತ್ತಾನ್ತಂ ಸರ್ವಮಾದಿತಃ ॥ ೨,೨೨.

ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಾವು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಾಜಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲು, ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯವನ್ನು ಆರಂಭದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಅಹಂ ಪರ್ಯುಷಿತೋ ನಾಮ ಏಷ ಸೂಚೀಮುಖಸ್ತಥಾ । ಶೀಘ್ರಗೋ ರೋಘ (ಹ) ಕಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚಮೋ ಲೇಖಕಃ ಸ್ಮತೃತಃ ॥ ೨,೨೨.

ನಾನು ಪರ್ಯುಷಿತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತೇನೆ. ಇವನು ಸೂಚಿಮುಖ, ಹಾಗೆಯೇ ಶೀಘ್ರಗ, ರೋಧಕ ಮತ್ತು ಐದನೆಯವನು ಲೇಖಕ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಏವಂ ನಾಮ್ನಾ ಚ ಸರ್ವೇ ವೈ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಾಃ ಪ್ರೇತತಾಂ ವಯಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ । ಪ್ರೇತಾನಾಂ ಕರ್ಮಜಾತಾನಾಂ ಕಥಂ ವೈ ನಾಮಸಮ್ಭವಃ । ಕಿಞ್ಚಿತ್ಕಾರಣಮುದಿಶ್ಯ ಯೇನ ಬ್ರೂಯಾಃ ಸ್ವನಾಮಕಾನ್ ॥ ೨,೨೨.

ಈ ರೀತಿ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರೇತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: ವಿವಿಧ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರೇತರಿಗೆ ಇಂತಹ ಹೆಸರುಗಳು ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತವೆ? ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.

ಪ್ರೇತರಾಜ ಉವಾಚ । ಮಯಾ ಸ್ವಾದು ಸದಾ ಭುಕ್ತಂ ದತ್ತಂ ಪರ್ಯುಷಿತಂ ದ್ವಿಜ ॥ ೨,೨೨.

ಪ್ರೇತರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಳಸಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದೆ ಮತ್ತು ಹಳಸಾದ ಅನ್ನವನ್ನೇ ದಾನಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ.

ಶೀಘ್ರಂ ಗಚ್ಛತಿ ವಿಪ್ರೇಣ ಯಾಚಿತಃ ಕ್ಷುಧಿತೇನ ವೈ । ಏತತ್ಕಾರಣಮುದ್ದಿಶ್ಯ ನಾಮ ಪರ್ಯುಷಿತಂ ಮಮ ॥ ೨,೨೨.

ಒಬ್ಬ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕೇಳಿದಾಗ ನಾನು ಬೇಗನೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆನು. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನನ್ನಿಗೆ ಪರ್ಯುಷಿತ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ಶೀಘ್ರಂ ಗಚ್ಛತಿ ವಿಪ್ರೇಣ ಯಾಚಿತಃ ಕ್ಷುಧಿತೇನ ವೈ । ಏತತ್ಕಾರಣಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಶೀಘ್ರಗೋಽಯಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ॥ ೨,೨೨.

ಒಬ್ಬ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕೇಳಿದಾಗ ಈವನು ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಈವನಿಗೆ ಶೀಘ್ರಗ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಸೂಚಿತಾ ಬಹವೋಽನೇನ ವಿಪ್ರಾ ಅನ್ನಾಧಿಕಾಙ್ಕ್ಷಯಾ । ಏತತ್ಕಾರಣಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಏಷ ಸೂಚಿಮುಖಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೨,೨೨.

ಈವನು ಹೆಚ್ಚು ಅನ್ನದ ಆಸೆಯಿಂದ ಅನೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದನು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಈವನು ಸೂಚಿಮುಖ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಏಕಾಕೀ ಮಿಷ್ಟಮಶ್ರಾತಿ ಪೋಷ್ಯವರ್ಗಮೃತೇ ಸದಾ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಮಭಾವೇನ ರೋಧ (ಹ) ಕಸ್ತೇನ ಚೋಚ್ಯತೇ ॥ ೨,೨೨.

ಈವನು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಒಬ್ಬನೇ ಸಿಹಿ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದನು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಈವನು ರೋಧಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಪುರಾಯಂ ಮೌನಮಾಸ್ಥಾಯ ಯಾಚಿತೋ ವಿಲಿಖೇದ್ಭುವಮ್ । ತೇನ ಕರ್ಮವಿಪಾಕೇನ ಲೇಖಕೋ ನಾಮ ಚೋಚ್ಯತೇ ॥ ೨,೨೨.

ಈವನು ಹಿಂದೆ ಮೌನವಾಗಿದ್ದು, ಯಾರಾದರೂ ಕೇಳಿದಾಗ ನೆಲವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಕರ್ಮದ ಫಲದಿಂದಲೇ ಈವನು ಲೇಖಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.